Muris Muvazaası Tapu İptali ve Tescil Dava Dilekçesi Örneği 2026 — 1974 İBK, İspat ve Terditli Tenkis

Mirastan mal kaçırma davalarının tamamı tek bir karara dayanır: Yargıtay’ın 1 Nisan 1974 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararı. Bu karar iki şeyi güvence altına alır — saklı pay sahibi olmayan mirasçı da dava açabilir ve dava hiçbir süreye tabi değildir. Aşağıda muvazaanın nasıl ispatlanacağı, dilekçenin nasıl kurulacağı ve hazır bir tapu iptali ve tescil dava dilekçesi örneği yer alıyor.

1974 İçtihadı Birleştirme Kararı Ne Diyor?

Muris muvazaasına ilişkin kanunlarımızda özel bir düzenleme bulunmaz; kurum esas kaynağını 01.04.1974 tarih ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararından alır.

Karara göre; bir kimse mirasçısını miras hakkından yoksun etmek amacıyla, gerçekte bağışlamak istediği tapuda kayıtlı taşınmazı hakkında tapu sicil memuru önünde iradesini satış doğrultusunda açıklamışsa, saklı pay sahibi olsun ya da olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar görünürdeki sözleşmenin muvazaa nedeniyle geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilir.

Bu ikili yapı dilekçenin omurgasıdır. Yalnızca “işlem muvazaalıdır” demek yetmez; her iki sözleşmenin de neden geçersiz olduğu ayrı ayrı gösterilmelidir.

İki Büyük Avantaj: Süre Yok, Saklı Pay Şartı Yok

Bu davayı miras hukukundaki diğer yollardan ayıran iki özellik vardır ve ikisi de davacı lehinedir.

• Zamanaşımı ve hak düşürücü süre yoktur. Muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davaları süreye tabi değildir. Devrin üzerinden uzun yıllar geçmiş olması tek başına dava hakkını ortadan kaldırmaz.
• Saklı pay sahibi olmak gerekmez. 1974 Kararı, saklı pay sahibi olsun ya da olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılara dava hakkı tanımıştır.

Buna karşılık bir zaman sınırı vardır: dava ancak miras bırakanın ölümünden sonra açılabilir. Miras bırakan hayattayken mirasçıların bu davayı açma hakkı bulunmaz.

Görev, Yetki ve Arabuluculuk

Miras hukukundan doğan uyuşmazlıkların bir kısmı sulh hukuk mahkemesinin görevine girse de, tapu iptali ve tescil davası ayni haklara ilişkin olduğundan asliye hukuk mahkemesinde görülür. Yetki bakımından taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi esas alınır.

Bir usul kolaylığı daha var: mirasçılardan her biri, tereke elbirliği mülkiyetine tabi olsa bile bu davayı tek başına açabilir ve kendi miras payı oranında talepte bulunabilir. Diğer mirasçıların rızası aranmaz.

Muvazaa Nasıl İspatlanır? Dosyanın Kalbi Burası

Muris muvazaası tanık dâhil her türlü delille ispat edilebilir. Ancak uygulamada tek bir olgu yeterli görülmez; olgular birlikte değerlendirilir. Dilekçenin en uzun bölümü bu olguların somutlaştırılmasına ayrılmalıdır.

• Bedelin ödenmemiş olması — banka kaydı, dekont veya ödeme belgesinin bulunmaması
• Devralanın ödeme gücünün bulunmaması — devir tarihinde öğrenci, işsiz veya düzenli geliri olmayan bir kişiye yapılan devir
• Bedel ile gerçek değer arasındaki fark — akitte gösterilen bedelin taşınmazın devir tarihindeki gerçek değerinin çok altında kalması
• Kullanımın değişmemesi — miras bırakanın devirden sonra da ölümüne kadar taşınmazda oturmaya veya taşınmazı kullanmaya devam etmesi
• Devrin gizlenmesi — işlemin diğer mirasçılardan saklanması, aile içi anlaşmazlığın devirle örtüşen zamanlaması

Terditli Talep: Taşınmaz Elden Çıkmışsa

Muvazaalı devri alan kişi taşınmazı üçüncü bir kişiye satmış olabilir. Taşınmazın iyiniyetli üçüncü kişiye devredilmiş olması hâlinde tescil talebi sonuçsuz kalabilir.

Bu ihtimale karşı dilekçenin sonuç bölümünde terditli talep kurulmalıdır: öncelikle tapu kaydının iptali ve müvekkil adına tescili, bu mümkün olmadığı takdirde payına düşen bedelin tazminat olarak tahsili. Tek talepli bir dilekçe, taşınmazın elden çıktığı dosyalarda davacıyı yeni bir dava açmak zorunda bırakır.

Tapu kaydını dava öncesinde mutlaka güncel olarak alın ve devir zincirini kontrol edin; zincirdeki sonraki malikler de davalı gösterilmelidir.

Muris Muvazaası mı, Tenkis mi?

İki dava sık karıştırılır ama farklı temellere dayanır. Muvazaa iddiası işlemin geçersizliğine, tenkis ise saklı payın korunmasına yöneliktir. Şartları, davacı çevresi ve sonuçları birbirinden ayrılır.

Somut olayda hangisinin uygun olduğu; devrin niteliğine, bedelin gerçekten ödenip ödenmediğine ve delil durumuna göre değerlendirilmelidir. Bedelin gerçekten ödendiği ancak devrin saklı payı zedelediği hâllerde tenkis, bedelin hiç ödenmediği ve işlemin baştan bağış niteliğinde olduğu hâllerde muvazaa öne çıkar. Ayrıntılı karşılaştırma için aşağıdaki rehbere bakabilirsiniz.

Muvazaanın Kanuni Dayanağı ve Dava Değeri

Muris muvazaası ayrı bir kanun maddesinde tanımlanmaz; dayanağını sözleşmenin yorumuna ilişkin genel hükümden alır. 6098 sayılı TBK m.19’a göre bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın, gerçek ve ortak iradeleri esas alınır. Muris muvazaasında görünürdeki satış işlemi tarafların gerçek iradesini yansıtmaz; gizlenen işlem bağıştır ve şekil şartına uyulmadığı için o da geçersizdir.

Davanın parasal boyutu doğrudan taşınmazın değerine bağlıdır ve bu, hem harcı hem de vekâlet ücretini belirler.

Nispi harcın yüksekliği, bu davalarda en sık karşılaşılan pratik engeldir. Adli yardım talebi, harcı karşılayamayacak durumdaki mirasçılar için dilekçeyle birlikte ileri sürülebilir. Talep dilekçenin başında açıkça yazılmalı ve mali durumu gösteren belgeler eklenmelidir.

İspat Araçları: Hangi Delil Neyi Gösterir?

Muris muvazaası davası tanık beyanıyla kazanılmaz; belge ile desteklenen tanık beyanıyla kazanılır. Aşağıdaki tablo, hangi delilin hangi olguyu ortaya koymaya yaradığını gösterir. Dilekçenin delil listesi bu mantıkla kurulduğunda, mahkemenin toplayacağı deliller de eksiksiz olur.

İlk dört satır birlikte değerlendirildiğinde muvazaa iddiası güç kazanır: bedel ödenmemiş, gösterilen bedel gerçek değerin çok altında, murisin satışa ihtiyacı yok ve devralanın ödeme gücü yok. Bu dört olgu bir arada ortaya konduğunda tanık beyanı destekleyici işlev görür; tek başına tanık beyanına dayanan dosyalar ise çoğunlukla sonuç vermez.

Taraf Teşkili: Kim Davacı, Kim Davalı?

Muris muvazaası davasında taraf teşkili, dosyanın en sık sakatlanan yönüdür. Kural olarak dava, saklı paylı olsun olmasın her mirasçı tarafından ve kendi payı oranında açılabilir. Diğer mirasçıların davaya katılması zorunlu değildir; katılmayanlar dava sonucundan yararlanamaz.

Devralanın ölmüş olması davayı düşürmez; mirasçıları taraf gösterilerek dava sürdürülür. Taşınmaz üçüncü kişiye devredilmişse, o kişinin TMK m.1023 anlamında iyiniyetli olup olmadığı tartışılır; iyiniyetli üçüncü kişinin kazanımı korunduğundan, bu ihtimalde talebin tazminata dönüştürülmesi gerekir. Bu nedenle dilekçede terditli talep kurulması, taşınmazın dava sırasında elden çıkma riskine karşı da koruma sağlar.

Dava açılır açılmaz tapu kaydına tedbir şerhi istenmesi, bu riski büyük ölçüde ortadan kaldırır. Talep dilekçenin sonuç kısmında ayrıca yazılmalı ve dava değeri üzerinden teminat konusunda mahkemenin takdiri istenmelidir.

Muris Muvazaası Tapu İptali ve Tescil Dava Dilekçesi Örneği (2026)

Aşağıdaki metin genel bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanlar kendi dosyanızın bilgileriyle doldurulmalı, muvazaayı gösteren olgulardan dosyanıza uymayanlar çıkarılmalıdır. Metni kopyalayabilir, Word olarak indirebilir veya PDF’e yazdırabilirsiniz.

Sık Yapılan Beş Hata

1. Muvazaayı soyut biçimde iddia etmek. “Mal kaçırdı” demek yetmez; bedelin ödenmemesi, ödeme gücü, değer farkı ve kullanım gibi olgular tek tek gösterilmelidir.
2. Terditli tazminat talebini yazmamak. Taşınmaz elden çıkmışsa tescil talebi sonuçsuz kalır ve yeni dava gerekir.
3. Devir zincirini kontrol etmemek. Sonraki malikler davalı gösterilmezse karar onlara karşı ileri sürülemez.
4. Miras bırakan hayattayken dava açmaya çalışmak. Dava ancak ölümden sonra açılabilir.
5. Tanık listesini sonraya bırakmak. Muvazaanın ispatında tanık beyanı en sık kullanılan araçtır; liste dilekçeyle sunulmalıdır.

Muvazaanın Dört Unsuru ve Dosyada Nasıl Kurulur?

Muris muvazaası iddiası, tapuda görünen işlemin gerçek iradeyi yansıtmadığı temeline dayanır. İddianın kabul edilebilmesi için dört unsurun birlikte ortaya konması gerekir; dilekçenin omurgası bu dört başlık üzerine kurulur.

Dördüncü unsur, bu davayı diğer muvazaa iddialarından ayırır: miras bırakanın amacının mirasçılardan mal kaçırmak olduğu ortaya konmalıdır. Devrin ölüme yakın tarihte yapılması, malvarlığının büyük bölümünü kapsaması, yalnız bir çocuğa yapılması ve devralanın ödeme gücünün bulunmaması bu amacı destekleyen olgulardır.

Gerçek bir satışın varlığı ise iddiayı çürütür. Bu nedenle davalı tarafın en güçlü savunması bedelin gerçekten ödendiğini banka kayıtlarıyla göstermektir. Konunun genel çerçevesi Muris Muvazaası: Mirastan Mal Kaçırma yazısında; bedelin düşük gösterilmesi tartışması Bedelde Muvazaa yazısında ele alınmıştır.

Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesiyle Yapılan Devirler

Mal kaçırma iddialarının önemli bir bölümü, tapuda satış yerine ölünceye kadar bakma sözleşmesi gösterilerek yapılan devirlere ilişkindir. Bu sözleşme kural olarak ivazlı sayıldığından, muvazaa iddiası bakımından ayrı bir inceleme gerektirir.

Üçüncü satır uygulamada belirleyici olur: devirden çok kısa süre sonra gerçekleşen ölüm, bakım ediminin fiilen yerine getirilmediğini gösterdiğinden muvazaa iddiasını güçlendirir. Buna karşılık uzun süreli ve belgelenebilir bir bakım ilişkisi sözleşmeyi ayakta tutar.

