Evlat edinme, çocukla evlat edinen arasında hukuki bir bağ kurar. Bu bağın miras hukukundaki sonuçları, hem evlat edinen hem de evlatlığın öz ailesi bakımından sonuç doğurur. Evlatlık evlat edinene kan hısmı gibi mirasçı olur ancak ilişki tek yönlüdür. Rehber, evlatlığın altsoyunun konumunu, çifte mirasçılığı ve saklı pay bakımından sonuçları ele alıyor.
Evlâtlık olarak miras hakkınız mı tartışılıyor?
Mirasçılık tespiti, saklı pay ve kaldırma davasında Hukukçular Evi uzman avukat kadrosuyla yanınızda.
Kanun ne diyor?
Türk Medeni Kanunu m. 500’e göre, evlatlık ve altsoyu, evlat edinene kan hısmı gibi mirasçı olur. Yani evlat edinilen kişi, evlat edinenin altsoyu konumunda kabul edilir; onun yasal mirasçısı sayılır ve miras payı ile saklı pay haklarından yararlanır. Önemli bir nokta, bu ilişkinin tek yönlü olmasıdır: evlat edinen ve onun hısımları, kural olarak evlatlığa mirasçı olmaz.
Uygulamada durum
Evlatlığın öz (biyolojik) ailesindeki mirasçılığı ise kural olarak devam eder; evlat edinilmesi, çocuğun öz anne-babasına olan miras hakkını sona erdirmez. Böylece evlatlık, hem evlat edinene hem de öz ailesine mirasçı olabilecek konumdadır. Bu durum, evlatlık lehine bir koruma sağlar.
Miras paylarının hesaplanmasında, evlatlık altsoy gibi değerlendirilir ve diğer altsoyla birlikte zümre kurallarına göre pay alır. Evlat edinme ilişkisinin hukuken usulüne uygun kurulmuş olması, bu sonuçların doğması için esastır.
Evlatlığın altsoyu da evlat edinene karşı aynı mirasçılık konumundan yararlanır. Önceki kanun dönemindeki evlat edinmeler bakımından bazı geçiş kuralları gündeme gelebileceğinden, ilişkinin kurulduğu tarih de değerlendirmede önem taşıyabilir.
Pratik sonuç
Evlat edinme ilişkisinin mahkeme kararı ve nüfus kaydıyla kurulduğunu gösteren belgeleri hazırlayın. Hem evlat edinen hem de öz aile yönündeki miras haklarınızı netleştirmek için bir avukata danışmanız yararlı olur.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız ve belirtilen kanun maddelerini güncel metinden teyit etmeniz önerilir.
İki madde, tek sonuç: evlatlık altsoy gibidir
Evlatlığın mirasçılığı iki maddede birbirini tamamlayarak düzenlenmiştir.
TMK m. 314 — evlat edinmenin hükümleri
Madde, ana ve babaya ait hak ve yükümlülüklerin evlat edinene geçtiğini ve evlatlığın evlat edinenin mirasçısı olacağını hükme bağlar. Bu sıfat, doğal mirasçılıkla aynı niteliktedir.
TMK m. 500 — miras hukuku sonucu
“Evlâtlık ve altsoyu, evlât edinene kan hısımı gibi mirasçı olurlar. Evlâtlığın kendi ailesindeki mirasçılığı da devam eder. Evlât edinen ve hısımları, evlâtlığa mirasçı olmazlar.“
Üç sonuç
- Evlatlık birinci zümre mirasçısıdır. Evlat edinenin altsoyuna dâhil olur; öz çocuklarla eşit pay alır ve TMK m. 495’teki eşitlik kuralı burada da geçerlidir.
- Evlatlığın altsoyu da aynı konumdadır. Evlatlık evlat edinenden önce ölmüşse, yerini kendi altsoyu halefiyet yoluyla alır.
- İlişki tek yönlüdür. Evlat edinen ve hısımları evlatlığa mirasçı olmaz. Evlatlık öldüğünde terekesi kendi kan hısımlarına ve varsa altsoyuna geçer.
Öz ailedeki mirasçılık sürer
Evlat edinme, çocuğun biyolojik ana-babasıyla olan soybağını miras hukuku bakımından sona erdirmez. Evlatlık; biyolojik ana ve babasından, onların hısımlarından (büyük ana, büyük baba, kardeşler) yasal mirasçı olma hakkını korur. Bu nedenle evlatlık, iki ayrı aileye birden mirasçı olabilecek konumdadır ve bu, evlatlık lehine bir korumadır.
Saklı pay ve pay hesabı
Evlatlığın saklı payı vardır
Evlatlık altsoy sayıldığından TMK m. 506 uyarınca saklı paylı mirasçıdır: altsoy için saklı pay, yasal miras payının yarısıdır. Evlat edinen, tasarruf edilebilir kısmı aşarak evlatlığın saklı payını zedeleyemez; zedelerse evlatlık tenkis davası açabilir.
TMK m. 571 uyarınca tenkis davası açma hakkı, saklı payın zedelendiğinin öğrenildiği tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinin, diğer tasarruflarda mirasın açılması tarihinin üzerinden on yıl geçmekle düşer.
Denkleştirme evlatlık için de işler
TMK m. 669/2’deki karine “altsoy” içindir ve evlatlık altsoy sayıldığından, evlat edinenin evlatlığa karşılık almaksızın yaptığı kazandırmalar (çeyiz, kuruluş sermayesi, malvarlığı devri, borçtan kurtarma ve benzerleri) aksi açıkça belirtilmiş olmadıkça denkleştirmeye tabidir. Bu kural evlatlık lehine olduğu kadar aleyhine de işleyebilir.
Örnek hesap
Evlat edinenin geride eşi, bir öz çocuğu ve bir evlatlığı kaldığını, indirimlerden sonra terekenin 4.000.000 TL olduğunu varsayalım. TMK m. 499 uyarınca eş 1/4 pay ile 1.000.000 TL alır; kalan 3/4 (3.000.000 TL) altsoy arasında eşit bölünür ve öz çocuk ile evlatlığın her birine 1.500.000 TL düşer. Evlatlığın saklı payı ise yasal payının yarısı, yani 750.000 TL’dir.
Mirastan yoksunluk ve çıkarma evlatlık için de geçerlidir
Evlatlığın konumu ayrıcalıklı değildir: TMK m. 578 uyarınca mirastan yoksunluk sebepleri evlatlık bakımından da uygulanır ve evlat edinen, TMK m. 510’daki koşullar varsa evlatlığı ölüme bağlı bir tasarrufla mirasçılıktan çıkarabilir.
Sık karşılaşılan özel durumlar
Evlatlık, evlat edinenin eşine de mirasçı olur mu?
Hayır — o kişi de kendisini evlat edinmemişse. Mirasçılık, evlat edinme ilişkisinin kurulduğu kişiye karşı doğar. Eşlerin birlikte evlat edinmesi hâlinde ise evlatlık her ikisine de mirasçı olur.
Evlat edinenin öz çocuklarıyla ilişkisi
Evlatlık ile evlat edinenin öz çocukları arasında doğrudan bir mirasçılık ilişkisi kurulmaz; ikisi de yalnızca evlat edinene mirasçıdır. Aralarında kardeş sıfatına dayalı ikinci zümre mirasçılığı doğup doğmayacağı ayrı bir tartışmadır ve somut olaya göre değerlendirilir.
Ergin evlatlıkta durum
Erginlerin evlat edinilmesi de mümkündür ve usulüne uygun kurulmuş bir evlat edinme ilişkisinde miras sonuçları aynıdır: ergin evlatlık da evlat edinene kan hısımı gibi mirasçı olur ve saklı paylı mirasçı sayılır.
Hangi tarihteki hukuk uygulanır?
