Terekenin Resmî Tasfiyesi Talebi Dilekçesi Örneği 2026 — TMK m.632-636, Alacaklının Üç Aylık Hakkı ve İflas Usulü

Bir kişi vefat ettiğinde geride bıraktığı tereke, mal ile borcun iç içe geçtiği karışık bir tablo olabilir: taşınmazlar var ama ne kadar borç olduğu bilinmiyor, ticari faaliyet sürüyor, kefalet ilişkileri belirsiz. Mirasçı bu durumda mirası kabul ederse bütün malvarlığıyla sorumlu olur, reddederse malları da kaybeder. Kanun bu ikilemi çözen üçüncü bir yol tanır: her mirasçı, mirası ret veya resmî deftere göre kabul edeceği yerde terekenin resmî tasfiyesini isteyebilir ve resmî tasfiye hâlinde mirasçılar terekenin borçlarından sorumlu olmazlar.

Bu yolda tereke, sulh mahkemesince veya atanacak tasfiye memuru eliyle tasfiye edilir; borçlar terekeden ödenir, alacaklar tahsil edilir ve artan değer mirasçılara verilir. Bu sayfa, resmî tasfiye talebinin dilekçe örneğini, alacaklıların aynı talebi hangi şartla yapabileceğini, tasfiyenin nasıl yürüdüğünü ve borca batık terekede uygulanan iflas usulünü kanun maddeleriyle veriyor. Dosyanız için değerlendirme almak isterseniz Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Resmî Tasfiye Nedir, Mirasçıya Ne Sağlar? (TMK m.632)

Resmî tasfiye, terekenin mirasçıların eline hiç geçmeden mahkeme denetiminde tasfiye edilmesidir. Mirasçı mirasçılık sıfatını korur; ancak tereke borçlarından kişisel malvarlığıyla sorumlu tutulmaz. Tasfiye sonunda borçlar ödendikten sonra bir değer kalırsa bu değer mirasçılara verilir.

Kanunun getirdiği tek sınırlama, mirasçılar arasındaki birliktir: resmî tasfiye istemi, birlikte mirasçı olanlardan birinin mirası kabul etmesi hâlinde dikkate alınmaz. Yani mirasçılardan biri kayıtsız şartsız kabul beyanında bulunmuşsa ya da tereke mallarını benimseyerek kabul etmiş sayılıyorsa, diğerlerinin resmî tasfiye talebi sonuçsuz kalır. Bu nedenle aile içinde ortak hareket edilmesi ve karar verilinceye kadar tereke mallarına dokunulmaması gerekir.

Mirasçının önündeki dört seçeneğin karşılaştırması ve hangi tereke tablosunda hangisinin seçilmesi gerektiği Miras Dilekçe Örnekleri Merkezi sayfasında toplu olarak verilmiştir. Sorumluluğu deftere yazılanlarla sınırlamak isteyenler için Resmî Defter Tutulması Talebi Dilekçesi, mirası tümüyle reddetmek isteyenler için Mirasın Reddi Dilekçesi Örneği sayfalarına bakılabilir.

Alacaklılar da İsteyebilir: Üç Aylık Pencere (TMK m.633)

Resmî tasfiye yalnızca mirasçıların elinde bir araç değildir. Miras bırakanın alacaklarını elde edemeyeceklerinden inandırıcı sebeplerle kuşku duyan alacaklıları, istedikleri hâlde alacakları ödenmediği veya kendilerine güvence verilmediği takdirde, miras bırakanın ölümünden ya da vasiyetnamenin açılmasından başlayarak üç ay içinde terekenin resmî tasfiyesini isteyebilirler. Aynı koşulların varlığı hâlinde vasiyet alacaklıları da haklarının korunması için gerekli önlemlerin alınmasını isteyebilir.

Alacaklı cephesinden bakıldığında bu hüküm, mirasçıların terekeyi hızla dağıtmasına karşı en etkili araçtır: tereke mahkeme denetimine girer, mallar paraya çevrilir ve borçlar sıraya göre ödenir. Bu nedenle alacaklının önce noter aracılığıyla ödeme veya güvence talep etmesi, üç aylık süre içinde ise resmî tasfiye istemesi gerekir. Alacaklının kullanabileceği diğer yollar Borçlu Öldü, Alacaklı Terekeyi Nasıl Korur? yazısında; tereke alacaklılarının mirasçılara başvuru usulü Tereke Alacaklılarının Hakları yazısında ele alınmıştır.

Terekenin Resmî Tasfiyesi Talebi Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki metin bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanlar doldurulmalı, somut olaya uymayan bölümler çıkarılmalıdır.

Alacaklı Tarafından Verilecek Talep Dilekçesi

Tereke alacaklısının talebi farklı bir gerekçe yapısına dayanır. Aşağıdaki kısa metin bu amaçla kullanılabilir.

İkinci maddedeki ihtarname bu dilekçenin omurgasıdır: kanun, alacaklının “istediği hâlde” ödeme yapılmamış veya güvence verilmemiş olmasını arar. İhtarname çekilmemişse bu şart ispatlanamaz. Bu nedenle alacaklı, ölümü öğrenir öğrenmez mirasçılara noter aracılığıyla başvurmalı ve üç aylık süreyi takip etmelidir.

Tasfiye Nasıl Yürür? (TMK m.634-635)

Resmî tasfiye, sulh mahkemesince veya atayacağı bir ya da birkaç tasfiye memuru tarafından yapılır. Tasfiyeye terekenin defterinin düzenlenmesiyle başlanır ve aynı zamanda yapılacak ilânla miras bırakanın alacaklılarından ve borçlularından, belirtilen süre içinde alacaklarını ve borçlarını bildirmeleri istenir. Terekenin daha önce resmî defteri düzenlenmişse resmî tasfiye bu deftere göre yapılır. Tasfiye memuru, göreviyle ilgili işlerini sulh mahkemesinin gözetim ve denetimi altında yürütür.

Tasfiyenin kapsamı kanunda tek tek sayılır: miras bırakanın yürüyen işlerinin tamamlanması, borçlarının yerine getirilmesi, alacaklarının tahsili, vasiyet borçlarının terekenin olanağı ölçüsünde yerine getirilmesi, zorunlu olduğu takdirde miras bırakanın haklarının ve borçlarının mahkemece tespiti ve mallarının paraya çevrilmesi.

Altıncı aşamada önemli bir esneklik vardır: terekedeki taşınmazlar kural olarak açık artırma ile satılır, ancak bütün mirasçıların kabulü hâlinde pazarlık yoluyla da satılabilir. Bu, ailenin taşınmazı elde tutmak istediği dosyalarda kritik bir imkândır. Ayrıca mirasçılar, tasfiye devam ederken tasfiye için gerekli olmayan tereke mallarının ve paranın kısmen veya tamamen kendilerine verilmesini isteyebilir.

Tasfiye memuru, tereke ile ilgili dava, takip ve idari işlemler hakkında mirasçılara bilgi vermekle yükümlüdür. Memurun işlemlerine karşı ilgililer sulh hâkimine şikâyet yoluna başvurabilir. Bu denetim mekanizması, tasfiyenin mirasçıların bilgisi dışında yürümesini önler.

Borca Batık Tereke: İflas Usulüyle Tasfiye (TMK m.636)

Terekenin mevcudu borçlarını ödemeye yetmiyorsa tasfiye rejimi değişir: mevcudu borçlarını ödemeye yetmeyen terekenin tasfiyesi, sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre yapılır. Bu hâlde İcra ve İflas Kanunu’nun iflas tasfiyesine ilişkin hükümleri uygulanır ve alacaklılar sıra cetveline göre pay alır.

Aynı usul, en yakın yasal mirasçıların tamamının mirası reddetmesi hâlinde de uygulanır. Reddedilen miras, sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir ve tasfiye sonunda arta kalan değerler, mirası reddetmemişler gibi hak sahiplerine verilir. Bu, “hepimiz reddettik, mal da gitti” endişesinin cevabıdır: borçlar ödendikten sonra bir değer kalırsa bu değer yine mirasçılara döner.

En yakın mirasçıların tamamının reddi hâlinde izlenecek yol ve sonuçları Mirasın Reddi: Gerçek Ret ve Hükmen Ret yazısında; borca batıklığın tespiti için Tereke Borca Batıklık Testi aracı ve Mirasın Hükmen Reddi Dilekçesi sayfası kullanılabilir.

Vasiyet Alacaklısı ve Vasiyet Borçları Tasfiyede Nasıl Karşılanır?

Terekede vasiyetname varsa tasfiye tablosuna ek bir kalem girer: vasiyet borçları. Kanun bunu tasfiyenin kapsamı içinde sayar ve bir sıra kuralı koyar: vasiyet borçları, terekenin olanağı ölçüsünde yerine getirilir. Yani önce miras bırakanın borçları ödenir; vasiyet alacaklıları ancak kalan değerden karşılanır.

Bu sıralamanın pratik sonucu, borca batık ya da borcu ağır basan terekelerde vasiyetlerin kısmen veya tamamen boşa çıkmasıdır. Kendisine belirli mal bırakılan kişi bu durumda tereke alacaklısı gibi değil, ondan sonra gelen bir hak sahibi olarak sıraya girer. Vasiyet alacaklısının bu konumu, atanmış mirasçıdan farkını da açıklar: atanmış mirasçı terekeye külli halef olarak katılırken, vasiyet alacaklısı yalnız bir alacak hakkına sahiptir.

Vasiyet alacaklısı, koşulları varsa haklarının korunması için gerekli önlemlerin alınmasını da isteyebilir. Bu, terekenin dağıtılmasına karşı vasiyet alacaklısına tanınmış özel bir korumadır. Vasiyet alacaklısı ile atanmış mirasçı arasındaki fark Vasiyet Alacaklısı ile Atanmış Mirasçı Farkı yazısında; vasiyetin yerine getirilmesi süreci Vasiyetnamenin Tenfizi ve Açılması yazısında ele alınmıştır.

Ticari İşletme, Kefalet ve Yürüyen İşler

Resmî tasfiyeyi diğer yollardan ayıran en güçlü yön, yürüyen işlerin tamamlanmasını kapsamasıdır. Miras bırakanın devam eden bir ticari faaliyeti, tamamlanmamış bir inşaat sözleşmesi veya süregelen bir taahhüdü varsa, bunların tasfiye memuru eliyle sonlandırılması mümkündür. Mirasçının bu işleri kendi adına yürütmek zorunda kalmaması, kişisel malvarlığını riske atmasını önler.

Kefalet ilişkileri bakımından da tasfiye önemli bir güvence sağlar. Miras bırakanın kefaletten doğan borçları da alacaklılara yapılan ilân kapsamındadır; bildirilen kefalet borçları deftere girer ve tasfiye içinde değerlendirilir. Buna karşılık mirasçının kendi adına imzaladığı kefalet bu kapsamda değildir ve tasfiyeden etkilenmez.

Ticari işletmenin mirasa dâhil olması hâlinde ortaya çıkan sorunlar Miras Kalan İşletmede İşçiler ve Limited Şirket Payının Mirasçıya Geçişi yazılarında; ticari defterlerin delil değeri Babamın Ticari Defterleri Nerede? yazısında ele alınmıştır.

Dört Yolun Karşılaştırması: Hangi Terekede Hangisi?

Mirasçının önündeki dört seçenek aynı soruya farklı cevaplar verir. Seçim, terekenin tablosuna ve mirasçının risk tercihine bağlıdır.

Tablodan çıkan pratik sonuç şudur: terekede değerli mal var ama borçların büyüklüğü hiç bilinmiyorsa ve mirasçı hiçbir riski üstlenmek istemiyorsa resmî tasfiye en güvenli yoldur. Sorumluluğun deftere yazılanlarla sınırlanması yeterli görülüyorsa resmî defter tutma daha hızlıdır. Terekenin açıkça borca batık olduğu hâllerde ise ret ya da hükmen ret yeterlidir; tasfiye gereksiz gecikme yaratır.

Altıncı satır tekrar hatırlatılmalıdır: mirasçılardan birinin mirası kabul etmesi, diğerlerinin resmî tasfiye talebini etkisiz kılar. Bu nedenle karar aile içinde birlikte alınmalı ve hiçbir mirasçı bu süreçte tereke mallarına el atmamalıdır.

