Miras Payının Devri: Payın Verilmesi Dava Dilekçesi Örneği 2026 — TMK m.677-678, İhtarname ve Tescil

Miras payını devralan kişinin en sık yaşadığı hayal kırıklığı şudur: sözleşme imzalanmış, bedel ödenmiş, ancak tapuya gidildiğinde “siz mirasçı değilsiniz” cevabı alınmıştır. Bu cevap hukuken doğrudur. Kanun, bir mirasçının terekedeki payını devretmesine izin verir; ancak üçüncü kişiyle yapılan bu sözleşme, devralana paylaşmaya katılma yetkisi vermez. Devralanın elindeki hak, paylaşma sonunda mirasçıya özgülenen payın kendisine verilmesini isteme hakkıdır.

Bu sayfa, devralanın açacağı payın verilmesi davasının dilekçe örneğini, devreden mirasçıya çekilecek ihtarnameyi, iki farklı devir türünün şekil şartlarını ve devredenin sorumluluğunun ne kadar sürdüğünü kanun maddeleriyle veriyor. Devir sözleşmesinin metni ve şablonu için ayrıca Miras Payının Devri (Temliki) Sözleşmesi Örneği sayfasına bakabilirsiniz. Dosyanız için değerlendirme almak isterseniz Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

İki Farklı Devir: Şekil ve Sonuç Farkı (TMK m.677)

Kanun, miras payının devrini kimin devraldığına göre ikiye ayırır ve her birine farklı bir şekil şartı ile farklı bir sonuç bağlar. Terekenin tamamı veya bir kısmı üzerinde miras payının devri konusunda mirasçılar arasında yapılan sözleşmelerin geçerliliği yazılı şekle bağlıdır. Bir mirasçının üçüncü kişiyle yapacağı böyle bir sözleşmenin geçerliliği ise noterlikçe düzenlenmesine bağlıdır. Bu sözleşme üçüncü kişiye paylaşmaya katılma yetkisi vermez; sadece paylaşma sonunda mirasçıya özgülenen payın kendisine verilmesini isteme hakkını sağlar.

Bu tablonun üçüncü ve dördüncü satırları davanın kaynağını gösterir: üçüncü kişi devralan, ortaklığın giderilmesi davası açamaz, paylaşma müzakerelerine katılamaz, tapuda kendi adına işlem talep edemez. Elindeki hak devredene karşı bir alacak hakkıdır ve bu hakkın karşı taraf tarafından yerine getirilmemesi hâlinde dava yoluyla ileri sürülür.

Buna karşılık devralan bir başka mirasçıysa durum tamamen değişir: adi yazılı sözleşme yeterlidir, devralanın payı artar ve paylaşmaya kendi sıfatıyla katılır. Bu nedenle aile içinde yapılan pay devirlerinde noter zorunluluğu yoktur; ancak ispat kolaylığı bakımından noterde yapılması yine de yerindedir. Kurumun genel çerçevesi Miras Payının Devri (Temliki) ve Miras Payımı Devretmek İstiyorum yazılarında ele alınmıştır.

Devralanın Elindeki Hak Tam Olarak Nedir?

Üçüncü kişi devralanın hukuki konumu, uygulamada en çok yanlış anlaşılan başlıktır. Devralan terekede ayni hak sahibi olmaz; miras ortaklığının ortağı hâline gelmez; tereke mallarını doğrudan talep edemez. Kanunun tanıdığı hak, paylaşma sonunda devreden mirasçıya özgülenen payın kendisine verilmesini istemektir.

Beşinci ve altıncı satırlar davanın pratik hazırlığını oluşturur: devralan önce devredene noter aracılığıyla ihtarname çekerek paylaşmanın tamamlanmasını ve payının verilmesini talep eder; ihtar sonuçsuz kalırsa dava açar. Devredenin payını bir başkasına daha devretmesi veya kaçırması riski varsa, dava ile birlikte ihtiyati tedbir istenmesi gerekir.

Payın Verilmesi Dava Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki metin bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanlar doldurulmalı, somut olaya uymayan bölümler çıkarılmalıdır.

Uyarı: Bu şablon genel bilgilendirme amaçlıdır. Devrin türü, sözleşmenin şekli ve paylaşmanın aşaması her dosyada farklıdır; dava açılmadan önce hukuki değerlendirme alınması önerilir.

Dava Öncesi: Devredene Çekilecek İhtarname

Payın verilmesi davası açılmadan önce devredene noter aracılığıyla ihtarname çekilmesi hem temerrüdü kurar hem de yargılamada davalının savunmasını daraltır. Aşağıdaki metin bu amaçla kullanılabilir.

İhtarnamenin tebliğ tarihi, temerrüt faizinin başlangıcı ve davalının iyiniyetinin sona erdiği an bakımından belirleyici olur. Bu nedenle tebliğ parçası dosyaya mutlaka eklenmelidir.

Görev, Yetki ve Harç

Payın verilmesi talebi terekenin paylaşılmasıyla doğrudan bağlantılı bir uyuşmazlıktır. Miras davalarında kesin yetki kuralı uygulanır: mirastan doğan ve terekenin paylaşılmasına ilişkin davalarda miras bırakanın son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir ve bu yetki mahkemece resen gözetilir.

Harç bakımından dikkat edilecek nokta, devredilen payın güncel değerinin çoğu zaman yargılama sırasında bilirkişi raporuyla ortaya çıkmasıdır. Bu nedenle davanın belirsiz alacak veya kısmi dava olarak açılıp sonradan artırılması sık tercih edilen yöntemdir. Miras davalarında görev ve yetki tablosunun tamamı Miras Davalarında Görevli ve Yetkili Mahkeme yazısında; harç ve vekâlet ücreti hesabı Miras Avukatı Vekâlet Ücreti yazısında ele alınmıştır.

Devreden Mirasçının Durumu: Sıfat Devam Eder, Sorumluluk Sürer

Pay devrinin en çok gözden kaçan sonucu devreden bakımından doğar. Devreden mirasçı, payını devretmekle mirasçılık sıfatını kaybetmez; miras ortaklığında kalmaya, paylaşmaya katılmaya ve tereke borçlarından sorumlu olmaya devam eder. Mirasçıların tereke borçlarından müteselsil sorumluluğu paylaşmadan sonra beş yıl daha sürer.

Bu tablo, devreden mirasçının sözleşmeyi imzalarken bilmesi gereken riski gösterir: bedeli almış olmak, tereke borçlarından kurtulmak anlamına gelmez. Terekenin borca batık çıkması ihtimali varsa, pay devri değil mirasın reddi ya da resmî defter yolları değerlendirilmelidir. Bu yollar Mirasın Reddi Dilekçesi Örneği ve Resmî Defter Tutulması Talebi Dilekçesi sayfalarında; sorumluluğun kapsamı Mirasçıların Tereke Borçlarından Sorumluluğu yazısında ele alınmıştır.

Açılmamış Miras Üzerinde Yapılan Sözleşmeler (TMK m.678)

Uygulamada en sık karşılaşılan geçersizlik sebebi, sözleşmenin miras bırakan hayattayken yapılmasıdır. Kanun bu konuda açıktır: miras bırakanın katılması veya izni olmaksızın, bir mirasçının henüz açılmamış bir miras hakkında diğer mirasçılar veya üçüncü bir kişi ile yapacağı sözleşmeler geçerli değildir. Böyle bir sözleşme uyarınca yerine getirilen edimlerin geri verilmesi istenebilir.

Dördüncü satır önemli bir kolaylık sağlar: paylaşma tamamlanıp mallar ferdîleştikten sonra artık “miras payı devri” değil, doğrudan taşınmaz veya taşınır mülkiyetinin devri söz konusudur ve genel hükümler uygulanır. Taşınmazda tapuda resmî senetle devir yapılır. Paylaşmanın nasıl tamamlanacağı Miras Taksim Sözleşmesi Örneği ve Ortaklığın Giderilmesi Dava Dilekçesi Örneği sayfalarında anlatılmıştır.

Paylaşmadan Tapuya: Devralan Hakkını Nasıl Kullanır?

Devralanın hakkı, paylaşmanın tamamlanmasına bağlı olduğundan süreç iki aşamalıdır. Önce paylaşma tamamlanmalı, sonra devreden mirasçıya özgülenen pay devralana geçirilmelidir.

Dördüncü adımda tıkanma yaşanması bu davanın en sık sebebidir: devreden mirasçı paylaşmaya yanaşmazsa, devralan onu paylaşmaya zorlayamaz; çünkü ortaklığın giderilmesi davasını ancak mirasçı açabilir. Bu durumda devralanın yolu, sözleşmeden doğan borcun ifasını istemek ve gerekirse ifa imkânsızlığı ya da temerrüt hükümlerine dayanarak bedelin iadesi ile zararın tazminini talep etmektir. Bu nedenle dilekçede terditli talep yapısının kurulması önerilir.

Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi, paylaşmayı kolaylaştıran ara bir yoldur ve mirasçılardan birinin istemiyle mahkemeden istenebilir; ayrıntısı Elbirliği Mülkiyetinin Paylı Mülkiyete Dönüştürülmesi Dilekçesi sayfasındadır.

Önalım Riski ve Diğer Paydaşlar

Pay devrinin üçüncü kişiye yapılması hâlinde gündeme gelebilecek bir başka konu önalım hakkıdır. Elbirliği mülkiyeti devam ederken önalım hakkı doğmaz; ancak paylı mülkiyete geçilmiş ve paydaş payını üçüncü kişiye satmışsa, diğer paydaşların önalım hakkı doğar. Bu hak, satışın satıcı veya alıcı tarafından noter aracılığıyla bildirilmesinden itibaren üç ay ve her hâlde satıştan itibaren iki yıl içinde dava açılarak kullanılır.

Bu risk, devralan üçüncü kişi için gerçek bir tehdittir: paylaşma sonrası paylı mülkiyete geçilmiş ve devir bu aşamada yapılmışsa, diğer paydaşlar önalım davasıyla payı bedelini ödeyerek alabilir. Konu Kardeşim Payını Yabancıya Sattı: Önalım Hakkı yazısında ayrıntılı olarak incelenmiştir.

Vergi ve Harç Boyutu

Miras payının devri sözleşmesinin üç ayrı mali sonucu olabilir.

Veraset ve intikal vergisi bakımından yükümlülük mirasçı sıfatını taşıyan devredende doğar; devralan üçüncü kişi mirasçı olmadığından bu vergiye muhatap olmaz. Buna karşılık devir bedeli üzerinden doğabilecek gelir vergisi yükümlülüğü ayrıca değerlendirilmelidir. Tutar hesabı için Veraset ve İntikal Vergisi Hesaplama Aracı, beyan takvimi için Veraset ve İntikal Vergisi 2026 yazısı kullanılabilir.

Sözleşme Geçersiz Olursa: İade ve Tazminat

Devir sözleşmesi geçersizse veya devreden edimini yerine getiremiyorsa, devralanın elinde iki talep kalır: ödediği bedelin iadesi ve uğradığı zararın tazmini. Bu nedenle dilekçede asıl talebin yanında terditli olarak bedel iadesi ve tazminat talebinin de yer alması önerilir.

Beşinci satır uygulamada beklenmedik biçimde ortaya çıkar: devreden mirasçı, pay devrinden sonra mirası reddederse devrin konusu ortadan kalkar ve devralanın hakkı bedelin iadesine dönüşür. Bu risk, sözleşmeye devredenin mirası reddetmeyeceğine ilişkin bir taahhüt ve cezai şart konularak azaltılabilir. Sözleşme metninin nasıl kurulacağı Miras Payının Devri Sözleşmesi Örneği sayfasında ele alınmıştır.

Devralanın Ödediği Bedeli Korumanın Yolları

Bu davanın kaynağındaki asıl sorun ekonomiktir: devralan bedeli peşin ödemiş, karşılığında ise ancak paylaşma tamamlandığında doğacak bir alacak hakkı almıştır. Paylaşma yıllar sürebilir, devreden vefat edebilir, payını bir başkasına devredebilir ya da mirası reddedebilir. Bu riskleri azaltmanın yolları sözleşme aşamasında kurulur.

Birinci satır, uygulamada en çok işe yarayan çözümdür: bedelin bir kısmının paylaşma tamamlandığında ödenmesi kararlaştırılırsa, devreden mirasçının paylaşmayı sonuçlandırma yönünde somut bir menfaati doğar. Üçüncü satırda ise sınır vardır: mirası reddetmeme taahhüdü ret hakkını ortadan kaldırmaz; ancak taahhüde aykırılık hâlinde tazminat sorumluluğu doğurur.

Sözleşmenin bu kayıtlarla nasıl kurulacağı Miras Payının Devri Sözleşmesi Örneği sayfasında; borçlu mirasçının payını devretmesi hâlinde alacaklıların yapabilecekleri Borçlu Mirasçının Payını Devretmesi yazısında ele alınmıştır.

Yargılamanın Seyri ve Kritik Aşamalar

Altıncı aşama bu davanın en teknik noktasıdır: paylaşma henüz tamamlanmamışsa devralanın talebi doğmuş sayılmayabilir ve mahkeme paylaşmanın sonucunu bekleyebilir. Bu ihtimale karşı dilekçede, paylaşmanın tamamlanmasına yönelik taahhüde aykırılık ve terditli tazminat talebinin birlikte ileri sürülmesi dosyanın boşa gitmesini önler.

