Mevzuat güncellemesi — 7589 sayılı Kanun m.1 (RG 31 Temmuz 2026): ilk artırma artık mirasçılara özgülenebiliyor.
10 Saniyede Hukuk · Gayrimenkul ve Kira Hukuku
Ortak malı bölüşemiyoruz (izale-i şuyu)?
Bu soruya dair kısa bilgilendirme videosunu izleyebilir, ayrıntılı açıklamayı aşağıdaki rehberde bulabilirsiniz. Video genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınız için avukata danışınız.
▶ Videonun sayfası ve tam metni →
Tüm “10 Saniyede Hukuk” videoları →
İİK m.114/2’ye eklenen cümle şudur: “Tüm maliklerin miras yoluyla edindikleri ve mirasçılar dışında üçüncü kişilerin mülkiyet hakkının bulunmadığı taşınmazlar bakımından ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi hâlinde yapılacak açık artırmalarda birinci artırma sadece malik olan mirasçılar arasında yapılır. Sadece malik olan mirasçılar arasında yapılacak bu artırma usulü bir defaya mahsus olmak üzere uygulanır.”
- Şart dar: taşınmazın tüm maliklerinin payını miras yoluyla edinmiş olması ve üçüncü kişinin mülkiyet hakkının bulunmaması gerekir. Paylardan biri dışarıdan satın alınmışsa bu koruma devreye girmez.
- Teklif eşiği yükseldi: mirasçılar arası birinci artırmada teklifin muhammen kıymetin yüzde yüzünü geçmesi aranır. Satış gerçekleşmezse genel usule dönülür ve ikinci artırmada yüzde elli ölçütü ile üçüncü kişiler de katılabilir.
- İhale bedelini yatırmayana yaptırım: teminat iade edilmez, satış masrafları mahsup edildikten sonra kalan paydaşlara payları oranında ödenir; ayrıca teklif edilen bedelin yüzde beşi oranında idari para cezası uygulanır.
- Teminat muafiyeti: satış talep eden ve artırmaya katılmak isteyen alacaklı, en geç artırma süresinin bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar başvurursa alacağın teminatı karşıladığı miktar kadar teminat vermez; Hazine ise açık artırmalarda teminattan muaftır. Paydaş veya mirasçı sıfatına dayalı genel bir teminat muafiyeti getirilmemiştir.
Ayrıntılar: 7589 Sayılı Kanun ve İcra İflas Değişiklikleri
Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davasında mahkeme iki yoldan biriyle ortaklığı sona erdirir: aynen taksim veya satış yoluyla paylaştırma. Taşınmaz aynen bölünemiyorsa veya paydaşlar anlaşamıyorsa satış gündeme gelir. Bu rehber, satış sürecinin nasıl işlediğine, masraflara ve paranın paylaşımına odaklanır. Davanın açılışı, yetkili mahkeme ve genel işleyiş için Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu) Davası rehberimize bakabilirsiniz.
Önce Aynen Taksim, Mümkün Değilse Satış
Mahkeme öncelikle taşınmazın paydaşlar arasında aynen (fiilen) bölünüp bölünemeyeceğini araştırır. Taşınmazın niteliği, imar durumu ve paydaş sayısı aynen taksime elverişli değilse ya da bölünme değerinde önemli kayba yol açacaksa, mahkeme satış yoluyla paylaştırmaya karar verir.
Satış Memurluğu ve Satışın Yürütülmesi
Satışa karar verilince, satış işlemi mahkemenin görevlendirdiği satış memuru (genellikle yazı işleri müdürü) veya icra dairesi eliyle yürütülür. Satış, kural olarak açık artırma (ihale) yöntemiyle yapılır; paydaşlar arasında satış kararı kesinleştikten sonra kıymet takdiri yapılır ve satış ilanı hazırlanır.
İhale (Açık Artırma) Süreci
Taşınmazın değeri bilirkişi marifetiyle belirlenir (kıymet takdiri). Satış günü ve şartları ilan edilir. Açık artırmada en yüksek teklifi veren alıcıya ihale edilir. İlk artırmada yeterli bedel oluşmazsa ikinci artırma yapılır. İhaleye paydaşlar da katılabilir.
Ön Alım (Şufa) ve Paydaşın Katılımı
Satış kural olarak üçüncü kişilere açıktır ve paydaşlar da ihaleye girerek taşınmazı satın alabilir. Buna karşılık 7589 sayılı Kanun’la (31.07.2026) getirilen istisnada, tüm malikler payını miras yoluyla edinmişse ve üçüncü kişinin mülkiyet hakkı yoksa birinci artırma yalnızca malik olan mirasçılar arasında yapılır. Ortaklığın giderilmesi satışında paydaşlar lehine yasal ön alım hakkı uygulanmaz. Genel kural, herkesin açık artırmada eşit koşullarda teklif vermesidir; yukarıdaki miras istisnası ise yalnızca birinci artırma için ve bir defaya mahsus geçerlidir.
Satış Masrafları Kim Öder?
İzale-i şuyu davası ve satış sürecinin masrafları (yargılama gideri, bilirkişi-keşif ücreti, satış/ilan giderleri, tellaliye, damga ve tapu harçları) kural olarak paydaşlar arasında payları oranında paylaştırılır. Davayı açan paydaş başlangıçta masrafları yatırsa da, sonuçta tüm paydaşlar payları ölçüsünde bu giderlere katlanır.
Dikkat: Satış bedelinden önce satış ve dava masrafları ile varsa vergiler düşülür; kalan tutar paydaşlara tapudaki payları oranında dağıtılır. Bu nedenle elinize geçecek net tutar, payınızın brüt değerinden bir miktar düşük olabilir.
Satış Bedelinin Paylaştırılması
İhale tamamlanıp bedel tahsil edildikten ve masraflar düşüldükten sonra, kalan para paydaşlara tapu kütüğündeki payları oranında dağıtılır. Paylar üzerinde haciz, ipotek veya intifa gibi kısıtlamalar varsa, dağıtım bu haklar gözetilerek yapılır.
İhalenin Feshi
Satış (ihale) usulüne aykırı yapılmışsa, ilgili paydaşlar veya alıcı, ihalenin feshini isteyebilir. İhalenin feshi talebi, ihale tarihinden itibaren kanunda öngörülen süre içinde icra mahkemesine yapılır. Fesih sebepleri arasında kıymet takdirine ve satış ilanına ilişkin usulsüzlükler sayılabilir.
Kıymet Takdiri: Yedi Gün Kaçarsa İtiraz Hakkı Biter
Satış sürecinin kaderini belirleyen ilk belge kıymet takdiri raporudur; çünkü artırma bu değer üzerinden başlar. Ve burada, kaçırıldığında geri dönüşü olmayan bir süre vardır.
İİK m.128/a uyarınca ilgililer, kıymet takdiri raporunun tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikayet yoluyla başvurarak raporun gerçeği yansıtmadığını ileri sürebilir. Bu imkânı kullanmayanlar, kıymet takdirinin usulsüz olduğundan bahisle sonradan ihalenin feshini talep edemez.
Yani “taşınmaz çok ucuza gitti” itirazının yeri ihaleden sonrası değil, rapor elinize ulaştığı andır. Paydaş için pratik sonuç açıktır: tebligatı alır almaz raporu okuyun ve değer düşükse yedi gün içinde itiraz edin.
İki teknik ayrıntı daha: kıymet takdiri kesinleşmeden mal ihaleye çıkarılamaz ve rapor kural olarak iki yıl geçerlidir; bu sürede satılamayan mal için değerleme yenilenir. Süre takibi için hukuki süre hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Kıymet Takdiri Raporu Elinize Ulaştı mı?
Yedi günlük itiraz süresi kaçarsa ihalenin feshi yolu da kapanır. Raporu birlikte inceleyelim.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppKıymet Takdiri Raporu Elinize Ulaştı mı?
Yedi günlük itiraz süresi kaçarsa ihalenin feshi yolu da kapanır; raporu birlikte inceleyelim.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppElektronik Satış: Artırma Nasıl İşliyor?
Satışlar artık salonda değil Elektronik Satış Portalı üzerinden yapılır. Takvim şöyle işler:
| Aşama | Süre / ölçü |
|---|---|
| Teklif verme | İlanda belirtilen günde başlar, yedi gün sürer |
| Genel taban (birinci artırma) | Muhammen kıymetin yüzde ellisi |
| Mirasçılara özgü birinci artırma (7589) | Muhammen kıymetin yüzde yüzü — bir defaya mahsus |
| Artırma sonuç tutanağı | Artırmanın tamamlanmasından sonraki ilk iş günü düzenlenir ve aynı gün portalda ilan edilir |
| İhale bedelinin ödenmesi | Tutanağın ilanından itibaren yedi gün |
| Teminat | Kural olarak muhammen kıymetin yüzde onu |
Kritik bir kural: ihale alıcısı, ihalenin feshi talep edilmiş olsa dahi artırma sonuç tutanağının ilanından itibaren yedi gün içinde satış bedelini ödemek zorundadır. Fesih başvurusu ödeme yükümlülüğünü durdurmaz.
En yüksek teklif veren dışındaki katılımcıların nakit teminatı, artırma sonuç tutanağının portalda ilan edilmesinin ardından iade edilir. Bedelin yatırılmaması hâlinde doğan sonuçlar için ihale bedeli ödenmezse teminat ne olur yazımıza bakınız.
Paydaş Olarak İhaleye Girmek: Strateji
Taşınmazı elinde tutmak isteyen paydaş için ihale, kaybetme değil kazanma fırsatı olabilir. Ancak hazırlık gerektirir:
- Teminatı hazır edin. Katılım için kural olarak muhammen kıymetin yüzde onu oranında teminat gerekir; portal üzerinden yatırılır.
- Kendi payınızı teminata saydırmayı planlamayın. 7589 sayılı Kanunla yapılan düzenlemede paydaşlar bakımından böyle bir genel muafiyet öngörülmemiştir; teminat muafiyeti satış talep eden alacaklı ile Hazine bakımından düzenlenmiştir.
- Mirasçıysanız birinci artırmayı kaçırmayın. Tüm malikler payını miras yoluyla edinmişse ve üçüncü kişinin mülkiyet hakkı yoksa birinci artırma yalnızca mirasçılar arasında yapılır — ve bu usul bir defaya mahsustur. Kaçırılırsa taşınmaz genel usulde herkese açılır.
- Bütçenizi net tutar üzerinden kurun. İhaleyi kazanırsanız bedelin tamamını yatırır, ardından kendi payınıza düşeni paylaştırmada geri alırsınız.
Tarım arazilerinde ek kısıtlar bulunduğunu unutmayın: 5403 ve tarım arazisinin amaç dışı kullanımı ve hisseli tarlada ortaklığın giderilmesi. Terekeye özgü işleyiş için terekede ortaklığın giderilmesi yazımıza bakınız.
Bedelin Paylaştırılmasında Sıra
Satış bedeli doğrudan paydaşlara bölünmez; önce yükler ve giderler karşılanır. Sıra kabaca şöyledir:
- Satış ve paraya çevirme giderleri — ilan, tellaliye, damga ve tapu harçları.
- Taşınmaz üzerindeki rehin ve hacizler — ipotek ve haciz alacakları kendi sıraları içinde karşılanır. Bir paydaşın payı üzerindeki haciz, yalnızca o paya düşen tutardan tahsil edilir: miras payının haczi.
- Kalan tutar paydaşlara — tapu kütüğündeki payları oranında.
Bu nedenle elinize geçecek net tutar, payınızın brüt değerinden düşüktür. Muhdesat (yapı, ağaç, tesis) kime aitse bedelin o kısmı ona ödenir; muhdesat aidiyeti tartışmalıysa satıştan önce çözülmelidir: bütünleyici parça ve eklenti ve kamulaştırmada mütemmim cüz ve teferruat.
Devir işlemi ihale sonrası tapuda yapılır; alıcı bakımından tescilin sonuçları için taşınmaz satışında tapu devri ve tapu kütüğüne güven ilkesi yazılarımıza bakabilirsiniz.
İhalenin Feshi: Kim, Ne Zaman, Hangi Sebeple
İhalenin feshi, satışı geri almanın tek yoludur ve dar bir kapıdır.
- Nereye: İcra mahkemesine şikayet yoluyla.
- Ne zaman: Kanunda öngörülen kısa süre içinde; gecikme hakkı düşürür.
- Kim: Satıştan zarar gören ilgililer ve alıcı.
- Sebepler: İhaleye hazırlık aşamasındaki usulsüzlükler (ilan, tebligat), ihalenin yapılışındaki usulsüzlükler ve artırmaya fesat karıştırılması.
En sık düşülen tuzak yeniden hatırlatılmalıdır: kıymet takdirine süresinde itiraz etmeyen kişi, değerin düşüklüğüne dayanarak ihalenin feshini isteyemez. Bu nedenle sürecin en kritik anı ihale günü değil, kıymet takdiri raporunun tebliğ edildiği gündür.
Fesih talebi ihale bedelinin ödenmesini durdurmaz; alıcı bedeli yine süresinde yatırmak zorundadır. İhale ve fesih mekaniğinin tamamı için icra ihalesi ve ihalenin feshi rehberimize, usul çerçevesi için yargılama usulü rehberi yazımıza bakınız.
Satıştan Önce Çözülmesi Gereken Meseleler
Satış başladıktan sonra çözülmesi güçleşen, bu yüzden önceden ele alınması gereken başlıklar şunlardır:
- Mülkiyet uyuşmazlığı. Tapu iptali veya muvazaa iddiası varsa, paylaşım yanlış kişiler arasında yapılabilir: Muris Muvazaası (Mirastan Mal Kaçırma): 1974 İçtihadı Birleştirme Kararı.
- Muhdesat aidiyeti. Yapı ve ağaçların kime ait olduğu belirlenmeden bedel doğru bölüşülemez.
- Önalım davası. Devam eden bir önalım davası paydaş yapısını değiştirebilir: önalım (şufa) hakkı davası.
- Miras paylaşımı. Mirasçılar anlaşabilirse satışa hiç gerek kalmayabilir: miras taksim (paylaşma) sözleşmesi.
- Pay üzerindeki takyidatlar. Haciz ve ipotekler paylaşımı doğrudan etkiler.
Davanın açılışı, taraf teşkili ve aynen taksim ölçütleri için ortaklığın giderilmesi davası rehberimize; icra sürecinin genel çerçevesi için icra ve iflas hukuku rehberi, miras boyutu için miras hukuku rehberi, genel çerçeve için gayrimenkul hukuku rehberi yazılarımıza bakabilirsiniz.
İlgili Rehberler
Satışa Geçmenin Ön Şartı: Kararın Kesinleşmesi ve Satış Memurluğunun Konumu
Ortaklığın satış yoluyla giderilmesine ilişkin karar, taşınmazın mülkiyetine ilişkin bir sonuç doğurduğundan kesinleşmeden yerine getirilemez; taşınmaza ve buna ilişkin aynî haklara dair hükümler kesinleşmedikçe icra edilemez (HMK m.367). Bu nedenle satış memurluğu, karar istinaf veya temyiz aşamasındayken kıymet takdiri ve ilan işlemlerine başlayamaz. Kira ilişkisine dayanan tahliye kararlarının kesinleşme beklenmeden icraya konulabilmesiyle karşılaştırıldığında, ortaklığın giderilmesinde kanun yolu süreci satış takvimini doğrudan etkiler ve paydaşlar bu süreyi finansman ve anlaşma arayışı için kullanabilir.
Karar kesinleştikten sonra satış, kararı veren sulh hukuk mahkemesinin yazı işleri müdürü veya görevlendirilen satış memuru tarafından İcra ve İflas Kanunu’nun taşınmazların paraya çevrilmesine ilişkin hükümlerine göre yürütülür. Satış memurluğu bu işlemlerde icra müdürünün yetkilerini kullandığından, işlemlerine karşı kanuna veya olaya uygun olmadığı ya da hakkın yerine getirilmediği iddiasıyla, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluna başvurulabilir (İİK m.16). Satış giderleri için davayı açan paydaştan veya satış isteyen taraftan avans istenir; avans yatırılmazsa satış işlemleri ilerlemez.
Satış öncesi kurallar
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Kararın niteliği | Taşınmaza ilişkin; kesinleşmeden yerine getirilemez | HMK m.367 |
| Satışı yürüten | Sulh hukuk yazı işleri müdürü veya satış memuru | İİK hükümleri kıyasen |
| Satış memurunun işlemlerine karşı | Öğrenmeden 7 gün içinde şikâyet | İİK m.16 |
| Satış giderleri | Avans; sonuçta paylar oranında | HMK m.326, İİK m.138 |
| Tahliye kararıyla fark | Tahliye kesinleşmeden icra edilebilir | İİK m.36 |
Satıştan Önce Son Fırsat: Paydaşlar Arası Artırma ve Rızai Satış
Satış kararı kesinleşmiş olsa bile paydaşların anlaşma imkânı ortadan kalkmaz. Hâkim, bütün paydaşların rızasıyla satışın paydaşlar arasında artırmayla yapılmasına karar verebilir (TMK m.699); bu yol, taşınmazın aile veya ortaklar içinde kalmasını sağlar ve çoğu zaman genel artırmadan daha yüksek bir bedel oluşturur. Bütün paydaşların rızası yargılama sırasında alınamamışsa, satış aşamasında paydaşların taşınmazı resmî senetle aralarında veya üçüncü bir kişiye rızai olarak satmaları ve bu durumu satış memurluğuna bildirerek satış işlemlerinin durdurulmasını istemeleri de mümkündür; ancak bu yolun sonuç doğurabilmesi için bütün paydaşların anlaşmaya katılması gerekir.
Rızai satışta taşınmaz tapu müdürlüğünde resmî senetle devredilir (TMK m.706) ve bedel paydaşlar arasında sözleşmede kararlaştırılan esaslara göre paylaştırılır; bu durumda ihale giderleri ve satış memurluğu masrafları doğmaz, ancak tapu harcı ve değer artışı kazancı gibi olağan satış yükümlülükleri ortaya çıkar. Paydaşlardan birinin diğerlerinin paylarını satın alması da aynı şekilde resmî senetle yapılır. Pay üzerinde haciz veya ipotek bulunuyorsa, bu kayıtların terkini için alacaklıların muvafakati veya borcun ödenmesi gerekir; aksi hâlde rızai satış tapuda gerçekleştirilemez ve satış memurluğundaki cebrî satış süreci devam eder.
Kıymet Takdiri: Raporun İçeriği ve İcra Mahkemesinde İnceleme
Satışa çıkarılacak taşınmazın değeri, icra müdürlüğü veya satış memurluğunca bilirkişiye yaptırılan kıymet takdiriyle belirlenir; kıymet takdiri, taşınmazın bulunduğu yer, niteliği, imar durumu, yüzölçümü, üzerindeki yapı ve muhdesatın değeri ile emsal satışlar göz önünde tutularak yapılır ve ilgililere tebliğ edilir (İİK m.128). Muhdesatın paydaşlardan birine ait olduğu mahkeme kararıyla belirlenmişse, rapor bu kalemin değerini ayrıca göstermelidir; aksi hâlde satış bedelinin paylaştırılmasında muhdesat sahibi paydaşın hakkı ölçülemez.
İlgililer, kıymet takdirine karşı raporun tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluyla başvurabilir; icra mahkemesi gerekirse yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırarak değeri belirler ve bu konuda verdiği karar kesindir (İİK m.128/a). Şikâyet dilekçesinde, raporun hangi emsallere dayandığı, imar durumunun doğru değerlendirilip değerlendirilmediği ve yapının yaşı, kalitesi ve kullanım durumunun hesaba katılıp katılmadığı gibi somut itirazların, mümkünse bölgedeki emsal satış belgeleri ve bağımsız değerleme raporlarıyla desteklenerek gösterilmesi gerekir. Süresinde itiraz edilmeyen kıymet takdiri kesinleşir ve değerin düşüklüğü sonradan ihalenin feshi sebebi olarak ileri sürülemez.
