Ecrimisil davalarında hakkın varlığı çoğu zaman tartışmasızdır: kardeş evde oturmakta, ihtarname çekilmiş, intifadan men gerçekleşmiştir. Asıl kavga miktarda çıkar. Bilirkişi bir rakam verir, taraflardan biri az diğeri çok bulur ve dava buradan uzar. Oysa hesabın hangi ölçütlere dayanacağı büyük ölçüde bellidir.
Bu rehberin dayandığı mevzuat
| Kanun | Madde | Düzenlediği konu |
|---|---|---|
| 4721 s. TMK | m.993 | İyiniyetli zilyedin durumu |
| 4721 s. TMK | m.994 | Zorunlu ve yararlı giderler, hapis hakkı |
| 4721 s. TMK | m.995 | Kötüniyetli zilyedin sorumluluğu |
| 4721 s. TMK | m.688-693 | Paylı mülkiyet ve yararlanma |
| 4721 s. TMK | m.640 | Miras ortaklığı |
| 4721 s. TMK | m.683 | Mülkiyet hakkı |
| 6098 s. TBK | m.49 | Haksız fiil |
| 6098 s. TBK | m.77 vd. | Sebepsiz zenginleşme |
| 6098 s. TBK | m.117, 120 | Temerrüt ve faiz |
| 6100 s. HMK | m.26 | Taleple bağlılık |
| 6100 s. HMK | m.107 | Belirsiz alacak davası |
| 6100 s. HMK | m.266 vd. | Bilirkişi |
| 6100 s. HMK | m.281 | Rapora itiraz |
| 6100 s. HMK | m.288 | Keşif |
Ecrimisil hesabınızı doğru kurgulayalım
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Önce Kapı: İntifadan Men
Hesaba geçmeden önce, talebin hangi tarihten itibaren doğduğu belirlenmelidir. Mirasçılar arasındaki ecrimisilde bu, intifadan men koşuluna bağlanır.
İntifadan men’in gerçekleştirilme yolları
| Yol | Nasıl yapılır | İspat gücü |
|---|---|---|
| Noter ihtarnamesi | Tebliğ edilir | En güçlü |
| Dava dilekçesi | Tebliğle gerçekleşir | Güçlü |
| Yazılı bildirim | İadeli taahhütlü | Orta-güçlü |
| Mesaj, e-posta | Karşı tarafa ulaşmış | Orta |
| Sözlü itiraz | Tanıkla | Zayıf |
| Arabuluculuk başvurusu | Kayıt altında | Değerlendirilir |
İhtarnamenin tarihi davanın kapsamını belirler
İntifadan men tarihi, hesabın başlangıç noktasıdır. Bir yıl önce çekilmiş bir ihtarname ile dava tarihinde gerçekleşen bir men arasında, talep edilebilecek tutar bakımından bir yıllık fark doğar. Bu nedenle taşınmazı kullanmayan mirasçının yapması gereken ilk iş dava açmak değil, ihtarname çekmektir. İhtarname çekildikten sonra dava için beklenen süre boyunca da alacak birikmeye devam eder ve bu süre kayıp değildir.
Bedel Neye Göre Hesaplanır?
Ecrimisil, taşınmazın niteliğine göre farklı yöntemlerle hesaplanır. Yanlış yöntem seçilmesi, raporun tümüyle işlevsiz kalmasına yol açar.
Taşınmaz türüne göre hesap yöntemi
| Taşınmaz | Hesap yöntemi | Esas alınan |
|---|---|---|
| Konut | Emsal kira | Benzer konutların kirası |
| İş yeri, dükkân | Emsal kira | Benzer iş yerlerinin kirası |
| Arsa | Emsal kira veya gelir | Konum ve kullanım |
| Tarım arazisi | Net ürün geliri | Ürün deseni, verim, maliyet |
| Bağ, bahçe | Net ürün geliri | Ağaç sayısı, verim |
| Depo, otopark | Emsal kira | Benzer kullanım |
| Boş, kullanılmayan yer | Tartışmalı | Fiilî kullanım aranır |
Tarım arazisinde kira değil gelir hesabı
Uygulamada en sık yapılan rapor hatası, tarım arazisi için emsal kira üzerinden hesap yapılmasıdır. Tarım arazilerinde ölçüt, o araziden elde edilebilecek net ürün geliridir: ekilen ürün, dekar başına verim, ürün fiyatı ve üretim maliyeti hesaba katılır. Rapor yalnızca «dönümü şu kadar kiraya verilir» diyerek geçiyorsa, bu eksik incelemedir ve süresinde itiraz edilmelidir. Ürün deseni ve maliyet kalemleri raporda ayrı ayrı gösterilmelidir.
Pay Oranının Uygulanması
Hesabın ikinci aşaması, bulunan bedelin davacının payına indirgenmesidir.
Sayısal örnek
Miras kalan dairede dört mirasçı vardır ve biri tek başına oturmaktadır. Dairenin aylık emsal kirası 20.000 TL, intifadan men tarihinden dava tarihine kadar geçen süre 24 aydır.
Ecrimisil hesabının adımları
| Adım | İşlem | Tutar |
|---|---|---|
| 1 | Aylık emsal kira | 20.000 TL |
| 2 | Dönem (24 ay) | 480.000 TL |
| 3 | Davacının miras payı | 1/4 |
| 4 | Talep edilebilecek tutar | 120.000 TL |
| 5 | Faiz | Temerrütten itibaren |
| 6 | Karşı gider iddiası | Mahsup değerlendirilir |
Görüldüğü üzere davacı, taşınmazın tüm kira karşılığını değil kendi payına düşen kısmı talep eder. Dört mirasçıdan her biri ayrı ayrı dava açarsa, toplamda taşınmazın kullanım bedelinin tamamına yaklaşılır.
Kullanan da paydaştır
Hesapta gözden kaçan bir nokta, kullanan mirasçının da kendi payının bulunmasıdır. Dört kardeşten biri oturuyorsa, kendi 1/4 payı bakımından kullanımı haksız değildir. Bu nedenle diğer üç kardeş, her biri kendi payı oranında talepte bulunur; kullanan kardeşten toplamda 3/4 oranında bedel istenebilir. Davacının tek başına taşınmazın tam kira bedelini talep etmesi, hesabın reddine veya indirilmesine yol açar.
Pay oranınız üzerinden doğru talebi kuralım
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Dönemin Belirlenmesi
Hesabın üçüncü unsuru, hangi dönem için talepte bulunulacağıdır.
Dönem bakımından talep imkânı
| Dönem | Talep edilebilir mi | Not |
|---|---|---|
| İntifadan men öncesi | Kural olarak hayır | Koşul gerçekleşmemiş |
| İntifadan men sonrası | Evet | Asıl dönem |
| Dava tarihine kadar | Evet | Talep dilekçesinde |
| Dava süresince | Evet | Talep artırımıyla |
| Karardan sonrası | Yeni dava | Ayrıca istenir |
| Geriye dönük | Sınırlı | Zamanaşımı gözetilir |
Dördüncü satır uygulamada sıkça atlanır: dava yıllarca sürdüğünde, bu süre boyunca da ecrimisil birikmeye devam eder. Belirsiz alacak davası açılmışsa, talep artırımı ile dava süresince biriken tutar da istenebilir.
Dava sürerken alacak birikmeye devam eder
Üç yıl süren bir ecrimisil davasında, yalnızca dava tarihine kadar olan dönem için talepte bulunulmuşsa, dava süresince biriken üç yıllık alacak kapsam dışında kalır ve bunun için yeni bir dava açmak gerekir. Bu, ikinci bir yargılama ve masraf demektir. Doğru yaklaşım, dava dilekçesinde «dava tarihinden karar tarihine kadar işleyecek dönem için de talep hakkımız saklıdır» ifadesine yer vermek ve rapor sonrası talebi artırmaktır.
Bilirkişi Raporuna İtiraz
6100 s. HMK m.281/1
Taraflar, bilirkişi raporunun, kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilirler.
Ecrimisil raporlarında en sık karşılaşılan eksiklikler bellidir ve itiraz dilekçesi bunlara odaklanmalıdır.
Ecrimisil raporlarında tipik eksiklikler
| Eksiklik | Neden sorun | İtiraz gerekçesi |
|---|---|---|
| Emsal gösterilmemiş | Bedel dayanaksız | Emsal kira sözleşmeleri istenmeli |
| Tarım arazisinde kira yöntemi | Yanlış yöntem | Net ürün geliri hesaplanmalı |
| Ürün deseni belirtilmemiş | Hesap denetlenemez | Ekili ürün tespit edilmeli |
| Üretim maliyeti düşülmemiş | Brüt gelir alınmış | Net gelir esas olmalı |
| Dönem yanlış | Men tarihi gözetilmemiş | Başlangıç düzeltilmeli |
| Pay oranı uygulanmamış | Tam bedel hesaplanmış | Payla çarpılmalı |
| Yıllara göre ayrım yok | Değer değişimi yansımamış | Yıllık hesap istenmeli |
| Keşif yapılmamış | Fiilî durum bilinmiyor | Keşif talep edilmeli |
İtiraz gerekçeli olmalı
«Rapora itiraz ediyoruz» şeklindeki genel bir dilekçe sonuç doğurmaz. İtirazda hangi hususun eksik olduğu, neden eksik olduğu ve ne yapılması gerektiği ayrı ayrı yazılmalıdır. Örneğin: «Rapor, taşınmazın tarım arazisi olduğunu tespit etmesine rağmen bedeli emsal kira üzerinden hesaplamıştır; oysa net ürün geliri yöntemi uygulanmalı, ürün deseni ve üretim maliyetleri gösterilmelidir.» Ayrıca itirazla birlikte emsal belge sunulması — kira sözleşmeleri, ürün fiyat listeleri — itirazın kabul edilme ihtimalini belirgin biçimde artırır.
📄 Ecrimisil Dava Dilekçesi ve Bilirkişi Raporuna İtiraz Örneği
BÖLÜM 1 — DAVA DİLEKÇESİ
... ( ) ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE
DAVACI : ... (TC: ...)
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... (Taşınmazı kullanan mirasçı)
KONU : Ecrimisil (haksız kullanım bedeli) istemimizdir.
DAVA DEĞERİ : Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik
... TL (HMK m.107 uyarınca belirsiz alacak davası)
AÇIKLAMALAR :
1. Müteveffa ... , .../.../.... tarihinde vefat etmiş olup taraflar
... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... sayılı mirasçılık belgesi uyarınca
mirasçılardır. Müvekkilin miras payı ... /... 'dir.
2. Terekeye dâhil ... ada ... parsel sayılı taşınmaz, davalı
tarafından .../.../.... tarihinden bu yana TEK BAŞINA
kullanılmakta; müvekkilin yararlanmasına imkân verilmemektedir.
3. İNTİFADAN MEN : Müvekkil, .../.../2026 tarihli ... Noterliğinin
... yevmiye numaralı İHTARNAMESİ ile davalıya kullanıma İTİRAZ
ETTİĞİNİ ve PAYINI TALEP ETTİĞİNİ bildirmiştir. İhtarname
.../.../2026 tarihinde TEBLİĞ EDİLMİŞTİR. Tebliğ belgesi ektedir.
4. Bu itibarla, ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren INTIFADAN MEN
koşulu gerçekleşmiş olup ecrimisil talep hakkı doğmuştur.
5. HESAP YÖNTEMİ YÖNÜNDEN :
(Konut/iş yeri ise) Taşınmaz ... nitelikte olup, bedelin EMSAL
KİRA bedelleri üzerinden hesaplanmasını talep ederiz. Ekte ...
adresindeki benzer taşınmazlara ait kira sözleşmesi örnekleri
sunulmuştur.
