Kamu İhale Kararlarında ve Sözleşmelerinde Damga Vergisi: Kim, Ne Kadar Öder?

Kamu ihalesini kazanan yüklenici, sözleşme imzalamadan önce sadece teminatla değil, damga vergisiyle de karşılaşır. İhalede iki ayrı damga vergisi söz konusudur: ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi. Bunlar farklı işlemlere ait olup ayrı ayrı ödenir. Bu rehberde kamu ihalesinde damga vergisini, kimin ne kadar ödeyeceğini açıklıyoruz.

Damga Vergisi Nedir?

Damga vergisi, belirli kâğıt ve işlemler (sözleşme, karar, taahhütname gibi) üzerinden alınan bir vergidir. Kamu ihalelerinde, hem ihale kararının kesinleşmesi hem de sözleşmenin imzalanması damga vergisine tabi işlemlerdir. Yani yüklenici, ihaleyi kazanıp sözleşme yaparken bu vergileri ödemekle yükümlüdür.

İki Ayrı Damga Vergisi

Kamu ihalesinde iki ayrı damga vergisi vardır: İhale kararı damga vergisi (ihale kararının kesinleşmesi üzerine) ve sözleşme damga vergisi (sözleşmenin imzalanması üzerine). Bunlar farklı işlemlere ait olduğundan ayrı ayrı hesaplanır ve ödenir. Yüklenici, sözleşmeye davet edildiğinde her iki verginin de ödenmesi gerektiğini bilmelidir.

Ne Zaman Ödenir?

Damga vergileri, sözleşmeye davet aşamasında gündeme gelir. İhale üzerinde kalan istekli sözleşmeye davet edilirken gönderilen yazıda; kesin teminat tutarı ile birlikte ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi tutarları da belirtilir. Yüklenici, sözleşmeyi imzalamadan önce bu vergileri ödemek/yatırmak zorundadır. Ödenmeden sözleşme imzalanamaz.

Kim Öder?

Damga vergisini kural olarak yüklenici (ihaleyi kazanan istekli) öder. Hem ihale kararı hem sözleşme damga vergisi, ihale üzerinde kalan ve sözleşme yapacak olan yükleniciye aittir. Bu, yüklenicinin ihale maliyetini hesaplarken dikkate alması gereken bir kalemdir; teklif fiyatının yanı sıra bu vergiler de bir yük oluşturur.

Ne Kadar Ödenir?

Damga vergisi, ilgili işlemin (ihale kararı/sözleşme) bedeli üzerinden binde oran şeklinde hesaplanır. İhale kararı ve sözleşme için uygulanan binde oranlar Damga Vergisi Kanunu’na ekli tarifede belirlenir ve her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir. Güncel oran ve tutar yıldan yıla değiştiğinden, somut ihale için o yılki geçerli oranların kontrol edilmesi gerekir.

Kanuni Çerçeve: 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun Temel Maddeleri

Damga vergisi 1/7/1964 tarihli ve 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu ile düzenlenmiştir. Verginin konusu bir işlem değil, o işlemi belgeleyen kâğıttır: Kanun’un 1. maddesine göre Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kâğıtlar damga vergisine tabidir ve “kâğıt” terimi; yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen, herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek belgeleri, elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulanlar dâhil olmak üzere ifade eder.

Kamu ihalesinde iki ayrı kâğıt vardır ve her ikisi de (1) sayılı tabloda yer alır: ihale kararı, tablonun “II. Kararlar ve mazbatalar” başlıklı bölümünün (2) numaralı fıkrasında; ihale makamı ile düzenlenen sözleşme ise “I. Akitlerle ilgili kâğıtlar” bölümünde, belli parayı ihtiva eden mukavelenameler arasında vergilendirilir. Bu ayrım tek başına şu sonucu doğurur: bir işlem iki kez değil, iki ayrı kâğıt bir kez vergilendirilir.

2026 Oranları ve Azami Tutar (71 Seri No.lu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği)

Nispi oranlar (1) sayılı tabloda belirlenir ve yeniden değerlemeyle değişmez; her yıl güncellenen kalemler maktu tutarlar ile nispi vergide uygulanan azami tutardır. 2026 yılı tutarları, 31 Aralık 2025 tarihli ve 33124 sayılı (5. Mükerrer) Resmî Gazete’de yayımlanan 71 Seri No.lu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile belirlenmiştir.