Kıymet takdirinde kurallar
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Kıymet takdiri | Bilirkişi; emsal, imar, yapı ve muhdesat | İİK m.128 |
| Tebliğ | İlgililere | İİK m.128 |
| İtiraz süresi | Tebliğden 7 gün | İİK m.128/a |
| İnceleme | İcra mahkemesi; gerekirse yeni bilirkişi | İİK m.128/a |
| Mahkeme kararı | Kesin | İİK m.128/a |
| İtiraz edilmezse | Değer kesinleşir; ihalenin feshinde ileri sürülemez | İİK m.128/a, m.134 |
Satış Şartnamesi, İlan ve Tebliğ: İİK m.125-127
Taşınmazın satışı, satış şartnamesi ve ilanla hazırlanır. Satış şartnamesinde taşınmazın niteliği, kıymeti, tapu kaydındaki takyidatlar, artırmaya katılma şartları, teminat oranı, ihale bedelinin ödenme şekli ve alıcıya yüklenecek masraflar gösterilir; ilgililer şartnameyi inceleyebilir ve şartnamedeki kayıtlara karşı şikâyet yoluna başvurabilir (İİK m.125). Satış ilanı, artırmanın başlayacağı ve sona ereceği tarihleri, teklif verme usulünü ve taşınmazın temel bilgilerini içerir ve Elektronik Satış Portalı üzerinden duyurulur (İİK m.126).
Satış ilanının bir örneğinin borçluya, alacaklıya ve tapu sicilinde ilgisi bulunanlara tebliğ edilmesi zorunludur (İİK m.127); ortaklığın giderilmesinde bu kişiler, bütün paydaşlar ile pay veya taşınmaz üzerinde ipotek, haciz ya da şerh sahibi olan kişilerdir. Satış ilanının ilgililerden birine hiç veya usulüne uygun biçimde tebliğ edilmemesi, ihalenin feshi sebebidir ve bu durumda ihalenin feshi talep süresi, ihalenin öğrenildiği tarihten başlar. Paydaşların tapu kaydındaki adreslerinin güncel olmaması, ilan tebligatlarının yapılamamasına ve satış takviminin uzamasına yol açtığından, paydaşların adres kayıt sistemindeki bilgilerini güncel tutmaları ve tebligat adreslerini dosyaya bildirmeleri önemlidir.
Şartname, ilan ve tebliğ
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Satış şartnamesi | Nitelik, kıymet, takyidat, teminat, masraflar | İİK m.125 |
| Şartnameye karşı | Şikâyet | İİK m.16, m.125 |
| Satış ilanı | Artırma tarihleri ve usulü; elektronik portal | İİK m.126 |
| İlanın tebliği | Paydaşlara ve tapu sicilinde ilgisi olanlara | İİK m.127 |
| Tebliğ eksikliği | İhalenin feshi sebebi; süre öğrenmeden başlar | İİK m.134 |
İhale Alıcısının Hakları: Mülkiyetin Kazanılması, Tescil ve Tahliye
İhale yoluyla taşınmaz edinen kişi, mülkiyeti tapuya tescilden önce kazanır; cebrî artırmada mülkiyet, tescilden önce kazanılır ve bu durumda malik tescilden önce taşınmaz üzerinde tapu kütüğünde tasarrufta bulunamaz (TMK m.705). İhale bedeli ödendikten ve ihalenin feshi talebi bulunmaz veya bu talep kesin olarak reddedilirse, satış memurluğu ihale kararının kesinleştiğini tapu müdürlüğüne bildirerek taşınmazın alıcı adına tescilini ister; paydaşların payları ile pay üzerindeki haciz ve ipotek kayıtları terkin edilerek taşınmaz bu yüklerden arınmış olarak alıcıya geçer.
Taşınmaz ihaleden sonra paydaşlardan biri veya bir üçüncü kişi tarafından kullanılmaya devam ediliyorsa, ihale alıcısı icra dairesinden taşınmazın tahliyesini ve kendisine teslimini isteyebilir (İİK m.135); ancak taşınmazı ihaleden önce yapılmış bir kira sözleşmesine dayanarak kullanan kiracı, bu yolla doğrudan tahliye edilmez. Kiralanan cebrî artırmayla el değiştirdiğinde yeni malik kira sözleşmesinin tarafı olur (TBK m.310) ve kiracıyı ancak kanundaki sebeplerden birine dayanarak, örneğin edinme tarihinden itibaren bir ay içinde yazılı bildirimde bulunup altı ay sonra açacağı gereksinim davasıyla tahliye ettirebilir (TBK m.351). Bu nedenle kiracılı bir taşınmazın ihalesine katılacak kişinin, kira sözleşmesinin süresini ve bedelini ihaleden önce araştırması gerekir.
