Miras Dilekçe Örnekleri 2026: Hangi Durumda Hangi Dilekçe? Görev, Yetki, Süre ve Harç Tablosuyla

Miras uyuşmazlıklarında ilk hata çoğu zaman dilekçenin içeriğinde değil, hangi dilekçenin verileceği kararında yapılır. Saklı payı zedelenen mirasçı tapu iptali davası açar, oysa talebi tenkistir. Borca batık terekede mirasçı süresinde ret beyanında bulunmak yerine icra dosyasına itiraz eder. Terekeyi koruma altına almak isteyen mirasçı tereke tespiti yerine doğrudan ortaklığın giderilmesi davası açar. Bunların hepsi aynı yere çıkar: usulden ret, kaybedilen harç ve çoğu zaman kaçırılmış bir hak düşürücü süre.

Bu merkez, miras dosyalarında ihtiyaç duyulan dilekçe ve sözleşme örneklerini tek yerde toplar ve her birini üç soruyla eşleştirir: hangi durumda kullanılır, hangi mahkemeye verilir, hangi süre içinde. Metinlerin tamamı 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu ile 492 sayılı Harçlar Kanunu hükümlerine dayanır. Dosyanıza uygun dilekçenin belirlenmesi ve hazırlanması için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Hangi Dilekçe Sizin Durumunuza Uygun?

Aşağıdaki tablo, uygulamada en sık karşılaşılan durumları ve her birine karşılık gelen belgeyi gösterir. Tablodaki bağlantılar örnek metinlere gider.

Çekişmesiz Yargı İşi mi, Çekişmeli Dava mı?

Miras belgelerini doğru kullanmanın ilk şartı, talebin hangi yargı türüne girdiğini bilmektir. Bu ayrım görevli mahkemeyi, harcı, yargılama usulünü ve kanun yolunu birlikte belirler.

Çekişmesiz yargı işleri HMK m.382 ve devamında düzenlenmiştir. Bu işlerde karşı taraf ve bir uyuşmazlık bulunmaz; mahkeme talebi inceleyip karar verir. HMK m.383 uyarınca çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça sulh hukuk mahkemesidir. HMK m.385 bu işlerde basit yargılama usulünün uygulanacağını ve mahkemenin kendiliğinden araştırma ilkesini işletebileceğini düzenler. Bu, çekişmesiz işlerde dilekçenin neden daha kısa ve talep odaklı olabildiğini açıklar.

Çekişmeli davalarda ise karşı taraf, dilekçeler teatisi, ön inceleme ve tahkikat aşamaları vardır. Dilekçenin HMK m.119’daki zorunlu unsurları eksiksiz taşıması gerekir; delillerin somut biçimde gösterilmesi ve hukuki sebeplerin doğru kurulması davanın kaderini belirler.

Harç rejiminin pratik önemi büyüktür. Maktu harçlı işlerde dava açılışı birkaç yüz liralık bir masrafla başlar; nispi harçlı davalarda ise açılışta dava değerinin binde 68,31’inin dörtte biri peşin yatırılır. Ayrıntılı karşılaştırma için miras davası süre ve masraf rehberimize bakabilirsiniz.

Görev ve Yetki: Dilekçeyi Nereye Vereceksiniz?

Yanlış mahkemeye verilen dilekçe, görevsizlik veya yetkisizlik kararıyla sonuçlanır. Dosya doğru mahkemeye gönderilirken haftalar geçer ve bu gecikme, hak düşürücü süreye tabi taleplerde telafisi olmayan sonuçlar doğurabilir.

Miras davalarında yetki kuralı TMK m.576’da toplanmıştır: miras, malvarlığının tamamı için mirasbırakanın yerleşim yerinde açılır; mirasbırakanın tasarruflarının iptali veya tenkisi, mirasın paylaştırılması ve miras sebebiyle istihkak davaları bu yerleşim yeri mahkemesinde görülür. Buna karşılık ortaklığın giderilmesi taşınmazın aynına ilişkin olduğundan HMK m.12 uyarınca taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.

Görev ve yetki konusunun tam dökümü için miras davalarında görevli ve yetkili mahkeme rehberimize bakabilirsiniz.

Süreler: Hangi Dilekçe Ne Zamana Kadar Verilebilir?

Miras dilekçelerinin bir bölümü süresizdir, bir bölümü ise hak düşürücü süreye tabidir. Hak düşürücü süreler hâkim tarafından resen dikkate alınır, kesilmez ve durmaz; kaçırıldığında talep esasa girilmeden reddedilir.

Sürelerin tam listesi ve hesap yöntemi için miras davalarında süreler rehberimize ve miras davaları süre hesaplama aracımıza bakabilirsiniz.

Dilekçenin Zorunlu Unsurları (HMK m.119)

Dava dilekçesinin içeriği HMK m.119’da sayılmıştır. Bu unsurların bir kısmı eksik olduğunda hâkim bir haftalık kesin süre verir; bu sürede tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır. Bu nedenle dilekçe hazırlanırken maddedeki sıra bir kontrol listesi gibi kullanılmalıdır.

Talep sonucu bölümü, dilekçenin en çok hata yapılan yeridir. “Gereğinin yapılmasını arz ederim” gibi belirsiz ifadeler yerine, hükme geçirilebilecek nitelikte açık bir talep yazılmalıdır: hangi taşınmazın tapusunun iptali, hangi tutarın tenkisi, hangi payın kime tescili isteniyorsa tek tek belirtilmelidir.

Dilekçe Verilirken Yapılması Gerekenler

Gider avansı. HMK m.114’ün birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca gider avansının yatırılmış olması dava şartıdır; m.120 uyarınca miktarı yıllık tarifeye göre belirlenir. Miras dosyalarında avansı belirleyen ana unsur taraf sayısıdır, çünkü tebligat gideri kişi başına hesaplanır.

Harç. Nispi harçlı davalarda karar ve ilam harcının dörtte biri dava açılırken peşin alınır (492 s.K. m.28/1-a). Maktu harçlı iş ve davalarda tarifedeki sabit tutarlar ödenir. Ödeme gücü yoksa HMK m.334 ve devamındaki adli yardım talebi dilekçeyle birlikte ileri sürülmelidir.

Zorunlu arabuluculuk kontrolü. Ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda arabuluculuğa başvurulmuş olması, 6325 sayılı Kanun’un 7445 sayılı Kanun ile eklenen 18/B maddesi uyarınca dava şartıdır ve düzenleme 1 Eylül 2023’te yürürlüğe girmiştir. Son tutanak dilekçeye eklenmezse dava usulden reddedilir. Hangi miras uyuşmazlığında arabuluculuğun zorunlu olduğu için arabuluculuk rehberimize bakınız.

Ekler. Veraset ilamı, nüfus kayıt örneği, tapu kayıtları ve varsa vekâletname dilekçeye eklenir. Miras işlemleri için düzenlenecek vekâletnamede hangi yetkilerin özel olarak yazılması gerektiği için vekâletname rehberimize bakabilirsiniz.

İhtiyati tedbir. Dava konusu taşınmazın üçüncü kişilere devredilmesi riski varsa, dilekçeyle birlikte tapu kaydına tedbir şerhi konulması talep edilmelidir. Bu talebin nasıl ileri sürüleceği için ihtiyati tedbir ve tapu şerhi rehberimize bakınız.

Belge Belge: Hangisi Ne İşe Yarar?

Mirasçılık ve sıfat belgeleri. Veraset ilamı talep dilekçesi, mirasçı sıfatını belgelemenin ilk adımıdır; TMK m.598 uyarınca mirasçılardan her biri tek başına notere veya sulh hukuk mahkemesine başvurabilir. Belgede mirasçı veya pay hatası varsa aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca geçersizliği her zaman ileri sürülebilir; bunun için mirasçılık belgesinin iptali dilekçesi kullanılır. Kişiden uzun süredir haber alınamıyorsa mirasın açılabilmesi için önce TMK m.32 ve devamındaki gaiplik kararı gerekir.

Terekeyi koruyan belgeler. Terekenin kapsamı bilinmiyorsa veya mal kaçırıldığından endişe ediliyorsa, TMK m.589 ve devamındaki koruma önlemleri kapsamında tereke tespiti istenir. Mirasçılar tereke üzerinde birlikte hareket edemiyorsa TMK m.640’ın üçüncü fıkrası uyarınca tereke temsilcisi atanması talep edilir; bu belge, mirasçılardan birine ulaşılamayan veya yurt dışında olan dosyalarda süreci tek başına açan anahtardır.

Borçtan korunma belgeleri. Süresi içindeyseniz mirasın reddi dilekçesi, süre geçmişse mirasın hükmen reddi dava dilekçesi kullanılır. İkisinin ayrımı ve maliyeti için reddi miras süre ve masraf rehberimize bakınız.

Vasiyetname belgeleri. Kendi vasiyetnamesini hazırlayacak kişi için el yazılı, resmî ve sözlü vasiyetname örnekleri ile Word şablonları; ölümden sonra ise TMK m.595-597 uyarınca vasiyetnamenin açılması, TMK m.600 uyarınca tenfizi ve TMK m.557 uyarınca iptali için ayrı dilekçeler gerekir.

Saklı pay ve mal kaçırma belgeleri. Saklı payı zedelenen mirasçı tenkis dilekçesini, devrin muvazaalı olduğunu ileri süren mirasçı muris muvazaası tapu iptali ve tescil dilekçesini kullanır. İkisi HMK m.111 uyarınca terditli olarak da birleştirilebilir; bu tercihin harç etkisi için terditli dava rehberimize bakınız. Kazandırma miras payına mahsuben yapılmışsa doğru kurum tenkis değil, TMK m.669 ve devamındaki denkleştirmedir.

Paylaşım belgeleri. Mirasçılar anlaşabiliyorsa TMK m.676 uyarınca miras taksim sözleşmesi yeterlidir ve taşınmazlar bakımından yazılı şekil aranır. Anlaşma yoksa önce TMK m.644 ile elbirliği paylı mülkiyete çevrilir, ortaklığı tamamen bitirmek isteyen ise ortaklığın giderilmesi davası açar.

Dilekçenin Eki: Dava Türüne Göre Delil Listesi

HMK m.119 delillerin hangi vakıayı ispatladığının gösterilmesini arar. Miras dosyalarında delillerin büyük bölümü tarafların elinde değil kurumlardadır; bu nedenle dilekçede hangi kaydın hangi kurumdan celbedileceğinin somut ve adresli biçimde yazılması, tahkikat süresini doğrudan kısaltır.

Miras dosyalarında ispat, HMK m.200 ve devamındaki senetle ispat kuralıyla da sınırlıdır: belirli bir tutarı aşan hukuki işlemler senetle ispatlanır, delil başlangıcı varsa tanık dinlenebilir. Bu kuralın işleyişi için senetle ispat rehberimize, delillerin dava öncesinde güvence altına alınması için delil tespiti rehberimize bakabilirsiniz.

Vekâletname: Hangi Yetkiler Özel Olarak Yazılmalı?

Miras dosyaları çoğunlukla vekil aracılığıyla yürütülür ve burada sık yapılan hata, genel vekâletnamenin her işi kapsadığının sanılmasıdır. HMK m.74, vekilin bazı işlemleri yapabilmesi için vekâletnamede açıkça yetkilendirilmiş olmasını arar. Bu işlemler arasında davadan feragat, davayı kabul, sulh olma, hâkimin reddi, yemin teklifi ve kabulü ile alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurma yer alır.

Miras dosyalarında bu kuralın karşılığı somuttur: ortaklığın giderilmesinde arabuluculuk sürecine katılma, taksim sözleşmesi imzalama, tapuda intikal ve taksim işlemi yapma, mirası reddetme veya kabul etme gibi işlemler için özel yetki gerekir. Vekâletnamesinde bu yetkiler bulunmayan vekilin yaptığı işlem, sonradan yetkisizlik itirazına açık hâle gelir.

Davalı Tarafta Kalanlar: Cevap Dilekçesi ve Savunma

Miras dosyalarında davalı çoğu zaman bir başka mirasçıdır. Cevap dilekçesi hazırlanırken iki nokta belirleyicidir: süre ve def’ilerin zamanında ileri sürülmesi.

HMK m.127 uyarınca cevap dilekçesi verme süresi, dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki haftadır; durum ve koşullara göre cevap dilekçesinin bu süre içinde hazırlanmasının çok zor yahut imkânsız olduğu hâllerde hâkim, bir defaya mahsus ve bir ayı geçmemek üzere ek süre verebilir. Süresinde cevap verilmemesi savunmasız kalmak anlamına gelmez; ancak HMK m.128 uyarınca davalı, davacının ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılır ve delil bildirme imkânı sınırlanır.

Def’iler bakımından miras dosyalarının kendine özgü bir yanı vardır. Tenkiste TMK m.571’deki bir yıllık ve on yıllık süreler hak düşürücü olduğundan hâkim tarafından resen dikkate alınır. Buna karşılık tenkis iddiasının kendisi, aynı madde uyarınca def’i yoluyla her zaman ileri sürülebilir; yani süresi geçmiş bir mirasçı, kendisine karşı açılan davada saklı payının zedelendiğini savunma olarak öne sürebilir. Yetki itirazı gibi ilk itirazların ise HMK m.116 ve devamı uyarınca cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir; sonradan ileri sürülemez.

Dilekçe Verildikten Sonra Ne Oluyor?

Dilekçenin sunulması sürecin başlangıcıdır. Çekişmesiz yargı işlerinde mahkeme çoğu zaman evrak üzerinden veya tek celsede karar verir; çekişmeli davalarda ise dilekçeler teatisi, ön inceleme ve tahkikat aşamaları sırayla işler.

Çekişmesiz yargı işlerinde verilen kararların kesin hüküm oluşturmaması önemli bir farktır. Örneğin mirasçılık belgesi, aksi ispatlanıncaya kadar geçerli bir karinedir; TMK m.598’in üçüncü fıkrası uyarınca geçersizliği her zaman ileri sürülebilir. Bu, hatalı bir veraset ilamının yıllar sonra dahi düzeltilebilmesini sağlar.

Çekişmeli davalarda takvimi belirleyen unsur bilirkişi ve keşif döngüsüdür. Tenkis ve muris muvazaası dosyalarında ilk derece yargılaması çoğunlukla yılları bulur; kanun yolu da eklendiğinde kesinleşme süresi daha da uzar. Aşamaların ayrıntılı takvimi ve maliyeti için miras davası süre ve masraf rehberimize bakabilirsiniz.

Sık Yapılan Usul Hataları

Yanlış kurumu seçmek. Tenkis ile muris muvazaası, denkleştirme ile tenkis, gerçek ret ile hükmen ret sürekli karıştırılır. Her birinin şartları, süresi ve harcı farklıdır.

Mirasçıların tamamını göstermemek. Terekenin bütününü ilgilendiren davalarda zorunlu dava arkadaşlığı vardır; eksik taraf esasa girilmesini engeller. Ayrıntı için zorunlu dava arkadaşlığı rehberimize bakınız.

Talep sonucunu belirsiz bırakmak. Hükme geçirilemeyecek talepler, kısmen ret ve vekâlet ücreti riski doğurur.

Delilleri soyut saymak. “Her türlü yasal delil” ifadesi tek başına yeterli değildir; hangi kaydın hangi kurumdan celbedileceği somut yazılmalıdır.

Dava değerini yanlış göstermek. Tenkiste matrah zedelenen saklı pay, ortaklığın giderilmesinde taşınmazın tamamının değeridir. Yanlış değer, gereksiz harç veya sonradan harç tamamlama yükü doğurur.

