Kamu İhale Kararlarında ve Sözleşmelerinde Damga Vergisi: Kim, Ne Kadar Öder?

Kamu ihalesini kazanan yüklenici, sözleşme imzalamadan önce sadece teminatla değil, damga vergisiyle de karşılaşır. İhalede iki ayrı damga vergisi söz konusudur: ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi. Bunlar farklı işlemlere ait olup ayrı ayrı ödenir. Bu rehberde kamu ihalesinde damga vergisini, kimin ne kadar ödeyeceğini açıklıyoruz.

Damga Vergisi Nedir?

Damga vergisi, belirli kâğıt ve işlemler (sözleşme, karar, taahhütname gibi) üzerinden alınan bir vergidir. Kamu ihalelerinde, hem ihale kararının kesinleşmesi hem de sözleşmenin imzalanması damga vergisine tabi işlemlerdir. Yani yüklenici, ihaleyi kazanıp sözleşme yaparken bu vergileri ödemekle yükümlüdür.

İki Ayrı Damga Vergisi

Kamu ihalesinde iki ayrı damga vergisi vardır: İhale kararı damga vergisi (ihale kararının kesinleşmesi üzerine) ve sözleşme damga vergisi (sözleşmenin imzalanması üzerine). Bunlar farklı işlemlere ait olduğundan ayrı ayrı hesaplanır ve ödenir. Yüklenici, sözleşmeye davet edildiğinde her iki verginin de ödenmesi gerektiğini bilmelidir.

Ne Zaman Ödenir?

Damga vergileri, sözleşmeye davet aşamasında gündeme gelir. İhale üzerinde kalan istekli sözleşmeye davet edilirken gönderilen yazıda; kesin teminat tutarı ile birlikte ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi tutarları da belirtilir. Yüklenici, sözleşmeyi imzalamadan önce bu vergileri ödemek/yatırmak zorundadır. Ödenmeden sözleşme imzalanamaz.

Kim Öder?

Damga vergisini kural olarak yüklenici (ihaleyi kazanan istekli) öder. Hem ihale kararı hem sözleşme damga vergisi, ihale üzerinde kalan ve sözleşme yapacak olan yükleniciye aittir. Bu, yüklenicinin ihale maliyetini hesaplarken dikkate alması gereken bir kalemdir; teklif fiyatının yanı sıra bu vergiler de bir yük oluşturur.

Ne Kadar Ödenir?

Damga vergisi, ilgili işlemin (ihale kararı/sözleşme) bedeli üzerinden binde oran şeklinde hesaplanır. İhale kararı ve sözleşme için uygulanan binde oranlar Damga Vergisi Kanunu’na ekli tarifede belirlenir ve her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir. Güncel oran ve tutar yıldan yıla değiştiğinden, somut ihale için o yılki geçerli oranların kontrol edilmesi gerekir.

İstisnalar

Bazı işlemler damga vergisinden istisna tutulabilir. Örneğin belirli alanlardaki (kanunla öngörülen) işlemler veya belirli kurumların sözleşmeleri için istisnalar bulunabilir; uygulamada örneğin ortaöğretim yapım işlerinde damga vergisi istisnası gibi özel düzenlemeler gündeme gelmiştir. İstisnalar kanun ve ilgili düzenlemelerle belirlendiğinden, somut işlem için istisna olup olmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.

Sözleşme Bedeli Artarsa?

Sözleşme süresince iş artışı veya fiyat farkı nedeniyle sözleşme bedeli artarsa, bu artış da damga vergisine konu olabilir. Yani başlangıçtaki sözleşme bedeli üzerinden ödenen damga vergisine ek olarak, bedel artışları üzerinden de damga vergisi gündeme gelebilir. Bu yüzden yüklenicinin, iş artışı ve fiyat farkı durumlarında damga vergisi yükümlülüğünü de göz önünde bulundurması gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular