Mirasçılar Arasında El Atmanın Önlenmesi ve Ecrimisil Dava Dilekçesi Örneği 2026 — TMK m.683, 693, 995 ve İntifadan Men

Miras kalan bir taşınmazda en sık yaşanan çatışma şudur: mirasçılardan biri evde oturur, dükkânı işletir ya da tarlayı eker; diğerleri ne kullanabilir ne de bir karşılık alabilir. Paydaş olmanın hukuki karşılığı, taşınmazın tamamını tek başına kullanma hakkı değildir. Türk Medeni Kanunu paydaşlardan her birine, diğerlerinin hakkıyla bağdaştığı ölçüde yararlanma hakkı tanır; bu sınır aşıldığında diğer mirasçıların iki talebi doğar: kullanımın sona erdirilmesi ve geçmiş dönem için tazminat.

Bu iki talebin hukuki adı el atmanın önlenmesi ve ecrimisildir. Ancak mirasçılar arasındaki ecrimisilin, üçüncü kişiye karşı açılan ecrimisilden ayrılan çok kritik bir şartı vardır: intifadan men koşulu. Bu koşul bilinmeden açılan davaların büyük bölümü, talebin haklılığından bağımsız olarak geçmiş dönem tazminatı bakımından reddedilir. Bu sayfa, dava dilekçesi örneğini ve öncesinde gönderilmesi gereken ihtarname metnini, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleriyle birlikte veriyor. Dosyanız için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

İki Ayrı Talep: El Atmanın Önlenmesi ve Ecrimisil

Aynı dilekçede istenen bu iki talep farklı hukuki temellere dayanır ve farklı sonuçlar doğurur. Karıştırılmaları, talep sonucunun eksik yazılmasına ve kısmen redde yol açar.

El atmanın önlenmesi, TMK m.683’ün ikinci fıkrasına dayanır: malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi, her türlü haksız el atmanın önlenmesini de dava edebilir. Talep geleceğe yöneliktir; mahkeme davalının kullanımının sona erdirilmesine veya kullanımın davacının payıyla bağdaşır hâle getirilmesine hükmeder.

Ecrimisil ise geçmişe yöneliktir ve haksız kullanımın parasal karşılığıdır. Dayanağı TMK m.995’tir: iyiniyetli olmayan zilyet, geri vermekle yükümlü olduğu şeyi haksız alıkoymuş olmasından doğan zararları gidermekle yükümlüdür. Uygulamada ecrimisil, taşınmazın emsal kira bedeli üzerinden ve davacının payı oranında hesaplanır.

Paydaşın Kullanma Hakkının Sınırı (TMK m.688-693)

Miras yoluyla intikal eden taşınmazda mülkiyet, TMK m.640 uyarınca kural olarak elbirliği hâlindedir; mirasçılar arasında paylı mülkiyete geçilmişse TMK m.688 ve devamındaki hükümler uygulanır. Her iki hâlde de tek bir mirasçının taşınmazın tamamını tek başına kullanma hakkı yoktur.

TMK m.693’ün birinci fıkrası bu sınırı açıkça çizer: paydaşlardan her biri, diğerlerinin hakları ile bağdaştığı ölçüde paylı maldan yararlanabilir ve onu kullanabilir. Aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca paydaşlar, malın kullanılması ve yönetimine ilişkin konularda anlaşabilir; anlaşma yoksa hâkim, bir paydaşın istemi üzerine gerekli önlemleri alır.

Buradan çıkan sonuç şudur: bir mirasçının taşınmazda oturması tek başına haksız değildir; haksızlık, bu kullanımın diğer mirasçıların yararlanma hakkını fiilen ortadan kaldırmasıyla başlar. Dört mirasçılı bir evde bir mirasçının oturması, diğer üçünün oturamaması sonucunu doğuruyorsa m.693’teki “bağdaşma” ölçütü aşılmış demektir.

Mirasçılar Arasında Ecrimisilin Şartı: İntifadan Men

Üçüncü bir kişi taşınmazı işgal ettiğinde ecrimisil doğrudan istenebilir. Ancak işgal eden kişi de paydaş ise durum değişir. Yargıtay uygulamasında yerleşik olan kurala göre, paydaşlar arasında ecrimisil istenebilmesi için davacı paydaşın, davalı paydaşı intifadan men ettiğini ispat etmesi gerekir. Bunun sebebi, paydaşın kullanımının başlangıçta hukuka uygun sayılmasıdır; kullanım, ancak diğer paydaşın açık iradesiyle karşı çıkılmasından sonra haksız hâle gelir.

İntifadan men, taşınmazdan yararlanmak istediğini ve davalının tek başına kullanımına rıza göstermediğini karşı tarafa açıkça bildirmektir. Uygulamada bu bildirim noter aracılığıyla gönderilen ihtarnameyle yapılır; ihtarnamenin tebliğ tarihi, ecrimisilin işlemeye başladığı tarihtir. Bu nedenle dava açmadan önce ihtarname göndermek, davanın kaderini belirleyen tek işlemdir.

Kuralın istisnaları da uygulamada yerleşmiştir. Aşağıdaki hâllerde intifadan men koşulu aranmaz ve ecrimisil doğrudan istenebilir.

Bu istisnaların pratik değeri büyüktür. Miras kalan dükkânı işleten veya kiraya veren mirasçıya karşı ecrimisil istenirken ihtarname şartı aranmaz; buna karşılık miras kalan evde oturan mirasçıya karşı ihtarname gönderilmemişse, geçmiş dönem talebi büyük olasılıkla reddedilir. Konunun ayrıntısı için mirasçılar arasında ecrimisil ve intifadan men rehberimize bakabilirsiniz.

Kim, Kime Karşı, Hangi Mahkemede?

El atmanın önlenmesi talebi terekeyi koruyucu nitelikte olduğundan uygulamada mirasçılardan her biri tarafından tek başına açılabilmektedir. Ecrimisil ise bir para alacağıdır ve her mirasçı yalnızca kendi payına düşen kısmı isteyebilir; bu nedenle talep sonucunda pay oranının açıkça belirtilmesi gerekir.

Ecrimisil alacağı, kira benzeri dönemsel bir edim olarak değerlendirildiğinden uygulamada dava tarihinden geriye doğru beş yıllık dönem için istenebilmektedir (TBK m.147). Daha eski dönemler için talep, zamanaşımı def’i ileri sürüldüğünde reddedilir; bu nedenle ihtarname gönderildikten sonra davanın geciktirilmemesi gerekir.

Ecrimisil talebi bir para alacağı olduğundan, taşınmazın devrine veya taşınmaz üzerinde sınırlı ayni hak kurulmasına ilişkin uyuşmazlıklar için öngörülen dava şartı arabuluculuk kapsamında değerlendirilmemektedir. El atmanın önlenmesi talebinin bu kapsama girip girmediği ise uygulamada tartışmalıdır; bu nedenle dava öncesinde arabuluculuk başvurusu yapılması, usulden ret riskini tümüyle ortadan kaldıran güvenli yoldur.

Önce İhtarname: İntifadan Men Bildirimi Örneği

Aşağıdaki metin, dava açılmadan önce noter aracılığıyla gönderilecek ihtarnamenin örneğidir. İhtarnamenin tebliğ tarihi, ecrimisilin işlemeye başladığı tarih olarak kabul edildiğinden tebliğ şerhi mutlaka saklanmalıdır.

Dava Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki metin, ihtarname tebliğ edildikten sonra açılacak dava için örnektir. Köşeli parantezli alanlar dosyanıza göre doldurulmalı, vakıalar ve deliller somut olaya uyarlanmalıdır.

Ecrimisil Bedeli Nasıl Hesaplanır?

Ecrimisil, cezai bir tutar değil kullanım karşılığıdır. Uygulamada hesap, taşınmazın niteliğine göre belirlenen emsal değer üzerinden yapılır ve davacının payıyla çarpılır.

Bulunan yıllık bedel, talep edilen dönem sayısıyla ve davacının pay oranıyla çarpılır. Dört mirasçılı bir terekede taşınmazın aylık emsal kira bedeli 20.000 TL ise, bir mirasçının bir yıllık ecrimisil talebi 20.000 × 12 × 1/4 = 60.000 TL olarak hesaplanır. Bilirkişi raporunun bu üç değişkeni ayrı ayrı göstermesi gerekir; göstermiyorsa rapora itiraz edilmelidir. İtirazın nasıl yapılacağı için ecrimisil bedelinin hesaplanması rehberimize bakabilirsiniz.

Bu Dava Yerine veya Yanında Değerlendirilebilecek Yollar

Ecrimisil davası, taşınmazın paylaşımını çözmez; yalnızca haksız kullanımı durdurur ve geçmiş dönemin karşılığını sağlar. Uyuşmazlığın kalıcı çözümü için başka yollar da değerlendirilmelidir.

Uygulamada en verimli strateji, ecrimisil davasıyla birlikte paylaşımı da masaya koymaktır. Ecrimisil ödemek zorunda kalacağını gören mirasçı, çoğu dosyada taksim veya satış konusunda anlaşmaya daha açık hâle gelir. Paylaşımı bitirmek isteyenler için süre ve maliyet karşılaştırması izale-i şuyu rehberimizde yer alıyor.

Terekede Kira Geliri Varsa: Ecrimisil mi, Kira Alacağı mı?

Miras kalan taşınmaz üçüncü bir kişiye kiraya verilmişse tablo değişir. Burada haksız kullanan bir paydaş yoktur; ortada terekeye ait bir gelir ve bu geliri tahsil eden bir mirasçı vardır. Talebin hukuki niteliği de buna göre farklılaşır.

Kira geliri terekeye aittir ve mirasçılara payları oranında dağıtılması gerekir. Kirayı tek başına tahsil eden mirasçı, diğerlerinin payını alıkoymuş olur; bu durumda istenecek olan ecrimisil değil, tahsil edilen kira gelirinden paya düşen kısmın iadesidir. İki talep arasındaki fark hesapta somutlaşır: ecrimisilde emsal kira bedeli bilirkişiyle tespit edilir, kira alacağında ise fiilen tahsil edilen tutar esas alınır ve ispatı kira sözleşmesi ile banka kayıtlarına dayanır.

Buna karşılık taşınmazı kendisi kullanmayıp kiraya veren mirasçıya karşı ecrimisil de istenebilir; çünkü kiraya verilerek hukuksal semere elde edilen taşınmazlar, intifadan men koşulunun aranmadığı hâllerdendir. Uygulamada iki talep bir arada ileri sürülebilir: tahsil edilmiş dönem için kira gelirinden paya düşen kısım, tahsil edilmemiş veya belgelenemeyen dönem için ecrimisil.

Kira gelirinin mirasçılar arasında nasıl paylaşılacağı ve beyan yükümlülüğü için miras kalan taşınmazın kira geliri beyanı rehberimize bakabilirsiniz.

Davalı Mirasçı Ne Savunabilir?

Bu davalarda davalı da bir mirasçıdır ve savunması çoğu zaman haklı unsurlar taşır. Dilekçenin bu savunmaları öngörerek kurulması, tahkikat aşamasında zaman kazandırır.

En sık ileri sürülen savunma, intifadan men koşulunun gerçekleşmediğidir. İhtarname gönderilmemişse ve istisna hâllerinden biri de yoksa geçmiş dönem talebi bu savunmayla karşılaşır. İkinci sık savunma, kullanımın diğer mirasçıların rızasıyla sürdüğüdür; bu iddia ispatlanırsa kullanım TMK m.693 anlamında hukuka uygun sayılır ve ecrimisil doğmaz.

Üçüncü savunma taşınmaza yapılan harcamalara ilişkindir. Zorunlu ve faydalı giderler, ecrimisil alacağıyla karşılıklı mahsuba konu olabilir; ancak bu giderlerin fatura, sözleşme veya ödeme kaydıyla belgelenmesi gerekir. Dördüncüsü zamanaşımı def’idir: beş yıldan eski dönemlere ilişkin talepler bu def’i ileri sürüldüğünde reddedilir. Son olarak davalı, taşınmazda kendisinin de payı bulunduğunu ve kendi payına düşen kullanımın karşılığının istenemeyeceğini ileri sürer; bu savunma yerindedir ve hesabın pay oranı düşülerek yapılmasını gerektirir.

Sık Yapılan Hatalar

İhtarname göndermeden dava açmak. Mirasçılar arasında ecrimisil için intifadan men koşulu kural olarak aranır. İstisna hâllerinden biri yoksa, ihtarname olmadan açılan davada geçmiş dönem talebi reddedilir.

Ecrimisili taşınmazın tamamı üzerinden istemek. Her mirasçı yalnızca kendi payına düşen kısmı talep edebilir. Pay oranı belirtilmeyen talepler kısmen redle sonuçlanır ve karşı taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilir.

Beş yıldan eski dönemleri talep etmek. Ecrimisil dönemsel edim niteliğinde görüldüğünden geriye doğru beş yıllık sınır uygulanır; daha eski dönem talebi zamanaşımı def’iyle karşılaşır.

İşletme kârını ecrimisil sanmak. Miras kalan dükkânda iş yapan mirasçıdan istenecek olan, işletmenin kârı değil taşınmazın emsal kira karşılığıdır.

Tedbir talebini unutmak. Dava süresince payın üçüncü kişilere devri, hükmün infazını güçleştirir. Tapu kaydına şerh talebi dilekçenin talep sonucunda yer almalıdır.

Fazlaya ilişkin hakları saklı tutmamak. Ecrimisil tutarı bilirkişi raporuyla netleşir; saklı tutulmayan haklar için sonradan talep artırımı sorun yaratabilir. Talebin belirsiz alacak davası olarak açılması da mümkündür.

Sıkça Sorulan Sorular

Mirasçılardan biri evde oturuyor, kira isteyebilir miyim?

Doğrudan kira değil, kullanım karşılığı olan ecrimisil istenir. Ancak mirasçılar arasında ecrimisil talep edilebilmesi için kural olarak intifadan men koşulunun gerçekleşmesi, yani taşınmazdan yararlanmak istediğinizi ve tek başına kullanıma muvafakatiniz olmadığını karşı tarafa bildirmiş olmanız gerekir.

İntifadan men ne demek, nasıl yapılır?

Taşınmazdan payınız oranında yararlanmak istediğinizi ve davalının tek başına kullanımına rıza göstermediğinizi açıkça bildirmenizdir. Uygulamada noter aracılığıyla ihtarname gönderilerek yapılır; ihtarnamenin tebliğ tarihi, ecrimisilin işlemeye başladığı tarihtir.

İhtarname göndermeden dava açarsam ne olur?

İstisna hâllerinden biri bulunmuyorsa geçmiş dönem ecrimisil talebi reddedilir. El atmanın önlenmesi talebi bakımından ise intifadan men koşulu aranmadığından bu kısım incelenir.

İntifadan men koşulu hangi hâllerde aranmaz?

Taşınmaz doğal ürün veren bir yer ise, kiraya verilerek gelir elde ediliyorsa, kullanan paydaş taşınmazın tamamında hak iddia edip diğerlerinin paydaşlığını inkâr ediyorsa, paydaşlar arasında kullanım anlaşması varsa, aynı taşınmaza ilişkin daha önce dava açılmış veya icra takibi yapılmışsa ve taşınmazın kamu malı olduğu hâllerde koşul aranmaz.

Ecrimisil kaç yıl geriye dönük istenebilir?

Ecrimisil dönemsel edim niteliğinde değerlendirildiğinden uygulamada dava tarihinden geriye doğru beş yıllık dönem için istenebilmektedir. Daha eski dönemler zamanaşımı def’iyle reddedilir; bu nedenle ihtarnameden sonra dava geciktirilmemelidir.

Ecrimisil ne kadar olur, nasıl hesaplanır?

Taşınmazın emsal kira bedeli belirlenir, talep edilen dönemle ve davacının pay oranıyla çarpılır. Dört mirasçılı bir terekede aylık emsal kira 20.000 TL ise, bir mirasçının bir yıllık talebi 20.000 × 12 × 1/4 hesabıyla 60.000 TL olur. Tutar keşif ve bilirkişi incelemesiyle tespit edilir.

Miras kalan dükkânı işleten kardeşimden işletme kârını isteyebilir miyim?

Ecrimisil, işletmenin kârı değil taşınmazın kullanım karşılığıdır. Talep edilecek olan, dükkânın emsal kira bedelinin payınıza düşen kısmıdır. Ayrıca kiraya verilerek gelir elde edilen taşınmazlarda intifadan men koşulu aranmaz.

Hangi mahkemede dava açacağım?

Görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise HMK m.12 uyarınca taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir ve bu yetki kesindir; başka bir yer mahkemesinde açılan dava yetkisizlikle sonuçlanır.

Davayı tek başıma açabilir miyim?

El atmanın önlenmesi talebi terekeyi koruyucu nitelikte olduğundan uygulamada mirasçılardan her biri tarafından tek başına açılabilmektedir. Ecrimisil ise para alacağıdır; her mirasçı yalnızca kendi payına düşen kısmı isteyebilir ve talep sonucunda pay oranı açıkça belirtilmelidir.

Harç ne kadar öderim?

Dava nispi harca tabidir. Karar ve ilam harcı, talep edilen ecrimisil tutarı ile el atmanın önlenmesi bakımından dava değeri üzerinden hesaplanır; 492 sayılı Kanun m.28/1-a uyarınca bu harcın dörtte biri dava açılırken peşin alınır. Tutar baştan belirlenemiyorsa dava HMK m.107 uyarınca belirsiz alacak davası olarak açılabilir.

Bu davada arabuluculuk zorunlu mu?

Ecrimisil bir para alacağı olduğundan, taşınmazın devrine veya sınırlı ayni hak kurulmasına ilişkin uyuşmazlıklar için öngörülen dava şartı arabuluculuk kapsamında değerlendirilmemektedir. El atmanın önlenmesi talebinin kapsama girip girmediği tartışmalı olduğundan, dava öncesinde arabuluculuk başvurusu yapılması usulden ret riskini ortadan kaldırır.

Davalı kardeşim taşınmazın bakımını yaptığını söylüyor, ne olur?

Taşınmaza yapılan zorunlu ve faydalı giderler, ecrimisil hesabında dikkate alınabilir ve karşılıklı mahsuba konu olabilir. Bu nedenle davalının yaptığını ileri sürdüğü masrafların belgelendirilip belgelendirilmediği önem taşır; belgesiz beyanlar tek başına indirime esas alınmaz.

Ecrimisil davası paylaşımı çözer mi?

Çözmez. Ecrimisil haksız kullanımı durdurur ve geçmiş dönemin karşılığını sağlar; ortaklığı sona erdirmez. Paylaşımın kalıcı çözümü için miras taksim sözleşmesi, elbirliğinden paylı mülkiyete geçiş veya ortaklığın giderilmesi davası değerlendirilmelidir.

Dava sırasında kardeşim payını satarsa ne olur?

Hükmün infazı güçleşebilir. Bu riski önlemek için dava dilekçesinde HMK m.389 ve devamı uyarınca taşınmazın tapu kaydına ihtiyati tedbir konulması talep edilmelidir. Talebin sonuç ve istem bölümünde açıkça yer alması gerekir.

Taşınmazda oturan mirasçı çıkmak zorunda mı kalır?

Mahkeme el atmanın önlenmesine hükmederse davalının payını aşan kullanımı sona erer. Uygulamada bu, taşınmazın tümden boşaltılması şeklinde olabileceği gibi, TMK m.693 uyarınca kullanım ve yönetime ilişkin bir düzen kurulması yoluyla da sonuçlanabilir.

Kardeşim taşınmazı kiraya vermiş, ne isteyebilirim?

Kira geliri terekeye aittir ve mirasçılara payları oranında dağıtılmalıdır. Tahsil edilen kiradan payınıza düşen kısmı isteyebilirsiniz; ispat kira sözleşmesi ve banka kayıtlarıyla yapılır. Kiraya verilerek gelir elde edilen taşınmazlarda ayrıca intifadan men koşulu aranmaz.

Murise ben baktım diyen mirasçı ecrimisil ödemez mi?

Bakım iddiası ecrimisil yükümlülüğünü tek başına ortadan kaldırmaz. Bakıma ilişkin talepler ayrı bir hukuki temele dayanır ve ayrıca ileri sürülmesi gerekir. Taşınmaza yapılan zorunlu ve faydalı giderler ise belgelenmesi hâlinde mahsuba konu olabilir.