Vergi denetiminin en yaygın aracı olan yoklama, çoğu zaman işe başlama veya günlük hasılatın tespiti için karşımıza çıkar.
Yoklama Nedir?
Vergi Usul Kanunu’nun 127. maddesine göre yoklama; mükellefleri ve mükellefiyetle ilgili maddi olayları, kayıtları ve mevzuları araştırmak ve tespit etmek amacıyla yapılan bir denetim işlemidir.
Kimler Yapar?
Yoklama; vergi dairesi müdürleri, yoklama memurları, yetkili makamlarca görevlendirilenler, vergi incelemesine yetkili olanlar ve gelir uzmanları tarafından yapılabilir.
Habersiz Yapılabilir
Yoklama her zaman yapılabilir ve ilgilisine önceden haber verilmesi gerekmez. En sık; işe başlama, işi bırakma, günlük hasılat tespiti ve ödeme kaydedici cihaz yükümlülüklerinin kontrolünde uygulanır.
İncelemeden Farkı
Yoklama bir vergi incelemesi değildir. Yoklama memurlarının arama ve inceleme yetkisi bulunmaz; yalnızca açık durum ve belgeleri tespit ederler. Defter ve belgeye el koymak ancak ayrı kurallara tabi aramayla mümkündür.
Yoklama Fişi ve Sonuçları
Tespitler, karşılıklı imzalanan yoklama fişine (veya e-yoklama tutanağına) yazılır. Yoklama fişi hazırlayıcı bir işlemdir; tek başına dava konusu edilemez. Ancak buna dayanılarak yapılan cezalı tarhiyat gibi asıl işlemler vergi davasına konu olabilir. Çekincesi olan mükellef, tutanağa ihtirazi kayıt düşerek imzalayabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
İmzalamazsam ne olur? Durum tutanağa yazılır ve tutanak başka tanıklara imzalatılır.
Yoklama tek başına vergi doğurur mu? Tespit niteliğindedir; asıl işlem ayrıca tesis edilir.
e-Yoklama geçerli mi? Evet; yazılı fişle aynı hukuki niteliktedir.
Yoklama tutanağındaki tespitler önemlidir. Profesyonel mali ve hukuki destek almak yerinde olur.