İhale alıcısının durumu
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Mülkiyetin kazanılması | İhaleyle, tescilden önce | TMK m.705 |
| Tescil | Bedel ödendikten ve ihale kesinleştikten sonra | İİK m.135 |
| Takyidatlar | Paylar üzerindeki haciz ve ipotekler terkin edilir | İİK m.135, m.138 |
| Paydaş veya işgalcinin tahliyesi | İcra dairesi eliyle | İİK m.135 |
| İhaleden önceki kiracı | Sözleşme yeni malikle devam eder | TBK m.310 |
| Kiracının tahliyesi | Gereksinim: 1 ay içinde bildirim, 6 ay sonra dava | TBK m.351 |
Paydaşın Kendi Payı ve Satış Bedeli: Mahsup, Vergi ve Kalan Tutarın Ödenmesi
İhaleyi paydaşlardan birinin kazanması hâlinde, ihale bedelinin tamamı süresinde yatırılır; paydaş kendi payına düşen tutarı ancak paylaştırma aşamasında geri alır. 7589 sayılı Kanun’la yapılan düzenlemede, satış talep eden alacaklı ile Hazine dışındaki katılımcılar bakımından genel bir teminat muafiyeti öngörülmediğinden, paydaşın kendi payının değerini teminat veya ihale bedelinden mahsup ettirmesi mümkün değildir. Satış bedelinin paylaştırılmasında önce satış ve paraya çevirme giderleri, ardından taşınmazın tamamı üzerindeki rehin alacakları karşılanır; bir paydaşın payı üzerindeki haciz veya ipotek ise yalnızca o paydaşa düşen tutardan ödenir ve alacaklılar arasındaki öncelik sıra cetveliyle belirlenir (İİK m.138-140).
Paylaştırma sonucunda paydaşa düşen tutar, satış memurluğunca paydaşın bildirdiği banka hesabına veya dosyaya ödenir; paydaşın adresi bilinmiyorsa veya ölmüş ve mirasçıları belirlenmemişse, bu kişilere düşen tutar mirasçılık belgesi sunuluncaya kadar emanette bekletilir. Paydaşın satıştan elde ettiği tutar, taşınmazı iktisap tarihinden itibaren beş yıl geçmeden elden çıkarması hâlinde değer artışı kazancı olarak vergilendirme konusu olabilir; ancak miras yoluyla edinilen taşınmazların elden çıkarılmasından doğan kazanç değer artışı kazancı sayılmaz (GVK mük. m.80). Sıra cetveline ve paylaştırmaya karşı itiraz ve şikâyet yolları da kısa sürelere bağlı olduğundan, paylaştırma cetvelinin tebliğinden sonra hesap gecikmeksizin kontrol edilmelidir (İİK m.142).
Paylaştırma aşaması
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Paydaş alıcı | Bedelin tamamını yatırır; payını paylaştırmada alır | İİK m.130 vd. |
| Pay mahsubu veya teminat muafiyeti | Paydaşlar için genel muafiyet yok | 7589 s.K. |
| Öncelik | Giderler, taşınmazın tamamındaki rehinler, sonra paylar | İİK m.138 |
| Pay üzerindeki haciz veya ipotek | Yalnızca o paya düşen tutardan; sıra cetveli | İİK m.138-140 |
| Mirasçıları belirsiz paydaş | Tutar emanette bekletilir | Uygulama |
| Vergi | 5 yıl içinde elden çıkarma; miras yoluyla edinimde istisna | GVK mük. m.80 |
| Cetvele karşı | Kısa süreli itiraz ve şikâyet | İİK m.142 |
İzale-i şuyu satışında zaman, paydaşın en değerli kaynağıdır: kesinleşme, yedi günlük kıymet itirazı, yedi günlük ödeme ve yedi günlük fesih süresi.
