Vasiyetname, bir kişinin ölümünden sonra hüküm doğurmasını istediği son irade beyanıdır ve Türk hukukunda sıkı şekil kurallarına bağlıdır. İnternette dolaşan hazır metinlerin çoğu bu kuralları atladığı için, kusursuz görünen bir vasiyetname mahkemede tek bir eksik nedeniyle iptal edilebilir. Bu sayfa üç geçerli vasiyetname türünün örnek metnini, hangi kaydın hangi kanun maddesine dayandığını ve indirilebilir Word şablonlarını bir arada veriyor.
Baştan bir uyarı: aşağıdaki metinler şablondur. El yazılı vasiyetnamede metnin tamamı, tarih ve imza dâhil mirasbırakanın kendi el yazısıyla yazılmalıdır; bu sayfadaki metni yazıcıdan çıkarıp altını imzalamak vasiyetnameyi geçersiz kılar. Şablonu el yazısıyla kopyalamak için kılavuz olarak kullanın. Kendi dosyanız için hazırlık yapmak isterseniz Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
📄 İndirilebilir Vasiyetname Şablonları (Word ve PDF)
- El Yazılı Vasiyetname Örneği (TMK m.538) — Word indir · PDF indir
- Resmî Vasiyetname İçin Beyan Taslağı (TMK m.532-536) — Word indir · PDF indir
- Vasiyetnameden Dönme (Rücu) Beyanı (TMK m.542-544) — Word indir · PDF indir
Şablonlardaki köşeli parantezli alanlar doldurulmalı, kullanılmayan maddeler silinmelidir. El yazılı vasiyetnamede Word dosyası yalnızca kılavuzdur; metin el yazısıyla yeniden yazılmalıdır.
Vasiyetname Yazmadan Önce: Üç Ön Şart
Metne geçmeden önce üç şartın sağlanması gerekir; biri eksikse en özenli metin bile sonuç doğurmaz.
Vasiyetnamenin ön şartları
| Şart | İçerik | Dayanak |
|---|---|---|
| Ehliyet | Ayırt etme gücüne sahip olmak ve on beş yaşını doldurmuş olmak | TMK m.502 |
| Şekil | Kanunda sayılan üç şekilden birine uymak: resmî, el yazılı, sözlü | TMK m.531 |
| İçerik sınırı | Saklı paylı mirasçıların paylarını aşmamak | TMK m.505-506 |
Ehliyet bakımından ölçüt, vasiyetnamenin düzenlendiği andaki durumdur. Vasiyetname yapıldıktan sonra ayırt etme gücünün kaybedilmesi tasarrufu geçersiz kılmaz; buna karşılık düzenleme anında ayırt etme gücünün bulunmaması iptal sebebidir. Vesayet altına alınmış olmak tek başına belirleyici değildir; belirleyici olan somut anda ayırt etme gücünün varlığıdır. Bu ayrımın ayrıntısı Ölüme Bağlı Tasarruf Ehliyeti ve Vasiyet Yaptığında Aklı Yerinde Değildi yazılarında ele alınmıştır.
Şekil bakımından kanun sınırlı sayı ilkesini benimser: bu üç şekil dışında bir yolla, örneğin ses kaydıyla, video ile, cep telefonu mesajıyla ya da bilgisayarda yazılıp imzalanan bir belgeyle vasiyetname yapılamaz. Bilgisayar çıktısının altına atılan ıslak imza el yazılı vasiyetnameyi geçerli hâle getirmez; çünkü kanun metnin tamamının el yazısı olmasını arar.
1. El Yazılı Vasiyetname Örneği (TMK m.538)
En yaygın ve en ucuz yöntemdir; noter veya tanık gerektirmez. Buna karşılık en çok iptal edilen türdür, çünkü üç şartın tamamı zorunludur: metnin baştan sona mirasbırakanın el yazısıyla yazılması, düzenlendiği yıl, ay ve günün gösterilmesi ve imza. Vasiyetname, açık veya kapalı olarak notere, sulh hâkimine veya yetkili memura bırakılabilir; bu saklama geçerlilik şartı değildir ama belgenin kaybolmasını ve sonradan ortaya çıkma tartışmalarını önler.
VASİYETNAMEM
Ben, [Ad Soyad], [T.C. Kimlik No] kimlik numaralı, [gg.aa.yyyy] doğumlu, [açık adres] adresinde ikamet eden kişi olarak; aklım başımda, hür irademle ve hiçbir baskı altında kalmaksızın işbu vasiyetnameyi bizzat kendi el yazımla düzenliyorum.
1. Daha önce düzenlemiş olduğum tüm vasiyetnamelerden ve ölüme bağlı tasarruflardan dönüyorum; işbu vasiyetname son irade beyanımdır.
2. [İl / İlçe / Mahalle] [ada] ada [parsel] parselde kayıtlı [bağımsız bölüm no] numaralı taşınmazımı [Ad Soyad]’a belirli mal olarak bırakıyorum.
3. [Banka adı] nezdindeki hesabımda bulunan paranın tamamını [Ad Soyad]’a bırakıyorum.
4. Terekemin geri kalan kısmında yasal mirasçılarımın kanuni payları saklıdır; saklı paylı mirasçılarımın saklı paylarına dokunmak istemiyorum.
5. Vasiyetimin yerine getirilmesi için [Ad Soyad]’ı vasiyeti yerine getirme görevlisi olarak atıyorum.
6. Cenaze ve defin işlerimin [açıklama] şeklinde yapılmasını istiyorum.
İşbu vasiyetnameyi baştan sona kendi el yazımla yazdım, tarih attım ve imzaladım.
Tarih: [gg.aa.yyyy]
[Ad Soyad] — [İmza]
Uyarı: Bu metni bilgisayardan çıktı alıp imzalamayın. Kâğıda kendi el yazınızla baştan sona yazın, tarihi rakamla veya yazıyla ama gün-ay-yıl üçünü de içerecek biçimde belirtin ve altını imzalayın. Sayfa birden fazlaysa her sayfayı imzalamak zorunlu değildir ama uygulamada ispat kolaylığı sağlar.
El yazılı vasiyetnamede maddelerin dayanağı
| Madde | Ne işe yarar | Dayanak |
|---|---|---|
| Kimlik ve adres kaydı | Vasiyetçinin tereddütsüz belirlenmesi | TMK m.538 (zorunlu değil, ispat için) |
| Ehliyet ve serbest irade beyanı | Sonraki iptal iddialarına karşı ilk savunma | TMK m.502, m.557/1-2 |
| Önceki vasiyetlerden dönme kaydı | Eski metinlerin yürürlükte kalmasını önler | TMK m.542-544 |
| Belirli mal vasiyeti | Somut bir malı belirli kişiye bırakma | TMK m.517 |
| Mirasçı atama | Terekenin tamamı veya bir oranı için mirasçı belirleme | TMK m.516 |
| Saklı pay kaydı | Tenkis riskini azaltan irade beyanı | TMK m.505-506 |
| Vasiyeti yerine getirme görevlisi | Vasiyetin fiilen uygulanmasını sağlar | TMK m.550 |
| Tarih (yıl, ay, gün) | Geçerlilik şartı; birden çok vasiyette sıralamayı belirler | TMK m.538 |
| İmza | Geçerlilik şartı | TMK m.538 |
El yazılı vasiyetnamede eskiden aranan “düzenlendiği yer” kaydı bugün geçerlilik şartı değildir. Şekil şartlarının ayrıntısı ve sahtelik itirazlarının nasıl karşılandığı El Yazılı (Holograf) Vasiyetnamenin Şekil Şartları yazısında; tarih ve imza eksikliğinin sonucu El Yazılı Vasiyetname: Tarih ve İmza Eksikse Geçerli mi? yazısında ele alınmıştır.
2. Resmî Vasiyetname İçin Beyan Taslağı (TMK m.532-537)
Resmî vasiyetname, iki tanığın katılmasıyla resmî memur tarafından düzenlenir. Resmî memur sulh hâkimi, noter veya kanunla kendisine bu yetki verilmiş diğer bir görevlidir. Asıl belgeyi memur hazırlar; vasiyetçinin yapması gereken, iradesini açık ve eksiksiz biçimde ortaya koymaktır. Aşağıdaki taslak, notere giderken yanınızda götüreceğiniz irade beyanıdır.
RESMÎ VASİYETNAME İÇİN BEYAN TASLAĞI
SUNULAN MAKAM : […..] Noterliği / […..] Sulh Hukuk Mahkemesi Hâkimliği
VASİYETÇİ : [Ad Soyad] — T.C. [Kimlik No]
ADRES : [Açık adres]
1. Ayırt etme gücüne sahibim, on beş yaşımı doldurdum ve kısıtlı değilim.
2. Daha önceki tüm vasiyetnamelerimden dönüyorum. (Alternatif: [tarih] tarihli vasiyetnamem saklı kalmak üzere bu vasiyetnameyi ek olarak düzenliyorum.)
