Mirasçılardan Biri Çocuk: Vesayet İzni Olmadan Yapılan Paylaşım Geçerli mi? (TMK m.462-463)

Küçük mirasçı varsa izin süreci ihmal edilmemeli

Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara

📞 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp📋 Ön Değerlendirme

4721 s. TMK m.397/1

Vesayet daireleri, vesayet makamı ve denetim makamından oluşur. Vesayet makamı, sulh hukuk mahkemesi; denetim makamı, asliye hukuk mahkemesidir.

Bazı işlemlerde iki karar birden gerekir

TMK m.463’te sayılan işlemler için önce vesayet makamının izni, ardından denetim makamının onayı alınır. Yani sulh hukuk mahkemesinden alınan bir karar tek başına yeterli olmayabilir. Miras dosyalarında bu, özellikle mirasın kabulü veya reddi bakımından önem taşır. Üç aylık ret süresi işlerken iki kademeli bir süreç yürütülmesi gerektiğinden, başvurunun ilk günlerde yapılması zorunludur.

Paylaşım da izne tabidir

Aileler paylaşımı bir «anlaşma» olarak görür ve mahkemeye gitmeden tapuda halletmek ister. Ancak küçük mirasçı varsa paylaşma işlemi izne tabidir. İzin alınmadan yapılan tapu işlemleri, yıllar sonra çocuk reşit olduğunda tartışmaya açılabilir. Bu, iyi niyetle yapılmış bir paylaşımın bile geçerliliğini tehlikeye atar. Küçük mirasçının bulunduğu her dosyada, tapuya gitmeden önce sulh hukuk mahkemesine başvurulmalıdır.

Paylaşımdan önce izin alalım, sonra tartışma çıkmasın

Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara

📞 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp📋 Ön Değerlendirme

4721 s. TMK m.426/2

Vesayet makamı, ilgilisinin isteği üzerine veya re’sen … bir kimsenin menfaatiyle kanuni temsilcisinin menfaatinin çatıştığı hâllerde ilgilisine kayyım atar.

Aynı terekede mirasçıysanız çocuğunuzu temsil edemezsiniz

Babanın vefatında anne ve çocuklar birlikte mirasçıdır. Paylaşımda annenin payı arttığında çocuğunki azalır; yani menfaatler doğrudan çatışır. Bu nedenle anne, aynı terekeye ilişkin işlemlerde çocuğunu temsil edemez ve TMK m.426 uyarınca çocuk için kayyım atanması gerekir. Uygulamada bu adım sıkça atlanır ve anne hem kendi hem çocukları adına imza atar. Böyle bir paylaşım, sonradan ciddi biçimde tartışmaya açıktır.

📄 Vesayet İzni ve Kayyım Atanması Talep Dilekçeleri

BÖLÜM 1 — KAYYIM ATANMASI TALEBİ

... ( ) SULH HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE
(Vesayet Makamı Sıfatıyla)

TALEP EDEN : ...  (TC: ...)
             (Küçük ...  'nın annesi / yasal temsilcisi)
VEKİLİ     : Av. ...

KONU : Küçük ...  'ya, terekeye ilişkin işlemlerde temsil edilmek
üzere TMK m.426 uyarınca KAYYIM ATANMASI talebimizdir.

AÇIKLAMALAR :

1. Müteveffa ...  (TC: ...), .../.../2026 tarihinde vefat etmiştir.

2. ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2026/... sayılı mirasçılık belgesi
   uyarınca mirasçılar şunlardır:
   a) Eş ...  (TC: ...)  — talep eden
   b) Çocuk ...  (TC: ...) — REŞİT
   c) Çocuk ...  (TC: ...) — ... doğumlu, KÜÇÜK

3. Terekeye ilişkin paylaşım işlemleri yapılacaktır.

4. MENFAAT ÇATIŞMASI :

   Talep eden anne, aynı terekede KENDİSİ DE MİRASÇIDIR. Paylaşımda
   annenin payına düşen değer arttığında küçüğün payı azalacağından,
   menfaatler DOĞRUDAN ÇATIŞMAKTADIR.

5. TMK m.426/2 uyarınca "Vesayet makamı, ilgilisinin isteği üzerine
   veya re'sen ... bir kimsenin MENFAATİYLE KANUNİ TEMSİLCİSİNİN
   MENFAATİNİN ÇATIŞTIĞI HÂLLERDE ilgilisine KAYYIM ATAR."

6. Bu itibarla küçüğün, terekeye ilişkin işlemlerde bağımsız olarak
   temsil edilmesi gerekmektedir.

TALEP SONUCU :

1- Küçük ...  (TC: ...) 'ya, müteveffa ...  'nın terekesine ilişkin
   TÜM İŞLEMLERDE temsil edilmek üzere KAYYIM ATANMASINA,

2- Kayyıma; tereke tespiti, paylaşım görüşmeleri, tapu işlemleri ve
   gerekiyorsa dava takibi hususlarında YETKİ VERİLMESİNE,

3- Talebimizin İVEDİLİKLE karara bağlanmasına

karar verilmesini vekâleten arz ve talep ederiz.  .../.../2026

                                                Talep Eden Vekili
                                                       Av. ...