Rakamlı Örnek: Tasfiye Nasıl Sonuçlanır?

Resmî tasfiyenin mirasçıya ne sağladığını görmenin en kolay yolu iki senaryoyu yan yana koymaktır. Miras bırakanın terekesinde 4.000.000 TL değerinde taşınmaz, 200.000 TL nakit ve 600.000 TL tahsil edilebilir alacak bulunmaktadır. Borçların tutarı ise başlangıçta bilinmemektedir.

Tablonun altıncı satırı bu yolun tek cümlelik özetidir: her iki senaryoda da mirasçı kendi malvarlığıyla sorumlu değildir. Senaryo A’da mirasçı 2.650.000 TL’lik net değeri alır; Senaryo B’de eline bir şey geçmez ama üzerine borç da kalmaz. Mirası kayıtsız şartsız kabul etmiş olsaydı, Senaryo B’de aradaki 1.850.000 TL’lik açıktan kişisel malvarlığıyla sorumlu olacaktı.

Karşılaştırma için: resmî defter tutma yolunda mirasçı terekeyi devralır ve deftere yazılan borçlardan sorumlu olur; Senaryo B’de bu, açığın mirasçıya yansıması anlamına gelirdi. Bu nedenle borçların büyüklüğü hiç kestirilemiyorsa resmî tasfiye, deftere göre kabulden daha güvenlidir. İki yolun ayrıntılı karşılaştırması Resmî Defter Tutulması Talebi Dilekçesi sayfasındadır.

Karar Sonrası: Kanun Yolu ve Takip Edilecek Adımlar

Tasfiye kararı verildikten sonra süreç mirasçı açısından bitmez; izlenmesi gereken birkaç adım vardır. Kararın kesinleşmesi, tasfiye memurunun göreve başlaması, defterin düzenlenmesi ve ilân aşamalarının takibi mirasçının menfaatine hizmet eder.

Dördüncü adım özellikle önemlidir: ilân üzerine bildirilen alacaklar mirasçı tarafından incelenmeli, gerçeğe aykırı ya da zamanaşımına uğramış alacaklara itiraz edilmelidir. Terekedeki zamanaşımına uğramış alacakların durumu Terekede Zamanaşımına Uğramış Alacaklar yazısında; mirasçı hakkında yürüyen icra takiplerinde izlenecek yol Ölen Kişinin İcra Borcu Mirasçıya Geçer mi? yazısında ele alınmıştır.

Harç, Gider ve Süreç Yönetimi

Resmî tasfiye talebi çekişmesiz yargı işi olduğundan maktu harca tabidir; terekenin büyüklüğü harcı etkilemez. Buna karşılık tasfiye süreci uzun ve masraflıdır: ilân, tebligat, keşif, bilirkişi ve tasfiye memuru ücreti kalemleri terekeden karşılanır.

Sürecin uzunluğu bu yolun tek gerçek dezavantajıdır: ilân süreleri, alacak bildirimleri, satış işlemleri ve sıra cetveli aşamaları toplamda uzun bir takvim oluşturur. Bu nedenle terekenin durumu netse ve daha hızlı bir yol yeterliyse resmî tasfiye tercih edilmemelidir. Miras dosyalarında süre ve masraf beklentisi Miras Davası Ne Kadar Sürer? ve Reddi Miras Ne Kadar Sürer, Masrafı Ne Kadar? yazılarında ele alınmıştır.

Tasfiye Sırasında Mirasçının Hakları

Resmî tasfiye, mirasçıyı süreçten tümüyle dışlamaz. Kanun mirasçıya üç ayrı imkân tanır ve bunlar dilekçede ya da tasfiye sırasında ayrıca ileri sürülebilir.

Son satır aile için önemlidir: fotoğraf, mektup ve benzeri satış değeri olmayan eşyalar istek üzerine mirasçılara verilebilir. Ev eşyası ve ziynet gibi kalemlerin hukuki durumu ise Evdeki Eşyalar Kime Kalır? ve Ziynet Eşyası ve Kişisel Malların Mirasta Durumu yazılarında ele alınmıştır.