Evlat edinme ilişkisinin kurulduğu tarih önemlidir. 4722 sayılı Kanun’un 17. maddesi uyarınca mirasçılık ve mirasın geçişi, mirasbırakanın ölümü tarihinde yürürlükte olan hükümlere göre belirlenir. 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi dönemindeki evlat edinmeler bakımından geçiş kuralları gündeme gelebileceğinden, hem evlat edinme tarihi hem ölüm tarihi birlikte değerlendirilmelidir.
İlişkinin geçerliliği esastır
Tüm bu sonuçların doğması, evlat edinme ilişkisinin usulüne uygun ve mahkeme kararıyla kurulmuş olmasına bağlıdır. Fiilî bakım, “manevi evlat” veya nüfusa kaydettirme gibi durumlar evlat edinme sayılmaz ve mirasçılık doğurmaz.
Belgeler ve pratik adımlar
Hazırlanacak belgeler
- Evlat edinmeye ilişkin mahkeme kararı ve kesinleşme şerhi,
- Evlat edinme ilişkisini gösteren nüfus kayıt örneği,
- Mirasbırakanın ölüm belgesi ve nüfus kayıtları,
- Öz aile yönündeki mirasçılık için biyolojik ana-babaya ilişkin nüfus kayıtları.
Adım adım
- Mirasçılık belgesi alın. Noterden veya sulh hukuk mahkemesinden; tek bir mirasçının başvurusu yeterlidir. Evlat edinme ilişkisi nüfus kayıtlarından anlaşılamıyorsa veya yargılama gerekiyorsa Noterlik Kanunu m. 71/B uyarınca noter belge veremez, sulh hukuk mahkemesine başvurulur.
- Belgede yer almıyorsanız iptalini isteyin. TMK m. 598/3 uyarınca mirasçılık belgesinin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir; süreye tabi değildir.
- Saklı payınızı hesaplayın. Vasiyetname veya sağlararası kazandırmalar saklı payınızı zedeliyorsa tenkis talebinde bulunun ve TMK m. 571’deki süreleri gözetin.
- Öz aile yönündeki mirasçılığınızı unutmayın. Bu, evlat edinmeyle sona ermez ve ayrı bir mirasçılık belgesi gerektirir.
- Terekeyi koruyun. TMK m. 640/4 uyarınca mirasçılardan her biri terekedeki hakların korunmasını tek başına isteyebilir ve sağlanan korumadan mirasçıların hepsi yararlanır.
TMK m.500: Tek Yönlü Mirasçılık
Evlat edinmede miras hakkı, üç kısa cümleyle düzenlenmiştir ve her cümle ayrı bir kural içerir. Bu üç kural birlikte okunduğunda ortaya tek yönlü bir mirasçılık ilişkisi çıkar.
TMK m.500: “Evlatlık ve altsoyu, evlat edinene kan hısımı gibi mirasçı olurlar. Evlatlığın kendi ailesindeki mirasçılığı da devam eder. Evlat edinen ve hısımları, evlatlığa mirasçı olmazlar.”
| Kural | İçerik | Sonuç |
|---|---|---|
| 1 | Evlatlık ve altsoyu, evlat edinene kan hısımı gibi mirasçı olur | Öz çocukla eşit pay ve saklı pay |
| 2 | Evlatlığın kendi ailesindeki mirasçılığı devam eder | Çift yönlü mirasçılık |
| 3 | Evlat edinen ve hısımları evlatlığa mirasçı olmaz | Ters yönde mirasçılık yok |
Birinci kural eşitliği kurar. Evlatlık, evlat edinenin öz çocuğuyla aynı zümrede, aynı oranda mirasçıdır. Saklı payı da aynıdır: TMK m.506 uyarınca yasal miras payının yarısı. Vasiyetnameyle bu pay zedelenirse evlatlık tenkis davası açabilir.
Maddede “ve altsoyu” ifadesinin bulunması ayrıca önemlidir. Evlatlık evlat edinenden önce ölmüşse, onun yerini halefiyet yoluyla kendi çocukları alır. Yani evlatlığın çocukları da evlat edinene mirasçı olur.
