Garanti, Satış Sonrası Hizmet ve Yedek Parça 2026: 2 Yıllık Garanti, 20 İş Günü Tamir Süresi ve Kullanım Ömrü (6502 m.56-58)
04 Eylül 2026

Garanti, Satış Sonrası Hizmet ve Yedek Parça 2026: 2 Yıllık Garanti, 20 İş Günü Tamir Süresi ve Kullanım Ömrü (6502 m.56-58)

“Garanti kapsamı dışında” cümlesi, tüketicinin en sık duyduğu ve en az sorguladığı cevaptır. Oysa 6502 sayılı Kanun, asgari iki yıllık garanti süresini, azami tamir süresini, tamir süresinin garantiye eklenmesini ve belirli hâllerde ürünün değiştirilmesini zorunlu kılar; üreticiye ise yedek parça bulundurma yükümlülüğü getirir. Bu rehber, hakları mevzuat maddeleriyle anlatır. Ankara’daki dosyanız için bize 0554 648 37 15 numarasından ulaşabilirsiniz.

Beş cümlede özet

  • Garanti süresi, malın teslim tarihinden itibaren başlar ve asgari iki yıldır; bazı mallarda kullanım ömrü esas alınır (6502 m.56).
  • Tüketicinin ücretsiz onarım isteme hakkı vardır; onarım süresi azami yirmi iş günüdür ve bu süre malın teslim edilmesiyle başlar.
  • Malın tamirde geçen süresi garanti süresine eklenir; tamir süresi azami süreyi aşarsa tüketici diğer seçimlik haklarını kullanabilir.
  • Üretici veya ithalatçı, satış sonrası hizmet sağlamak ve kullanım ömrü süresince yedek parça bulundurmakla yükümlüdür (m.58).
  • Garanti belgesinin verilmemesi, malın ayıplı olmadığı anlamına gelmez; tüketici seçimlik haklarını yine kullanabilir.

Garanti belgesi zorunluluğu (6502 m.56)

Kanun’un 56. maddesi, üretici veya ithalatçıların, tüketiciye yönelik ürettikleri veya ithal ettikleri mallar için içeriği yönetmelikle belirlenen garanti belgesi düzenlemek zorunda olduğunu öngörür. Belgenin tüketiciye verilmesi satıcının sorumluluğundadır. Garanti süresi malın teslim tarihinden itibaren başlar ve asgari iki yıldan az olamaz; ancak özelliği nedeniyle bazı malların garanti şartları farklı belirlenebilir.

Belgenin verilmemiş olması tüketici aleyhine sonuç doğurmaz. Garanti belgesi bir hakkın kaynağı değil, hakkın belgesidir; belge verilmemişse dahi tüketici, satış fişi, fatura ya da ödeme belgesiyle malın teslim tarihini ispat ederek haklarını kullanabilir. Uygulamada satıcıların “belge yok, garanti yok” savunması bu nedenle hukuki dayanaktan yoksundur.

Ücretsiz onarım hakkı ve yirmi iş günü kuralı

Garanti süresi içinde arızalanan malın onarımının ücretsiz yapılması gerekir. Tüketici bu hakkını satıcıya, üreticiye ya da ithalatçıya karşı kullanabilir; hepsi bu talepten müteselsilen sorumludur. Malın tamir süresi azami yirmi iş günüdür ve bu süre, arızanın yetkili servise ya da satıcıya bildirildiği tarihte işlemeye başlar.

DurumTüketicinin hakkıDayanak
Garanti süresinde arızaÜcretsiz onarımm.56 ve yönetmelik
Tamirin 20 iş gününü aşmasıDiğer seçimlik haklar (değişim, bedel iadesi, indirim)m.11 ve yönetmelik
Tamirde geçen süreGaranti süresine eklenirm.56
Aynı arızanın tekrarıMalın değiştirilmesi ya da bedel iadesiYönetmelikteki tekrar ölçütü
Farklı arızaların birden fazla tekrarıMalın kullanılamaz sayılması ve değişim/iadeYönetmelikteki ölçüt
Tamir edilemez arızaDeğişim veya bedel iadesim.11

Yirmi iş günü kuralının işlemesi için arızanın bildirildiği tarihin belgelenmesi gerekir; servis giriş formu ya da bildirim kaydı bu bakımdan kritik belgedir. Servisin “parça bekliyoruz” gerekçesiyle süreyi uzatması, sürenin işlemesini durdurmaz. Süre aşıldığında tüketici, onarım yerine diğer seçimlik haklarına dönebilir; bu geçiş için ayrıca sözleşmeden dönmek gerekmez.