3. Terekemin [oran] oranındaki kısmında [Ad Soyad]’ı mirasçı olarak atıyorum.
4. [Taşınmaz / araç / hesap tanımı] adlı malvarlığı değerini [Ad Soyad]’a belirli mal olarak bırakıyorum.
5. Bu kazandırma [koşul veya yükleme] şartıyla yapılmıştır.
6. [Ad Soyad]’ın benden önce ölmesi hâlinde kazandırma [Ad Soyad]’a geçer.
7. Vasiyetimin yerine getirilmesi için [Ad Soyad]’ı görevlendiriyorum.
8. Saklı paylı mirasçılarımın saklı paylarına dokunulmasını istemiyorum.
Tarih: [gg.aa.yyyy] — [Ad Soyad] — [İmza]
Okuyup imzalayabilen vasiyetçi için usul şöyledir: mirasbırakan arzusunu memura bildirir, memur vasiyetnameyi yazar veya yazdırır ve okuması için mirasbırakana verir; mirasbırakan okuyup imzalar, memur tarihi belirterek imzalar. Ardından mirasbırakan iki tanık önünde belgeyi okuduğunu ve son arzularını içerdiğini beyan eder; tanıklar bu beyanın önlerinde yapıldığını ve mirasbırakanı tasarrufa ehil gördüklerini belgeye yazarak imzalar. Tanıkların vasiyetnamenin içeriğini bilmesi gerekmez.
Mirasbırakan okuyamıyor veya imzalayamıyorsa usul değişir: memur vasiyetnameyi iki tanığın önünde mirasbırakana okur, mirasbırakan bunun son arzularını içerdiğini beyan eder; tanıklar hem bu beyanı hem mirasbırakanı tasarrufa ehil gördüklerini belgeye yazarak imzalar. Bu ikinci usulde mirasbırakanın imzası aranmaz.
Tanık yasağı ve kazandırma yasağı (TMK m.536)
| Kişi | Tanık olabilir mi | Kendisine kazandırma yapılabilir mi |
|---|---|---|
| Fiil ehliyeti bulunmayanlar | Hayır | — |
| Ceza mahkemesi kararıyla kamu hizmetinden yasaklılar | Hayır | — |
| Okur yazar olmayanlar | Hayır | — |
| Mirasbırakanın eşi | Hayır | Hayır (memur veya tanık ise) |
| Üstsoy ve altsoy kan hısımları | Hayır | Hayır (memur veya tanık ise) |
| Kardeşleri ve bu kişilerin eşleri | Hayır | Hayır (memur veya tanık ise) |
| Düzenlemeye katılan memur | — | Hayır |
| Tanıkların üstsoy-altsoy hısımları, kardeşleri ve eşleri | — | Hayır |
Bu tablo, uygulamadaki en pahalı hatayı önler: lehine kazandırma yapılan kişinin yakınının tanık olarak imza atması, o kazandırmayı sakatlar. Resmî vasiyetnamenin usulü ve tanık yasağının sonuçları Resmî ve Sözlü Vasiyetname: Düzenleme ve Geçerlilik yazısında ayrıntılandırılmıştır. Memur, düzenlediği vasiyetnameyi saklar; bu husus resmî vasiyetnameyi el yazılı vasiyetnameye göre çok daha güvenli kılar.
Vasiyetnamenizin saklı pay ve şekil yönünden kontrolü için
Hukukçular Evi Ankara. Telefon: 0554 648 37 15
3. Sözlü Vasiyetname: İstisnai Yol (TMK m.539-541)
Sözlü vasiyetname, ancak olağanüstü durumlarda ve diğer iki şekle başvurma imkânı yoksa geçerlidir. Kanun bu durumları örnekleyerek sayar: yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık, savaş gibi hâller. Bu durumda mirasbırakan son arzularını iki tanığa anlatır ve onlara bu arzularına uygun bir vasiyetname yazmaları veya yazdırmaları görevini yükler.
Tanıkların izleyeceği iki yol vardır. Ya beyanı yer, yıl, ay ve günü göstererek hemen yazar, imzalar ve vakit geçirmeksizin sulh veya asliye hukuk mahkemesine verirler; ya da vakit geçirmeksizin mahkemeye başvurup mirasbırakanı ve durumu belirterek beyanı hâkime tekrarlarlar. Silah altındaki askerlerde teğmen veya daha yüksek rütbeli subay, ülke dışında seyreden taşıtlarda kaptan, sağlık kurumlarında tedavi altındakiler için baştabip, hâkim yerine geçer.
En kritik nokta süredir: mirasbırakan sonradan diğer şekillerde vasiyetname yapma olanağına kavuşursa, bu olanağın doğmasından itibaren bir ay geçmekle sözlü vasiyet hükümden düşer. Yani hastaneden taburcu olan ve bir ay içinde yeni bir vasiyetname yapmayan kişinin sözlü vasiyeti kendiliğinden ortadan kalkar. Ayrıntılar Hastanede Ölmek Üzereyken Sözlü Vasiyet Etti yazısındadır.
Üç vasiyetname türünün karşılaştırması
| Ölçüt | Resmî (m.532) | El yazılı (m.538) | Sözlü (m.539) |
|---|---|---|---|
| Kim düzenler | Noter veya sulh hâkimi | Mirasbırakanın kendisi | İki tanık aracılığıyla |
| Tanık | İki tanık zorunlu | Tanık yok | İki tanık zorunlu |
| Yazı | Memur yazar veya yazdırır | Tamamı el yazısı olmalı | Tanıklar yazar veya hâkime beyan eder |
| Tarih | Memur tarih koyar | Yıl, ay, gün zorunlu | Tanıklar yer ve tarihi yazar |
| Masraf | Noter harç ve ücreti | Masrafsız | Masrafsız |
| Saklama | Memur saklar | İsteğe bağlı olarak notere bırakılır | Mahkemeye verilir |
| Okuma yazma bilmeyen kullanabilir mi | Evet (m.535 usulü) | Hayır | Evet |
| İptal riski | En düşük | Şekil ve sahtelik itirazına açık | Şart ve süre yönünden en kırılgan |
| Süre sınırı | Yok | Yok | Olanak doğduktan sonra bir ay |
Türlerin ayrıntılı karşılaştırması Vasiyetname Türleri: El Yazılı, Resmî ve Sözlü Karşılaştırması ve Vasiyetname Türleri TMK 531-544 yazılarında; düzenleme sürecinin adım adım anlatımı Vasiyetname Nasıl Hazırlanır? yazısında yer alır.
Vasiyetnamede Kullanılabilecek Hükümler: Cümle Kalıpları
Vasiyetname yalnızca “malımı şu kişiye bırakıyorum” cümlesinden ibaret değildir. Kanun, mirasbırakana çeşitli araçlar tanır ve bunların her biri farklı bir sonuç doğurur. Aşağıdaki tablo, hangi amaç için hangi kalıbın kullanılacağını gösterir.
Amaca göre vasiyetname hükümleri
| Amaç | Kullanılacak kalıp | Hukuki niteliği | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Terekenin tamamını veya bir oranını bırakmak | “Terekemin [oran] kısmında [kişi]’yi mirasçı olarak atıyorum” | Mirasçı atama | TMK m.516 |
| Belirli bir malı bırakmak | “[Mal]’ı [kişi]’ye belirli mal olarak bırakıyorum” | Belirli mal vasiyeti | TMK m.517 |
| Bir yükümlülük getirmek | “Bu kazandırma [yükleme] şartıyla yapılmıştır” | Koşul ve yükleme | TMK m.515 |
| Lehdar önce ölürse | “[Kişi] benden önce ölürse kazandırma [kişi]’ye geçer” | Yedek mirasçı | TMK m.520 |
| Malı önce birine sonra diğerine bırakmak | “[Kişi]’nin ölümü hâlinde mal [kişi]’ye geçer” | Art mirasçı atama | TMK m.521-523 |
| Uygulamayı denetleyecek kişi atamak | “[Kişi]’yi vasiyeti yerine getirme görevlisi atıyorum” | Görevli atama | TMK m.550 |
| Bir mirasçıyı saklı payından yoksun bırakmak | “[Kişi]’yi [sebep] nedeniyle mirasçılıktan çıkarıyorum” | Mirasçılıktan çıkarma | TMK m.510-512 |
| Hangi malın kime düşeceğini belirlemek | “Paylaşmada [mal] [kişi]’ye tahsis edilsin” | Paylaştırma kuralı | TMK m.647 |
| Bir vakfa mal bırakmak | “[Mal]’ı [vakıf] adına vakıf kurulmak üzere tahsis ediyorum” | Vakıf kurma | TMK m.526 |
| Önceki vasiyetten dönmek | “Önceki tüm vasiyetnamelerimden dönüyorum” | Rücu | TMK m.542-544 |
Mirasçı atama ile belirli mal vasiyeti arasındaki fark uygulamada büyük sonuçlar doğurur: atanmış mirasçı terekenin aktif ve pasifine külli halef olarak katılırken, belirli mal vasiyeti alacaklısı yalnızca o malın kendisine verilmesini isteyebilen bir alacaklıdır ve tereke borçlarından sorumlu olmaz. Bu ayrım Vasiyet Alacaklısı ile Atanmış Mirasçı Farkı yazısında; belirli mal vasiyeti Belirli (Muayyen) Mal Vasiyeti yazısında; art mirasçılık kurgusu Vasiyette “Önce Kardeşime, O Ölünce Bana” Denmiş yazısında; yüklemenin denetimi Vasiyetteki Koşul Yerine Getirilmezse Ne Olur? yazısında ele alınmıştır.