İkinci kural, evlat edinmenin biyolojik aileyle miras bağını koparmadığını gösterir. Evlatlık hem evlat edinene hem de öz anne babasına mirasçıdır. Bu, uygulamada en çok şaşırtan sonuçtur ve evlatlığı iki ayrı terekede mirasçı kılar.
Üçüncü kural ise ilişkinin tek yönlü olduğunu ortaya koyar: evlat edinen ve hısımları, evlatlığa mirasçı olmazlar. Evlatlık öldüğünde terekesi evlat edinene değil, kendi altsoyuna ve öz ailesine kalır.
Pay Hesabında Evlatlığın Konumu
Somut bir örnekle bakalım. Evlat edinenin bir öz çocuğu, bir evlatlığı ve sağ kalan eşi olsun. Tereke 1.200.000 TL.
| Mirasçı | Pay oranı | Tutar |
|---|---|---|
| Sağ kalan eş | 1/4 (TMK m.499/1) | 300.000 TL |
| Öz çocuk | 3/4’ün yarısı | 450.000 TL |
| Evlatlık | 3/4’ün yarısı | 450.000 TL |
Evlatlık ile öz çocuk arasında hiçbir fark yoktur. Saklı paylar da eşittir: her ikisi için de yasal miras payının yarısı, yani 225.000’er TL.
Ters yöndeki tabloyu da görmek gerekir. Evlatlık vefat ederse, evlat edinen onun mirasçısı olamaz. Evlatlığın terekesi önce kendi altsoyuna; altsoy yoksa öz anne babasına ve onların altsoyuna geçer.
| Ölen | Kim mirasçı olur | Kim olmaz |
|---|---|---|
| Evlat edinen | Evlatlık ve altsoyu, öz çocuklar, eş | — |
| Evlatlık | Kendi altsoyu, öz anne babası ve onların altsoyu | Evlat edinen ve hısımları |
| Öz anne baba | Evlatlık (mirasçılığı devam eder) | — |
Erginlerin Evlat Edinilmesi ve Miras Sonuçları
Evlat edinme yalnızca küçükler için değildir. TMK m.313 uyarınca, evlat edinenin altsoyunun açık muvafakatiyle ergin veya kısıtlı kişiler de belirli şartlarla evlat edinilebilir.
Bu şartlar üç bent hâlinde sayılmıştır: bedensel veya zihinsel engel sebebiyle sürekli yardıma muhtaç olup en az beş yıldan beri bakılıp gözetilmiş olmak; küçükken en az beş yıl süreyle bakılıp gözetilmiş ve eğitilmiş olmak; ya da diğer haklı sebeplerin bulunması ve en az beş yıldan beri aile hâlinde birlikte yaşanmış olması.
Miras hukuku bakımından sonuç aynıdır: ergin evlatlık da TMK m.500 uyarınca kan hısımı gibi mirasçı olur ve saklı payı doğar.
Altsoyun muvafakati şartı burada kritiktir. Evlat edinenin mevcut çocukları, evlat edinmeye açıkça muvafakat etmek zorundadır; çünkü bu işlem doğrudan kendi miras paylarını azaltır. Muvafakat alınmadan yapılan ergin evlat edinme işlemi sakattır.
| Konu | Küçüğün evlat edinilmesi | Erginin evlat edinilmesi |
|---|---|---|
| Altsoyun muvafakati | Aranmaz (görüşü değerlendirilir) | Açık muvafakat şart |
| Bakım süresi | 1 yıl | Kural olarak 5 yıl |
| Miras hakkı | Kan hısımı gibi | Kan hısımı gibi |
| Saklı pay | Doğar | Doğar |
Evlatlığın Miras Hakkına İlişkin Uyuşmazlıklar
| İddia | Değerlendirme |
|---|---|
| “Evlatlık öz çocuk gibi pay alamaz” | Yanlış; TMK m.500/1 eşitlik kurar |
| “Evlatlık öz ailesinden miras alamaz” | Yanlış; TMK m.500/2 mirasçılığı sürdürür |
| “Evlat edinen, evlatlığın mirasçısıdır” | Yanlış; TMK m.500/3 bunu açıkça reddeder |
| “Evlatlığın çocukları mirasçı olamaz” | Yanlış; madde “ve altsoyu” der |
| “Vasiyetle evlatlık miras dışı bırakılabilir” | Saklı payı ölçüsünde mümkün değil |
| “Evlatlık ilişkisi sonradan kaldırıldı” | Kaldırma kesinleşmişse mirasçılık düşer; tarih belirleyici |
Son satır uyuşmazlık doğuran hâllerden biridir. TMK m.317-319 uyarınca evlatlık ilişkisinin kaldırılması mümkündür ve dava hakkı, sebebin öğrenilmesinden başlayarak bir yıl, her hâlde evlat edinme işleminin üzerinden beş yıl geçmekle düşer. Mirasçılık bakımından belirleyici olan, ilişkinin ölüm tarihinde devam edip etmediğidir.