(Tarım arazisi ise) Taşınmaz TARIM ARAZİSİ niteliğinde olup,
bedelin EMSAL KİRA DEĞİL, elde edilebilecek NET ÜRÜN GELİRİ
üzerinden hesaplanmasını talep ederiz. Hesapta ekili ürün deseni,
dekar başına verim, ürün fiyatları ve ÜRETİM MALİYETLERİ ayrı ayrı
gözetilmelidir.
6. PAY ORANI YÖNÜNDEN : Talebimiz, taşınmazın tamamı için hesaplanacak
bedelin müvekkilin ... /... oranındaki payına düşen kısmıdır.
7. DÖNEM YÖNÜNDEN : Talebimiz, intifadan men tarihi olan .../.../2026
tarihinden itibaren olup; DAVA TARİHİNDEN KARAR TARİHİNE KADAR
İŞLEYECEK DÖNEM İÇİN DE TALEP HAKKIMIZ SAKLIDIR. Bilirkişi
raporundan sonra HMK m.107 uyarınca talebimizi artıracağız.
HUKUKİ SEBEPLER : 4721 s. TMK m.683, 688 vd., 993-995; 6098 s. TBK
m.49, 77 vd., 117, 120; 6100 s. HMK m.26, 107, 266 vd., 281, 288.
DELİLLER : Mirasçılık belgesi, tapu kaydı, noter ihtarnamesi ve tebliğ
belgesi, emsal kira sözleşmeleri, tarımsal veriler ve ürün fiyat
listeleri, keşif, bilirkişi incelemesi, tanık ve her türlü yasal delil.
TALEP SONUCU :
1- Dava konusu taşınmazda KEŞİF yapılmasına,
2- Bilirkişi marifetiyle, taşınmazın niteliğine UYGUN YÖNTEMLE
ecrimisil bedelinin YILLARA GÖRE AYRI AYRI hesaplanmasına,
3- Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik ... TL
ecrimisilin, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle
davalıdan tahsiline,
4- Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine
karar verilmesini vekâleten arz ve talep ederiz. .../.../2026
Davacı Vekili
Av. ...
──────────────────────────────────────────────────────────────
BÖLÜM 2 — BİLİRKİŞİ RAPORUNA İTİRAZ DİLEKÇESİ
... ( ) ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE
DOSYA NO : 2026/... Esas
İTİRAZ EDEN : ... (Davacı)
VEKİLİ : Av. ...
KONU : .../.../2026 tarihli BİLİRKİŞİ RAPORUNA İTİRAZLARIMIZ ve EK
RAPOR talebimizdir.
RAPORUN TEBLİĞ TARİHİ : .../.../2026
AÇIKLAMALAR :
1. HMK m.281 uyarınca, rapora ilişkin itirazlarımızı SÜRESİ İÇİNDE
sunuyoruz.
I. YÖNTEM HATASI
2. Rapor, dava konusu taşınmazın TARIM ARAZİSİ olduğunu tespit
etmesine rağmen, ecrimisil bedelini "dönümü ... TL'den kiraya
verilebilir" şeklinde EMSAL KİRA üzerinden hesaplamıştır.
3. Tarım arazilerinde ecrimisil, araziden ELDE EDİLEBİLECEK NET ÜRÜN
GELİRİ esas alınarak hesaplanmalıdır. Raporda;
a) EKİLİ ÜRÜN DESENİ belirlenmemiş,
b) DEKAR BAŞINA VERİM gösterilmemiş,
c) ÜRÜN FİYATLARI kaynağıyla birlikte belirtilmemiş,
d) ÜRETİM MALİYETLERİ hesaplanıp DÜŞÜLMEMİŞTİR.
II. DÖNEM HATASI
4. Rapor, hesaplamayı DAVA TARİHİNDEN başlatmıştır. Oysa intifadan men
.../.../2026 tarihli ihtarnamenin tebliği ile GERÇEKLEŞMİŞ olup,
hesabın bu tarihten başlatılması gerekir. Aradaki ... aylık dönem
hesap dışında bırakılmıştır.
III. PAY ORANI
5. Raporda taşınmazın TAMAMI için bedel hesaplanmış; müvekkilin
... /... oranındaki PAYI uygulanmamıştır. Hüküm kurulmasına elverişli
olması için payın ayrıca gösterilmesi gerekir.
IV. YILLARA GÖRE AYRIM
6. Rapor tek bir yıllık bedeli tüm döneme uygulamıştır. Oysa dönem
içindeki DEĞER DEĞİŞİMLERİ nedeniyle hesabın YILLARA GÖRE AYRI AYRI
yapılması gerekir.
V. EMSAL EKSİKLİĞİ
7. Raporda hangi EMSALLERİN esas alındığı gösterilmemiştir. Ekte
sunduğumuz ... adresindeki taşınmazlara ait kira sözleşmelerinin
DEĞERLENDİRİLMESİNİ talep ederiz.
TALEP SONUCU :
1- Yukarıdaki itirazlarımız doğrultusunda AYNI BİLİRKİŞİDEN EK RAPOR
alınmasına,
2- Aksi hâlde YENİ BİLİRKİŞİ HEYETİ oluşturularak rapor alınmasına,
3- Gerekirse yeniden KEŞİF yapılmasına
karar verilmesini vekâleten arz ve talep ederiz. .../.../2026
İtiraz Eden Vekili
Av. ...
EKLERİ : Emsal kira sözleşmeleri, ürün fiyat listeleri, ihtarnameKarşı Tarafın Savunmaları
Ecrimisil davasında davalı, birkaç standart savunma ileri sürer. Bunlara baştan hazırlıklı olmak gerekir.
Davalının tipik savunmaları
| Savunma | Dayanağı | Karşı argüman |
|---|---|---|
| İntifadan men gerçekleşmedi | Uygulama koşulu | İhtarname ve tebliğ belgesi |
| Ben de paydaşım | Payı oranında hak | Talep pay oranında kuruldu |
| Masraf yaptım | TMK m.994 | Gider türü ayrıştırılmalı, mahsup |
| Miras bırakana baktım | Bakım iddiası | Ayrı hukuki ilişki |
| Diğerleri engellenmedi | Fiilî kullanım yok | Fiilî durum tespiti |
| Taşınmaz gelir getirmiyor | Bedel yok | Emsal ve nitelik incelemesi |
| Zamanaşımı doldu | Süre | Men tarihi ve dönem |
| Rıza vardı | Zımnî muvafakat | İhtarname rızayı sona erdirir |
Gider iddiası mahsupla karşılanır
Davalının en güçlü savunması, taşınmaza yaptığı harcamalardır. Bu savunma tümüyle reddedilemez; ancak mahsup ilişkisi kurularak dengelenir. Zorunlu ve yararlı giderler ile ecrimisil alacağı karşılıklı hesaplanır. Bu nedenle davacının, karşı tarafın gider iddiasını baştan reddetmek yerine, giderlerin zorunlu, yararlı ve lüks ayrımının bilirkişi marifetiyle yapılmasını ve ecrimisil alacağından mahsup edilmesini talep etmesi daha isabetlidir. Lüks giderler kural olarak iade edilmez.
Adım Adım Yol Haritası
- Önce ihtarname çekin. Hesap buradan başlar.
- Tebliğ belgesini saklayın. Men tarihi ispatlanmalıdır.
- Taşınmazın niteliğini belirleyin. Yöntem buna göre değişir.
- Emsal toplayın. Kira sözleşmeleri, ürün fiyatları.
- Pay oranınızı hesaba katın. Tam bedel istenmez.
- Belirsiz alacak davası açın. Rapor sonrası artırım için.