Saklı Pay: Vasiyetnamenin Aşamayacağı Sınır
Vasiyetname ne kadar özenli yazılırsa yazılsın, saklı paylı mirasçıların paylarını aşamaz. TMK m.505 saklı paylı mirasçıları altsoy, ana-baba ve sağ kalan eş olarak sayar; m.506 her birinin oranını belirler. Aşan kısım kendiliğinden geçersiz olmaz, ancak saklı paylı mirasçının açacağı tenkis davasıyla indirilir.
Saklı pay oranları ve serbestçe vasiyet edilebilecek kısım
| Mirasçı bileşimi | Saklı paylar | Serbestçe vasiyet edilebilir |
|---|---|---|
| Eş + çocuklar | Eş yasal payının tamamı, her çocuk yasal payının 1/2’si | Terekenin 3/8’i |
| Yalnız çocuklar | Her çocuk yasal payının 1/2’si | Terekenin 1/2’si |
| Eş + ana-baba | Eş yasal payının tamamı, ana-babadan her biri yasal payının 1/4’ü | Terekenin 3/8’i |
| Eş + kardeşler | Yalnız eşin payı (kardeşin saklı payı yok) | Terekenin 1/2’si |
| Yalnız kardeşler | Saklı pay yok | Terekenin tamamı |
| Eş tek başına | Yasal payının 3/4’ü | Terekenin 1/4’ü |
| Hiç saklı paylı mirasçı yok | Yok | Terekenin tamamı |
Tablonun en çarpıcı satırı sonuncudan bir öncekidir: çocuğu ve hayattaki ana-babası olmayan bir kişi, kardeşleri olsa dahi tüm malvarlığını dilediğine vasiyet edebilir. Kardeşlerin saklı payı 5650 sayılı Kanun’la 2007 yılında kaldırılmıştır. Oranların tamamı ve hesap yöntemi Saklı Pay Oranları (TMK 506) yazısında; tasarruf edilebilir kısmın hesabı Tasarruf Edilebilir Kısım (Nisap) Hesabı yazısında; eşin payının zümreye göre değişimi Eşin Miras Payı (TMK 499) yazısında; hesaplama aracı ise Tenkis ve Saklı Pay Hesaplama Aracı sayfasındadır.
Vasiyetnameden Dönme ve Değiştirme (TMK m.542-544)
Vasiyetname tek taraflıdır ve mirasbırakan ölene kadar ondan serbestçe dönebilir. Kanun üç yol tanır.
Dönmenin üç yolu
| Yol | Nasıl yapılır | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Yeni vasiyetname ile dönme | Vasiyetname şekillerinden biriyle yeni bir metin düzenlenir | Önceki tasarruf tamamen veya kısmen ortadan kalkar | TMK m.542 |
| Yok etme | Belge yakılır, yırtılır, çizilir | Kasten yok etme dönme sayılır; kaza veya üçüncü kişi eylemiyle yok olmuşsa içerik kesin ve eksiksiz belirlenebiliyorsa hüküm sürer | TMK m.543 |
| Sonraki tasarrufla dönme | Önceki vasiyetname kaldırılmadan yeni bir vasiyetname yapılır | Kuşkuya yer bırakmayacak biçimde tamamlamadıkça, sonraki tasarruf öncekinin yerini alır | TMK m.544 |
Bu nedenle yeni vasiyetnamenin başına “daha önceki tüm vasiyetnamelerimden dönüyorum” cümlesini koymak, mirasçılar arasında hangi metnin geçerli olduğu tartışmasını baştan bitirir. İki metnin birbirini tamamlayıp tamamlamadığı tartışması Vasiyetten Dönme (Rücu) ve Sonraki Vasiyetin Etkisi yazısında; dönme usulü Vasiyetimden Vazgeçmek İstiyorum yazısında ele alınmıştır. Yukarıdaki indirilebilir rücu beyanı şablonu da bu amaçla hazırlanmıştır.
Ölümden Sonra: Teslim, Açılma ve Tenfiz (TMK m.595-600)
Vasiyetname yazılmakla sonuç doğurmaz; ölümden sonra izlenmesi gereken bir usul vardır. Mirasbırakanın ölümünden sonra ele geçen vasiyetname, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın hemen sulh hâkimine teslim edilir. Bu yükümlülük vasiyetnameyi düzenleyen veya saklayan görevliye, vasiyetnameyi bulan kişiye ve mirasbırakanın onu emanet ettiği kişiye aittir. Teslim etmeyenler doğacak zarardan sorumlu tutulur.
Sulh hâkimi vasiyetnameyi tesliminden başlayarak bir ay içinde açar ve ilgililere okur; bilinen mirasçılara gideri terekeye ait olmak üzere birer örneği tebliğ edilir. Vasiyetname, açılmasından itibaren bir ay içinde itiraz edilmezse kesinleşir ve lehine kazandırma yapılanlara mirasçılık belgesi verilebilir. Belirli mal vasiyeti alacaklısı, malın kendisine teslimini istemek için gerekirse tenfiz davası açar.
Ölümden sonraki takvim
| Aşama | Süre | Kime | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Vasiyetnamenin sulh hâkimine teslimi | Derhâl | Sulh hukuk mahkemesi | TMK m.595 |
| Vasiyetnamenin açılması ve okunması | Teslimden itibaren 1 ay | Sulh hâkimi | TMK m.596 |
| Mirasçılara tebliğ | Açılmadan sonra | Bilinen mirasçılar | TMK m.597 |
| İtiraz edilmezse kesinleşme | Tebliğden itibaren 1 ay | — | TMK m.598 |
| Vasiyetnamenin iptali davası | Öğrenmeden 1 yıl; her hâlde 10 yıl, kötüniyetliye 20 yıl | Asliye hukuk | TMK m.559 |
| Tenkis davası | Öğrenmeden 1 yıl; her hâlde 10 yıl | Asliye hukuk | TMK m.571 |
| Mirasın reddi | 3 ay | Sulh hukuk | TMK m.606 |
| Veraset ve intikal beyannamesi | 4 ay | Vergi dairesi | 7338 s.K. m.9 |
Açılma usulünün ayrıntısı Vasiyetnamenin Açılması ve Tebliği yazısında; tenfiz süreci Vasiyetnamenin Tenfizi ve Açılması yazısında; tenfiz dava dilekçesi Vasiyetnamenin Tenfizi Dava Dilekçesi Örneği sayfasında; iptal dilekçesi ise Vasiyetnamenin İptali Dava Dilekçesi Örneği sayfasında yer alır.
Vasiyetname Hangi Sebeplerle İptal Edilir? (TMK m.557-559)
İptal davası, vasiyetnameyi kendiliğinden geçersiz kılmaz; hâkim kararıyla iptal edilene kadar tasarruf geçerliliğini korur ve dava açılmazsa uygulanır. Kanun dört iptal sebebi sayar.
İptal sebepleri ve pratikteki karşılığı
| Sebep | Pratikte ne demek | Dayanak |
|---|---|---|
| Tasarruf ehliyeti bulunmaması | Düzenleme anında ayırt etme gücünün olmaması, on beş yaşın doldurulmamış olması | TMK m.557/1, m.502 |
| İrade sakatlığı | Yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama | TMK m.557/2 |
| İçeriğin hukuka veya ahlaka aykırılığı | Yasak veya ahlaka aykırı koşul ve yüklemeler | TMK m.557/3 |
| Şekil eksikliği | El yazısı, tarih veya imza eksikliği; tanık yasağının ihlali | TMK m.557/4 |
| Kısmi iptal | Sakatlık yalnız bir hükmü etkiliyorsa yalnız o hüküm iptal edilir | TMK m.558 |
Uygulamada en kolay ispatlanan sebep şekil eksikliğidir; ehliyetsizlik iddiası ise sağlık kayıtları, tanık beyanları ve bilirkişi incelemesiyle tartışılır. Dava açma hakkı, davacının tasarrufu, iptal sebebini ve kendisinin hak sahibi olduğunu öğrenmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinden başlayarak iyiniyetli davalılara karşı on yıl, iyiniyetli olmayanlara karşı yirmi yıl geçmekle düşer. Süre geçse bile iptal iddiası def’i yoluyla her zaman ileri sürülebilir. Ayrıntılar Vasiyetname Geçerli mi? Vasiyetnamenin İptali ve Vasiyetname Türleri ve İptali yazılarındadır.
Vasiyetname Yazarken En Çok Yapılan Hatalar
Hata ve doğrusu
| Hata | Doğrusu |
|---|---|
| Bilgisayarda yazıp altını imzalamak | El yazılı vasiyetnamede metnin tamamı el yazısı olmalıdır; bilgisayar çıktısı ancak resmî vasiyetnamede memur eliyle kullanılabilir |
| Yalnızca yıl veya “Mart 2026” yazmak | Yıl, ay ve gün birlikte gösterilmelidir |
| Lehine mal bırakılan kişinin eşini tanık yapmak | Kazandırma yapılan kişinin yakını tanık olursa o kazandırma sakatlanır (m.536) |
| Vasiyetnameyi çekmecede saklamak | Notere, sulh hâkimine veya güvenilir bir kişiye teslim edilmelidir; bulunamayan vasiyetname uygulanmaz |
| Saklı payı aşan düzenleme yapmak | Aşan kısım tenkisle indirilir; hedeflenen sonuç doğmaz |
| “Tüm malımı oğluma bırakıyorum” deyip diğer mirasçıları hiç anmamak | Diğer saklı paylı mirasçıların payları korunur; metin bu gerçeğe göre kurulmalıdır |
| Önceki vasiyetnameyi ortadan kaldırmadan yenisini yazmak | Yeni metne dönme kaydı konmalıdır (m.542-544) |
| Ses kaydı veya video ile vasiyet bırakmak | Kanun sınırlı sayı ilkesini benimser; bu yollarla vasiyetname yapılamaz |
| Sözlü vasiyetten sonra bir ay içinde yazılı şekle geçmemek | Olanak doğduktan bir ay sonra sözlü vasiyet hükümden düşer (m.541) |
| Ölünceye kadar bakma sözleşmesi ile vasiyetnameyi karıştırmak | Bakma sözleşmesi iki taraflı ve ivazlı bir sözleşmedir, tek taraflı dönme mümkün değildir |
Son satır önemli bir kavşağı işaret eder: bakım karşılığında mal devretmek isteyen kişi için vasiyetname değil, ölünceye kadar bakma sözleşmesi daha uygun olabilir. Mirasçılarla bağlayıcı bir düzenleme yapmak isteyenler için ise miras sözleşmesi ve mirastan feragat sözleşmesi alternatif araçlardır.
Yurt Dışında Yapılan Vasiyetname
Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları vasiyetnamelerini bulundukları ülkenin şekil kurallarına göre düzenleyebilir. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 7. maddesi, hukuki işlemlerin yapıldıkları ülke hukukunun öngördüğü şekle uygun olarak yapılabileceğini kabul eder; 20. maddenin dördüncü fıkrası ölüme bağlı tasarrufun şeklini ayrıca düzenler. Buna karşılık Türkiye’de bulunan taşınmazlar bakımından miras Türk hukukuna tabidir; dolayısıyla yurt dışında şekil yönünden geçerli düzenlenmiş bir vasiyetname, Türkiye’deki taşınmaz yönünden saklı pay kurallarına takılabilir ve tenkise konu olur.
Pratik öneri, yurt dışında yaşayan kişinin Türkiye’deki malvarlığı için ayrıca Türk şekil kurallarına uygun bir vasiyetname düzenlemesi ya da konsoloslukta işlem yapmasıdır. Konu Yabancı Ülkede Yapılan Vasiyetname Türkiye’de Geçerli midir? yazısında ayrıntılı olarak ele alınmıştır.
Vasiyetname düzenleme, açılma, tenfiz ve iptal davaları için
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara. Telefon: 0554 648 37 15
⚖️ Mevzuat ve Resmî Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (m.502-504, 505-506, 510-512, 515-526, 531-544, 550-556, 557-559, 595-600)
- 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (m.7, m.20)
- 1512 sayılı Noterlik Kanunu
- 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu (m.9)
Şablonlar genel bilgilendirme amaçlıdır. Terekenin bileşimi, saklı paylı mirasçıların sayısı ve malvarlığının niteliği her dosyada farklı olduğundan, düzenlemeden önce hukuki değerlendirme alınması önerilir.
📘 İlgili Rehberler
Sıkça Sorulan Sorular
Vasiyetname örneği bilgisayarda yazılıp imzalanabilir mi?
El yazılı vasiyetnamede hayır. TMK m.538 metnin tamamının, tarih ve imza dâhil, mirasbırakanın kendi el yazısıyla yazılmasını arar. Bilgisayar çıktısı ancak resmî vasiyetnamede, memur tarafından yazılıp usulüne uygun okunup imzalandığında geçerli olur.
El yazılı vasiyetnamede tarih nasıl yazılmalı?
