Türk Medeni Kanunu, vasiyetnameyi üç farklı şekilde yapma imkânı tanır: resmî vasiyetname, el yazılı vasiyetname ve sözlü vasiyetname. Her birinin kendine özgü şekil şartları vardır ve bu şartlara uyulmaması vasiyetnamenin iptaline yol açabilir. Bu rehber üç türü ayrıntılı karşılaştırır. Geçerli bir vasiyetname düzenlemenin genel adımları için Vasiyetname Düzenleme Rehberi sayfamıza bakabilirsiniz.
1. Resmî Vasiyetname (TMK m. 532-537)
Resmî vasiyetname, iki tanığın katılmasıyla resmî memur (sulh hâkimi, noter veya kanunla yetkili kılınmış başka bir görevli) tarafından düzenlenir. En güvenli ve en sık tercih edilen türdür.
Miras bırakan, arzularını resmî memura bildirir; memur bunu yazar veya yazdırır ve okuması için miras bırakana verir. Miras bırakan okuyup imzalar, memur tarihi koyarak imzalar. Ardından miras bırakan, vasiyetnameyi okuduğunu ve son arzularını içerdiğini iki tanık huzurunda beyan eder; tanıklar da bu beyanı ve miras bırakanı ehil gördüklerini vasiyetnameye yazarak imzalar.
Resmî vasiyetnamede memur ve tanıklar, mirasçı veya lehine kazandırma yapılan kişilerle yakın akraba (üstsoy-altsoy, kardeş, eş) olamaz; aksi hâlde geçerlilik tartışmaya açılır.
2. El Yazılı Vasiyetname (TMK m. 538)
El yazılı vasiyetname; yapıldığı yıl, ay ve günü gösterecek biçimde baştan sona miras bırakanın el yazısıyla yazılmış ve imzalanmış olmalıdır. Daktilo, bilgisayar çıktısı veya başkasının el yazısı kabul edilmez.
Tanık gerekmez; sade ve masrafsızdır. Ancak kaybolma, yok edilme veya sonradan bulunamama riski taşır. El yazılı vasiyetname, saklanmak üzere açık veya kapalı olarak notere, sulh hâkimine veya yetkili memura bırakılabilir.
3. Sözlü Vasiyetname (TMK m. 539-541)
Sözlü vasiyetname yalnızca olağanüstü durumlarda başvurulabilen istisnai bir türdür. Miras bırakanın; yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık, savaş gibi olağanüstü bir durum yüzünden resmî veya el yazılı vasiyetname yapamayacak durumda olması gerekir.
Miras bırakan son arzularını iki tanığa anlatır ve onlara bu beyana uygun bir vasiyetname yazmaları ya da yazdırmaları görevini yükler. Tanıklar, gecikmeksizin durumu bir mahkemeye (sulh veya asliye hukuk hâkimine) bildirerek beyanı yazılı hâle getirir. Miras bırakan sonradan diğer şekillerde vasiyetname yapma olanağına kavuşursa, sözlü vasiyetname bu tarihten bir ay sonra hükümden düşer.
Vasiyetname Türlerinin Karşılaştırması
| Özellik | Resmî | El Yazılı | Sözlü |
|---|---|---|---|
| Memur gerekir mi? | Evet | Hayır | Sonradan mahkeme |
| Tanık gerekir mi? | 2 tanık | Hayır | 2 tanık |
| Ne zaman kullanılır? | Her zaman | Her zaman | Sadece olağanüstü hâl |
| Güvenlik / risk | En güvenli | Kaybolma riski | İstisnai, geçici |
Hangi Türü Seçmeli?
Güvenlik ve ispat kolaylığı açısından resmî vasiyetname en sağlam tercihtir. Masrafsız ve hızlı bir çözüm isteyenler el yazılı vasiyetnameyi tercih edebilir; ancak belgenin güvenli saklanması önemlidir. Sözlü vasiyetname yalnızca gerçek bir olağanüstü durumda gündeme gelir ve geçicidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Türk hukukunda kaç tür vasiyetname vardır?
Üç tür vardır: resmî vasiyetname (noter/memur ve iki tanık huzurunda), el yazılı vasiyetname (baştan sona el yazısıyla, tarih ve imzalı) ve sözlü vasiyetname (yalnızca olağanüstü durumlarda iki tanığa beyan yoluyla).
El yazılı vasiyetname bilgisayarda yazılabilir mi?
Hayır. El yazılı vasiyetnamenin tamamı miras bırakanın kendi el yazısıyla yazılmış olmalı, yapıldığı yıl-ay-günü göstermeli ve imzalanmalıdır. Daktilo veya bilgisayar çıktısı geçerli değildir.
Resmî vasiyetname için kaç tanık gerekir?
Resmî vasiyetname iki tanığın katılmasıyla resmî memur (noter, sulh hâkimi veya yetkili görevli) tarafından düzenlenir. Tanıklar ve memur, lehine kazandırma yapılanlarla yakın akraba olmamalıdır.
Sözlü vasiyetname ne zaman yapılabilir?
Sözlü vasiyetname yalnızca yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık veya savaş gibi olağanüstü durumlarda, resmî veya el yazılı vasiyetname yapma imkânı yokken yapılabilir. Miras bırakan sonradan diğer yollara kavuşursa bir ay içinde hükümsüz kalır.
En güvenli vasiyetname türü hangisidir?
İspat kolaylığı ve geçerlilik güvencesi bakımından resmî vasiyetname en güvenli türdür; resmî memur ve tanıklar huzurunda düzenlendiği için sonradan iptal riski daha düşüktür.
El yazılı vasiyetname notere bırakılabilir mi?
Evet. El yazılı vasiyetname, saklanmak üzere açık veya kapalı olarak notere, sulh hâkimine ya da yetkili memura bırakılabilir. Bu, belgenin kaybolma riskini azaltır.
Vasiyetname türü seçimi ve geçerli bir vasiyetname düzenleme konusunda uzman desteği alın
Hukukçular Evi uzman avukat kadrosuyla yanınızda.