- Dava süresini de talep kapsamına alın. Alacak birikmeye devam eder.
- Faizi dilekçede isteyin. Talep edilmezse hükmedilmez.
- Rapora gerekçeli itiraz edin. İki haftalık süre işler.
- Gider iddiasına mahsup talebiyle karşılık verin.
İntifadan Men Koşulunun İstisnaları
Uygulamada intifadan men koşulunun aranmadığı bazı hâller kabul edilmektedir. Bu istisnalar, ihtarname çekilmemiş dosyalarda tek çıkış yolu olabilir.
İstisna tartışılan hâller
| Hâl | Koşul aranır mı | Gerekçe |
|---|---|---|
| Olağan kullanım | Aranır | Genel kural |
| Taşınmazın kiraya verilmiş olması | Tartışmalı | Gelir elde ediliyor |
| Ürün geliri elde edilmesi | Tartışmalı | Semere doğmuş |
| Paydaşın kullanımı engellemesi | Değerlendirilir | Fiilî engelleme |
| Terekede yönetim ilişkisi | Hesap ilişkisi ayrı | TMK m.640 |
| Kötüniyetli zilyetlik | TMK m.995 ayrı | Farklı dayanak |
Bu tablodaki ikinci ve üçüncü satırlar önemlidir: taşınmaz kiraya verilmiş ve gelir elde ediliyorsa, tartışma ecrimisilden çıkıp semere paylaşımına dönüşebilir. Bu hâlde talep, haksız kullanım bedeli değil elde edilen gelirin paylaşılması olarak kurulur.
Kiraya verilmişse talebi semere olarak kurun
Bir mirasçı taşınmazı kiraya verip kirayı tek başına alıyorsa, bu durum ecrimisilden farklıdır. Burada ortada fiilen elde edilmiş bir gelir vardır ve bu gelir miras ortaklığına aittir. Talep, ecrimisil yerine semere iadesi olarak kurulduğunda intifadan men tartışması büyük ölçüde devre dışı kalır; çünkü mesele haksız kullanım değil, ortaklığa ait bir gelirin paylaşılmamasıdır. Kira sözleşmesi ve ödeme kayıtları celbedilerek somut tutar üzerinden talepte bulunulabilir.
Faiz ve Temerrüt
Ecrimisil alacağında faiz, ayrı bir talep olarak kurulmalıdır.
Ecrimisilde faiz
| Konu | Kural | Sonucu |
|---|---|---|
| Faiz talebi | İstenmelidir | HMK m.26 taleple bağlılık |
| Temerrüt anı | İhtar veya dava | TBK m.117 |
| İhtarname çekilmişse | İhtar tarihinden | Erken başlangıç |
| İhtarname yoksa | Dava tarihinden | Geç başlangıç |
| Talep artırımında | Ayrıca istenmeli | Aksi hâlde kayıp |
| Faiz türü | Kanuni faiz | 3095 s.K. |
Ecrimisil davalarında ihtarname çift işlev görür: hem intifadan men koşulunu gerçekleştirir hem de temerrüt tarihini öne çeker. Aynı belge, alacağın hem başlangıcını hem faizini belirler.
Tek ihtarname, üç sonuç
Ecrimisil dosyalarında noter ihtarnamesi üç ayrı sonuç doğurur: intifadan men koşulunu gerçekleştirir, temerrüt tarihini belirleyerek faizi başlatır ve karşı tarafı kötüniyetli zilyet hâline getirerek TMK m.995 sorumluluğunu doğurur. Maliyeti birkaç yüz lira olan bu tek işlem, davanın kapsamını yıllarca genişletebilir. Buna rağmen uygulamada mirasçılar çoğu zaman doğrudan dava açar ve bu üç kazanımı da kaybeder.
Sık Yapılan Hatalar
- İhtarname çekmeden dava açmak. Men koşulu tartışmalı kalır.