EKLERİ : Mirasçılık belgesi, vefat belgesi, nüfus kayıt örneği

──────────────────────────────────────────────────────────────

BÖLÜM 2 — PAYLAŞIM İÇİN VESAYET MAKAMI İZNİ TALEBİ

... ( ) SULH HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE
(Vesayet Makamı Sıfatıyla)

TALEP EDEN : ...  (Küçük ...  'nın kayyımı / vasisi)
VEKİLİ     : Av. ...

KONU : TMK m.462 uyarınca küçük adına MİRAS PAYLAŞIMINA KATILMA ve
tapu işlemi yapılmasına İZİN VERİLMESİ talebimizdir.

AÇIKLAMALAR :

1. Küçük ...  (TC: ...), müteveffa ...  'nın mirasçısı olup terekede
   ... /... oranında hak sahibidir.

2. Terekeye dâhil mal varlığı şudur:
   a) ... ada ... parsel sayılı taşınmaz (değeri: ... TL),
   b) ... plakalı araç (değeri: ... TL),
   c) ... Bankasındaki ... TL mevduat.

   Toplam tereke değeri : ... TL
   Küçüğün payına düşen : ... TL

3. Mirasçılar, terekenin aşağıdaki şekilde paylaşılması konusunda
   ANLAŞMIŞLARDIR:
   ...
   ...

4. KÜÇÜĞÜN MENFAATİ YÖNÜNDEN :

   a) Küçüğün payına düşen ... TL değerindeki ... , payının TAM
      KARŞILIĞIDIR. Değerleme raporu ektedir.

   b) Paylaşım küçüğün ALEYHİNE bir düzenleme İÇERMEMEKTEDİR.

   c) Küçüğün payına isabet eden NAKİT tutar, reşit olana kadar
      ... Bankası nezdinde açılacak VADELİ BLOKE HESAPTA
      tutulacaktır.

   d) Paylaşım yapılmaması hâlinde terekede ... nedeniyle DEĞER
      KAYBI doğacaktır.

5. TMK m.462 uyarınca mirasın paylaşılması ve taşınmaz üzerinde
   tasarruf işlemleri VESAYET MAKAMININ İZNİNE tabidir.

TALEP SONUCU :

1- Küçük ...  adına, yukarıda açıklanan şekilde MİRAS PAYLAŞIMINA
   KATILINMASINA ve ilgili TAPU İŞLEMLERİNİN YAPILMASINA TMK m.462
   uyarınca İZİN VERİLMESİNE,

2- Küçüğün payına isabet eden nakit tutarın, reşit olana kadar
   BLOKE HESAPTA tutulmasına,

3- (Gerekiyorsa) TMK m.463 uyarınca DENETİM MAKAMI ONAYININ da
   alınması için dosyanın ilgili mahkemeye GÖNDERİLMESİNE

karar verilmesini vekâleten arz ve talep ederiz.  .../.../2026

                                                Talep Eden Vekili
                                                       Av. ...

EKLERİ : Mirasçılık belgesi, tapu kayıtları, DEĞERLEME RAPORU,
paylaşım tasarısı, kayyım/vasi atama kararı

──────────────────────────────────────────────────────────────

BÖLÜM 3 — KÜÇÜK ADINA MİRASIN REDDİ TALEBİ

... ( ) SULH HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE
(Vesayet Makamı Sıfatıyla)

                                                    (İVEDİDİR)

TALEP EDEN : ...  (Küçük ...  'nın kayyımı / vasisi)
VEKİLİ     : Av. ...

KONU : Küçük adına MİRASIN REDDİNE İZİN VERİLMESİ talebimizdir.

AÇIKLAMALAR :

1. Müteveffa ...  , .../.../2026 tarihinde vefat etmiş olup küçük
   ...  mirasçıdır.

2. TEREKE BİLANÇOSU :

   AKTİF : ... TL   (döküm ektedir)
   PASİF : ... TL   (döküm ektedir)
   NET   : ... TL BORCA BATIK

3. Terekenin borca batık olduğu, ekte sunulan tereke tespit tutanağı,
   banka kayıtları ve icra dosyası dökümlerinden anlaşılmaktadır.

4. Mirasın kabulü hâlinde küçük, TMK m.641 uyarınca tereke
   borçlarından KİŞİSEL OLARAK SORUMLU olacak ve MENFAATİ AĞIR
   BİÇİMDE ZEDELENECEKTİR.

5. TMK m.606 uyarınca ret süresi ÜÇ AY olup, süre .../.../2026
   tarihinde DOLACAKTIR. Bu nedenle talebimizin İVEDİLİKLE karara
   bağlanması gerekmektedir.

6. Mirasın reddi, TMK m.463 kapsamında DENETİM MAKAMININ ONAYINA da
   tabi işlemler arasında sayıldığından, izin verilmesi hâlinde
   dosyanın ivedilikle denetim makamına gönderilmesini talep ederiz.

TALEP SONUCU :

1- Küçük ...  adına MİRASIN REDDEDİLMESİNE İZİN VERİLMESİNE,
2- Kararın, TMK m.463 uyarınca ONAY için DENETİM MAKAMINA
   İVEDİLİKLE GÖNDERİLMESİNE,
3- Ret süresi dikkate alınarak talebimizin İVEDİLİKLE karara
   bağlanmasına

karar verilmesini vekâleten arz ve talep ederiz.  .../.../2026

                                                Talep Eden Vekili
                                                       Av. ...

İki mahkeme kararı üç aya sığmalı

Küçük adına mirasın reddi için önce kayyım atanması, sonra vesayet makamı izni, ardından denetim makamı onayı gerekir. Bu üç aşama üç aylık ret süresi içinde tamamlanmalıdır. Uygulamada bu süre yetersiz kalabilir. Bu nedenle borca batık olduğu düşünülen terekelerde başvurular vefatın ilk haftasında yapılmalı ve dilekçelerde ret süresine dikkat çekilerek ivedilik talep edilmelidir. Süre yetişmeyecekse resmî defter tutulması talebi de değerlendirilmelidir.

Aile içi iyi niyet, hukuki geçerlilik sağlamaz

Bu dosyalarda en acı tablo şudur: aile yıllar önce iyi niyetle, kimseyi mağdur etmeden paylaşım yapmıştır. Ancak izin alınmadığı için o paylaşım hukuken sağlam değildir ve küçük reşit olduğunda tartışmaya açılabilir. Üstelik bu süre içinde taşınmazlar el değiştirmiş, üzerlerine yapı yapılmış olabilir. Sonucu, iyi niyetin değil usule uygunluğun belirlediği bir alandır. Küçük mirasçı bulunan her dosyada, işlem yapılmadan önce mutlaka izin süreci işletilmelidir.

Duruşmada anlaşmak yetmez

Ortaklığın giderilmesi davalarında taraflar çoğu zaman duruşma salonunda anlaşır ve tutanağa geçirilir. Küçük mirasçı varsa bu yeterli değildir: sulh, TMK m.462 kapsamında vesayet makamının iznine tabidir. Bu nedenle anlaşma sağlandığında derhal izin başvurusu yapılmalı ve mahkemeden bunun için süre istenmelidir. İzin alınmadan tutanağa geçirilen bir sulh, küçük bakımından sonradan tartışmaya açık kalır.

Bloke hesap izni kolaylaştırır

İzin başvurusunda mahkemeyi ikna eden en somut unsur, küçüğün payına isabet eden nakdin reşit olana kadar bloke edileceğinin taahhüt edilmesidir. Bu, paranın harcanmayacağını ve küçüğün menfaatinin fiilen korunacağını gösterir. Talep dilekçesine bu husus baştan yazıldığında izin süreci belirgin biçimde hızlanır. Ayrıca hesabın vadeli açılması, paranın enflasyon karşısında erimesini de kısmen önler.

Vesayet altındaki yaşlı mirasçı da aynı korumada

Bu kurallar yalnızca çocuklar için değildir. Miras dosyalarında sıkça karşılaşılan bir başka durum, mirasçılardan birinin vesayet altındaki yaşlı bir aile büyüğü olmasıdır. Onun adına yapılacak paylaşım da vesayet makamının iznine tabidir ve vasisi aynı terekede mirasçıysa kayyım atanması gerekir. Uygulamada bu durum küçüklere göre daha çok gözden kaçar; oysa hukuki sonuç aynıdır ve izinsiz yapılan işlem aynı biçimde tartışmaya açıktır.

İzin, temsilciyi de korur

Anne veya vasi, izin sürecini «gereksiz bürokrasi» olarak görür ve atlamak ister. Oysa mahkeme izni iki yönlü bir güvencedir: küçüğün menfaatini korur ve aynı zamanda temsilciyi ileride doğabilecek sorumluluktan korur. İzinle yapılan bir paylaşımda temsilci, «mahkeme uygun buldu» diyebilir. İzinsiz yapılan bir paylaşımda ise yıllar sonra küçüğün uğradığı zarardan kişisel olarak sorumlu tutulabilir. Bu nedenle izin süreci, temsilcinin kendi lehine olan bir adımdır.

Vesayet dosyası bir kayıt zinciridir

Vasi atanmış dosyalarda, vasinin vesayet makamına verdiği hesaplar ve mahkemenin verdiği izin kararları vesayet dosyasında toplanır. Reşit olan kişi bu dosyayı inceleyerek küçüklüğünde adına ne yapıldığını görebilir. Bu, hem bir denetim imkânı hem de temsilci için bir koruma kaydıdır: usulüne uygun yürütülmüş bir vesayet dosyası, sonradan gelen iddiaların çoğunu baştan karşılar. Bu nedenle izin kararları ve hesap belgeleri özenle saklanmalıdır.

Miras dosyanız için Ankara’dan hukuki destek

📞 0554 648 37 15

Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara