Paylaşmada Payların Oluşturulması ve Kura: Mahkeme Nasıl Bölüştürür?

Mirasçılar paylaşmada anlaşamayınca mahkemeye başvurulur ve bu noktada çoğu kişi doğrudan satış kararı çıkacağını sanır. Oysa satış son çaredir; mahkeme önce terekeyi mirasçı sayısınca paylara ayırmayı ve malları mümkün olduğunca aynen bölüştürmeyi dener, ancak bu gerçekten mümkün değilse satışa yönelir.

Yaygın Yanılgı: “Mahkeme Satar”

Paylaşma davası açıldığında mirasçıların çoğu tek bir sonuç bekler: taşınmaz satılacak ve para bölüşülecek.

Oysa kanunun kurduğu sistem bunun tersidir. Satış, aynen paylaştırmanın mümkün olmadığı hâllerde başvurulan son çaredir.

Bunun sebebi ekonomiktir: açık artırmada taşınmaz çoğu zaman rayicin altında elden çıkar ve bu, bütün mirasçıların zararınadır. Aynen paylaştırma ise değeri korur.

Bu nedenle mahkeme önce terekeyi paylara ayırmayı dener. Bu aşamanın nasıl işlediğini bilmek, davada doğru talepte bulunmayı sağlar.

Aşama Aşama Süreç

Dördüncü aşama uygulamada en çok işe yarayan ancak en az bilinen adımdır: paylar birebir eşit çıkmasa bile, aradaki fark para ödenerek denkleştirilebilir ve aynen paylaştırma korunur.

Payların Oluşturulması

Paylar, mirasçı sayısına veya pay gruplarına göre oluşturulur. Amaç, her payın miras payına değer olarak denk gelmesidir.

Bu aşamada tek bir taşınmazın bölünmesi zorunlu değildir. Terekede birden fazla mal varsa, paylar bunların bir araya getirilmesiyle kurulabilir: bir mirasçıya bir daire, diğerine tarla ve nakit gibi.

Bu esneklik, tek taşınmazlı terekelerde bulunmaz. Terekede yalnızca bir daire varsa ve bu daire bölünemiyorsa, aynen taksim imkânı büyük ölçüde ortadan kalkar.

Bölünebilirlik incelemesinde dikkate alınan unsurlar şunlardır: taşınmazın imar durumu, ifraz için aranan asgari parsel büyüklüğü, yola cephe koşulu, kat mülkiyeti kurulabilirliği ve bölünme sonucunda değerde önemli azalma olup olmayacağı.

Denkleştirme Bedeli: Aynen Taksimi Kurtaran Araç

Paylar birebir eşit değere getirilemeyebilir. Kanun bu sorunu para ile çözer.

Paylar arasındaki değer farkı, fazla değer alan mirasçının diğerlerine ödeme yapmasıyla denkleştirilir. Böylece mal bütün hâlinde korunur ve satış gereksiz hâle gelir.

Örnek: iki mirasçı, terekede 600.000 TL değerinde bir daire ve 400.000 TL değerinde bir tarla var. Her mirasçının payı 500.000 TL. Daireyi alan mirasçı, tarlayı alan mirasçıya 100.000 TL ödeyerek dengeyi kurar.

Bu mekanizma, paylaşma davasında en çok başvurulması gereken taleptir. Ancak talep edilmesi gerekir; mahkeme kendiliğinden bu yönde bir çözüm üretmeyebilir.

Ödeme gücü olmayan mirasçı bakımından ise sınır vardır: denkleştirme bedelini ödeyemeyecek durumdaki mirasçı, o malı talep etmekte zorlanır.

Kura: Anlaşma Sağlanamazsa

Paylar oluşturulduktan sonra ikinci soru gelir: hangi pay kime düşecek?

Mirasçılar bu konuda anlaşabilirse anlaşmaları esas alınır. Anlaşma sağlanamazsa payların dağıtımı kura ile yapılır.

Kura, eşit değerdeki paylar arasında yapıldığından hukuken sakınca doğurmaz. Ancak mirasçılar bakımından duygusal sonuçları olabilir: yıllardır oturduğu ev, kura sonucu başka bir mirasçıya düşebilir.

Bu riski önlemenin yolu, kura aşamasına gelmeden özgüleme talebinde bulunmaktır. Özellikle sağ kalan eş bakımından konut ve ev eşyası üzerinde özel bir talep hakkı bulunur; bu talep zamanında ileri sürülmezse kura devreye girer.

Benzer biçimde, bir mirasçının fiilen kullandığı ve yatırım yaptığı bir taşınmaz varsa, bunun kendisine tahsisi yönündeki talep gerekçelendirilerek ileri sürülmelidir.

Aynen Taksim mi, Satış mı? Karşılaştırma

Hangi yolun sizin lehinize olduğu, terekenin yapısına ve ödeme gücünüze bağlıdır.

İkinci satır belirleyicidir: aynen taksim isteyen mirasçının denkleştirme bedelini ödeyebilecek durumda olması gerekir. Ödeme gücü yoksa talep pratikte sonuç doğurmaz.

Buna karşılık terekede birden fazla mal varsa aynen taksim çoğu zaman mümkündür ve herkesin eline daha fazla değer geçer. Bu nedenle dava dilekçesinde talebin baştan bu yönde kurulması önerilir.

Miras Bırakanın Koyduğu Paylaşma Kuralları

Paylaşmanın nasıl yapılacağı yalnızca mirasçıların ve mahkemenin takdirine bırakılmış değildir.

Miras bırakan, ölüme bağlı tasarrufla paylaşmanın nasıl yapılacağına ilişkin kurallar koyabilir. Örneğin belirli bir taşınmazın belirli bir mirasçıya özgülenmesini öngörebilir.

Bu kurallar kural olarak bağlayıcıdır; ancak iki sınırı vardır. Birincisi, saklı payları ihlal edemez. İkincisi, paylaşmayı tümüyle yasaklayan düzenlemeler geçerli sayılmaz; miras bırakan paylaşmayı ancak belirli bir süre için erteleyebilir.

Bu nedenle paylaşma davası açılmadan önce vasiyetname veya miras sözleşmesi bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır. Tasarrufta paylaşma kuralı varsa, dava bu kural çerçevesinde kurulur.

Tasarrufun yorumunda belirsizlik varsa, önce miras bırakanın gerçek iradesinin ne olduğu araştırılır; paylaşma bu yorumun sonucuna göre yapılır.

Dava Öncesi Kontrol Listesi

Paylaşma davasının hızlı ve lehe sonuçlanması, büyük ölçüde hazırlığa bağlıdır.

Uzun bir rehberdi; en kritik noktaları bir arada bırakalım.

• Arabuluculuk başvurusunu yapın; bu uyuşmazlıkta dava şartıdır.
• Terekenin tam envanterini çıkarın; eksik mal sonradan yeni dava doğurur.
• Her malın güncel değerine ilişkin emsal bilgisi toplayın.
• Aynen taksim isteyecekseniz denkleştirme bedelini ödeyebileceğinizi planlayın.
• Belirli bir malı istiyorsanız özgüleme talebinizi baştan yazın.
• Sağ kalan eş iseniz konut ve ev eşyası talebinizi mutlaka ileri sürün.
• Vasiyetname veya miras sözleşmesi var mı, paylaşma kuralı içeriyor mu kontrol edin.
• Bütün mirasçıların davada yer aldığından emin olun; taraf teşkili zorunludur.

Beşinci ve altıncı kalemler kura riskini önler. Talep edilmezse paylar kura ile dağıtılır ve istediğiniz mal başka bir mirasçıya düşebilir.

Satış Kararı Verilirse Ne Olur?

Aynen taksim mümkün değilse veya mirasçılar bunu talep ediyorsa, mahkeme satış yoluyla paylaştırmaya karar verir. Bu aşamanın işleyişini bilmek, kayıpları azaltır.

Satış açık artırmayla yapılır. Kural budur ve taşınmaz üçüncü kişilere de açıktır. Bu nedenle aile malının yabancı bir kişiye geçmesi ihtimali doğar.

Mirasçılar arasında satış kararlaştırılabilir. Bütün mirasçılar bu yönde anlaşırsa, satışın yalnızca mirasçılar arasında yapılmasına karar verilebilir. Bu, taşınmazın aile içinde kalmasını sağlayan önemli bir imkândır ancak oybirliği gerektirir.

Karar kesinleşmeden satış yapılamaz. Satış işlemleri, kararın kesinleşmesinden sonra yürütülür. Kanun yolu aşaması bu nedenle süreci uzatır.

Satış bedeli paylar oranında dağıtılır. Dağıtımdan önce yargılama giderleri ve satış masrafları düşülür; ortaklığın giderilmesinde bu giderler kural olarak paydaşlara payları oranında yükletilir.

Satış kararı çıkmadan önce mirasçıların son bir kez anlaşma imkânını değerlendirmesi önerilir. Açık artırmada oluşan bedel ile serbest piyasada elde edilebilecek bedel arasındaki fark, çoğu dosyada anlaşmayı herkes için kârlı kılar.

Özgülenmede Esas Alınan Değer (TMK m.657)

Payların oluşturulmasında en çok tartışılan konu, taşınmazların hangi değer üzerinden özgüleneceğidir. TMK m.657 bunu iki kuralla belirler.

Birinci kural zamana ilişkindir: taşınmazlar, paylaşmanın yapıldığı zamandaki gerçek değerleri esas alınarak mirasçılara özgülenir.

İkinci kural değerleme yöntemine ilişkindir: tarımsal taşınmazlar gelir değerine, diğer taşınmazlar sürüm değerine göre özgülenir.

Bu ayrım parasal sonuç doğurur. Şehre yakın bir tarla, sürüm değeriyle çok yüksek çıkarken gelir değeriyle çok daha düşük hesaplanır. Tarımsal nitelik taşıyan taşınmazlarda hangi ölçütün uygulandığı mutlaka denetlenmelidir.

Zaman ölçütü de kritiktir ve tenkis hesabından farklıdır. Tenkiste TMK m.575/2 uyarınca ölüm anı esas alınırken, paylaşmada özgülenme paylaşma zamanındaki değere göre yapılır.

Aynı taşınmaz için üç ayrı hesapta üç farklı değer çıkabilir. Bilirkişi raporunda hangi anın esas alındığı denetlenmeli; yanlış an kullanılmışsa süresinde itiraz edilmelidir.

Değer konusunda anlaşmazlık çıkarsa TMK m.658 devreye girer: mirasçılar özgülenme değeri üzerinde uyuşamazlarsa, bu değer sulh hâkimi tarafından belirlenir. Taraflar kendi değerlemelerini dayatamaz.

Rehinli Malın Özgülenmesi (TMK m.655)

Terekede ipotekli bir taşınmaz varsa, paylaşmada kime düşeceği sadece değer meselesi değildir; borç da onunla birlikte hareket eder.

TMK m.655: “Paylaşmada kendisine mirasbırakanın borçları için rehnedilmiş bir tereke malı düşen mirasçı, o malın güvence altına aldığı borcu üstlenmiş olur.”

İkinci satır uygulamada sık atlanır. İpotekli taşınmazın brüt değeri üzerinden yapılan denkleştirme, o malı alan mirasçıyı ciddi zarara uğratır: hem malı almış hem borcu üstlenmiş, ancak denkleştirmede borç hesaba katılmamış olur.

Bu nedenle paylaşma dilekçesinde taşınmazın net değerinin (rayiç eksi ipotek borcu) esas alınması açıkça talep edilmelidir.

Kura Öncesi Son Kontrol

TMK m.650 uyarınca payların özgülenmesi mirasçıların anlaşmasıyla yapılır; buna olanak bulunmazsa kura çekilir. Kura, öngörülemez sonuçlar doğurduğundan öncesinde şu kontroller yapılmalıdır.