Arabuluculuk son tutanağını eklememek. Ortaklığın giderilmesinde bu eksiklik doğrudan usulden ret sebebidir.

Şablonu olduğu gibi kullanmak. Örnek metinler iskelettir; vakıalar, deliller ve talep sonucu her dosyada yeniden yazılır. El yazılı vasiyetnamede ise şablonun çıktısını imzalamak belgeyi geçersiz kılar, çünkü TMK m.538 metnin tamamının mirasbırakanın el yazısıyla yazılmasını arar.

Sıkça Sorulan Sorular

Miras dilekçe örneklerini olduğu gibi kullanabilir miyim?

Örnek metinler iskelet niteliğindedir. Vakıalar, deliller ve talep sonucu her dosyada yeniden yazılmalıdır. Özellikle el yazılı vasiyetnamede şablonun çıktısını alıp imzalamak belgeyi geçersiz kılar; TMK m.538 metnin tamamının, tarih ve imza dâhil, mirasbırakanın el yazısıyla yazılmasını arar.

Hangi dilekçenin bana uygun olduğunu nasıl anlarım?

Önce talebinizin niteliğini belirlemek gerekir: mirasçı sıfatını mı belgeliyorsunuz, terekeyi mi koruyorsunuz, borçtan mı kurtulmak istiyorsunuz, saklı payınızı mı arıyorsunuz yoksa paylaşımı mı bitiriyorsunuz. Sayfadaki karar tablosu bu beş grubu ve her birine karşılık gelen belgeyi gösterir.

Dilekçeyi hangi mahkemeye vereceğim?

Kural olarak TMK m.576 uyarınca mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesine verilir. Ortaklığın giderilmesi gibi taşınmazın aynına ilişkin davalarda ise HMK m.12 uyarınca taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. Görev bakımından çekişmesiz yargı işleri sulh hukuk, çekişmeli davaların çoğu asliye hukuk mahkemesindedir.

Çekişmesiz yargı işi ne demek?

HMK m.382 ve devamında düzenlenen, karşı tarafın ve bir uyuşmazlığın bulunmadığı işlerdir. HMK m.383 uyarınca aksine düzenleme yoksa görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir; m.385 uyarınca basit yargılama usulü uygulanır ve mahkeme kendiliğinden araştırma yapabilir. Veraset ilamı, tereke tespiti, mirasın reddi ve vasiyetnamenin açılması bu gruptadır.

Dilekçede hangi bilgiler zorunlu?

HMK m.119 mahkemenin adını, tarafların kimlik ve adres bilgilerini, davanın konusu ve değerini, vakıaların sıra numarası altında açık özetini, delillerin hangi vakıayı ispatladığını, hukuki sebepleri, açık talep sonucunu ve imzayı arar. Eksiklik hâlinde hâkim bir haftalık kesin süre verir; tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır.

Dava açarken hangi ödemeleri yapacağım?

Maktu başvurma harcı, nispi harçlı davalarda karar ve ilam harcının dörtte biri ve gider avansı yatırılır. HMK m.114/1-g uyarınca gider avansı dava şartıdır; yatırılmazsa dava usulden reddedilir. Ödeme gücü yoksa HMK m.334 ve devamındaki adli yardım talep edilebilir.

Hangi miras davasında arabuluculuk zorunlu?

Ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda zorunludur. 7445 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Kanun’a eklenen 18/B maddesi bunu dava şartı hâline getirmiş ve düzenleme 1 Eylül 2023’te yürürlüğe girmiştir. Son tutanak dilekçeye eklenmezse dava usulden reddedilir.

Tenkis mi, muris muvazaası mı açmalıyım?

Devir gerçekte bağış olduğu hâlde satış gibi gösterilmişse muris muvazaası, devir geçerli ama saklı payınızı zedeliyorsa tenkis gündeme gelir. İkisi HMK m.111 uyarınca terditli olarak birlikte de istenebilir; böylece iki ayrı dava harcı ödenmez.

Tenkis ile denkleştirme arasındaki fark ne?

