Kooperatif Ortaklığının Mirası: Ortaklık Sıfatı Mirasçıya Geçer mi?

Konut yapı kooperatifinde ortak olan bir kişi vefat ettiğinde mirasçıların ilk sorusu şudur: daire bize kalır mı, yoksa yalnızca yatırılan para mı iade edilir? Cevap tek bir kanun maddesine değil, o kooperatifin anasözleşmesine bakılarak verilir; bu nedenle önce belgenin okunması gerekir.

Kanunun Kuralı: Ortaklık Ölümle Sona Erer

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 14. maddesi konuyu tek cümlede ortaya koyar: ortağın ölümü ile ortaklık sıfatı sona erer.

“Ortağın ölümü ile ortaklık sıfatı sona erer. Anasözleşmede gösterilecek şartlarla ölen ortağın mirasçılarının kooperatifte ortak olarak kalmaları sağlanabilir. Ortaklık devredilebilir. Yönetim kurulu, ortaklığı devralan kişinin ortaklık niteliklerini taşıması hâlinde, bu kişiyi ortaklığa kabul eder.”

Bu, şirket paylarının intikalinden önemli bir farktır. Anonim veya limited şirkette pay kural olarak mirasçılara geçerken, kooperatifte ortaklık sıfatı kişiye bağlıdır ve ölümle düşer.

Ancak maddenin ikinci cümlesi kapıyı açık bırakır: anasözleşmede öngörülen şartlarla mirasçıların ortak olarak kalmaları sağlanabilir. Bu nedenle her dosyada önce anasözleşme okunmalıdır.

İki İhtimal ve Sonuçları

Son satır uygulamada en çok karıştırılan noktadır. Tapu çıktıysa artık kooperatif hukuku değil, genel miras hükümleri uygulanır; taşınmaz elbirliği mülkiyeti hâlinde mirasçılara geçer.

Hesaplaşma: Ne Kadar, Ne Zaman?

Mirasçılar ortak olamıyorsa geriye hesaplaşma kalır. Kanun burada üç önemli kural getirir.

Hesabın dayanağı. Kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortakların kendilerinin yahut mirasçılarının kooperatif varlığı üzerinde hakları olup olmadığı ve bu hakların nelerden ibaret bulunduğu anasözleşmede gösterilir. Bu haklar, yedek akçeler hariç olmak üzere ortağın ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanır.

Ödeme zamanı. Ödemeler, anasözleşmede daha kısa bir süre tespit edilmiş olsa bile genel kurulca üç yılı aşmamak üzere geciktirilebilir. Bu hüküm, mirasçıların parasını uzun süre alamamasına yol açabilir.

Zamanaşımı. Çıkan veya çıkarılan ortaklar ile mirasçılarının alacak ve hakları, bunları isteyebilecekleri günden başlayarak beş yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Ödemenin geciktirilebilmesi ile zamanaşımının birlikte işlemesi, mirasçılar için gerçek bir risk oluşturur.

Geçersiz Olan Anasözleşme Hükümleri

Anasözleşme serbestisi sınırsız değildir. Kanun açık bir sınır çizer: çıkan veya çıkarılan ortağın sermaye veya mevduatından kısmen ya da tamamen yoksun kalacağı hakkındaki şartlar hükümsüzdür.

Uygulamada mirasçılara “anasözleşmede öyle yazıyor” denilerek yatırdıkları paranın önemli bir bölümünden vazgeçmeleri istenebilmektedir. Böyle bir hüküm varsa geçersizdir ve mirasçıları bağlamaz.

Buna karşılık makul bir tazminat isteme hakkının saklı tutulduğu hâller ile yedek akçelerin hesap dışında bırakılması kanunda öngörülmüş durumlardır; bu ikisi karıştırılmamalıdır.

Ferdileşme Aşaması Belirleyicidir

Konut yapı kooperatiflerinde asıl kırılma noktası ferdileşmedir. Bu aşama, mirasçıların hukuki konumunu tamamen değiştirir.

Ferdileşme öncesi: ortada bir taşınmaz mülkiyeti yoktur; ortaklıktan doğan haklar söz konusudur. Bu haklar 1163 sayılı Kanun ve anasözleşme çerçevesinde değerlendirilir.

Ferdileşme sonrası: bağımsız bölüm ölen ortak adına tapuya tescil edilmişse taşınmaz terekeye girer, mirasçılara elbirliği hâlinde geçer ve paylaşımı genel miras hükümlerine tabi olur.

Bu nedenle ilk yapılacak işlerden biri, tapu kaydının sorgulanması ve ferdileşmenin tamamlanıp tamamlanmadığının tespit edilmesidir.

Borç Tarafı: Aidatlar

Kooperatif ortaklığı yalnızca hak değil borç da doğurur. Ölüm tarihinde mevcut aidat ve sermaye taahhüt borçları tereke borcudur.

Mirasçıların bu borçlardan sorumluluğu genel kurallara tabidir; mirası kabul eden mirasçı sorumlu olur. Terekenin borca batık olması hâlinde mirasın reddi seçeneği süre içinde değerlendirilmelidir.

Ölümden sonra tahakkuk eden aidatlar bakımından ise mirasçıların ortak sıfatı kazanıp kazanmadığı belirleyicidir; ortak olunmadığı hâlde aidat talep edilmesi tartışma konusudur.

Adım Adım Yapılacaklar

Uzun bir rehberdi; en kritik noktaları bir arada bırakalım.

• Mirasçılık belgesi alın; kooperatife yapılacak her başvurunun ön koşuludur.
• Anasözleşmenin bir örneğini kooperatiften yazılı olarak isteyin.
• Ortaklık senedi, ödeme makbuzları ve genel kurul kararlarını toplayın.
• Tapu kaydını sorgulayarak ferdileşmenin tamamlanıp tamamlanmadığını tespit edin.
• Anasözleşme ortak kalmaya imkân veriyorsa süresinde başvuru yapın.
• Vermiyorsa hesaplaşma talebinizi yazılı olarak iletin ve tarihini saklayın.
• Beş yıllık zamanaşımını takvime alın; ödemenin geciktirilebilmesi sizi rehavete sürüklemesin.
• Ölüm tarihindeki aidat borçlarını tereke pasifine yazın.

Kooperatif Ortaklığı ile Şirket Payı Arasındaki Fark

Terekede hem kooperatif ortaklığı hem şirket payı bulunduğunda mirasçılar bu ikisini aynı sanır; oysa rejimleri birbirinden ayrılır.

Bu ayrım, tereke tespitinde her iki varlığın ayrı ayrı ele alınmasını gerektirir. Aynı beyannamede gösterilseler de hukuki akıbetleri farklıdır.

Kooperatiften Bilgi Alamıyorsanız

Uygulamadaki en yaygın şikâyet, kooperatif yönetiminin mirasçılara bilgi ve belge vermemesidir.

Yazılı talep şart. Sözlü başvurular sonuç doğurmaz ve ispat edilemez. Talebin yazılı yapılması, tarihinin belgelenmesi ve mümkünse noter aracılığıyla iletilmesi gerekir.

Mirasçılık belgesini ekleyin. Yönetim, sıfatınızı ispat etmeyen kişiye bilgi vermekten kaçınabilir; bu itirazı baştan ortadan kaldırın.

Terekenin tespiti yolu. Bilgi verilmiyorsa sulh hukuk mahkemesinden terekenin tespiti istenebilir; mahkeme kooperatiften kayıtları getirtir.

Denetim mercii. Kooperatifler üzerinde ilgili Bakanlığın denetim yetkisi bulunur; usulsüzlük iddiaları bu yolla da gündeme getirilebilir.

Bu adımların hepsinde tarih kritiktir: beş yıllık zamanaşımı işlerken geçen süre, hakkın kendisini tehlikeye atar.

