Sipariş Edilmeyen Mal ve Hizmet (TKHK m.7): Ödeme Yükümlülüğü Yok, İspat Satıcıda — Onaysız Ücret, Sigorta, Abonelik ve İade

Sipariş etmediğiniz bir mal size gönderilmiş ya da istemediğiniz bir hizmet başlatılmışsa, satıcı veya sağlayıcı size karşı hiçbir hak ileri süremez. Sessiz kalmanız veya malı ya da hizmeti kullanmanız sözleşmeyi kabul ettiğiniz anlamına gelmez; malı geri göndermek veya saklamak zorunda da değilsiniz (6502 sayılı Kanun m.7/1). Siparişin verildiğini iddia eden bunu ispatlamak zorundadır (m.7/2). Aynı kural Türk Borçlar Kanunu m.7’de de yer alır. Bu koruma onaysız eklenen ek hizmetler, kendiliğinden seçili gelen ücretli seçenekler, talep olmadan yapılan kredi bağlantılı sigortalar ve tüketicinin onayı olmadan uzatılan abonelikler bakımından da sonuç doğurur. Ödeme yapılmışsa iadesi, icra takibi başlatılmışsa itiraz yolu açıktır; aykırılık her işlem için 2026 yılında 3.973 TL idari para cezasını gerektirir.

Kanuni Dayanak: TKHK m.7 ve TBK m.7

“Sipariş edilmeyen malların gönderilmesi ya da hizmetlerin sunulması durumunda, tüketiciye karşı herhangi bir hak ileri sürülemez. Bu hâllerde, tüketicinin sessiz kalması ya da mal veya hizmeti kullanmış olması, sözleşmenin kurulmasına yönelik kabul beyanı olarak yorumlanamaz. Tüketicinin malı geri göndermek veya muhafaza etmek gibi bir yükümlülüğü yoktur. Bir mal veya hizmetin sipariş edildiğini iddia eden bu iddiasını ispatla yükümlüdür.” (TKHK m.7)

Sözleşme, tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamalarıyla kurulur (TBK m.1). Türk Borçlar Kanunu, ısmarlanmamış bir şeyin gönderilmesinin öneri sayılmayacağını ve bu şeyi alan kişinin onu geri göndermek veya saklamakla yükümlü olmadığını ayrıca düzenler (TBK m.7). Genel hükümlerde, kanun veya işin özelliği gereği açık bir kabul beklenmiyorsa, uygun sürede reddedilmeyen önerinin sözleşmeyi kurabileceği kabul edilir (TBK m.6). TKHK m.7 tüketici ilişkilerinde bu ihtimali tamamen kapatır: sipariş edilmemiş mal veya hizmette ne sessizlik ne de kullanım kabul anlamına gelir.

Hangi Durumlar “Sipariş Edilmemiş” Sayılır?

TKHK m.7 yalnızca kapıya bırakılan kolilerle sınırlı değildir. Tüketicinin açık iradesi olmadan başlatılan her mal veya hizmet ilişkisi bu korumadan yararlanır. Uygulamada en sık görülen durumlar ve bunlara ilişkin özel hükümler şunlardır:

Kısa mesaj aracılığıyla kurulan ve anında ifa edilen, abonelik içermeyen katma değerli elektronik haberleşme hizmetleri Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği’nin kapsamı dışında tutulmuştur (m.2/2-j). Bu durum TKHK m.7’nin uygulanmasını engellemez: tüketicinin böyle bir hizmeti talep ettiğini ispat yükü yine sağlayıcıdadır. Banka ücretleri için bankaların haksız kesintileri ve kredi kartı aidatı iadesi, kredi bağlantılı sigorta için tüketici kredisinde sigorta dayatması rehberlerine bakabilirsiniz.

Sipariş Edilmemiş Mal ile Cayma Hakkı Arasındaki Fark

Sipariş edilmemiş mal ile tüketicinin sipariş verip vazgeçtiği mal sıkça karıştırılır. İkisi arasındaki fark, sözleşmenin hiç kurulup kurulmadığıdır. Tüketici siparişi kendisi vermişse geçerli bir mesafeli sözleşme vardır ve vazgeçmek için on dört günlük cayma hakkı kullanılır; bu durumda ürünün geri gönderilmesi ve sürelere uyulması gerekir. Sipariş hiç verilmemişse ortada bir sözleşme yoktur; tüketici hiçbir süreye bağlı değildir ve ürünü geri gönderme yükü de taşımaz.