Seçimlik haklar: hangi durumda ne istenir?

Malın ayıplı olması hâlinde tüketicinin dört seçimlik hakkı vardır: satılanı geri vererek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup bedelden indirim isteme, aşırı masraf gerektirmiyorsa ücretsiz onarım isteme ve imkân varsa ayıpsız misliyle değiştirme. Seçim tüketiciye aittir; satıcı “önce tamir edelim” diyerek tüketiciyi bir hakka zorlayamaz. Ancak seçilen hakkın orantısız olduğu hâllerde satıcı, ölçülülük itirazında bulunabilir.

Seçimlik hakların tamamı satıcıya, üreticiye ve ithalatçıya karşı ileri sürülebilir; bu kişiler tüketiciye karşı müteselsilen sorumludur. Ücretsiz onarım ve ayıpsız misliyle değiştirme haklarında, işlemin makul süre içinde ve tüketici için önemli bir sorun oluşturmadan yerine getirilmesi gerekir. Seçimlik hakların kapsamını ayıplı mal ve tüketicinin seçimlik hakları yazımızda, hizmet ayıbındaki karşılığını ise ayıplı hizmet ve tüketicinin dört seçimlik hakkı rehberimizde ele aldık.

Satış sonrası hizmet ve yedek parça (m.58)

Kanun’un 58. maddesi, üretici veya ithalatçıların, sattıkları, ürettikleri veya ithal ettikleri sanayi malları için Bakanlıkça belirlenen kullanım ömrü süresince satış sonrası bakım ve onarım hizmetlerini sağlamak zorunda olduğunu düzenler. Bu yükümlülük, servis istasyonu kurmayı ve yeterli teknik kadro ile yedek parça stoğunu bulundurmayı kapsar.

Yedek parça yükümlülüğü, garanti süresiyle sınırlı değildir: kullanım ömrü süresince devam eder. Yani garanti bitmiş olsa bile üretici, ücreti karşılığında yedek parça sağlamakla yükümlüdür. Yedek parçanın bulunmaması nedeniyle malın onarılamaması hâlinde tüketici, doğan zararın tazminini isteyebilir; bu talep, malın kullanılamaz hâle gelmesinden doğan zararı da kapsar. Üretici ya da ithalatçının bu yükümlülüğü, satıcıdan bağımsızdır; satıcı işletmenin kapanması yükümlülüğü ortadan kaldırmaz.

Kullanım ömrü ve garanti süresi ayrımı

Uygulamada en çok karıştırılan iki kavram garanti süresi ile kullanım ömrüdür. Garanti süresi, malın arızalanması hâlinde ücretsiz onarım ve diğer haklardan yararlanılabilecek dönemi gösterir ve asgari iki yıldır. Kullanım ömrü ise malın, tüketicinin makul kullanımı hâlinde beklenen fonksiyonlarını yerine getirebileceği süredir; her mal grubu için ayrıca belirlenir ve garanti süresinden uzundur. Bu ayrımın pratik sonucu şudur: garanti bitmiş olsa bile üretici ve ithalatçının satış sonrası hizmet sağlama ve yedek parça bulundurma yükümlülüğü kullanım ömrü süresince devam eder.

İkinci sonuç, ayıp iddiası bakımından ortaya çıkar. Garanti süresi dolduktan sonra ortaya çıkan bir arıza kural olarak ücretsiz onarım hakkı doğurmaz; ancak arızanın malın kullanım ömrüne göre beklenmeyecek kadar erken ortaya çıkması ve üretim kaynaklı bir kusura dayanması hâlinde ayıp hükümleri tartışılabilir. Özellikle gizli ayıplarda, ayıbın ağır kusur ya da hile ile gizlenmiş olması hâlinde zamanaşımından yararlanılamayacağı kuralı devreye girer. Bu nedenle garanti bitmiş olsa dahi, arızanın niteliği ve ortaya çıkma zamanı değerlendirilmeden talepten vazgeçilmemelidir. Malın kullanım ömrü bilgisi tanıtma ve kullanma kılavuzunda yer alır; kılavuzun saklanması bu nedenle önemlidir.

Tanıtma ve kullanma kılavuzu yükümlülüğü

Kanun, tüketiciye sunulan malların Türkçe tanıtma ve kullanma kılavuzuyla birlikte verilmesini zorunlu kılar. Kılavuz, malın kullanımına, bakımına, taşınmasına ve kurulumuna ilişkin bilgileri, kullanım ömrünü ve yetkili servis bilgilerini içermelidir. Kılavuzun verilmemesi ya da eksik verilmesi hâlinde idari yaptırım uygulanır; ayrıca bu eksiklik, kullanım hatası iddiasının ileri sürülmesini de zorlaştırır. Zira tüketiciye doğru kullanım bilgisi verilmemişse, hatalı kullanımdan doğan sorumluluk tüketiciye yüklenemez.