Satış kararı kesinleşmeden satış yapılamaz; kıymet takdirine yedi gün içinde itiraz edilmezse değer kesinleşir, satış ilanı bütün paydaşlara ve tapu sicilinde ilgisi olanlara tebliğ edilmelidir. İhale alıcısı mülkiyeti tescilden önce kazanır, işgalciyi icra eliyle tahliye ettirebilir ancak ihaleden önceki kiracıya karşı kira hükümleri uygulanır; paydaşın payı bedelden mahsup edilmez ve paylaştırma sıra cetveline göre yapılır. Ortaklığın giderilmesi satış sürecinizde Hukukçular Evi Ankara’yı 0554 648 37 15 numaralı telefondan arayabilirsiniz.
Konuyla ilgili diğer rehberlerimiz: taraf teşkili ve dava giderleri · 7589 ve tarım arazisi · yeni malikin gereksinimi · pay üzerindeki haciz ve ipotek · ihale ve tapu maliyeti · paylı mülkiyet
Sıkça Sorulan Sorular
İzale-i şuyuda satış mı aynen taksim mi önce gelir?
Mahkeme önce aynen taksimin mümkün olup olmadığını araştırır. Taşınmazın niteliği, imar durumu ve paydaş sayısı elverişli değilse ya da bölünme değerde önemli kayba yol açacaksa satış yoluyla paylaştırmaya karar verilir.
Satışı kim yürütür?
Satışa karar verildikten sonra işlem, mahkemenin görevlendirdiği satış memuru veya icra dairesi eliyle yürütülür ve kural olarak açık artırma yöntemiyle yapılır. Artırma Elektronik Satış Portalı üzerinden gerçekleşir.
Kıymet takdirine nasıl itiraz edilir?
İİK m.128/a uyarınca rapor tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikayet yoluyla başvurulur. Bu süreyi kaçıranlar, kıymet takdirinin usulsüz olduğundan bahisle sonradan ihalenin feshini talep edemez; bu nedenle raporun tebliğ günü sürecin en kritik anıdır.
Artırma ne kadar sürer, taban bedel nedir?
Teklif verme ilanda belirtilen günde başlar ve yedi gün sürer. Genel kuralda birinci artırmada taban, muhammen kıymetin yüzde ellisidir. 7589 sayılı Kanunla getirilen mirasçılara özgü birinci artırmada ise taban muhammen kıymetin yüzde yüzüdür.
Mirasçılara tanınan öncelik nedir?
Tüm malikler taşınmazı miras yoluyla edinmişse ve mirasçılar dışında üçüncü kişilerin mülkiyet hakkı yoksa, birinci artırma yalnızca malik olan mirasçılar arasında yapılır. Bu usul bir defaya mahsustur; satış gerçekleşmezse genel usule dönülür ve ikinci artırma herkese açıktır.
İhale bedeli ne zaman ödenir?
Artırma sonuç tutanağının portalda ilanından itibaren yedi gün içinde icra dairesi hesabına yatırılır. İhalenin feshi talep edilmiş olsa dahi bu yükümlülük devam eder; fesih başvurusu ödemeyi durdurmaz.
Paydaş olarak ihaleye girebilir miyim?
Evet, paydaşlar da ihaleye katılabilir. Katılım için kural olarak muhammen kıymetin yüzde onu oranında teminat gerekir. 7589 sayılı Kanunla yapılan düzenlemede paydaşlar için genel bir teminat muafiyeti öngörülmemiştir.
Satış bedelinden neler düşülür?
Önce satış ve paraya çevirme giderleri (ilan, tellaliye, damga ve tapu harçları), ardından taşınmaz üzerindeki rehin ve hacizler kendi sıraları içinde karşılanır. Kalan tutar paydaşlara tapudaki payları oranında dağıtılır.
İhalenin feshini kim isteyebilir?
Satıştan zarar gören ilgililer ve alıcı, icra mahkemesine şikayet yoluyla başvurabilir. Sebepler ihaleye hazırlık aşamasındaki usulsüzlükler, ihalenin yapılışındaki usulsüzlükler ve artırmaya fesat karıştırılmasıdır. Süre kısadır ve gecikme hakkı düşürür.