Sık Yapılan Üç Hata

Anasözleşmeyi okumadan karar vermek. Mirasçının ortak kalıp kalamayacağı doğrudan bu belgeye bağlıdır. Kanun metni tek başına cevap vermez.

Ödemenin geciktirilebilmesini zamanaşımının durması sanmak. Genel kurul ödemeyi üç yıla kadar geciktirebilir; ancak bu, beş yıllık zamanaşımının işlemediği anlamına gelmez. İki süre birbirinden bağımsızdır.

Ferdileşmeyi kontrol etmemek. Tapu çıkmışsa kooperatif hukuku tartışması gereksizdir; doğrudan taşınmaz intikali işlemleri yürütülür ve veraset ve intikal vergisi beyanı buna göre yapılır.

Kooperatif Ortaklığı Mirasçıya Geçer mi?

Ortaklık sıfatı kendiliğinden geçmez; ana sözleşme ve mevzuat belirleyicidir.

Birinci ve üçüncü satırlar iki temel kuralı verir: ortaklık sıfatının mirasçılara geçip geçmeyeceği öncelikle kooperatif ana sözleşmesine göre belirlenir ve birden fazla mirasçı bulunması hâlinde ortaklık bölünmez; mirasçılar içlerinden birini temsilci olarak seçmek zorundadır. Dokuzuncu satır ise ilk adımdır — ana sözleşme incelenmeden hiçbir değerlendirme yapılamaz.

Özel varlıklar ve miras rehberlerimiz: terekeye dâhil olmayan haklar · şirket paylarının intikali · telif hakkının mirası · dijital miras · yabancılık unsurlu miras · taşıt intikali

Konut Kooperatifinde Mirasçının Hakları

Kooperatifin türü, mirasçının ne alacağını belirler.

Üçüncü ve beşinci satırlar en kritik riski gösterir: kooperatif ortaklığı devam eden taksit borcu içeriyorsa mirasçılar bu ödemeleri sürdürmek zorundadır; aksi hâlde ortaklıktan çıkarılma ve konut hakkının kaybı gündeme gelir. Dokuzuncu satır ise ilk atılacak adımdır — kooperatiften alınacak durum yazısı, ödenen tutarı ve kalan borcu göstererek karar vermeyi kolaylaştırır.

Özel varlıklar ve miras rehberlerimiz: terekeye dâhil olmayan haklar · şirket paylarının intikali · telif hakkının mirası · dijital miras · yabancılık unsurlu miras · taşıt intikali

Kooperatif Konutu Paylaşmada Nasıl Ele Alınır?

İkinci satır pratik bir çözümdür: anasözleşme izin veriyorsa ortaklık bir mirasçıya özgülenir, diğerlerine bedel ödenir. Böylece konut hakkı korunur ve kooperatif süreci kesintisiz sürer.

Birinci satır ise en net durumdur: ferdileşme tamamlanmışsa konut, terekedeki diğer taşınmazlar gibi paylaşılır ve TMK m.651/1 uyarınca bölünemeyen mal olarak bir mirasçıya özgülenebilir.

Dördüncü satır ise her hâlde en hızlı yoldur: TMK m.676/3 uyarınca yazılı bir taksim sözleşmesi yeterlidir ve taşınmaz içerse dahi resmî şekil aranmaz.

Terekeye Giren Nedir: Ortaklık mı, Alacak mı?

Kooperatif ortaklığı, şirket payından farklı bir rejime tabidir. Kural olarak ortaklık sıfatı mirasçılara geçmez; geçen şey hesaplaşma alacağıdır.

İkinci satır ilk kontrol edilmesi gereken noktadır: anasözleşmede mirasçıların ortaklığı sürdürebileceği öngörülmüşse ortaklık sıfatı devam eder.

Bu nedenle ölümden sonra ilk yapılacak iş, kooperatiften anasözleşmenin bir örneğini istemektir.

Altıncı satır ise tabloyu tümüyle değiştirir: ferdileşme tamamlanmış ve konut ortağa tahsis edilmişse artık bir kooperatif payından değil, doğrudan taşınmazdan söz edilir.

Üçüncü satır ise en yaygın senaryodur: ortaklık sona erer ve mirasçılar yalnızca ödenmiş paylara ilişkin hesaplaşma alacağını talep edebilir.

Hangi Aşamada Ne Devralınır?

Dördüncü ve beşinci satırlar en elverişli durumdur: tapu devri yapılmışsa taşınmaz doğrudan terekeye girer ve olağan miras hükümleri uygulanır.

Bu hâlde konut bölünemeyen bir mal olduğundan TMK m.651/1 uyarınca bir mirasçıya bütün olarak özgülenir ve fark para ile denkleştirilir.

Birinci ve ikinci satırlar ise henüz bir taşınmaz bulunmadığını gösterir: terekeye giren yalnızca ödenen paylara ilişkin alacaktır.

Üçüncü satır ise en tartışmalı aşamadır: tahsis edilmiş ancak tapusu verilmemiş konutun değeri, ödenen paylardan çok daha yüksek olabilir ve değerleme gerektirir.

Anasözleşmedeki Hangi Kayıt Geçersizdir?

İkinci, üçüncü ve dördüncü satırlar ortak bir ilkeye dayanır: mirasçıların ödenmiş paylar üzerindeki hakkı anasözleşmeyle tümüyle ortadan kaldırılamaz.

Böyle bir hüküm karşılıksız zenginleşme sonucu doğuracağından geçersiz sayılır.

Beşinci satır ise ayrıca denetlenmelidir: iade sırasında yapılan kesintinin dayanağı ve oranı, kooperatiften yazılı olarak istenmelidir.

Altıncı satır ise sıkça yanlış anlaşılır: ortaklığın düşmesi ayrı bir konudur, hesaplaşma alacağı ayrı. Ortaklık sona erse dahi alacak talep edilebilir.

Borç Tarafı: Aidatlar ve Mahsup

Altıncı satır borçlu terekelerde dikkat gerektirir: kooperatif aidatını ödemek terekeye ödeme yapmak anlamına gelir ve olağan yönetimi aşıyorsa TMK m.610/2 kapsamında sahiplenme sayılabilir.

Bu nedenle borç durumu belirsizken aidat ödemeden önce terekenin mal ve borç dengesi çıkarılmalıdır.

Dördüncü satır ise hesaplaşmayı belirler: kooperatif, iade edeceği tutardan birikmiş aidat borcunu mahsup edebilir.

Beşinci satır ise mirasçılar arası dengeyi kurar: fazla ödeme yapan mirasçı TMK m.682 uyarınca diğerlerine rücu edebilir; makbuzlar saklanmalıdır.

Kooperatif Ortaklığı ile Şirket Payı Farkı

Birinci satır iki kurum arasındaki temel farktır ve mirasçıların beklentisini belirler.

Beşinci satır ise her iki hâlde de araştırılmalıdır: kooperatifte birikmiş aidat, şirkette ise ödenmemiş pay bedeli gizli bir tereke borcu oluşturur.

Bu kalemler tapu veya banka gibi görünür kayıtlarda yer almadığından, ancak ilgili kuruma yazılı başvuruyla ortaya çıkar.

Üçüncü satır ise her iki kurumda da ilk adımı belirler: anasözleşme veya esas sözleşme temin edilmeden hiçbir değerlendirme yapılamaz.

Kooperatiften Bilgi Alınamıyorsa Ne Yapılır?

Dördüncü satır en etkili yoldur: kooperatif bilgi vermiyorsa TMK m.589 kapsamında terekenin tespiti istenerek mahkemeden müzekkere yazılması sağlanır.

Bu talep mirasçılardan yalnızca biri tarafından yapılabilir ve TMK m.640/4 uyarınca korumadan hepsi yararlanır.

İkinci satır ilk ve en belirleyici belgedir: anasözleşmede mirasçıların ortaklığı sürdürüp sürdüremeyeceği yazılıdır.