Sayısal karşılığı şudur: KDV hariç 10.000.000 TL bedelli bir ihalede, ihale kararı damga vergisi 10.000.000 × 5,69/1.000 = 56.900 TL; sözleşme damga vergisi 10.000.000 × 9,48/1.000 = 94.800 TL olur. İki kalemin toplamı 151.700 TL’dir ve bu tutar, kesin teminat ile birlikte sözleşme imzalanmadan önce karşılanması gereken nakit yüktür. Azami tutar ise ancak çok yüksek bedelli işlerde devreye girer: binde 9,48 oranıyla 29.115.961,10 TL’lik tavana, yaklaşık 3,07 milyar TL’lik bir sözleşme bedelinde ulaşılır; bu bedelin üzerindeki sözleşmelerde vergi tavanda sabitlenir.

İstisnalar

Bazı işlemler damga vergisinden istisna tutulabilir. Örneğin belirli alanlardaki (kanunla öngörülen) işlemler veya belirli kurumların sözleşmeleri için istisnalar bulunabilir; uygulamada örneğin ortaöğretim yapım işlerinde damga vergisi istisnası gibi özel düzenlemeler gündeme gelmiştir. İstisnalar kanun ve ilgili düzenlemelerle belirlendiğinden, somut işlem için istisna olup olmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.

Sözleşme Bedeli Artarsa?

Sözleşme süresince iş artışı veya fiyat farkı nedeniyle sözleşme bedeli artarsa, bu artış da damga vergisine konu olabilir. Yani başlangıçtaki sözleşme bedeli üzerinden ödenen damga vergisine ek olarak, bedel artışları üzerinden de damga vergisi gündeme gelebilir. Bu yüzden yüklenicinin, iş artışı ve fiyat farkı durumlarında damga vergisi yükümlülüğünü de göz önünde bulundurması gerekir.

Nüsha Kuralı: 2016’dan Beri Nispi Vergide Tek Nüsha (m.5)

Uygulamada en sık tekrarlanan yanlış bilgi, “her nüsha ayrı damga vergisine tabidir” şeklindeki eski kuraldır. 488 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci cümlesi 15/7/2016 tarihli ve 6728 sayılı Kanun’un 23. maddesiyle değiştirilmiştir: bir nüshadan fazla olarak düzenlenen kâğıtlardan maktu vergiye tabi olanların her bir nüshası ayrı ayrı aynı miktarda, nispi vergiye tabi olanların ise sadece bir nüshası damga vergisine tabidir. İhale sözleşmesi ve ihale kararı nispi vergiye tabi olduğundan, kaç nüsha imzalandığının vergi tutarına etkisi yoktur.

İş Artışı, Fiyat Farkı, Süre Uzatımı ve Devir: Kanun m.14

Sözleşme imzalandıktan sonra bedeli veya süresi değişen işlerde ek vergi doğup doğmayacağı, 488 sayılı Kanun’un 14. maddesiyle belirlenmiştir. Bu madde ihale dosyalarında en sık uyuşmazlık çıkan hükümdür; çünkü iş artışı, fiyat farkı ve süre uzatımı farklı sonuçlara bağlanmıştır.

Buradaki kritik ayrım, süre uzatımı ile bedel artışının karıştırılmamasıdır. Sözleşme bedeli değişmeden yalnızca süre uzatılıyorsa, m.14 uyarınca aynı nispette vergi yeniden doğar; buna karşılık iş artışı veya fiyat farkı nedeniyle bedel artıyorsa vergi yalnızca artan tutar üzerinden hesaplanır. Kamu ihalelerinde iş artışı 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu m.24, fiyat farkı ise aynı Kanun’un 8. maddesi çerçevesinde yürütülür; bu belgelerin damga vergisi, sözleşmenin kendisinden ayrı olarak değerlendirilir. Fiyat farkı ve süre uzatımı uygulaması için kamu ihale sözleşmesinde fiyat farkı ve süre uzatımı rehberine bakılabilir.

Kamu İhalelerinde Damga Vergisi

İhale süreci iki ayrı damga vergisi doğurur.

Yedinci ve dokuzuncu satırlar önemli bir imkânı verir: ihalenin iptali veya sözleşmenin hiç uygulanmaması hâlinde ödenen damga vergisinin iadesi talep edilebilir; bu talep düzeltme yoluyla yapılır ve beş yıllık düzeltme zamanaşımı içinde ileri sürülmelidir.