Bakım karşılığı yapılan devirlerin miras hukukundaki yeri Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi ve Muris Muvazaası yazısında ayrıntılı olarak incelenmiştir.

Dava Kazanılırsa Tapu Nasıl Düzeltilir?

Muris muvazaası davasında verilen karar, taşınmazın tümüyle davacıya geçmesini sağlamaz. Devir işlemi geçersiz sayıldığından taşınmaz terekeye döner ve davacı yalnız kendi miras payı oranında tescil isteyebilir.

İlk satır davanın en çok yanlış anlaşılan sonucudur: tek başına dava açan mirasçı, taşınmazın tamamını değil yalnız kendi payı oranında tescil elde eder. Bu nedenle mümkünse bütün saklı paylı mirasçıların birlikte dava açması, hem harç hem sonuç bakımından daha verimlidir.

Üçüncü satır dava öncesi tedbir talebini zorunlu kılar: taşınmaz iyiniyetli üçüncü kişiye devredilmişse kazanım korunur ve talep tazminata dönüşür. Bu konu TMK 1023 İyiniyet Koruması ve Tazminat yazısında; tedbir usulü Miras Davasında İhtiyati Tedbir ve Tapu Şerhi yazısında ele alınmıştır.

Muvazaa, Tenkis ve Denkleştirme: Üç Yolun Birlikte Kurgulanması

Aynı devir işlemi üç ayrı kuruma konu olabilir ve hangisinin kabul edileceği yargılama sonunda belli olur. Bu nedenle uygulamada talepler terditli olarak birlikte ileri sürülür; böylece bir talep reddedilse dahi dosya boşa gitmez.

Ayrımın pratik ölçütü şudur: tapuda satış gösterilmiş ama bedel ödenmemişse muvazaa; devir gerçekten bağışsa ve saklı payı zedeliyorsa tenkis; bağış mirasçılar arası eşitliği bozmuşsa denkleştirme. Terditli talep yapısının nasıl kurulacağı Terditli Dava yazısında; denkleştirmenin işleyişi Mirasta Denkleştirme (İade) Davası Dilekçesi sayfasında ele alınmıştır.

Yargılamanın Seyri ve Delil Toplama

Üçüncü aşamadaki kurum sorguları dosyanın belkemiğidir: davalının devir tarihindeki geliri, banka hareketleri ve sigortalılık durumu, bedeli ödeyebilecek durumda olup olmadığını gösterir. Ödeme gücünün bulunmaması, muvazaa iddiasını destekleyen en güçlü nesnel olgulardandır.

Altıncı aşamada değer farkı ayrı bir gösterge sunar: tapuda gösterilen bedelin devir tarihindeki rayiç değerin çok altında olması, bedelde muvazaa veya doğrudan mal kaçırma amacına işaret edebilir. Elden verilen paraların ispatı ve belgesiz alacak tartışması Belgesiz Alacak Nasıl İspatlanır? yazısında ele alınmıştır.

Sıkça Sorulan Sorular

Muris muvazaası nedir?

Miras bırakanın, bir veya birkaç mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak amacıyla, gerçekte bağışlamak istediği taşınmazını satış gibi göstererek devretmesidir. Görünürdeki işlem satış, gizli işlem ise bağıştır.

Hukuki dayanağı nedir?

Muris muvazaasının esas kaynağını Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 01.04.1974 tarih ve 1/2 sayılı Kararı oluşturur. Bunun yanında Türk Borçlar Kanunu’nun muvazaaya ilişkin hükmü ile Türk Medeni Kanunu m.706, Türk Borçlar Kanunu m.237 ve Tapu Kanunu m.26’daki şekil kuralları dayanak oluşturur.

Devir neden geçersiz sayılıyor?

İki aşamalı bir gerekçe vardır. Görünürdeki satış sözleşmesi tarafların gerçek iradelerine uymadığından geçersizdir. Gizli bağış sözleşmesi ise taşınmaz bağışının resmi şekilde yapılmasını arayan kanun hükümlerindeki şekil koşullarından yoksun olduğundan geçerlilik kazanmaz.

Saklı pay sahibi olmam gerekir mi?

Hayır. 1974 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararında, saklı pay sahibi olsun ya da olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçıların dava açabileceği kabul edilmiştir. Saklı pay sahipliği bu dava bakımından şart değildir.

Dava zamanaşımına tabi mi?

Hayır. Muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davaları zamanaşımı veya hak düşürücü süreye tabi değildir. Devrin üzerinden uzun yıllar geçmiş olması tek başına dava hakkını ortadan kaldırmaz.

Dava ne zaman açılabilir?

Dava, miras bırakanın ölümünden sonra açılabilir. Miras bırakan hayattayken mirasçıların bu davayı açma hakkı bulunmaz.

Diğer mirasçıların onayı gerekir mi?

Gerekmez. Mirasçılardan her biri, tereke elbirliği mülkiyetine tabi olsa bile bu davayı tek başına açabilir ve kendi miras payı oranında talepte bulunabilir.

Hangi mahkeme görevli?

Miras hukukundan doğan uyuşmazlıkların bir kısmı sulh hukuk mahkemesinin görevine girse de, tapu iptali ve tescil davası ayni haklara ilişkin olduğundan asliye hukuk mahkemesinde görülür. Yetki bakımından taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi esas alınır.

Arabuluculuk dava şartı mı?

Muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davalarında arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak öngörülmemiştir. Tarafların ihtiyari arabuluculuk yoluna başvurmasının önünde ise bir engel bulunmaz. Dava şartı arabuluculuğun kapsamı değişebildiğinden, dava öncesinde güncel durumun teyit edilmesi yerinde olur.

Muvazaa nasıl ispatlanır?

Muris muvazaası tanık dâhil her türlü delille ispat edilebilir. Uygulamada bedelin ödenmemiş olması, devralanın ödeme gücünün bulunmaması, akitteki bedel ile gerçek değer arasındaki fark ve miras bırakanın devirden sonra taşınmazı kullanmaya devam etmesi gibi olgular birlikte değerlendirilir.

Muris muvazaası mı, tenkis mi açmalıyım?

İki dava farklı hukuki temellere dayanır ve şartları ile sonuçları birbirinden ayrılır. Muvazaa iddiası işlemin geçersizliğine, tenkis ise saklı payın korunmasına yöneliktir. Somut olayda hangisinin uygun olduğu, devrin niteliğine ve delil durumuna göre değerlendirilmelidir.

Taşınmaz üçüncü kişiye satılmışsa ne olur?

Taşınmazın iyiniyetli üçüncü kişiye devredilmiş olması hâlinde tescil talebi sonuçsuz kalabilir. Bu ihtimale karşı dilekçede terditli olarak tazminat talebinde bulunulması yerinde olur.

Ölünceye kadar bakma sözleşmesiyle yapılan devir muvazaalı olabilir mi?

Uygulamada miras bırakanın mal kaçırma amacıyla ölünceye kadar bakma sözleşmesi gibi işlemler de kullanabildiği kabul edilmektedir. Bu tür devirlerde de muvazaa iddiası ileri sürülebilir; ancak sözleşmenin gerçekten ifa edilip edilmediği ayrıca değerlendirilir.

Kadastro sırasında yapılan kayıtta muvazaa ileri sürülebilir mi?

Miras bırakanın, bağışta bulunmak istediği kişi üzerine taşınmazı kadastro tespiti sırasında kaydettirdiği hâllerde muris muvazaası davasının açılamayacağı yönünde uygulama bulunmaktadır. Bu nedenle taşınmazın tapuya nasıl tescil edildiğinin baştan tespiti gerekir.

Bu sayfadaki örnek dilekçe yalnızca bilgilendirme amaçlı genel bir şablondur ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosya kendine özgüdür; süreler hak düşürücü olabilir. Dilekçenizi mutlaka avukatınızla birlikte hazırlayın. Bu içerik avukat-müvekkil ilişkisi doğurmaz.