Tüketici siparişi kendisi verdiyse ve vazgeçmek istiyorsa cayma hakkı ve bedel iadesi dilekçesi sayfasındaki yol izlenmelidir. Sipariş verilip verilmediği tartışmalıysa, tüketicinin hem siparişi vermediğini hem de her ihtimale karşı cayma süresi içinde cayma iradesini bildirmesi, olası bir ispat tartışmasında elini güçlendirir.

Uygulamadan Senaryolar

Ücretsiz deneme, ardından otomatik ücretlendirme. Bir uygulamanın ücretsiz deneme sürümünün sona ermesinin ardından kendiliğinden ücretli aboneliğe geçilmesi, ancak tüketicinin bu geçişe önceden açıkça onay vermiş ve ücret konusunda bilgilendirilmiş olması hâlinde hukuka uygundur. Onay ve ön bilgilendirme kaydı yoksa, geçişten sonra tahsil edilen bedeller için TKHK m.7 ile Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.7 ve m.19 birlikte uygulanır. Dijital içerik ve abonelikler için dijital içerik ve hizmetlerde tüketici hakları rehberine bakabilirsiniz.

Kapıda ödemeli, istenmeyen gönderi. Sipariş edilmemiş bir ürünün kapıda ödemeli olarak getirilmesinde tüketici gönderiyi kabul etmek ve bedel ödemek zorunda değildir. Ödeme yapılıp paket açıldığında değersiz veya farklı bir ürün çıkıyorsa, olay çoğu zaman bir tüketici uyuşmazlığının ötesinde dolandırıcılık şüphesi taşır. Hileli davranışlarla aldatarak yarar sağlama dolandırıcılık suçunu (TCK m.157), bilişim sistemlerinin veya bankaların araç olarak kullanılması ise nitelikli hâli oluşturabilir (TCK m.158/1-f). Bu durumda internetten alışverişte dolandırılma rehberindeki adımlar da değerlendirilmelidir.

Hattınıza veya hesabınıza eklenen ek paket. Telefon hattına, internet aboneliğine veya banka hesabına tüketicinin talebi olmadan eklenen ücretli paketlerde onayın varlığını ispat yükü hizmeti sunandadır. İptal talebinin yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla iletilmesi ve iptalden sonra yansıtılan bedellerin ayrıca itiraz konusu yapılması gerekir. Abonelik iptali için abonelik sözleşmesinin iptali rehberine bakabilirsiniz.

Banka İşlemlerinde Açık Onay: Sigorta, KMH ve Tercih Formu

Bankacılık işlemleri, onaysız ürün ve hizmet uyuşmazlıklarının en sık görüldüğü alandır. Kanun bu alanda “açık talep” veya “açık talimat” şartını ayrıca aramıştır. Tüketicinin yazılı veya kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla açık talebi olmaksızın kredi bağlantılı sigorta yaptırılamaz; banka, sigortalı teklifle birlikte sigortasız bir teklifi de sunmak zorundadır (TKHK m.29/1). Bu seçimin belgelenmesi için Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği, sözleşme öncesi bilgi formuyla birlikte en az on dört punto büyüklüğünde, tüketicinin sigortaya ilişkin tercihini ve onayını içeren bir tercih formunun düzenlenmesini ve bir örneğinin tüketiciye verilmesini zorunlu tutar (m.6/4). Tercih formu olmadan eklenen sigortada onayın ispatı bankaya düşer.

Tüketicinin açık talimatı olmaksızın belirli süreli bir kredi sözleşmesiyle ilişkili kredili mevduat hesabı da açılamaz (TKHK m.31/2; Yönetmelik m.29/2). Krediyle birlikte kendiliğinden tanımlanan hesap limiti ve bu hesaptan tahakkuk ettirilen faiz ve ücretler, açık talimat bulunmadığı sürece itiraz konusudur. Yalnızca kredi işlemleri için açılan hesaptan herhangi bir isim altında ücret de alınamaz (TKHK m.31/1).

Sessizlik ve Kullanım Neden Kabul Sayılmaz?

Satıcıların en yaygın argümanı “ürünü iade etmediniz” ya da “hizmeti kullandınız, o hâlde kabul ettiniz” şeklindedir. TKHK m.7/1 bu iki argümanı da açıkça reddeder. Kanun koyucunun amacı, tüketiciyi istemediği bir sözleşmeye pasif kalarak veya malı kullanarak bağlanma riskinden korumaktır. Bu nedenle sipariş edilmemiş bir kitabı okumak, bir gıda ürününü tüketmek veya kendiliğinden başlatılan bir dijital hizmetten yararlanmak ödeme yükümlülüğü doğurmaz.