Sekizinci aşamada hüküm fıkrasının açık olması gerekir: taşınmazda “tapunun iptali ile davacı adına tesciline” biçiminde bir ifade yoksa karar tapu müdürlüğünde uygulanamaz. Kesinleşme ve infaz süreci Miras Davasını Kazandım, Şimdi Ne Olacak? yazısında; bilirkişi raporuna itiraz Miras Davasında Bilirkişi Raporuna İtiraz yazısında ele alınmıştır.

Sık Yapılan Hatalar

Süreler ve Bağlantılı İşlemler

Sıkça Sorulan Sorular

Miras payını devralan kişi mirasçı olur mu?

Olmaz. Üçüncü kişiyle yapılan devir sözleşmesi paylaşmaya katılma yetkisi vermez; devralan yalnızca paylaşma sonunda mirasçıya özgülenen payın kendisine verilmesini isteyebilir.

Devir sözleşmesi noterde mi yapılmalı?

Üçüncü kişiyle yapılıyorsa evet; geçerliliği noterlikçe düzenlenmesine bağlıdır. Mirasçılar arasında yapılan devirde ise yazılı şekil yeterlidir.

Devralan tapuya gidip kendi adına tescil yaptırabilir mi?

Doğrudan yaptıramaz. Önce paylaşmanın tamamlanması, ardından devredene özgülenen payın devralana geçirilmesi gerekir. Devreden kaçınırsa mahkeme kararıyla tescil sağlanır.

Devralan ortaklığın giderilmesi davası açabilir mi?

Açamaz. Bu davayı yalnızca mirasçı sıfatını taşıyan kişiler açabilir. Devralanın yolu, devredene karşı sözleşmeden doğan edimin ifasını istemektir.

Bu dava hangi mahkemede açılır?

Asliye hukuk mahkemesinde açılır ve miras bırakanın son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir.

Dava harcı nasıl hesaplanır?

Devredilen payın değeri üzerinden nispi harç alınır. Değer yargılama sırasında belirlenecekse belirsiz alacak davası olarak açılması değerlendirilebilir.

Devreden mirasçı borçlardan kurtulur mu?

Kurtulmaz. Mirasçılık sıfatı devam eder ve tereke borçlarından müteselsil sorumluluğu paylaşmadan sonra beş yıl daha sürer.

Babam hayattayken kardeşimle yaptığımız pay devri geçerli mi?

Miras bırakanın katılması veya izni olmaksızın yapılan bu tür sözleşmeler geçerli değildir. Bu sözleşme uyarınca yerine getirilen edimlerin geri verilmesi istenebilir.

Devreden mirası reddederse ne olur?

Devrin konusu ortadan kalkar ve devralanın hakkı ödediği bedelin iadesine dönüşür. Bu riske karşı sözleşmeye taahhüt ve cezai şart konulması yerinde olur.

İhtiyati tedbir istemek şart mı?

Zorunlu değildir ancak güçlü biçimde önerilir. Devredenin payını üçüncü kişilere devretmesi hâlinde hakkın elde edilmesi güçleşir.

Diğer paydaşlar önalım hakkı kullanabilir mi?

Elbirliği mülkiyeti sürerken önalım hakkı doğmaz. Paylı mülkiyete geçilmiş ve pay üçüncü kişiye satılmışsa diğer paydaşlar önalım davası açabilir; süre noter bildiriminden üç ay, her hâlde satıştan iki yıldır.

Devir sözleşmesinde damga vergisi doğar mı?

Sözleşmede belli bir para gösterilmişse nispi damga vergisi doğar. 2026 yılında mukavelenamelerde oran binde 9,48’dir ve kâğıt başına azami tutar 29.115.961,10 TL’dir.

Veraset ve intikal vergisini kim öder?

Yükümlülük mirasçı sıfatını taşıyan devredende doğar. Devralan üçüncü kişi mirasçı olmadığından bu vergiye muhatap olmaz; ancak devirden doğabilecek gelir vergisi ayrıca değerlendirilmelidir.

Talebimin zamanaşımı süresi nedir?

Payın verilmesi talebi bir alacak hakkı olduğundan genel zamanaşımı süresine tabidir. Sürenin başlangıcı, edimin muaccel hâle geldiği andır.

Dava dilekçesinde neyi mutlaka istemeliyim?

İhtiyati tedbiri, sözleşmenin geçerliliğinin tespitini, payın verilmesi ve tescilini; ayrıca terditli olarak ifa mümkün olmazsa bedelin iadesi ile zararın tazminini talep etmelisiniz.