Dördüncü satır, kura çekilmeden önce ileri sürülmesi gereken taleplerdir. Sağ kalan eşin konut ve ev eşyası üzerindeki talebi (TMK m.652) veya mirasbırakana borçlu mirasçının mahsup talebi (TMK m.653), payların oluşturulmasından önce değerlendirilir.

Kura aşamasına gelindiğinde bu talepler artık ileri sürülemez; paylar oluşmuş ve özgülenme tamamlanmış olur. Bu nedenle talepler paylaşma dilekçesinde baştan yer almalıdır.

Birinci satır ise aynen taksimi mümkün kılan araçtır. Paylar arasındaki değer farkı para ile denkleştirildiğinde, taşınmazların satılmasına gerek kalmaz. TMK m.642/3 bu imkânı açıkça tanır; ancak talep edilmesi gerekir.

Payların Oluşturulması ve Denkleştirme

Birinci ve üçüncü satırlar en sık bilinmeyen kuraldır: mahkeme doğrudan satışa karar vermez, önce aynen paylaşma imkânı araştırılır.

Dördüncü satır bunu mümkün kılan araçtır: TMK m.651/2 uyarınca paylar arasındaki değer farkı para ödenerek denkleştirilir.

Beşinci satır ise hesabın anını belirler: TMK m.657 uyarınca özgülemede paylaşma zamanındaki değer esas alınır, ölüm tarihindeki değer değil.

Yedinci satır ise son aşamadır: paylar oluşturulduktan sonra kimin hangi payı alacağı konusunda anlaşılamazsa kura çekilir.

Mirasbırakanın Koyduğu Paylaşma Kuralları

Dördüncü ve beşinci satırlar önemli bir ayrımdır: mirasbırakanın belirli bir malı belirli bir mirasçıya özgülemesi, aksi anlaşılmadıkça paylaşma kuralı sayılır.

Bu, malın o mirasçının payına mahsup edileceği anlamına gelir; ayrıca bir kazandırma değildir.

İkinci satır ise bağlayıcılığı gösterir: mirasçılar bu kurala uymak zorundadır.

Altıncı ve yedinci satırlar sınırı çizer: paylaşma kuralı saklı payı zedeliyorsa tenkis yoluyla düzeltilir.

Kura Nasıl Çekilir?

Beşinci ve altıncı aşamalar sürecin dönüm noktasıdır: mirasçılar hangi payı alacakları konusunda anlaşırsa kuraya gerek kalmaz.

Anlaşılamazsa TMK m.650/2 uyarınca paylar kura ile mirasçılara dağıtılır.

Yedinci aşama ise pratikte sorun doğurabilir: denkleştirme bedelini ödemesi gereken mirasçı ödeme yapmazsa süreç tıkanır.

Bu nedenle kura öncesinde tarafların ödeme gücü değerlendirilmeli ve gerekirse taksitli çözüm görüşülmelidir.

Yaygın Yanılgı: “Mahkeme Doğrudan Satar”

Altıncı ve yedinci satırlar en pratik uyarıdır: dava dilekçesinde yalnızca satış talep edilirse aynen taksim imkânı araştırılmayabilir.

Bu nedenle talep öncelikle aynen taksim, mümkün olmazsa satış şeklinde kurulmalıdır.

Üçüncü satır çoğu dosyada çözümü sağlar: paylar tam eşit olmasa dahi aradaki fark para ödenerek giderilir.

Beşinci satır usulî bir zorunluluktur: bölünebilirlik ancak yerinde inceleme ve teknik bilirkişi raporuyla saptanır.

Rehinli veya Yüklü Malın Özgülenmesi

Birinci ve üçüncü satırlar hesabın temelidir: rehinle yüklü taşınmaz özgülenirken değerinden borç düşülür.

Böylece malı alan mirasçı, yükün karşılığını iki kez ödememiş olur.

Beşinci satır sınırı gösterir: mirasçılar arasındaki bu iç düzenleme alacaklıyı bağlamaz.

TMK m.681 uyarınca alacaklı, paylaşmadan sonra beş yıl boyunca dilediği mirasçıdan borcun tamamını isteyebilir.

Kura Çekilmeden Önce Bakılacaklar

Yedinci satır sağ kalan eş bulunan dosyalarda kritiktir: TMK m.652 uyarınca eş, aile konutunun kendisine özgülenmesini isteyebilir.

Bu talep kura aşamasından önce ileri sürülmelidir; sonradan ileri sürülürse sonuç alınamayabilir.

Dördüncü satır sıralamanın temelidir: eşin katılma alacağı önce terekeden ayrılır, paylar bundan sonra oluşturulur.

Beşinci satır pratik bir engeli önler: denkleştirme bedelini ödeyemeyecek mirasçı için kura sonucu uygulanamaz hâle gelir.

Usul Tarafı: HUAK m.18/B, HMK m.4 ve İİK m.121

Payların oluşturulması maddi hukuk meselesidir; ancak dava nasıl açılır, kim taraf olur ve satış kararı nasıl uygulanır soruları usul kurallarıyla cevaplanır.

Arabuluculuk dava şartıdır: HUAK m.18/B. Doğrudan dava açılamaz: taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Bu şart yerine getirilmeden açılan dava, usulden reddedilir; bu nedenle dosyaya son tutanak eklenmelidir.

Anlaşma sağlanırsa: HUAK m.18. Arabuluculuk sonucu boşa gitmez: arabuluculuk faaliyeti sonunda varılan anlaşmanın kapsamı taraflarca belirlenir; anlaşma belgesi düzenlenmesi hâlinde bu belge taraflar ve arabulucu tarafından imzalanır. Taraflar ve avukatları ile arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır.

Anlaşmayla paylaşım: TMK m.676. Mahkeme dışında da paylaşma mümkündür: mirasçılar arasında payların oluşturulması ve fiilen alınması veya aralarında yapacakları paylaşma sözleşmesi mirasçıları bağlar. Paylaşma sözleşmesinin geçerliliği yazılı şekilde yapılmasına bağlıdır; taşınmaz için ayrıca resmî şekil aranmaz, ancak tapuda tescil için tüm mirasçıların katılımı gerekir.

Paylaşma istemi: TMK m.642 ve m.644. Talebin dayanağı şudur: mirasçılardan her biri, sözleşme veya kanun gereğince ortaklığı sürdürmekle yükümlü olmadıkça, her zaman mirasın paylaşılmasını isteyebilir. Ayrıca bir mirasçı, terekeye dâhil malların tamamı veya bir kısmı üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi isteminde bulunduğu takdirde sulh hâkimi, diğer mirasçılara çağrıda bulunarak belirleyeceği süre içinde varsa itirazlarını bildirmeye davet eder.

Aynen bölme ve denkleştirme: TMK m.699. Mahkemenin izleyeceği sıra buradan gelir: paylaşma, malın aynen bölüşülmesi veya pazarlık ya da artırmayla satılarak bedelinin bölüşülmesi biçiminde gerçekleştirilir. Paylaşma biçiminde uyuşma sağlanamazsa, paydaşlardan birinin istemi üzerine hâkim, malın aynen bölünerek paylaştırılmasına, bölünen parçaların değerlerinin birbirine denk düşmemesi hâlinde eksik değerdeki parçaya para eklenerek denkleştirme sağlanmasına karar verir.

Satışa geçiş şartı: TMK m.699. Satış son çaredir: bölme istemi durum ve koşullara uygun görülmezse ve özellikle paylı malın önemli bir değer kaybına uğramadan bölünmesine olanak yoksa, açık artırmayla satışa hükmolunur. Ayrıca satışın paydaşlar arasında artırmayla yapılmasına karar verilmesi, bütün paydaşların rızasına bağlıdır; bu, taşınmazın aile dışına çıkmasını önleyen pratik yoldur.

Görev ve yetki: HMK m.4 ve m.11. Ortaklığın giderilmesi davası, dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın sulh hukuk mahkemesinde görülür. Yetki bakımından ise terekenin paylaşılmasına ilişkin davalarda ölen kimsenin son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir; paydaşlığın giderilmesinde ise taşınmazın bulunduğu yer esas alınır.

Taraf teşkili: HMK m.59 ve m.60. Tüm mirasçıların davada yer alması zorunludur: maddi hukuka göre, bir hakkın birden fazla kimse tarafından birlikte kullanılması veya birden fazla kimseye karşı birlikte ileri sürülmesi ve tamamı hakkında tek hüküm verilmesi gereken hâllerde, mecburi dava arkadaşlığı vardır ve bu kişiler ancak birlikte dava açabilir veya aleyhlerine birlikte dava açılabilir.

Satışın yapılması: İİK m.121. Satış kararı kendiliğinden uygulanmaz: bir intifa hakkı veya taksim edilmemiş bir miras veya bir şirket yahut iştirak hâlinde tasarruf olunan bir mal hissesi haczedilirse, icra memuru, alakadarları dinledikten sonra, icra mahkemesine müracaat eder ve icra mahkemesi satış için gereken tedbirleri alır. Ortaklığın giderilmesi kararı, satış memurluğu eliyle yerine getirilir.

Artırma ve ihale: İİK m.129 ve m.134. Satış aşamasının kuralları şunlardır: artırmada tahmin edilen bedelin yüzde ellisini bulması ve satış isteyenin alacağına rüçhanı olan alacakların toplamından fazla olması ile satış masraflarını geçmesi şartı aranır. İhalenin feshi ise ihale tarihinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesinden istenir; ihalenin feshini şikâyet yolu ile talep eden ilgili, vaki yolsuzluk neticesinde kendi menfaatlerinin muhtel olduğunu ispata mecburdur.

Masraflar ve paylaştırma: HMK m.326 ve m.332. Gider rejimi burada farklıdır: kural olarak yargılama giderleri haksız çıkan tarafa yükletilir; ancak ortaklığın giderilmesi çekişmesiz bir talep niteliği taşıdığından, giderler kural olarak paylar oranında paylaştırılır. Satış giderleri de satış bedelinden öncelikle karşılanır.

Borçların durumu: TMK m.681. Paylaşma bittikten sonra sorumluluk sürer: mirasçılar, tereke borçlarından paylaşmadan önce olduğu gibi paylaşmadan sonra da tüm malvarlıklarıyla müteselsilen sorumludurlar ve bu sorumluluk, paylaşmadan başlayarak beş yıl sonra zamanaşımına uğrar. Bu nedenle kura çekilmeden önce tereke borçları tespit edilmelidir.

Kura Öncesi Yapılan Hazırlık

Payların oluşturulması ve kura yöntemi, mahkemenin keyfî bir dağıtım yapmasını önler. Aşağıdaki tablo bu sürecin aşamalarını gösterir.

Payların oluşturulması ve kura süreci

Dördüncü satır kuranın istisnasını gösterir: sağ kalan eşin konut talebi veya tarımsal işletmenin ehil mirasçıya özgülenmesi gibi kanuni öncelikler bulunuyorsa, bu mallar kuraya girmeden özgülenir ve kalan mallar için kura uygulanır.

Sıkça Sorulan Sorular

Doğrudan ortaklığın giderilmesi davası açabilir miyim?

Hayır. HUAK m.18/B uyarınca taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır; bu şart yerine getirilmeden açılan dava usulden reddedilir.

Arabuluculukta anlaşırsak mahkemeye gerek kalır mı?

HUAK m.18 uyarınca taraflar ve avukatları ile arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır. Ayrıca TMK m.676 uyarınca mirasçılar arasında yapılan yazılı paylaşma sözleşmesi mirasçıları bağlar.

Mahkeme neden önce satışa karar vermiyor?

TMK m.699 uyarınca paylaşma biçiminde uyuşma sağlanamazsa hâkim, malın aynen bölünerek paylaştırılmasına ve parçaların değerleri denk düşmüyorsa eksik değerdeki parçaya para eklenerek denkleştirme sağlanmasına karar verir; ancak bölme durum ve koşullara uygun görülmez ve önemli değer kaybı olmadan bölünme olanağı yoksa açık artırmayla satışa hükmolunur.

Taşınmaz aile dışına çıkmasın istiyorum, yol var mı?

TMK m.699 uyarınca satışın paydaşlar arasında artırmayla yapılmasına karar verilmesi, bütün paydaşların rızasına bağlıdır. Tüm paydaşlar bu yönde beyanda bulunursa artırmaya yalnız paydaşlar katılır.

Satış kararı sonrası ihaleye itiraz süresi nedir?

İİK m.134 uyarınca ihalenin feshi, ihale tarihinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesinden istenir ve ihalenin feshini şikâyet yolu ile talep eden ilgili, vaki yolsuzluk neticesinde kendi menfaatlerinin muhtel olduğunu ispata mecburdur. Satış, İİK m.121 uyarınca satış memurluğu eliyle yürütülür.

Mahkeme önce ne yapar?

Terekedeki mallar mirasçı sayısına veya pay gruplarına göre paylara ayrılır. Amaç, mümkün olduğunca aynen paylaştırma sağlamaktır.

Aynen taksim her zaman mümkün mü?

Değildir. Malın değerinde önemli azalma olmadan bölünebilmesi ve oluşan kısımların paylara denk gelmesi gerekir. Bu koşullar yoksa satış gündeme gelir.

Paylar eşit çıkmazsa ne olur?

Paylar arasındaki değer farkı, para ödenmesi suretiyle denkleştirilir. Böylece aynen paylaştırma imkânı korunmuş olur.

Kura ne zaman çekilir?

Paylar oluşturulduktan sonra mirasçılar hangi payı alacakları konusunda anlaşamazsa, payların dağıtımı kura ile yapılır.

Belirli bir malı isteyebilir miyim?

Talep edilebilir. Özellikle sağ kalan eşin konut ve ev eşyası bakımından özgüleme talebi ile bir malın belirli bir mirasçıya tahsisi gündeme gelebilir.

Satış kararı ne zaman verilir?

Aynen taksim mümkün değilse veya mirasçılar bunu talep ediyorsa satış yoluyla paylaştırmaya karar verilir.

Satış nasıl yapılır?

Satış kural olarak açık artırma yoluyla gerçekleştirilir. Mirasçılar aralarında anlaşırsa satışın yalnızca mirasçılar arasında yapılmasına da karar verilebilir.

Miras bırakan paylaşma kuralı koyabilir mi?

Ölüme bağlı tasarrufla paylaşmanın nasıl yapılacağına ilişkin kurallar konulabilir. Bu kurallar saklı payları ihlal etmediği ölçüde bağlayıcıdır.

Arabuluculuk zorunlu mu?

Taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.

Aynen taksim mi istemeliyim, satış mı?

Terekede birden fazla mal varsa ve denkleştirme bedelini ödeyebilecek durumdaysanız aynen taksim genellikle daha avantajlıdır; açık artırmada taşınmaz rayicin altında elden çıkabilir.

Miras bırakan paylaşma kuralı koymuşsa bağlayıcı mı?

Kural olarak bağlayıcıdır. Ancak saklı payları ihlal edemez ve paylaşmayı tümüyle yasaklayamaz; yalnızca belirli bir süre için erteleyebilir.

İstediğim malın bana kalmasını nasıl sağlarım?

Özgüleme talebinizi dava dilekçesinde baştan ileri sürün. Talep edilmezse paylar kura ile dağıtılır ve istediğiniz mal başka bir mirasçıya düşebilir.

Satış kararı çıktı, taşınmaz yabancıya mı gider?

Satış kural olarak açık artırmayla yapılır ve üçüncü kişilere açıktır. Ancak bütün mirasçılar anlaşırsa satışın yalnızca mirasçılar arasında yapılmasına karar verilebilir.

Satış masraflarını kim öder?

Ortaklığın giderilmesinde yargılama gideri ve satış masrafları kural olarak paydaşlara payları oranında yükletilir; satış bedelinden düşülerek dağıtım yapılır.

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki değerlendirme gereklidir.