Birinci satır ise sonraki süreç için önemlidir: yazılı başvuru ve tebliğ belgesi, kooperatifin bilgi vermediğini ispatlar.

Kanun Metni ve Usul: 1163 s.K. m.14, m.17 ile TMK m.702

Kooperatif dosyasının tamamı üç maddede toplanır: ortaklığın ölümle sona ermesi, hesaplaşmanın nasıl yapılacağı ve mirasçıların birlikte hareket zorunluluğu.

Temel kural: 1163 s.K. m.14. Hüküm açıktır: ortağın ölümü ile ortaklık sıfatı sona erer. Anasözleşmede gösterilecek şartlarla ölen ortağın mirasçılarının kooperatifte ortak olarak kalmaları sağlanabilir. Aynı maddede ayrıca ortaklık devredilebilir ve yönetim kurulu, ortaklığı devralan kişinin ortaklık niteliklerini taşıması hâlinde bu kişiyi ortaklığa kabul eder denilmektedir.

Bunun iki sonucu. Birincisi: ortaklık sıfatı kendiliğinden mirasçıya geçmez; geçiş, anasözleşmede öngörülmüş olmasına bağlıdır. İkincisi: anasözleşme buna izin veriyorsa mirasçılar ortak olarak kalabilir; izin vermiyorsa terekeye giren şey ortaklık değil, hesaplaşmadan doğan alacaktır.

Hesaplaşma: 1163 s.K. m.17. Alacağın hesabı ve ödeme zamanı burada düzenlenir: sınırsız veya sınırlı sorumlu bir ortak ölür veya diğer bir sebeple kooperatiften ayrılışının kesinleştiği tarihten itibaren, ortağın veya mirasçılarının kooperatif varlığı üzerindeki hakları anasözleşmede gösterilen esaslara göre belirlenir ve tasfiye edilir. Bu nedenle talep dilekçesinde anasözleşmenin ilgili maddesi mutlaka gösterilmelidir.

Geçersiz kayıtların sınırı: 1163 s.K. m.16 ve TBK m.27. Anasözleşmeye her hüküm konulamaz: ortaklar, anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar. Ayrıca kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkânsız olan sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür. Bu nedenle mirasçıyı ödediği sermayeden tümüyle yoksun bırakan anasözleşme kayıtları geçerli sayılmaz.

Boşlukta uygulanacak hükümler: 1163 s.K. m.98. Kooperatifler Kanunu’nda düzenlenmeyen konularda Türk Ticaret Kanunu’nun anonim şirketlere ilişkin hükümleri uygulanır. Bu atıf, genel kurul, yönetim kurulu sorumluluğu ve bilgi alma hakkı gibi konularda TTK hükümlerinin devreye girmesini sağlar.

Bilgi alma: TTK m.437 ve m.438. Kooperatiften bilgi alınamıyorsa dayanak budur: finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az on beş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Talep karşılanmazsa özel denetçi atanması istenebilir ve istem reddedilirse otuz gün içinde asliye ticaret mahkemesine başvurulur.

Birlikte hareket: TMK m.702. Alacak terekeye ait olduğundan: ortakların belirlenmiş payları olmayıp her birinin hakkı malların tamamına yaygındır ve kanunda veya sözleşmede aksine hüküm bulunmadıkça yönetim ve tasarruf işlemleri için oybirliği gerekir. Bu nedenle kooperatif, tek mirasçıya ödeme yapmaz; ödeme ya oybirliğiyle ya da mahkeme kararıyla yürütülür.

Tek mirasçının yapabildikleri: TMK m.640. Buna karşılık mirasçılardan her biri, terekedeki hakların korunmasını isteyebilir; sağlanan korumadan mirasçıların hepsi yararlanır. Kooperatife ölümün bildirilmesi, hesap özeti istenmesi ve zamanaşımını kesecek başvurunun yapılması bu kapsamdadır.

Zamanaşımı: TBK m.146 ve m.154. Alacak bakımından özel süre öngörülmediğinden genel kural işler: kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir. Süre yaklaşıyorsa kesilme yollarına başvurulur: zamanaşımı, borçlu borcu ikrar etmişse, özellikle faiz ödemiş veya kısmen ifada bulunmuşsa ya da alacaklı dava veya icra takibinde bulunmuşsa kesilir; TBK m.156 uyarınca kesilmeyle yeni bir süre işlemeye başlar.

Görev ve yetki: TTK m.4-5 ile HMK m.6. Kooperatif bir ticari işletme niteliğinde olduğundan, ortaklık ilişkisinden doğan uyuşmazlıklar ticari dava sayılır ve dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi görevlidir. Yetki bakımından genel kural uygulanır: genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.

Vergi tarafı: 7338 s.K. m.10. Kooperatif alacağı da beyana tabidir: verginin matrahı, intikal eden malların Vergi Usul Kanunu’na göre bulunan değerleridir ve değerleme ölüm tarihi itibarıyla yapılır. Konut teslim edilmiş ve tapu çıkmışsa beyan taşınmaz üzerinden; çıkmamışsa alacak üzerinden yapılır.

Alacak Talep Edilmezse Ne Olur?

Birinci satır uygulamada en çok kayba yol açan noktadır: hesaplaşma alacağı çoğu zaman kendiliğinden ödenmez; mirasçıların yazılı olarak talep etmesi gerekir.

Dördüncü satır ise kararsız mirasçıya hareket alanı verir. TMK m.610’un son fıkrası: zamanaşımı veya hak düşümü sürelerinin dolmasına engel olmak için dava açılması ve cebrî icra takibi yapılması, ret hakkını ortadan kaldırmaz.

Yani mirasçı henüz karar vermemişken bile kooperatif alacağını korumak için takip başlatabilir.

Beşinci satır ise denetim gerektirir: iade sırasında yapılan kesintinin anasözleşmedeki dayanağı ve oranı yazılı olarak istenmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Ortaklık sıfatı mirasçıya kendiliğinden geçer mi?

Hayır. 1163 s.K. m.14 uyarınca ortağın ölümü ile ortaklık sıfatı sona erer; anasözleşmede gösterilecek şartlarla ölen ortağın mirasçılarının kooperatifte ortak olarak kalmaları sağlanabilir. Aynı madde uyarınca ortaklık devredilebilir ve yönetim kurulu, devralanın ortaklık niteliklerini taşıması hâlinde bu kişiyi ortaklığa kabul eder.

Hesaplaşma hangi maddeye göre yapılır?

1163 s.K. m.17 uyarınca ortağın ölümü veya ayrılışının kesinleşmesi hâlinde, ortağın veya mirasçılarının kooperatif varlığı üzerindeki hakları anasözleşmede gösterilen esaslara göre belirlenir ve tasfiye edilir. Bu nedenle talepte anasözleşmenin ilgili maddesi gösterilmelidir.

Anasözleşme mirasçıyı ödediği paradan yoksun bırakabilir mi?

1163 s.K. m.16 uyarınca ortaklar, anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamaz; TBK m.27 uyarınca kanunun emredici hükümlerine aykırı sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür. Mirasçıyı ödediği sermayeden tümüyle yoksun bırakan kayıtlar geçerli sayılmaz.

Kooperatiften bilgi ve belge nasıl istenir?

1163 s.K. m.98 uyarınca Kanun’da hüküm bulunmayan hâllerde TTK’nın anonim şirketlere ilişkin hükümleri uygulanır. TTK m.437 uyarınca finansal tablolar ve raporlar genel kurul toplantısından en az on beş gün önce incelemeye hazır bulundurulur; TTK m.438 uyarınca özel denetçi istemi reddedilirse otuz gün içinde asliye ticaret mahkemesine başvurulabilir.

Alacağı tek mirasçı tahsil edebilir mi, süre nedir?