Özel vergiler rehberlerimiz: değerli konut vergisi · emlak vergisi uyuşmazlıkları · motorlu taşıtlar vergisi · fazla ödenen damga vergisi · e-fatura ve e-arşiv · genç girişimci istisnası

Damga Vergisinde İade ve Düzeltme

Fazla ödenen vergi geri alınabilir.

Dördüncü ve sekizinci satırlar iki pratik noktayı verir: nispi damga vergisinde her yıl belirlenen azami tutarın aşıldığı hâllerde fazla ödenen kısım iade edilir; bu talep beş yıllık düzeltme zamanaşımı içinde yapılmalıdır ve reddi hâlinde şikâyet yoluyla dava açılabilir.

Özel vergiler rehberlerimiz: değerli konut vergisi · emlak vergisi uyuşmazlıkları · motorlu taşıtlar vergisi · fazla ödenen damga vergisi · e-fatura ve e-arşiv · genç girişimci istisnası

Mükellef, Müteselsil Sorumluluk ve Ödeme Zamanı (m.3, m.22, m.24, m.26)

Damga vergisinin mükellefi kâğıtları imza edenlerdir; ancak resmî dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kâğıtların vergisini kişiler öder (m.3). Kamu ihalesinde ihale makamı resmî daire olduğundan, hem ihale kararının hem sözleşmenin damga vergisi yükleniciye aittir. Bu, sözleşmeye konulacak bir kayıtla değiştirilebilecek bir sonuç değildir.

İdari şartname ve tip sözleşmelerde damga vergisinin yükleniciye ait olduğunun yazılması, m.3’teki kuralın tekrarından ibarettir. Buna karşılık iki özel kişi arasındaki sözleşmelerde “damga vergisini karşı taraf ödeyecektir” kaydı vergi dairesini bağlamaz; imza edenler idareye karşı müteselsilen sorumludur ve ödeyen taraf ancak iç ilişkide diğerine rücu edebilir.

Sözleşmelerde Damga Vergisi Planlaması

Doğru kurgulama maliyeti azaltır.

Birinci ve yedinci satırlar iki pratik noktayı verir: nispi damga vergisine tabi bir sözleşmenin yalnızca bir nüshası vergilendirilir (488 sayılı Kanun m.5), maktu vergiye tabi kâğıtlarda ise her nüsha ayrı ayrı vergilenir; ayrıca sözleşmede vergiyi kimin ödeyeceğine ilişkin kayıt idareye karşı ileri sürülemez, imzalayanlar müteselsilen sorumludur.

Özel vergiler rehberlerimiz: değerli konut vergisi · emlak vergisi uyuşmazlıkları · motorlu taşıtlar vergisi · fazla ödenen damga vergisi · e-fatura ve e-arşiv · genç girişimci istisnası

İhale Sürecinde Damga Vergisi Zamanlaması

Vergi, iki aşamada doğar.

Altıncı ve dokuzuncu satırlar iki pratik noktayı verir: iş artışı ve fiyat farkı gibi sözleşme bedelini artıran işlemler ek damga vergisi doğurur; bu nedenle ihale teklifi hazırlanırken hem karar hem sözleşme damga vergisinin maliyet hesabına dâhil edilmesi gerekir.

Özel vergiler rehberlerimiz: değerli konut vergisi · emlak vergisi uyuşmazlıkları · motorlu taşıtlar vergisi · fazla ödenen damga vergisi · e-fatura ve e-arşiv · genç girişimci istisnası

İhale İptal Edilirse Ne Olur? Kanun Değişikliği ve Anayasa Mahkemesi Kararıyla Gelen Yeni Durum

Bu başlık, son on yılda üç kez değişmiştir ve internetteki bilgilerin büyük kısmı eskidir. Gelişim sırası şöyledir:

Bugünkü kural nettir: idareye şikâyet, Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet veya yargı kararı üzerine ihale iptal edilirse, işe hiç başlanmamışsa ihale kararı ve sözleşme damga vergisinin tamamı; kısmen yararlanılmışsa yararlanılmayan kısma isabet eden tutar iade edilir. 69 Seri No.lu Tebliğ’de yer alan örnekte, işe başlanılmadan Kamu İhale Kurumu kararıyla iptal edilen bir yapım işinde ihale kararı ve sözleşme damga vergilerinin tamamının iade olunacağı belirtilmiştir.

Dikkat edilecek sınır şudur: iade imkânı, maddede sayılan üç sebeple (şikâyet, itirazen şikâyet, yargı kararı) ihalenin iptaline bağlanmıştır. Tarafların anlaşmasıyla sözleşmenin sona erdirilmesi ya da yüklenici kusuruyla fesih, bu parantez içi hükmün kapsamında değildir. Düzeltme ve şikâyet yolunun işleyişi için vergi hatası ve düzeltme, fazla ödemelerin iadesi için fazla ödenen damga vergisi ve harçların iadesi rehberine bakılabilir.

Kamu İhalelerinde Vergisel Maliyet Kalemleri

Damga vergisi tek kalem değildir.

Üçüncü ve dokuzuncu satırlar en sık atlanan noktayı verir: ihale kararı ve sözleşme damga vergilerinin yanında Kamu İhale Kurumu payı gibi kesintiler de sözleşme bedeli üzerinden hesaplanır; teklif fiyatı belirlenirken bu kesintilerin tamamının maliyet hesabına dâhil edilmemesi kâr marjını doğrudan eritir.

Özel vergiler rehberlerimiz: değerli konut vergisi · emlak vergisi uyuşmazlıkları · motorlu taşıtlar vergisi · fazla ödenen damga vergisi · e-fatura ve e-arşiv · genç girişimci istisnası

Sözleşme Öncesi Diğer Kanuni Yükler: Teminatlar ve Kurum Payı (4734 sayılı Kanun)

Damga vergisi, sözleşme imzalanmadan önce karşılanması gereken tek kalem değildir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu üç ayrı yük daha öngörür ve bunların tamamı teklif maliyetine dâhil edilmelidir.

Damga Vergisinde Sözleşme Türlerine Göre Uygulama

Her sözleşme farklı sonuç doğurur.

Yedinci ve dokuzuncu satırlar iki pratik noktayı verir: mevcut bir sözleşmenin bedelini artıran ek protokoller yalnızca artan tutar üzerinden ek damga vergisi doğurur; yüksek bedelli sözleşmelerde bu maliyetin baştan hesaplanması bütçe sapmalarını önler.

Özel vergiler rehberlerimiz: değerli konut vergisi · emlak vergisi uyuşmazlıkları · motorlu taşıtlar vergisi · fazla ödenen damga vergisi · e-fatura ve e-arşiv · genç girişimci istisnası

Kamu İhalelerinde Damga Vergisinde Sık Sorulanlar

En çok merak edilen hususlar.

Üçüncü ve dokuzuncu satırlar iki pratik noktayı verir: ihalenin iptali veya sözleşmenin hiç uygulanmaması hâlinde ödenen damga vergisinin iadesi düzeltme yoluyla talep edilebilir; teklif hazırlanırken hem ihale kararı hem sözleşme damga vergisinin maliyet hesabına dâhil edilmesi kâr marjını korur.

Özel vergiler rehberlerimiz: değerli konut vergisi · emlak vergisi uyuşmazlıkları · motorlu taşıtlar vergisi · fazla ödenen damga vergisi · e-fatura ve e-arşiv · genç girişimci istisnası

Sıkça Sorulan Sorular

Sözleşme iki nüsha imzalanırsa damga vergisi iki kat mı olur?

Hayır. 488 sayılı Kanun’un 5. maddesi 15/7/2016 tarihli ve 6728 sayılı Kanun’la değiştirilmiştir: nispi vergiye tabi kâğıtların yalnızca bir nüshası damga vergisine tabidir. İhale sözleşmesi ve ihale kararı nispi vergiye tabi olduğundan nüsha sayısı vergiyi artırmaz. Maktu vergiye tabi kâğıtlarda ise her nüsha ayrı ayrı vergilendirilir.

İhale iptal edilirse sözleşme damga vergisi de iade edilir mi?

Evet. İdareye şikâyet, Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet veya yargı kararı üzerine ihale iptal edilirse, ihale kararının yanı sıra ihale makamı ile düzenlenen sözleşmenin hükmünden kısmen veya tamamen yararlanılmayan kısmına isabet eden damga vergisi de ret ve iade edilir. Bu imkân, Anayasa Mahkemesi’nin 28/2/2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan iptal kararı sonrasında 7491 sayılı Kanun’un 21. maddesiyle getirilmiş, uygulaması 69 Seri No.lu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile açıklanmıştır.