Sık Yapılan Hatalar

Süreler Tablosu

Sıkça Sorulan Sorular

Terekenin resmî tasfiyesi nedir?

Terekenin mirasçıların eline geçmeden, sulh mahkemesi veya atanan tasfiye memuru eliyle tasfiye edilmesidir. Borçlar terekeden ödenir, alacaklar tahsil edilir ve artan değer mirasçılara verilir.

Resmî tasfiyede borçlardan sorumlu olur muyum?

Olmazsınız. Kanun açıkça, resmî tasfiye hâlinde mirasçıların terekenin borçlarından sorumlu olmayacağını düzenler.

Talebi kim, ne zaman yapabilir?

Mirasçılardan her biri, mirası ret veya resmî deftere göre kabul edeceği yerde, ret süresi içinde talep edebilir. Tereke alacaklıları ise belirli şartlarla ölümden ya da vasiyetnamenin açılmasından itibaren üç ay içinde isteyebilir.

Kardeşim mirası kabul etti, ben tasfiye isteyebilir miyim?

İsteyemezsiniz. Birlikte mirasçı olanlardan birinin mirası kabul etmesi hâlinde resmî tasfiye istemi dikkate alınmaz. Bu durumda ret veya resmî defter yolları değerlendirilmelidir.

Alacaklı hangi şartla tasfiye isteyebilir?

Alacağını elde edemeyeceğinden inandırıcı sebeplerle kuşku duyması, ödeme veya güvence istemesine rağmen bunun sağlanmamış olması ve talebini üç aylık süre içinde yapması gerekir.

Tasfiye memuru kimdir, ne yapar?

Mahkemece atanan ve tasfiyeyi yürüten kişidir. Defter düzenlenmesi, alacakların tahsili, malların paraya çevrilmesi ve borçların ödenmesi işlemlerini sulh mahkemesinin gözetim ve denetimi altında yapar; mirasçılara bilgi vermekle yükümlüdür.

Taşınmaz nasıl satılır?

Kural olarak açık artırma ile satılır. Bütün mirasçıların kabulü hâlinde pazarlık yoluyla satış da mümkündür.

Tasfiye sürerken bazı malları alabilir miyim?

Alabilirsiniz. Mirasçılar, tasfiye devam ederken tasfiye için gerekli olmayan tereke mallarının ve paranın kısmen veya tamamen kendilerine verilmesini isteyebilir.

Tereke borca batıksa ne olur?

Mevcudu borçlarını ödemeye yetmeyen terekenin tasfiyesi, sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre yapılır ve alacaklılar sıra cetveline göre pay alır.

Tüm mirasçılar reddederse tereke ne olur?

En yakın yasal mirasçıların tamamı tarafından reddedilen miras, sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir. Tasfiye sonunda arta kalan değerler, mirası reddetmemişler gibi hak sahiplerine verilir.

Resmî tasfiye ile resmî defter arasındaki fark nedir?

Resmî defterde mirasçı, yalnızca deftere yazılan borçlardan sorumlu olur ve terekeyi devralır. Resmî tasfiyede ise mirasçı hiçbir borçtan sorumlu olmaz; tereke mahkeme eliyle tasfiye edilir ve yalnızca artan değer kendisine verilir.

Tasfiye ne kadar sürer?

İlân, alacak bildirimi, satış ve ödeme aşamaları nedeniyle süreç uzundur. Terekedeki mal çeşitliliği ve ticari faaliyetin varlığı süreyi belirler.

Masrafları kim öder?

İlân, tebligat, keşif, bilirkişi ve tasfiye memuru ücreti gibi kalemler terekeden karşılanır. Başvurma ve karar harcı maktudur.

Tasfiye memurunun işlemine itiraz edebilir miyim?

Edebilirsiniz. İlgililer, tasfiye memurunun yaptığı işlemler hakkında sulh hâkimine şikâyette bulunabilir.

Ret süresi geçtiyse tasfiye isteyebilir miyim?

Mirasçının talebi ret süresi içinde yapılmalıdır. Süre geçmişse ve tereke ölüm tarihinde ödemeden aciz hâlindeyse hükmen ret yolu değerlendirilir; bu yol süreye tabi değildir.