Kurulum gerektiren mallarda ayrıca montaj yükümlülüğü doğar: kurulumun satıcı, üretici ya da yetkili servis tarafından yapılması gereken hâllerde, hatalı montajdan kaynaklanan arıza ayıp sayılır ve garanti kapsamında değerlendirilir. Tüketicinin kılavuzdaki talimatlara uygun olarak kendi yaptığı montajda ortaya çıkan hata da, kılavuzun yetersizliğinden kaynaklanıyorsa aynı sonucu doğurur. Bu nedenle kurulum sırasında düzenlenen montaj formu ve teslim tutanağı saklanmalıdır; ileride çıkacak “yanlış kurdunuz” savunmasına karşı en güçlü belge budur.

Garanti kapsamı dışında sayılan hâller

Garanti, her arızayı kapsamaz. Kullanım hatasından, tüketicinin kusurundan, yetkisiz kişilerce yapılan müdahaleden ya da dış etkenlerden (darbe, sıvı teması, aşırı gerilim) kaynaklanan arızalar kapsam dışındadır. Ancak bu iddianın ispatı satıcı, üretici veya ithalatçıya aittir; “kullanım hatası” denilerek talebin reddedilmesi, teknik raporla desteklenmedikçe geçerli değildir.

Uyuşmazlığın çözümünde teknik rapor belirleyicidir. Tüketici, servisin verdiği rapora katılmıyorsa bağımsız bir teknik rapor alabilir ya da hakem heyeti veya mahkemede bilirkişi incelemesi talep edebilir. Uygulamada malın ilk altı ay içinde ortaya çıkan ayıbı bakımından, ayıbın teslim anında var olduğu karinesi tüketici lehine işler; aksini ispat yükü satıcıdadır. Garanti kapsamı dışı savunmasına karşı izlenecek yolu garanti kapsamı değil diyorlar yazımızda ele aldık.

İkinci el mal, sıfır ürün ve teşhir ürünlerinde garanti

Garanti yükümlülüğü sıfır ürünlerle sınırlı değildir; ancak malın niteliğine göre kapsam farklılaşır. Yetkili satıcı ya da galeriden alınan ikinci el mallarda satıcı, ticari faaliyeti çerçevesinde satış yaptığı için ayıptan sorumludur ve tüketici seçimlik haklarını kullanabilir; buna karşılık bireyler arası satışta tüketici mevzuatı değil, genel hükümler uygulanır. Teşhir ürünlerinde ise garanti süresi, malın tüketiciye teslim tarihinden itibaren işler; teşhirde geçen süre garantiden düşülemez. Kutusu açılmış, yenilenmiş ya da outlet olarak satılan ürünlerde de garanti yükümlülüğü devam eder; ancak malın bilinen ve satış sırasında açıkça bildirilen eksiklikleri ayıp sayılmaz.

Bu ayrımın uygulamadaki karşılığı, satış sırasında yapılan bildirimin yazılı olmasıdır. “Bu üründe şu kusur var, bu nedenle indirimli” bilgisi faturaya ya da satış belgesine yazılmışsa, o kusur bakımından ayıp iddiası ileri sürülemez. Yazılı bildirim yoksa, tüketicinin kusuru bildiği ispat edilemez ve seçimlik haklar kullanılabilir. Aynı mantık, promosyon ve hediye olarak verilen ürünler için de geçerlidir: bedelsiz verilen ürün de tüketici işleminin parçasıdır ve ayıplı çıkması hâlinde sorumluluk doğar. İkinci el araç alımında ortaya çıkan gizli ayıpları ve izlenecek yolu ikinci el ayıplı araç dava dilekçesi örneği yazımızda ele aldık.

Servise bırakırken dikkat edilecekler

  • Servis giriş formu alın: Arızanın tarifi, teslim tarihi ve cihazın durumu yazılı olmalıdır; yirmi iş günü bu tarihten işler.
  • Cihazın fiziksel durumunu belgeleyin: Çizik ve hasarları teslim öncesi fotoğraflayın; iade sırasında doğacak tartışmayı önler.
  • Veri yedeği alın: Onarım sırasında veri kaybından doğan sorumluluk sınırlıdır; yedekleme tüketicinin sorumluluğundadır.
  • Ücret bilgisi isteyin: Garanti dışı işlemlerde onarım öncesinde tahmini bedelin bildirilmesi ve onay alınması gerekir.
  • Değişen parçaları isteyin: Değiştirilen parçaların tüketiciye verilmesi talep edilebilir.
  • Süreyi takip edin: Yirmi iş günü dolduğunda yazılı olarak diğer seçimlik hakkınızı bildirin.

Ek garanti, uzatılmış garanti ve sigorta ürünleri

Satış sırasında sunulan “ek garanti” ya da “uzatılmış garanti” paketleri, kanuni garantiden ayrı ve ücretli sözleşmelerdir. Bu paketlerin satın alınması, kanundan doğan asgari iki yıllık garanti hakkını ortadan kaldırmaz ya da daraltmaz; ek garanti ancak kanuni hakların üzerine ilave koruma sağlayabilir. Uygulamada sık rastlanan hata, tüketiciye “kanuni garantiniz bir yıl, ikinci yıl için ek paket almanız gerekir” denilmesidir; bu beyan doğru değildir ve yanıltıcı ticari uygulama teşkil edebilir.

Ek garanti paketlerinin bir bölümü aslında sigorta ürünüdür ve sigorta mevzuatına tabidir; bu hâlde poliçe şartları, teminat dışı hâller ve muafiyetler ayrıca incelenmelidir. Paketin içeriği, kapsam dışı hâller ve tazminat üst sınırı satın alma öncesinde yazılı olarak istenmelidir. Tüketicinin bu sözleşmeden cayma hakkı, sözleşmenin niteliğine göre belirlenir; mesafeli olarak satılmışsa cayma hükümleri uygulanır. Ek garanti bedeli ödenmiş ancak hizmet sağlanmamışsa, bedelin iadesi hakem heyeti ya da tüketici mahkemesi yoluyla istenebilir. Yanıltıcı beyanla satış yapılması hâlinde ayrıca Reklam Kuruluna şikâyet yolu açıktır; bunu yanıltıcı reklam ve ticari uygulama yazımızda ele aldık.

Başvuru yolu ve süreler

Uyuşmazlıkta ilk adım satıcıya, üreticiye ya da ithalatçıya yazılı başvurudur; talep açıkça belirtilmelidir. Sonuç alınamazsa uyuşmazlığın parasal değerine göre tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvurulur. Hakem heyeti başvurusu ücretsizdir ve avukat zorunlu değildir.

DurumYapılacakDelil
Onarım 20 iş gününü aştıYazılı olarak değişim veya bedel iadesi talebiServis giriş formu, tarihler
“Kullanım hatası” denilerek retTeknik rapor talebi, bilirkişi incelemesiServis raporu, bağımsız rapor
Aynı arıza tekrarlıyorDeğişim veya bedel iadesiTüm servis kayıtları
Yedek parça bulunamıyorÜretici/ithalatçıya başvuru ve tazminatServis yazısı, yazışmalar
Garanti belgesi verilmediFatura ile hak kullanımı; Bakanlığa şikâyetFatura, satış fişi
Servis cihazı iade etmiyorİhtar ve hakem heyeti/mahkemeServis formu, ihtar

Başvuru yolunun seçimini tüketici uyuşmazlığında başvuru yolu yazımızda, dilekçe düzenini tüketici hakem heyeti başvuru dilekçesi örneği rehberimizde ele aldık. Hakem heyeti kararına itiraz süresini ve usulünü ise tüketici hakem heyeti kararına itiraz yazımızda anlattık.

İdari yaptırım ve Bakanlığa şikâyet yolu

Tüketicinin bireysel talebi yanında, yükümlülüğünü yerine getirmeyen satıcı, üretici ve ithalatçılar hakkında idari yaptırım süreci de işletilebilir. Garanti belgesi düzenlememek, tanıtma ve kullanma kılavuzu vermemek, satış sonrası hizmet yeterliliği belgesi almadan hizmet vermek ve yedek parça yükümlülüğünü ihlal etmek 6502 sayılı Kanun’da idari para cezasına bağlanmış fiillerdir. Bu cezalar, Ticaret Bakanlığı ve il ticaret müdürlükleri tarafından uygulanır.

Şikâyet, tüketicinin kendi talebinden bağımsız olarak yapılabilir ve çoğu zaman firmayı çözüme yönelten ikinci bir baskı unsuru oluşturur. Başvuru il ticaret müdürlüğüne ya da Bakanlığın tüketici şikâyet kanallarına yapılır; şikâyet dilekçesinde fatura, garanti belgesi, servis kayıtları ve yazışmaların sunulması gerekir. İdari yaptırım süreci tüketiciye doğrudan bir ödeme sağlamaz; bedel iadesi ya da değişim için ayrıca hakem heyeti veya tüketici mahkemesi yoluna gidilmelidir. İki yolun paralel yürütülmesinde hukuki engel yoktur ve idari inceleme sonucunda düzenlenen tutanaklar, hakem heyeti dosyasına delil olarak sunulabilir. Yanıltıcı beyan ve reklam söz konusuysa Reklam Kuruluna şikâyet de aynı anda değerlendirilir.

Madde Metinleri: 6502 s.K. m.8-11, m.57 ve m.68

Garanti tartışması pratikte üç noktada çözülür: ayıbın tanımı, ispat yükünün kimde olduğu ve seçimlik hakların sınırı. Bunların hepsi ayrı maddelerde yazılıdır.

Ayıbın tanımı: 6502 s.K. m.8. Başlangıç noktası şudur: ayıplı mal, tüketiciye teslimi anında, taraflarca kararlaştırılmış olan örnek ya da modele uygun olmaması ya da objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan maldır. Ayrıca ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda, internet portalında ya da reklam ve ilanlarında yer alan özelliklerinden bir veya birden fazlasını taşımayan mallar da ayıplı sayılır.

Satıcının sorumluluğu: 6502 s.K. m.9. Reklamın bağlayıcılığı buradadır: satıcı, malı satış sözleşmesine uygun olarak tüketiciye teslim etmekle yükümlüdür. Satıcı, kendisinden kaynaklanmayan reklam yoluyla yapılan açıklamalardan haberdar olmadığını ve haberdar olmasının da kendisinden beklenemeyeceğini veya yapılan açıklamanın içeriğinin satış sözleşmesinin akdi anında düzeltilmiş olduğunu veya satış sözleşmesi kurulma kararının bu açıklama ile nedensellik bağı içermediğini ispatlaması hâlinde sorumlu tutulamaz.

İspat yükü ve altı ay kuralı: 6502 s.K. m.10. En kritik hüküm budur: teslim tarihinden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların, teslim tarihinde var olduğu kabul edilir. Bu durumda malın ayıplı olmadığının ispatı satıcıya aittir. Ayrıca tüketicinin, sözleşmenin kurulduğu tarihte ayıptan haberdar olduğu veya haberdar olmasının kendisinden beklendiği hâllerde, sözleşmeye aykırılık söz konusu olmaz.

Seçimlik haklar: 6502 s.K. m.11. Talebin çerçevesi şudur: malın ayıplı olduğunun anlaşılması durumunda tüketici; satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme, aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme veya imkân varsa satılanın ayıpsız bir misli ile değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir. Satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür.

Kimlere yöneltilir: 6502 s.K. m.11. Muhatap tek değildir: ücretsiz onarım veya malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi haklarından birinin seçilmesi durumunda bu talebin satıcıya, üreticiye veya ithalatçıya yöneltilebileceği ve bu fıkra uyarınca seçilen hakkın yerine getirilmesi konusunda satıcı, üretici ve ithalatçının müteselsilen sorumlu olduğu düzenlenmiştir. “Satıcı kapandı” savunması bu nedenle sonuç doğurmaz.

Zamanaşımı: 6502 s.K. m.12. Süre şudur: kanunlarda veya taraflar arasındaki sözleşmede daha uzun bir süre belirlenmediği takdirde, ayıplı maldan sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile, malın tüketiciye teslim tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Ayrıca ayıbın ağır kusur ya da hile ile gizlenmiş olması hâlinde zamanaşımı hükümleri uygulanmaz.

Ayıplı hizmette: 6502 s.K. m.15 ve m.16. Servis hizmeti bakımından paralel bir rejim vardır: hizmetin ayıplı ifa edildiği durumlarda tüketici, hizmetin yeniden görülmesi, hizmet sonucu ortaya çıkan eserin ücretsiz onarımı, ayıp oranında bedelden indirim veya sözleşmeden dönme haklarından birini sağlayıcıya karşı kullanmakta serbesttir. Zamanaşımı ise iki yıldır; ayıp ağır kusur veya hile ile gizlenmişse bu süre uygulanmaz.

Satış sonrası hizmet: 6502 s.K. m.58. Yedek parça yükümlülüğünün kaynağı budur: üretici veya ithalatçılar, sattıkları, ürettikleri veya ithal ettikleri sanayi malları için o malın Bakanlıkça belirlenen kullanım ömrü süresince satış sonrası bakım ve onarım hizmetlerini sağlamak zorundadır. Ayrıca üretici veya ithalatçılar, yetkili servis istasyonlarını kendileri kurabileceği gibi, servis istasyonlarının sorumluluğu üretici veya ithalatçıda olmak üzere, kurulmuş bulunanlardan da faydalanabilir.

Tanıtma ve kullanma kılavuzu: 6502 s.K. m.55. Türkçe kılavuz zorunluluğu şuradan gelir: tüketicinin kullanımına sunulan malların tanıtım, kullanım, bakım ve basit onarımına ilişkin Türkçe tanıtma ve kullanma kılavuzuyla, gerektiğinde uluslararası sembol ve işaretleri kapsayan etiketle satışa sunulması zorunludur. Bu yükümlülüğün ihlali, idari yaptırım sebebidir.

Başvuru mercii: 6502 s.K. m.68. Uyuşmazlık nereye taşınır: kanunda belirlenen parasal sınırların altında bulunan uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetlerine başvuru zorunludur ve bu başvurular, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki hakem heyetine yapılır. Bu sınırın üzerindeki uyuşmazlıklar ise tüketici mahkemesinde görülür.

Kararın etkisi ve itiraz: 6502 s.K. m.70. Hakem heyeti kararı bağlayıcıdır: tüketici hakem heyeti kararları tarafları bağlar ve bu kararlar İcra ve İflâs Kanunu’nun ilamların yerine getirilmesi hakkındaki hükümlerine göre yerine getirilir. Taraflar, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde tüketici hakem heyetinin veya tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesine itiraz edebilir; mahkemenin itiraz üzerine verdiği karar kesindir (6502 sayılı Kanun m.70; süre 7499 sayılı Kanunla on beş günden iki haftaya çıkarılmıştır).

Tüketici mahkemesi: 6502 s.K. m.73. Dava yolunda iki kolaylık vardır: tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemeleri görevlidir. Ayrıca tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki mahkemede de açılabilir ve tüketici mahkemeleri nezdinde tüketiciler tarafından açılan davalar her türlü resim ve harçtan muaftır.

İdari yaptırım: 6502 s.K. m.77. Bakanlığa şikâyetin sonucu şudur: kanunda sayılan yükümlülüklere aykırı hareket edenler hakkında idari para cezası uygulanır; garanti belgesi, tanıtma ve kullanma kılavuzu ile satış sonrası hizmet yükümlülüklerine aykırılık da bu kapsamdadır. Bu ceza, tüketicinin bireysel alacağını doğurmaz; bireysel talep için ayrıca hakem heyeti veya mahkeme yoluna gidilir.

Haksız şart: 6502 s.K. m.5. Garanti belgesindeki kısıtlayıcı kayıtlar için: tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye dâhil edilen ve tarafların sözleşmeden doğan hak ve yükümlülüklerinde dürüstlük kuralına aykırı düşecek biçimde tüketici aleyhine dengesizliğe neden olan sözleşme şartları haksız şarttır ve haksız şartlar kesin olarak hükümsüzdür. “Onarım süresi garantiye eklenmez” gibi kayıtlar bu hükümle denetlenir.

Ayıp, süre ve başvuru haritası

KonuKuralDayanak
Ayıplı malÖrnek/modele veya objektif özelliklere aykırılık6502 s.K. m.8
Reklamın bağlayıcılığıSatıcı aksini ispatlamadıkça sorumlu6502 s.K. m.9
Altı ay kuralıAyıp teslimde var sayılır6502 s.K. m.10
İspat yüküİlk altı ayda satıcıda6502 s.K. m.10
Seçimlik haklarDönme, indirim, onarım, değişim6502 s.K. m.11
Müteselsil sorumlulukSatıcı, üretici ve ithalatçı6502 s.K. m.11
ZamanaşımıTeslimden iki yıl6502 s.K. m.12
Ağır kusur veya hileZamanaşımı uygulanmaz6502 s.K. m.12
Ayıplı hizmetYeniden görme, onarım, indirim, dönme6502 s.K. m.15
Kullanım ömrüSüresince bakım ve onarım hizmeti6502 s.K. m.58
Türkçe kılavuzEtiketle birlikte zorunlu6502 s.K. m.55
Hakem heyetiParasal sınır altında zorunlu6502 s.K. m.68
Kararın icrasıİlam hükümlerine göre; iki hafta itiraz6502 s.K. m.70
MahkemeTüketicinin yerleşim yeri; harç muafiyeti6502 s.K. m.73
Haksız şartKesin olarak hükümsüz6502 s.K. m.5

Hakem heyeti başvuru dilekçesi örneği

…………… TÜKETİCİ HAKEM HEYETİ BAŞKANLIĞINA

BAŞVURAN: Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Adres, Telefon

KARŞI TARAF: …… Ltd. Şti. (satıcı) ve/veya …… A.Ş. (üretici/ithalatçı), Adres

UYUŞMAZLIK BEDELİ: …… TL

KONU: Garanti süresi içinde arızalanan ve azami tamir süresinde onarılmayan malın bedelinin iadesi talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Karşı taraftan ……/……/2026 tarihinde …… TL bedelle …… marka …… model ürünü satın aldım. Fatura ve garanti belgesi ektedir.

2. Ürün, garanti süresi içinde ……/……/2026 tarihinde arızalanmış; aynı gün yetkili servise teslim edilmiştir. Servis giriş formu ektedir.

3. Aradan …… iş günü geçmesine rağmen ürün onarılıp tarafıma teslim edilmemiştir. Mevzuat uyarınca azami tamir süresi yirmi iş günüdür ve bu süre servise teslim tarihinde işlemeye başlar.

4. Azami tamir süresinin aşılması hâlinde tüketici, ücretsiz onarım dışındaki seçimlik haklarını kullanabilir. Bu nedenle sözleşmeden dönerek ödediğim bedelin iadesini talep ediyorum.

5. Kabul anlamına gelmemek kaydıyla belirtmek gerekir ki, arızanın kullanım hatasından kaynaklandığı iddiası teknik raporla ispatlanmamıştır; gerekirse bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ediyorum.

HUKUKİ SEBEPLER: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.8, 11, 56, 58 ve ilgili yönetmelikler.

DELİLLER: Fatura, garanti belgesi, servis giriş ve çıkış formları, yazışmalar, bilirkişi incelemesi.

SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle başvurumun kabulü ile …… TL’nin karşı taraftan tahsiline karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. ……/……/2026

Başvuran
Ad Soyad – İmza

Kontrol listesi

  1. Fatura ve garanti belgesini saklayın; belge yoksa fatura yeterlidir.
  2. Arızayı bildirdiğiniz tarihi belgeleyin; yirmi iş günü o tarihten işler.
  3. Servise teslimde cihazın fiziksel durumunu fotoğraflayın.
  4. “Parça bekliyoruz” gerekçesi süreyi durdurmaz; takvimi siz tutun.
  5. Süre aşıldığında yazılı olarak değişim veya bedel iadesi isteyin.
  6. “Kullanım hatası” iddiasında teknik rapor talep edin; ispat yükü karşı taraftadır.
  7. Aynı arıza tekrarlıyorsa tüm servis kayıtlarını biriktirin.
  8. Yedek parça bulunamıyorsa üretici veya ithalatçıya başvurun; yükümlülük kullanım ömrü boyuncadır.

Sık sorulan sorular

İlk altı ayda çıkan arızada ispat yükü kimde?

6502 s.K. m.10 uyarınca teslim tarihinden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslim tarihinde var olduğu kabul edilir ve bu durumda malın ayıplı olmadığının ispatı satıcıya aittir. Altı aydan sonra ise ayıbın teslim anında var olduğunu tüketici ortaya koyar.

Satıcı kapandıysa talebimi kime yöneltirim?

6502 s.K. m.11 uyarınca ücretsiz onarım veya ayıpsız misli ile değiştirme talebi satıcıya, üreticiye veya ithalatçıya yöneltilebilir ve seçilen hakkın yerine getirilmesinde satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur.

Ayıp için dava süresi ne kadar?

6502 s.K. m.12 uyarınca kanunlarda veya sözleşmede daha uzun süre belirlenmedikçe ayıplı maldan sorumluluk, ayıp sonradan ortaya çıkmış olsa bile teslim tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir; ayıbın ağır kusur ya da hile ile gizlenmiş olması hâlinde zamanaşımı hükümleri uygulanmaz.

Garanti bitti, yedek parça bulamıyorum; hakkım var mı?

6502 s.K. m.58 uyarınca üretici veya ithalatçılar, sattıkları, ürettikleri veya ithal ettikleri sanayi malları için o malın Bakanlıkça belirlenen kullanım ömrü süresince satış sonrası bakım ve onarım hizmetlerini sağlamak zorundadır; yetkili servis istasyonlarının sorumluluğu üretici veya ithalatçıdadır.

Nereye başvurmalıyım, karar bağlayıcı mı?

6502 s.K. m.68 uyarınca parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur ve başvuru tüketicinin yerleşim yerindeki veya işlemin yapıldığı yerdeki heyete yapılır. 6502 s.K. m.70 uyarınca kararlar tarafları bağlar, ilam hükümlerine göre yerine getirilir ve tebliğden itibaren iki hafta içinde tüketici mahkemesine itiraz edilebilir.

Garanti süresi ne kadar?

Malın teslim tarihinden itibaren asgari iki yıldır; özelliği nedeniyle bazı mallarda farklı belirlenebilir.

Garanti belgesi verilmediyse hakkım yok mu?

Hayır. Belge hakkın kaynağı değil belgesidir; fatura veya satış fişiyle haklar kullanılabilir. Belgenin verilmemesi ayrıca yaptırıma tabidir.

Tamir süresi ne kadar?

Azami yirmi iş günü. Süre, arızanın servise ya da satıcıya bildirildiği tarihte işlemeye başlar.

Süre aşılırsa ne yapabilirim?

Ücretsiz onarım dışındaki seçimlik haklarınızı kullanabilirsiniz: değişim, bedel iadesi ya da bedelde indirim.

Tamirde geçen süre garantiden düşer mi?

Hayır, aksine garanti süresine eklenir.

“Parça yok” denilerek süre uzatılabilir mi?

Hayır. Parça beklenmesi azami tamir süresini durdurmaz; süre dolduğunda haklarınız doğar.

Aynı arıza tekrarlarsa ne olur?

Yönetmelikte öngörülen tekrar ölçütleri gerçekleştiğinde malın değiştirilmesi ya da bedelin iadesi istenebilir.

Kullanım hatası iddiasını kim ispatlar?

Satıcı, üretici veya ithalatçı. Teknik raporla desteklenmeyen ret geçerli değildir.

İlk altı ayda çıkan arızada durum farklı mı?

Evet. Bu dönemde ayıbın teslim anında var olduğu karinesi tüketici lehine işler; aksini ispat yükü satıcıdadır.

Garanti bitti, yedek parça bulamıyorum; hakkım var mı?

Evet. Yedek parça yükümlülüğü kullanım ömrü süresince devam eder; bulunamaması hâlinde tazminat istenebilir.

Talebimi kime yöneltmeliyim?

Satıcı, üretici ve ithalatçı tüketiciye karşı müteselsilen sorumludur; talep her birine yöneltilebilir.

Satıcı kapandı, ne yapabilirim?

Üretici veya ithalatçının satış sonrası hizmet ve yedek parça yükümlülüğü devam eder; talep onlara yöneltilir.

Firmayı nereye şikâyet edebilirim?

İl ticaret müdürlüğüne ya da Bakanlığın tüketici şikâyet kanallarına. İdari yaptırım süreci bedel iadesi sağlamaz; bunun için ayrıca hakem heyetine başvurulmalıdır.

Ek garanti almazsam ikinci yıl garantim olmaz mı?

Bu beyan doğru değildir. Kanuni garanti asgari iki yıldır; ek garanti ancak kanuni hakların üzerine ilave koruma sağlar.

Teşhir ürününde garanti ne zaman başlar?

Malın tüketiciye teslim tarihinde. Teşhirde geçen süre garanti süresinden düşülemez.

İndirimli satılan kusurlu üründe ayıp iddia edilebilir mi?

Kusur satış sırasında açıkça ve yazılı olarak bildirilmişse hayır; yazılı bildirim yoksa seçimlik haklar kullanılabilir.

Kullanım ömrü ile garanti süresi aynı mı?

Hayır. Garanti asgari iki yıldır; kullanım ömrü mal grubuna göre belirlenir ve daha uzundur. Satış sonrası hizmet ve yedek parça yükümlülüğü kullanım ömrü boyunca sürer.

Türkçe kullanma kılavuzu verilmezse ne olur?

İdari yaptırım uygulanır; ayrıca doğru kullanım bilgisi verilmediğinden kullanım hatası iddiası tüketiciye yüklenemez.

Nereye başvurmalıyım?

Önce satıcı, üretici ya da ithalatçıya yazılı talep; sonuç alınamazsa parasal değere göre tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.8, 11, 56, 58 ile Garanti Belgesi Yönetmeliği ve Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği hükümlerine dayanır. Süre ve şartlar mal grubuna göre değişebilir; somut dosyanız için Hukukçular Evi Ankara ile 0554 648 37 15 numaralı telefondan iletişime geçin.


Post by Av. Fatma Öztürk