- Taşınmazın tam kira bedelini istemek. Pay oranı uygulanmalıdır.
- Tarım arazisinde kira yöntemine itiraz etmemek. Eksik hesap kesinleşir.
- Dava süresini talep dışında bırakmak. İkinci dava gerekir.
- Emsal sunmamak. Bilirkişi kendi belirlediğiyle yetinir.
- Rapora gerekçesiz itiraz etmek. Sonuç doğurmaz.
- Faizi istememek. HMK m.26 taleple bağlılık.
- Gider iddiasını hiç değerlendirmemek. Mahsup fırsatı kaçar.
📘 İlgili Rehberler
Talebin Zaman Sınırı: Beş Yıllık Zamanaşımı
Ecrimisil hesabında dönemin belirlenmesi, bilirkişinin değil hukukun işidir. Talebin geriye doğru ne kadar uzanabileceği, zamanaşımı kurallarıyla sınırlanmıştır.
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Dayanak | İyiniyetli olmayan zilyet, haksız alıkoyma nedeniyle verdiği zararlar ile elde ettiği veya elde etmeyi ihmal ettiği ürünler karşılığında tazminatla yükümlüdür | TMK m.995 |
| Zamanaşımı | Ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabidir | 25/5/1938 t. E.29, K.10 YİBK |
| Sürenin işleyişi | Beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işler | |
| Dönemsel edim | Kira benzeri karşılık niteliği, beş yıllık süreyi destekler | TBK m.147 |
| Def’i | Zamanaşımı def’i ileri sürülmedikçe hâkim resen dikkate almaz | |
| Üst sınır | Bedel davası açılmışsa, o tarihten sonraki dönem için ecrimisil istenemez | |
| Faiz | Talep edilmedikçe faize hükmedilmez; başlangıç tarihi dilekçede gösterilmelidir |
Üçüncü satır, geciken taleplerde doğrudan kayba yol açar: beklenen her yıl, geriye dönük olarak istenebilecek dönemin bir yılını kaybettirir. Bu nedenle intifadan men koşulu gerçekleştikten sonra dava açılması geciktirilmemelidir.
Rapor, dönemi ve pay oranını ayrı ayrı göstermelidir. Bilirkişi raporunda; talep edilen dönemin başlangıç ve bitiş tarihleri, her yıl için ayrı ayrı belirlenen emsal kira bedeli, davacının pay oranı ve bu orana göre hesaplanan tutar ayrı satırlar hâlinde yer almalıdır. Tek bir toplam rakam veren rapor denetime elverişli değildir ve rapora iki hafta içinde bu gerekçeyle itiraz edilmelidir (HMK m.281).
Karşı Tarafın Sık İleri Sürdüğü Savunmalar
Ecrimisil davasında davalının savunmaları belirli başlıklarda toplanır; her birinin ayrı bir hukuki karşılığı vardır.
| Savunma | Değerlendirme |
|---|---|
| İntifadan men edilmedim | Paydaşlar arası ecrimisilde kural olarak aranan koşul; ihtarın tarihi belirleyicidir |
| Zamanaşımı | Dava tarihinden geriye beş yılı aşan dönem için hüküm kurulamaz |
| Ben de paydaşım | Kullanım payı aşan kısımla sınırlı olarak değerlendirilir |
| Taşınmaza masraf yaptım | Zorunlu ve faydalı giderler ayrıca hesaba katılabilir |
| Kullanmadım, boş durdu | Fiilî kullanımın ispatı davacıdadır |
| Diğer mirasçılar dava açmadı | Her paydaş kendi payı oranında talepte bulunur |
| Bedel davası açıldı | O tarihten sonraki dönem için ecrimisil istenemez |
Dördüncü satır, hesabı doğrudan etkileyen bir kalemdir: davalının taşınmaza yaptığı zorunlu ve faydalı giderler, ecrimisil alacağından mahsup edilebilir. Bu nedenle rapor talebinde yalnızca kira bedeli değil, karşı tarafın yaptığını ileri sürdüğü giderlerin de incelenmesi istenmelidir.