Yıl, ay ve gün birlikte gösterilmelidir. Yalnızca yıl veya yalnızca ay ve yıl yazmak şekil eksikliği oluşturur ve iptal sebebi olabilir. Tarihin de el yazısıyla yazılması gerekir.
Vasiyetname notere onaylatılmak zorunda mı?
Zorunlu değildir. El yazılı vasiyetname noter onayı olmadan da geçerlidir; noter yalnızca saklama işlevi görür. Resmî vasiyetname ise zaten noter veya sulh hâkimi tarafından düzenlenir.
Vasiyetnamede kaç tanık gerekir?
El yazılı vasiyetnamede tanık gerekmez. Resmî vasiyetnamede ve sözlü vasiyetnamede iki tanık zorunludur. Tanıkların resmî vasiyetnamenin içeriğini bilmesi gerekmez.
Eşim veya çocuğum vasiyetnameme tanık olabilir mi?
Olamaz. Mirasbırakanın eşi, üstsoy ve altsoy kan hısımları, kardeşleri ve bu kişilerin eşleri tanık olamaz. Ayrıca düzenlemeye katılan memura ve tanıklara, bunların yakınlarına o vasiyetname ile kazandırmada bulunulamaz.
Tüm malımı tek bir çocuğuma bırakabilir miyim?
Diğer saklı paylı mirasçılarınız varsa tam olarak bırakamazsınız. Eş ve iki çocuk varken serbestçe tasarruf edilebilecek kısım terekenin sekizde üçüdür; aşan kısım tenkis davasıyla indirilir.
Kardeşimi mirasımdan tamamen çıkarabilir miyim?
Evet. Kardeşlerin saklı payı 2007 yılında kaldırıldığından, çocuğunuz ve hayatta ana-babanız yoksa tüm malvarlığınızı dilediğinize vasiyet edebilirsiniz ve kardeşleriniz tenkis davası açamaz.
Vasiyetnamemi sonradan değiştirebilir miyim?
Her zaman değiştirebilirsiniz. Yeni bir vasiyetname yaparak, belgeyi yok ederek veya sonraki tarihli bir tasarrufla dönebilirsiniz. Karışıklığı önlemek için yeni metne “önceki tüm vasiyetnamelerimden dönüyorum” kaydı konmalıdır.
Vasiyetname nerede saklanmalı?
El yazılı vasiyetname açık veya kapalı olarak notere, sulh hâkimine veya yetkili memura bırakılabilir. Resmî vasiyetnameyi düzenleyen memur saklar. Kimsenin bulamadığı bir vasiyetname hukuken var olsa da uygulanamaz.
Ses kaydı veya video vasiyet sayılır mı?
Sayılmaz. Kanun sınırlı sayı ilkesini benimsemiştir; yalnızca resmî, el yazılı ve sözlü vasiyetname geçerlidir. Ses veya görüntü kaydı ancak sözlü vasiyetin ispatında yardımcı delil olarak tartışılabilir.
Sözlü vasiyet ne kadar süre geçerli kalır?
Mirasbırakan diğer şekillerde vasiyetname yapma olanağına kavuşursa, bu olanağın doğmasından itibaren bir ay geçmekle sözlü vasiyet hükümden düşer.
Vasiyetname ölümden sonra ne zaman açılır?
Vasiyetname ele geçtiğinde hemen sulh hâkimine teslim edilir; hâkim tesliminden itibaren bir ay içinde açar ve ilgililere okur. Bilinen mirasçılara birer örneği tebliğ edilir.
Vasiyetnameye itiraz süresi ne kadar?
İptal davası, tasarrufu ve iptal sebebini öğrenmeden itibaren bir yıl; her hâlde vasiyetnamenin açılma tarihinden başlayarak iyiniyetli davalılara karşı on yıl, iyiniyetli olmayanlara karşı yirmi yıl içinde açılır. Süre geçse de iptal def’i ileri sürülebilir.
Vasiyetnamede belirli bir malı bırakmakla mirasçı atamak arasındaki fark nedir?
Atanmış mirasçı terekeye külli halef olarak katılır ve borçlardan da sorumlu olur. Belirli mal vasiyeti alacaklısı ise yalnız o malın kendisine verilmesini isteyebilen bir alacaklıdır ve tereke borçlarından sorumlu tutulmaz.
Yurt dışında yaptığım vasiyetname Türkiye’de geçerli mi?
Şekil yönünden yapıldığı ülke hukukuna uygunsa geçerli sayılabilir. Ancak Türkiye’deki taşınmazlar Türk hukukuna tabi olduğundan, saklı pay kuralları bu mallar yönünden uygulanır ve aşan kısım tenkise konu olur.