Bu kural, tüketicinin açık bir kabul beyanında bulunduğu durumları kapsamaz. Tüketici ürünü kullandıktan sonra satıcıya yazılı olarak “ürünü satın almak istiyorum” demiş veya faturayı ödeyerek ilişkiyi sürdürme iradesini açıkça ortaya koymuşsa sözleşme bu beyanla kurulabilir. Bu nedenle ödeme talebine karşı ilk yazılı cevapta ürünün veya hizmetin sipariş edilmediğinin ve kabul edilmediğinin açıkça belirtilmesi, sonradan çıkabilecek tartışmaları önler.

Geri Gönderme ve Saklama Yükümlülüğü Yoktur

Tüketicinin malı geri göndermek veya muhafaza etmek gibi bir yükümlülüğü yoktur (TKHK m.7/1). Satıcının “iade kargosunu siz öderseniz sorun kalmaz” veya “ürünü saklamazsanız bedelini ödersiniz” şeklindeki talepleri hukuki dayanaktan yoksundur. Tüketici isterse ürünü satıcının alması için hazır tutabilir; ancak bu bir zorunluluk değildir ve tüketici bu nedenle hiçbir masrafa katlanmak zorunda değildir.

İspat Yükü: Sipariş İddiasını Kim Kanıtlar?

TKHK m.7/2, bir mal veya hizmetin sipariş edildiğini iddia edene ispat yükünü yükler. Tüketiciden “sipariş vermediğini” ispatlaması beklenemez; olumsuz bir olgunun ispatı zaten çoğu zaman mümkün değildir. Satıcı veya sağlayıcı siparişi, tüketicinin açık onayını gösteren kayıtlarla kanıtlamalıdır.

Başvuru veya itiraz sırasında satıcıdan bu kayıtların sunulmasının istenmesi, uyuşmazlığın erken çözülmesini sağlar. Kayıtları sunamayan satıcının iddiası ispatlanamamış sayılır.

Ödeme Yapıldıysa Parayı Nasıl Geri Alırsınız?

Sipariş edilmeyen mal veya hizmet için yapılan ödeme hukuki bir sebebe dayanmaz. Haklı bir sebep olmaksızın başkasının malvarlığından zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür (TBK m.77). Borçlanmadığı bir edimi kendi isteğiyle ödeyen kişi ise ancak kendini borçlu sanarak ödediğini ispat ederse geri isteyebilir (TBK m.78/1). Satıcının baskısı veya “ödemezseniz icraya veririz” uyarısı üzerine yapılan ödemelerde bu koşulun gerçekleştiği genellikle kolayca gösterilebilir. Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem, geri isteme hakkının öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde zenginleşmeden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar (TBK m.82/1).

Ek ücretli seçeneklerde daha doğrudan bir kural vardır: açık onay alınmadan kendiliğinden seçili sunulan seçenekler nedeniyle yapılan ödemeler satıcı veya bedeli tahsil eden pazaryeri tarafından derhâl iade edilir (Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.19/2). Kartla yapılan ve tüketicinin onayı olmayan ödemeler için kart çıkaran kuruluşa itiraz ayrıca değerlendirilmelidir; bu süreç için kartın haksız kullanımı iade dilekçesi örneğine bakabilirsiniz.

Fatura, Tahsilat Baskısı veya İcra Takibi Gelirse

Sipariş edilmemiş bir hizmet için gönderilen faturaya yazılı olarak itiraz edilmeli ve itirazda TKHK m.7 açıkça gösterilmelidir. Satıcının veya tahsilat şirketinin tehdit içeren aramaları, hakkını kullanmak isteyen tüketiciyi caydırmaya yönelik sistematik girişimleri haksız ticari uygulama niteliği taşıyabilir. Tüketiciye yönelik haksız ticari uygulamalar yasaktır ve uygulamanın haksız olmadığını ispat yükü uygulamada bulunana aittir (TKHK m.62/1-2). Saldırgan ticari uygulamaların ölçütleri Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği m.31’de düzenlenmiştir. Şikâyet süreci için Reklam Kurulu şikâyeti rehberine bakabilirsiniz.

Alacak iddiasıyla ilamsız icra takibi başlatılmışsa ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edilmelidir; itiraz edilmezse takip kesinleşir. İtirazda borca ve imzaya itiraz açıkça belirtilmelidir. Takip kesinleştikten sonra da borçlu olunmadığının tespiti için menfi tespit veya ödenen tutarın geri alınması için istirdat davası açılabilir. Abonelik faturalarına dayanan takipler için abonelik fatura borcu icra takibi, menfi tespit için menfi tespit davası rehberlerine bakabilirsiniz.

İdari Yol: Bakanlığa Şikâyet ve Para Cezası

TKHK m.7’ye aykırı hareket edenler hakkında, aykırılığın tespit edildiği her bir işlem veya sözleşme için idari para cezası uygulanır (TKHK m.77/1-a). Bu tutar, 23/12/2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tebliğ ile 2026 yılı için 3.973 TL olarak belirlenmiştir. Ceza her işlem için ayrı uygulandığından, aynı yöntemle çok sayıda tüketiciye ürün gönderen veya hizmet başlatan işletmeler bakımından caydırıcı bir yaptırımdır. Şikâyet Ticaret Bakanlığının il müdürlüklerine veya e-Devlet üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi aracılığıyla yapılabilir. İdari yol, tüketicinin kendi alacağı için hakem heyetine veya mahkemeye başvurmasının yerine geçmez.

Nereye Başvurulur?

Hakem heyetleri ve süreç için tüketici hakem heyeti ve 2026 parasal sınır rehberlerine, genel başvuru metni için hakem heyeti başvuru dilekçesi örneği sayfasına bakabilirsiniz. İtiraz ve iade sürecinin yürütülmesi için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Adım Adım: Sipariş Etmediğiniz Bir Mal veya Hizmetle Karşılaşırsanız

1. Ödeme yapmayın. Kanun size karşı hak ileri sürülemeyeceğini açıkça belirtir; baskı altında yapılan ödemenin geri alınması ayrıca uğraş gerektirir.
2. Belgeleri saklayın. Kargo etiketi, fatura, SMS, e-posta, ekran görüntüleri ve hesap hareketlerini tarih sırasıyla kaydedin.
3. Yazılı itiraz edin. E-posta, noter ihtarnamesi veya kalıcı veri saklayıcısıyla ürünü veya hizmeti sipariş etmediğinizi, TKHK m.7 uyarınca ödeme yükümlülüğünüz bulunmadığını ve varsa sipariş kayıtlarının sunulmasını talep ettiğinizi bildirin.
4. Hizmeti durdurun. Kendiliğinden başlatılan abonelik veya dijital hizmet için iptal talebini yazılı iletin; iptal süresi dolduktan sonra tahakkuk eden bedeller istenemez.
5. Takibe süresinde itiraz edin. İcra takibi başlatılırsa ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edin.
6. Başvurunuzu yapın. Ödeme yaptıysanız iade, yapmadıysanız borçlu olmadığınızın tespiti için parasal sınıra göre hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvurun; ayrıca Bakanlığa şikâyette bulunabilirsiniz.

Onaysız Başlatılan Hizmet Bedelinin İadesi İçin Başvuru Örneği

Aşağıdaki örnek, tüketicinin haberi olmadan başlatılan ücretli bir dijital hizmet için tahsil edilen bedellerin iadesine ilişkindir. Mal gönderimi, onaysız sigorta veya kendiliğinden uzatılan abonelik gibi durumlarda açıklamalar ilgili hükümlere göre uyarlanmalıdır.

Sık Yapılan Hatalar

• Baskı altında ödemek: Ödeme yapıldıktan sonra iade için ayrıca başvuru gerekir; önce yazılı itiraz edilmelidir.
• Yalnızca telefonla itiraz etmek: Yazılı ve tarihli itiraz, sonraki başvurularda en önemli delildir.
• Kargo teslimini sipariş sanmak: Teslim kaydı yalnızca ürünün ulaştığını gösterir; siparişin ispatı değildir.
• İcra ödeme emrini görmezden gelmek: Yedi günlük itiraz süresi kaçırılırsa takip kesinleşir.
• Yanlış teslim edilen başkasına ait eşyayı sahiplenmek: Bu durum TKHK m.7 kapsamında değildir; TCK m.160 yönünden sorumluluk doğurabilir.
• Ürünü kullanmayı kabul beyanı gibi yorumlamak: Kanun kullanımı açıkça kabul saymaz; ancak yazılı olarak satın alma iradesi bildirilmemelidir.

Sık Sorulan Sorular

Sipariş etmediğim ürün için ödeme yapmak zorunda mıyım?

Hayır. Sipariş edilmeyen malların gönderilmesi veya hizmetlerin sunulması durumunda tüketiciye karşı hiçbir hak ileri sürülemez (TKHK m.7/1).

Ürünü kullandım, yine de ödemem gerekir mi?

Hayır. Tüketicinin malı veya hizmeti kullanmış olması sözleşmenin kurulmasına yönelik kabul beyanı olarak yorumlanamaz (TKHK m.7/1).

Ürünü geri göndermek zorunda mıyım?

Hayır. Tüketicinin malı geri göndermek veya muhafaza etmek gibi bir yükümlülüğü yoktur (TKHK m.7/1; TBK m.7).

Sipariş verdiğimi kim ispatlamalı?

Siparişin verildiğini iddia eden satıcı veya sağlayıcı bunu ispatlamak zorundadır (TKHK m.7/2).

Kargo teslim kaydı sipariş verdiğimi gösterir mi?

Hayır. Teslim kaydı yalnızca ürünün size ulaştığını gösterir; siparişin veya onayın varlığını ispatlamaz.

Sepette kendiliğinden seçili gelen ücreti geri alabilir miyim?

Evet. İlave bedeller için açık onay gerekir; onay alınmadan kendiliğinden seçili sunulan seçenek nedeniyle yapılan ödemeler derhâl iade edilir (Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.19).

Banka istemediğim bir sigorta yaptı, ne yapabilirim?

Tüketicinin yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla açık talebi olmadan kredi bağlantılı sigorta yaptırılamaz (TKHK m.29/1, m.38/1). Prim iadesi bankadan ve sigorta şirketinden yazılı olarak istenmelidir.

Aboneliğim onayım olmadan uzatıldı, ödemek zorunda mıyım?

Belirli süreli abonelik, tüketicinin talebi veya onayı olmadan uzatılamaz (TKHK m.52/3). Fesihten sonra süresinde sona erdirilmeyen abonelik için de bedel istenemez (m.52/5).

Ödediğim parayı nasıl geri alırım?

Önce yazılı iade talebinde bulunulur. Sonuç alınamazsa sebepsiz zenginleşme ve TKHK m.7 dayanağıyla parasal sınıra göre hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvurulur (TBK m.77-78).

İade talebim için süre var mı?

Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem, geri isteme hakkının öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde zenginleşmeden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar (TBK m.82/1).

Hakkımda icra takibi başlatıldı, ne yapmalıyım?

Ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine borca itiraz edin. Süre kaçırılırsa takip kesinleşir; bu durumda menfi tespit veya istirdat davası gündeme gelir.

Kapıma başkasına ait bir koli bırakıldı, bende kalabilir mi?

Hayır. Yanlış teslim TKHK m.7 kapsamında değildir. Hata sonucu ele geçen eşyanın iade edilmemesi veya durumun bildirilmemesi TCK m.160 kapsamında suç oluşturabilir.

Sipariş etmediğim ürün ile vazgeçtiğim ürün arasında fark var mı?

Evet. Siparişi siz verdiyseniz sözleşme kurulmuştur ve on dört günlük cayma hakkını kullanarak ürünü geri göndermeniz gerekir. Sipariş vermediyseniz sözleşme yoktur; süreye bağlı değilsiniz ve geri gönderme yükümlülüğünüz bulunmaz (TKHK m.7, m.48).

Kapıda ödemeli gelen istemediğim paketi kabul etmek zorunda mıyım?

Hayır. Sipariş etmediğiniz bir gönderiyi kabul etmek ve bedelini ödemek zorunda değilsiniz. Ödeme yapıldıktan sonra değersiz veya farklı bir ürün çıkarsa dolandırıcılık şüphesiyle suç duyurusu da değerlendirilmelidir (TCK m.157-158).

Tahsilat şirketi sürekli arıyor, ne yapmalıyım?

Borcu kabul eden bir beyanda bulunmadan, hizmeti veya ürünü sipariş etmediğinizi yazılı olarak bildirin ve sipariş kayıtlarını isteyin. Tehdit içeren veya hakkınızı kullanmaktan caydırmaya yönelik sistematik aramalar haksız ticari uygulama niteliği taşıyabilir; bu durumda Bakanlığa şikâyette bulunabilirsiniz (TKHK m.62).

Satıcıya ceza verilir mi?

TKHK m.7’ye aykırılık her işlem için idari para cezasını gerektirir; tutar 2026 yılı için 3.973 TL’dir (TKHK m.77/1-a).

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki 6502 sayılı Kanun, TBK ve TCK hükümleri ile Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği ve Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği 23 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden; 2026 idari para cezası tutarı 23/12/2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete üzerinden kontrol edilmiştir.