Denkleştirme TMK m.669 ve devamında düzenlenir; yasal mirasçıların miras paylarına mahsuben aldıkları karşılıksız kazandırmaları terekeye geri vermelerini sağlar ve yalnızca mirasçılar arasında işler. Tenkis ise saklı payı korur ve üçüncü kişilere yapılan kazandırmalara karşı da ileri sürülebilir.

Mirasın reddi ile hükmen ret dilekçesi aynı mı?

Değildir. Süresi içinde yapılan gerçek ret, sulh hukuk mahkemesine verilen bir beyandır ve çekişmesiz yargı işidir. Üç aylık süre kaçırılmışsa TMK m.605/2’ye dayalı hükmen ret gündeme gelir; bu, borca batıklığın tespiti için alacaklıya husumet yöneltilerek yürütülen bir süreçtir.

Bütün mirasçıları davalı göstermek zorunda mıyım?

Terekenin bütününü ilgilendiren davalarda evet. Mirasçılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunur ve eksik taraf hâlinde mahkeme esasa giremez. Dava açmadan önce güncel mirasçılık belgesi alınarak tüm mirasçıların tespiti gerekir.

Mirasçılık belgesi hatalıysa ne yapmalıyım?

TMK m.598’in üçüncü fıkrası uyarınca mirasçılık belgesinin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir. Mirasçı veya pay hatası varsa mirasçılık belgesinin iptali dilekçesiyle düzeltme istenir; bu talep süreye tabi değildir.

Vasiyetname elimde, ne yapmam gerekir?

TMK m.595 uyarınca vasiyetnameyi elinde bulunduran kişi, ölümü öğrenir öğrenmez belgeyi sulh hukuk mahkemesine teslim etmekle yükümlüdür. Mahkeme vasiyetnameyi açar, ilgililere tebliğ eder. Vasiyet yerine getirilmiyorsa tenfiz, geçersizlik iddiası varsa iptal dilekçesi kullanılır.

Anlaşarak paylaşmak için mahkemeye gitmek şart mı?

Şart değildir. TMK m.676 uyarınca mirasçılar arasında yapılacak paylaşma sözleşmesi mirasçıları bağlar; taşınmazlar bakımından sözleşmenin yazılı şekilde yapılması yeterlidir. Anlaşma sağlanabiliyorsa bu yol hem harç hem süre bakımından en ekonomik seçenektir.

Payımı tek başıma satmak istiyorum, hangi dilekçe?

Miras yoluyla gelen taşınmazda mülkiyet elbirliği hâlindedir ve tek başına satış yapılamaz. TMK m.644 uyarınca elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi istenir; dönüşümden sonra pay tek başına devredilebilir, diğer paydaşların önalım hakkı saklıdır.

Dilekçeyle birlikte tapuya tedbir konulmasını isteyebilir miyim?

İsteyebilirsiniz. Dava konusu taşınmazın üçüncü kişilere devredilmesi riski varsa dilekçeyle birlikte ihtiyati tedbir ve tapu kaydına şerh talebi ileri sürülmelidir. Talep, dava dilekçesinin talep sonucu bölümünde açıkça yer almalıdır.

Cevap dilekçesini kaç gün içinde vermeliyim?

HMK m.127 uyarınca dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki hafta içinde verilir; hazırlanmasının çok zor veya imkânsız olduğu hâllerde hâkim bir defaya mahsus ve bir ayı geçmemek üzere ek süre verebilir. Süresinde cevap verilmezse HMK m.128 uyarınca davacının ileri sürdüğü vakıalar inkâr edilmiş sayılır.

Genel vekâletname miras işlemleri için yeterli mi?

Yeterli olmayabilir. HMK m.74 uyarınca davadan feragat, davayı kabul, sulh olma, yemin teklifi ve alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurma gibi işlemler için vekâletnamede açık yetki aranır. Miras dosyalarında ayrıca mirası ret veya kabul, tapuda intikal ve taksim, arabuluculuğa katılma yetkileri özel olarak yazılmalıdır.