TMK m.702 uyarınca elbirliği mülkiyetinde yönetim ve tasarruf işlemleri oybirliği gerektirir; TMK m.640 uyarınca ölümün bildirilmesi ve hesap özeti istenmesi gibi koruma işlemleri tek mirasçıyla yürütülebilir. TBK m.146 uyarınca alacak on yıllık zamanaşımına tabidir ve TBK m.154 uyarınca ikrar, kısmî ifa, dava veya takiple kesilir.

Kooperatif ortaklığı mirasçıya geçer mi?

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 14. maddesine göre ortağın ölümü ile ortaklık sıfatı sona erer. Anasözleşmede gösterilecek şartlarla ölen ortağın mirasçılarının kooperatifte ortak olarak kalmaları sağlanabilir.

Öyleyse ne kalır?

Ortaklık sıfatı devam etmiyorsa mirasçılara geçen şey, ölen ortağın kooperatif varlığı üzerindeki hak ve alacaklarıdır. Bu hakların neler olduğu anasözleşmede gösterilir.

Alacak nasıl hesaplanır?

Kanuna göre bu haklar, yedek akçeler hariç olmak üzere ortağın ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanır. Hesaplama tarihi, mirasçıların eline geçecek tutarı doğrudan belirler.

Ödeme ne zaman yapılır?

Ödemeler, anasözleşmede daha kısa bir süre tespit edilmiş olsa bile genel kurulca üç yılı aşmamak üzere geciktirilebilir. Bu, uygulamada mirasçıları en çok zorlayan hükümdür.

Alacak zamanaşımına uğrar mı?

Evet. Çıkan veya çıkarılan ortaklar ile mirasçılarının alacak ve hakları, bunları isteyebilecekleri günden başlayarak beş yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

Anasözleşme sermayeden yoksun bırakabilir mi?

Hayır. Çıkan veya çıkarılan ortağın sermaye veya mevduatından kısmen ya da tamamen yoksun kalacağı hakkındaki şartlar hükümsüzdür.

Ortaklık devredilebilir mi?

Evet. Ortaklık devredilebilir ve yönetim kurulu, ortaklığı devralan kişinin ortaklık niteliklerini taşıması hâlinde bu kişiyi ortaklığa kabul eder.

Tapu çıkmışsa durum değişir mi?

Değişir. Ferdileşme tamamlanmış ve bağımsız bölüm ölen ortak adına tapuya tescil edilmişse artık kooperatif ortaklığı değil, taşınmaz mülkiyeti terekeye girer ve genel miras hükümleri uygulanır.

Aidat borcu mirasçılara geçer mi?

Ölüm tarihinde mevcut aidat borçları tereke borcudur ve mirasçıların sorumluluğu genel kurallara tabidir. Terekenin borca batık olması hâlinde mirasın reddi değerlendirilmelidir.

Kooperatif ortaklığı ile şirket payı aynı mı?

Hayır. Şirket payı kural olarak mirasçılara geçerken, kooperatifte ortaklık sıfatı ölümle sona erer ve mirasçıların ortak kalması anasözleşmede öngörülmesine bağlıdır.

Kooperatif bilgi vermiyor, ne yapabilirim?

Talebinizi yazılı ve mirasçılık belgesi ekli olarak iletin. Sonuç alınamazsa sulh hukuk mahkemesinden terekenin tespiti istenebilir; mahkeme kayıtları kooperatiften getirtir.

Ödeme geciktirilirse zamanaşımı durur mu?

Hayır. Genel kurulun ödemeyi üç yıla kadar geciktirebilmesi ile beş yıllık zamanaşımı birbirinden bağımsız işler; bu nedenle talep tarihleri kayıt altına alınmalıdır.

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki değerlendirme gereklidir.

Kooperatif alacağı veraset beyanına yazılır mı?

Ekonomik değer taşıyan alacak mal varlığı unsuru olduğundan beyanda gösterilmesi gerekir.

Konut teslim edilmişse durum ne olur?

Teslim ve tapu devri gerçekleşmişse artık taşınmaz mülkiyeti söz konusudur; ortaklık alacağı değil taşınmaz terekeye dâhil olur.