Mirastan Feragat Sözleşmesi Örneği 2026 — TMK m.528-530, Word Şablonu, İvazlı-İvazsız Fark ve Noter Şartı

Miras hukukunda bir mirasçının payından önceden vazgeçmesi mümkündür; ancak bu, aile içinde imzalanan bir kâğıtla ya da “ben hakkımdan feragat ediyorum” biçiminde bir beyanla olmaz. Türk Medeni Kanunu bunu ayrı bir sözleşme tipi olarak düzenler: miras bırakan, bir mirasçısı ile karşılıksız veya bir karşılık sağlanarak mirastan feragat sözleşmesi yapabilir ve feragat eden mirasçılık sıfatını kaybeder.

Bu sözleşmenin iki özelliği onu miras planlamasının en kesin aracı hâline getirir. Birincisi, miras bırakanın ölümünü beklemeden, sağlığında yapılır. İkincisi, feragat eden saklı payından da vazgeçmiş olur; dolayısıyla sonradan tenkis davası açamaz. Buna karşılık sözleşme sıkı bir şekle bağlıdır: resmî vasiyetname şeklinde, noter veya sulh hâkimi ile iki tanığın katılımıyla düzenlenmelidir. Aşağıda örnek metin, hukuki sonuçlar ve indirilebilir şablon yer alıyor. Dosyanız için değerlendirme almak isterseniz Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Feragat Sözleşmesi Nedir, Neyi Sona Erdirir? (TMK m.528)

Mirastan feragat, miras hakkının değil mirasçılık sıfatının önceden sona erdirilmesidir. Feragat eden kişi, miras bırakanın ölümünde mirasçı olmaz; terekede hak talep edemeyeceği gibi kural olarak tereke borçlarından da sorumlu tutulmaz. Kaybedilen şey, henüz doğmamış olan mirasçılık beklentisidir.

Kanun iki tür feragat öngörür ve aralarındaki fark, sözleşmenin en kritik sonucunu belirler: karşılıksız (ivazsız) feragat yalnızca feragat edeni bağlar; bir karşılık sağlanarak yapılan (ivazlı) feragat ise sözleşmede aksi öngörülmedikçe feragat edenin altsoyu için de sonuç doğurur. Yani ivazlı feragatte çocuklar ve torunlar da mirasçı olamaz.

Feragat, mirasın tamamından olabileceği gibi bir kısmından, yalnızca saklı paydan veya saklı payın belirli bir bölümünden de yapılabilir. Bu esneklik, aile içi düzenlemelerde sıkça kullanılır: örneğin bir çocuk, kendisine devredilen işletme karşılığında yalnızca taşınmazlar bakımından feragat edebilir. Kurumun genel çerçevesi Mirastan Feragat Sözleşmesi ve Mirastan Feragat Sözleşmesi (TMK 528-530): Noter ve Sonuçları yazılarında ele alınmıştır.

Şekil Şartı: Neden Noter Zorunlu?

Mirastan feragat sözleşmesi bir miras sözleşmesidir ve miras sözleşmesinin geçerliliği resmî vasiyetname şeklinde düzenlenmesine bağlıdır. Bu, uygulamada şu anlama gelir: taraflar arzularını resmî memura aynı zamanda bildirir ve düzenlenen sözleşmeyi memurun ve iki tanığın önünde imzalar. Resmî memur noter ya da sulh hâkimidir.

Bu nedenle aile içinde imzalanan adi yazılı “feragatname” belgeleri hukuken sonuç doğurmaz. Aynı şekilde miras bırakanın sağlığında kardeşler arasında yapılan “payımı sana bıraktım” anlaşmaları da geçersizdir; kanun, miras bırakanın katılması veya izni olmaksızın henüz açılmamış bir miras hakkında yapılan sözleşmeleri geçersiz sayar.

Tanık yasağı, resmî vasiyetnameden aynen aktarılır ve uygulamada en sık yapılan hatadır: feragat sözleşmesine miras bırakanın bir başka çocuğunun tanık olarak imza atması sözleşmeyi sakatlar. Tanıkların sözleşmenin içeriğini bilmesi gerekmez, ancak yasak kapsamındaki kişilerden olmamaları şarttır. Resmî vasiyetname usulünün ayrıntısı Resmî ve Sözlü Vasiyetname yazısında; miras sözleşmesinin genel yapısı Miras Sözleşmesi yazısında incelenmiştir.

Mirastan Feragat Sözleşmesi Örneği

Aşağıdaki metin, notere sunulacak taslaktır. Köşeli parantez içindeki alanlar doldurulmalı, kullanılmayan maddeler çıkarılmalıdır.

Uyarı: Bu şablon genel bilgilendirme amaçlıdır ve tek başına sonuç doğurmaz. Sözleşme, noter veya sulh hâkimi ile iki tanığın katılımıyla resmî vasiyetname şeklinde düzenlenmedikçe geçerli olmaz.

Belirli Kişi Lehine Feragat ve Hükümden Düşme (TMK m.529)

Feragat çoğu zaman belirli bir kişi düşünülerek yapılır: “kardeşim işletmeyi alsın diye ben feragat ediyorum” gibi. Kanun bu iradeyi korur ve bir güvence getirir: mirastan feragat sözleşmesi belli bir kişi lehine yapılmışsa ve bu kişi herhangi bir sebeple mirasçı olamazsa feragat hükümden düşer. Sözleşme belli bir kişi lehine yapılmamışsa, en yakın ortak kökün altsoyu lehine yapılmış sayılır ve bunların mirasçı olamaması hâlinde feragat yine hükümden düşer.

Pratik sonucu şudur: lehine feragat edilen kardeş miras bırakandan önce ölürse ya da mirastan yoksun kalırsa, feragat eden yeniden mirasçı olur. Bu nedenle sözleşmeye lehtarın açıkça yazılması, feragat edenin lehinedir; lehtar yazılmazsa kanunun varsaydığı çerçeve uygulanır.

Son satır ayrı bir imkândır: miras sözleşmesi, tarafların yazılı anlaşmasıyla her zaman ortadan kaldırılabilir. Yani miras bırakan ile feragat eden birlikte karar verirse, feragat sözleşmesi sona erdirilebilir ve mirasçılık sıfatı geri gelir. Tek taraflı dönme kural olarak mümkün değildir. Miras sözleşmesinden dönme ve ortadan kaldırma yolları Miras Sözleşmesinden Dönme ve Ortadan Kaldırma yazısında ele alınmıştır.

Feragat Edenin Alacaklılara Karşı Sorumluluğu (TMK m.530)

Feragat eden kural olarak tereke borçlarından sorumlu değildir; mirasçılık sıfatını kaybettiği için borçlar da ona geçmez. Ancak kanun, ivazlı feragatin alacaklıları zarara uğratmak için kullanılmasını önleyen bir istisna getirir: mirasın açılması anında tereke borçları karşılayamıyorsa ve borçlar mirasçılar tarafından da ödenmiyorsa, feragat eden ve mirasçıları, alacaklılara karşı feragat için ölümden önceki beş yıl içinde miras bırakandan almış oldukları karşılıktan, mirasın açılması anındaki zenginleşmeleri tutarında sorumlu olurlar.

Bu hüküm ivazsız feragatte uygulanmaz; çünkü karşılıksız feragatte terekeden bir değer çıkmamış, aksine tereke aktifi korunmuştur. İvazlı feragatte ise miras bırakan sağlığında malvarlığından bir kısmını çıkarmış olur ve alacaklıların alacağı tehlikeye girebilir. Sorumluluğun ikincil olması da önemlidir: alacaklılar önce terekeye ve mirasçılara başvurmak zorundadır. Mirasçıların tereke borçlarından sorumluluğunun genel çerçevesi Mirasçıların Tereke Borçlarından Sorumluluğu yazısındadır.

Benzer Kurumlarla Farkı: Feragat, Ret, Pay Devri ve Iskat

Dört kurum da mirasçının terekeden pay almaması sonucunu doğurabilir; ancak zamanı, şekli ve sonuçları tümüyle farklıdır. Yanlış kurumun seçilmesi, geçersiz bir belge ile yıllar sonra ortaya çıkan bir uyuşmazlık demektir.

Tablodan çıkan pratik sonuç şudur: miras bırakan hayattayken bir mirasçının payından vazgeçmesi isteniyorsa tek geçerli yol feragat sözleşmesidir. Mirasçı adayları arasında imzalanan devir belgeleri geçersizdir; ret ise ancak ölümden sonra ve üç aylık süre içinde mümkündür. İlgili sayfalar: Mirasın Reddi Dilekçesi Örneği, Miras Payının Devri (Temliki) ve Mirasçılıktan Çıkarma (Iskat).

Feragat Sözleşmesi Hükümsüz Olur mu?

Feragat sözleşmesi de diğer ölüme bağlı tasarruflar gibi geçersizlik ve iptal iddialarına konu olabilir. Uygulamada en sık ileri sürülen sebepler şekil eksikliği ve irade sakatlığıdır.

Feragat sözleşmesinin hükümsüzlüğüne ilişkin dava dilekçesi örneği Mirastan Feragat Sözleşmesinin Hükümsüzlüğü Dava Dilekçesi Örneği sayfasında yer alır. İrade sakatlığına dayanan iddialarda, miras bırakanın feragat tarihindeki sağlık durumu ve tarafların ilişkileri titizlikle incelenir. Ehliyet tartışmasının nasıl yürütüldüğü Vasiyet Yaptığında Aklı Yerinde Değildi yazısında ele alınmıştır.

Feragatin Vergi ve Denkleştirme Boyutu

İvazlı feragatte iki ayrı mali başlık gündeme gelir. Birincisi, feragat karşılığında yapılan kazandırmanın vergisel niteliğidir; kazandırmanın karşılıksız sayılıp sayılmayacağı somut olayın koşullarına göre değerlendirilir ve işlem öncesinde vergi dairesinden teyit alınması yerinde olur. İkincisi, sözleşme belli bir parayı içeriyorsa nispi damga vergisi doğar; 2026 yılında mukavelenamelerde oran binde 9,48’dir ve kâğıt başına azami tutar 29.115.961,10 TL’dir.

Denkleştirme bakımından da bir açıklık sağlanmalıdır: miras bırakan feragat edene daha önce başka kazandırmalar yapmışsa, bunların denkleştirmeye tabi olup olmayacağı sözleşmede açıkça belirtilmelidir. Aksi hâlde diğer mirasçılar paylaşma sırasında bu kazandırmaların hesaba katılmasını isteyebilir. Denkleştirmenin işleyişi Mirasta Denkleştirme (İade) Davası Dilekçesi sayfasında; veraset ve intikal vergisinin hesabı Veraset ve İntikal Vergisi Hesaplama Aracı sayfasındadır.

Hangi Durumlarda Feragat Sözleşmesi Doğru Araçtır?

Feragat sözleşmesi güçlü bir araçtır ama her aile içi düzenleme için uygun değildir. Kesin sonuç doğurması, aynı zamanda geri dönüşünün zor olması anlamına gelir. Aşağıdaki tablo, uygulamada en sık karşılaşılan senaryolarda hangi aracın daha uygun olduğunu gösterir.

Altıncı satır sık yapılan bir kavram karışıklığını düzeltir: feragat, ölümden sonra ortaya çıkacak borçlardan kaçınmak için kullanılamaz, çünkü feragat sözleşmesi miras bırakan hayattayken ve onun katılımıyla yapılır. Ölümden sonra borçtan korunmanın yolu mirasın reddi, resmî defter tutma veya resmî tasfiyedir. Bu yollar Mirasın Reddi: Gerçek Ret ve Hükmen Ret ve Resmî Defter Tutma yazılarında; malı bölmeden birlikte tutma seçeneği Aile Malları Ortaklığı ve Aile Yurdu yazısında ele alınmıştır.

Sözleşmeden Önce Yapılacak Kontroller

Feragat sözleşmesi imzalandıktan sonra tek taraflı dönüş mümkün olmadığından, imza öncesi hazırlık kritik önemdedir. Aşağıdaki kontrol listesi, uygulamada sonradan uyuşmazlığa yol açan noktaları kapsar.

Sekizinci satır özellikle ileri yaştaki miras bırakanlar bakımından önemlidir. Feragat sözleşmesi çoğu zaman yıllar sonra, miras bırakanın ölümünden sonra tartışmaya açılır ve o tarihteki sağlık durumu delil olarak ileri sürülür. Bu nedenle işlem tarihine yakın bir sağlık raporu alınması, sözleşmenin ayakta kalmasını sağlayan pratik bir önlemdir.

Feragat Sonrası Paylar Nasıl Değişir? Rakamlı Örnek

Feragat eden mirasçılık sıfatını kaybettiğinden, miras açıldığında paylar yeniden hesaplanır. Kural olarak feragat edenin payı, kendisi mirasçı değilmiş gibi hesaba katılmayarak diğer mirasçılara geçer; sözleşmede belirli bir kişi lehine feragat edilmişse pay öncelikle o kişiye yönelir.

Örnek: miras bırakanın eşi ve üç çocuğu vardır, tereke 12.000.000 TL’dir. Çocuklardan biri sağlığında ivazlı feragat sözleşmesi imzalamış ve karşılığında bir daire almıştır.

Tablonun ilk satırı önemli bir ayrıntıyı gösterir: eşin payı altsoyla birlikte mirasçı olması hâlinde dörtte birdir ve altsoydan birinin feragati bu oranı değiştirmez; değişen yalnızca altsoya kalan üç çeyreğin kaç kişi arasında bölüneceğidir. Buna karşılık altsoyun tamamı feragat etseydi ve altsoy zümresi tümüyle boşalsaydı, eşin payı ikinci zümreyle birlikte mirasçılığa göre hesaplanacaktı.

Son satır ivazlı feragatin en sert sonucudur: feragat edenin çocukları da mirasçı olamaz. Bu istenmiyorsa sözleşmeye “işbu feragat altsoyu bağlamaz” kaydının açıkça konulması gerekir. Payların zümreye göre nasıl hesaplandığı Eşin Miras Payı (TMK 499) ve Kardeşler Arası Miras Paylaşımı yazılarında; hesaplama aracı Yasal Miras Payı ve Saklı Pay Hesaplama Aracı sayfasındadır.

Ölümden sonra mirasçılık belgesi alınırken feragat sözleşmesinin sulh hukuk mahkemesine veya notere ibraz edilmesi gerekir; aksi hâlde belge feragat edeni de mirasçı gösterir ve sonradan düzeltilmesi için ayrı bir dava açılması gerekebilir. Bu ihtimalde izlenecek yol Mirasçılık Belgesinin İptali Dilekçesi sayfasında anlatılmıştır.

Yurt Dışındaki Mirasçı ve Yabancılık Unsuru

Aile üyelerinden birinin yurt dışında yaşadığı dosyalarda feragat sözleşmesi pratik bir sorun doğurur: sözleşme resmî vasiyetname şeklinde ve tarafların aynı anda resmî memura beyanda bulunmasıyla düzenlendiğinden, feragat edenin işlem sırasında hazır bulunması gerekir. Vekâletle temsilin mümkün olup olmadığı tartışmalı olduğundan, uygulamada tarafların bizzat katılımı esas alınır.

Yurt dışında bulunan mirasçı bakımından iki yol değerlendirilir: Türkiye’ye gelinerek noterde işlem yapılması ya da Türk konsolosluklarının noterlik yetkisi çerçevesinde işlem tesisi. İkinci yolun somut olayda mümkün olup olmadığı ilgili konsolosluktan teyit edilmelidir.

Yabancılık unsuru bulunan miraslarda uygulanacak hukukun belirlenmesi, feragatin kapsamını da etkiler: Türkiye’deki taşınmazlar bakımından Türk hukuku uygulandığından saklı pay kuralları devrede kalır, yurt dışındaki taşınırlar bakımından ise miras bırakanın millî hukuku esas alınır. Bu ayrımın ayrıntısı Yabancı Ülkede Yapılan Vasiyetname Türkiye’de Geçerli midir? ve Yabancıların Miras ve Taşınmaz İntikali yazılarında ele alınmıştır.

Sık Yapılan Hatalar

Süreler ve Bağlantılı İşlemler

Sıkça Sorulan Sorular

Mirastan feragat sözleşmesi nedir?

Miras bırakan ile bir mirasçısı arasında, mirasçının mirasçılık sıfatından önceden vazgeçmesi konusunda yapılan sözleşmedir. Karşılıksız veya bir karşılık sağlanarak yapılabilir ve feragat eden mirasçılık sıfatını kaybeder.

Feragat sözleşmesi noterde mi yapılmalı?

Evet. Sözleşme bir miras sözleşmesi olduğundan resmî vasiyetname şeklinde düzenlenmelidir; noter veya sulh hâkimi ile iki tanığın katılımı zorunludur. Adi yazılı feragatname geçersizdir.

Babam sağken kardeşimle imzaladığımız feragat kâğıdı geçerli mi?

Geçerli değildir. Açılmamış miras üzerinde, miras bırakanın katılması veya izni olmaksızın yapılan sözleşmeler geçersizdir. Feragat sözleşmesinin tarafı miras bırakanın kendisi olmalıdır.

Feragat edersem çocuklarım da mirasçı olamaz mı?

Bir karşılık sağlanarak yapılan feragat, sözleşmede aksi öngörülmedikçe altsoyu da bağlar. Karşılıksız feragatte ise kural olarak yalnız feragat eden bağlanır, altsoyunun mirasçılığı devam eder.

Feragat eden tenkis davası açabilir mi?

Açamaz. Feragat saklı payı da kapsar; mirasçılık sıfatı sona erdiğinden saklı paya dayalı talep hakkı da ortadan kalkar.

Feragat eden tereke borçlarından sorumlu olur mu?

Kural olarak sorumlu olmaz. İstisna, ivazlı feragattedir: tereke borçları karşılayamıyor ve mirasçılar da ödemiyorsa, feragat eden ölümden önceki beş yıl içinde aldığı karşılıktan, mirasın açılması anındaki zenginleşmesi tutarında sorumlu olur.

Feragat sözleşmesinden dönülebilir mi?

Tek taraflı dönme kural olarak mümkün değildir. Ancak miras sözleşmesi, tarafların yazılı anlaşmasıyla her zaman ortadan kaldırılabilir.

Lehine feragat ettiğim kardeşim babamdan önce ölürse ne olur?

Feragat hükümden düşer ve yeniden mirasçı olursunuz. Aynı sonuç, lehtarın mirastan yoksun kalması veya mirası reddetmesi hâlinde de doğar.

Sözleşmede lehtar yazılmazsa ne olur?

Feragat, en yakın ortak kökün altsoyu lehine yapılmış sayılır. Bunların da herhangi bir sebeple mirasçı olamaması hâlinde feragat yine hükümden düşer.

Mirasın sadece bir kısmından feragat edilebilir mi?

Edilebilir. Feragat mirasın tamamından olabileceği gibi bir kısmından, yalnızca saklı paydan veya saklı payın belirli bir bölümünden de yapılabilir.

Feragat ile mirası reddetmek arasındaki fark nedir?

Feragat miras bırakan hayattayken ve onun katılımıyla yapılır, süreye tabi değildir. Ret ise ölümden sonra ve üç aylık süre içinde, yalnız mirasçının beyanıyla sulh hukuk mahkemesine yapılır.

Feragat edene verilen para vergiye tabi mi?

Feragat karşılığında yapılan kazandırmanın vergisel niteliği somut olayın koşullarına göre değerlendirilir; işlem öncesinde vergi dairesinden teyit alınması yerinde olur. Ayrıca sözleşmede belli bir para gösterilmişse nispi damga vergisi doğar.

Feragat sözleşmesine kimler tanık olamaz?

Miras bırakanın eşi, üstsoy ve altsoy kan hısımları, kardeşleri ve bu kişilerin eşleri ile fiil ehliyeti bulunmayanlar ve okur yazar olmayanlar tanık olamaz.

Feragat sözleşmesi iptal edilebilir mi?

Şekil eksikliği, ehliyetsizlik, yanılma, aldatma veya korkutma hâllerinde hükümsüzlük ya da iptal ileri sürülebilir. Dava süresi, sebebin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde on yıl, kötüniyetli davalılara karşı yirmi yıldır.

Feragat eden mirasçının önceden aldığı mallar ne olur?

Sözleşmede açıkça düzenlenmemişse bu kazandırmaların denkleştirmeye tabi olup olmadığı paylaşma sırasında tartışılabilir. Bu nedenle önceki kazandırmaların durumu sözleşmede belirtilmelidir.