Teslim tarafı için tereke mallarının teslimi rehberimize bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Ecrimisil nedir?
Bir malın haksız olarak kullanılması nedeniyle hak sahibinin uğradığı zararın karşılığıdır. TMK m.995 uyarınca iyiniyetli olmayan zilyet, elde ettiği veya elde etmeyi ihmal ettiği ürünler karşılığında tazminat ödemekle yükümlüdür.
Mirasçılar arasında ecrimisil istenebilir mi?
İstenebilir. Ancak uygulamada paydaşlar arasındaki ecrimisil talebinde kural olarak intifadan men koşulunun gerçekleşmiş olması aranmaktadır. Bu koşulun bazı istisnaları kabul edilmektedir.
İntifadan men nasıl gerçekleşir?
Kullanıma itiraz edildiğinin ve payın talep edildiğinin karşı tarafa bildirilmesiyle gerçekleşir. Uygulamada noter ihtarnamesi en güvenli yol olarak kullanılır.
Hangi dönem için istenebilir?
Kural olarak intifadan men tarihinden itibaren istenir. Ayrıca ecrimisil talepleri bakımından uygulamada geriye dönük olarak belirli bir süreyle sınırlı istem kabul edilmektedir; somut olayda zamanaşımı hükümleri gözetilir.
Bedel neye göre hesaplanır?
Uygulamada taşınmazın niteliğine göre belirlenir. Kiraya verilebilir nitelikteki taşınmazlarda emsal kira bedelleri, tarım arazilerinde ise elde edilebilecek ürün geliri esas alınabilir.
Rayiç kira mı esas alınır?
Kiraya elverişli taşınmazlarda emsal kira bedelleri değerlendirilir. Ancak ecrimisil bir kira alacağı olmadığından, hesabın niteliği kira sözleşmesinden farklıdır.
Pay oranı nasıl uygulanır?
Davacının miras payı oranı esas alınır. Taşınmazın tamamı için hesaplanan bedelden davacının payına düşen kısım talep edilir.
Kullanan mirasçının payı düşülür mü?
Kullanan paydaşın kendi payı bulunduğundan, hesap yapılırken bu husus gözetilir. Talep, davacının payı üzerinden kurulur.
Tarım arazisinde nasıl hesaplanır?
Ürün deseni, verim, üretim maliyeti ve elde edilebilecek net gelir dikkate alınarak hesaplama yapılır. Bilirkişi incelemesi bu unsurları içermelidir.
Boş taşınmazda ecrimisil istenebilir mi?
Fiilî kullanım bulunmayan hâllerde talep tartışmalıdır. Kullanımın veya diğer paydaşların yararlanmasının engellenmesinin ortaya konması gerekir.
Faiz istenebilir mi?
Ecrimisil alacağı için de temerrüt kurallarına göre faiz talep edilebilir. Talep edilmediği takdirde HMK m.26 uyarınca faize hükmedilmez.
Zamanaşımı süresi nedir?
Talebin niteliğine göre değerlendirilir. Uygulamada ecrimisil istemlerinde geriye dönük belirli bir süreyle sınırlı hesaplama yapılmakta olup, somut olayda ilgili hükümler gözetilir.
Rapora nasıl itiraz edilir?
HMK m.281 uyarınca taraflar, bilirkişi raporunda eksik gördükleri hususların tamamlanmasını veya belirsizliklerin giderilmesini isteyebilir. İtiraz süresi içinde ve gerekçeli yapılmalıdır.
Karşı taraf gider iddiasında bulunursa?
TMK m.994 ve m.995 uyarınca zilyedin gider talepleri değerlendirilir. İyiniyetli zilyet zorunlu ve yararlı giderleri isteyebilirken, iyiniyetli olmayan zilyedin talebi daha sınırlıdır.
Miras dosyanız için Ankara’dan hukuki destek
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