Uyuşmazlıkta ispat kolaydır: evlat edinme mahkeme kararıyla kurulur ve nüfus kütüğüne işlenir. Nüfus kayıt örneği, evlatlığın mirasçılığını doğrudan ortaya koyar.
Tek bakışta: TMK m.500’ün üç kuralı ve sınırı
Evlâtlığın miras hakkı öz çocuktan hiçbir farklılık göstermez. Ama ilişki tek yönlüdür — işte en çok karıştırılan nokta budur.
| Kural | İçeriği | Sonuç |
|---|---|---|
| 1 | Evlâtlık ve altsoyu, evlât edinene kan hısımı gibi mirasçı olur | Birinci zümre; öz çocukla tam eşit pay |
| 2 | Evlâtlığın kendi ailesindeki mirasçılığı da devam eder | İki taraftan mirasçı olur |
| 3 | Evlât edinen ve hısımları, evlâtlığa mirasçı olmazlar | Evlâtlık ölürse malları evlât edinene geçmez |
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Saklı pay | Evlâtlık saklı paylı mirasçıdır; yasal payının 1/2‘si dokunulamaz | TMK m.506/1 |
| Vasiyetle dışlanabilir mi? | Saklı payı aşan kısımda evet; saklı payına dokunulamaz — aşılırsa tenkis istenir | TMK m.560 |
| Mirasçılıktan çıkarma (ıskat) | Ancak TMK m.510 sebepleri varsa ve sebep tasarrufta açıkça belirtilmişse | TMK m.510-512 |
| Ölüm anında ilişki geçerli olmalı | Mirasçılık için ilişkinin ölüm anında ayakta olması şarttır | TMK m.580/1 |
| İlişki kaldırılmışsa | Miras hakkı doğmaz; kaldırma kararı geriye etkilidir | TMK m.317-319 |
| Kaldırma süresi | Sebebin öğrenilmesinden bir yıl — beş yıllık üst sınır AYM kararıyla iptal edilmiştir | TMK m.319 · AYM E.2012/35, K.2012/203 |
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Evlâtlık öz çocuktan az mı alır? | Hayır — tam eşit pay alır |
| Biyolojik ailesinden de miras alabilir mi? | Evet — kendi ailesindeki mirasçılığı devam eder |
| Evlâtlığın altsoyu (torunları) mirasçı olur mu? | Evet — evlâtlık gibi, kan hısmı sayılır |
| Evlâtlık vefat ederse evlât edinen mirasçı olur mu? | Hayır — evlât edinen ve hısımları evlâtlığa mirasçı olmaz |
| Evlât edinenin diğer çocukları itiraz edebilir mi? | Mirasçılığa itiraz edemezler; ancak ilişkinin kuruluşundaki sakatlığa dayanarak kaldırma davası açılabilir |
| İki taraftan miras hakkı çakışır mı? | Hayır — iki ayrı tereke, iki ayrı mirasçılık |
🗺️ Aile ve Boşanma Hukuku Konu Haritası
Sürecin tüm aşamaları için hazırladığımız rehberler:
💔 Boşanma Davası
- Boşanma Kararı Ne Zaman Kesinleşir? İstinaf ve Temyiz
- Ön İnceleme Duruşması: Taraflar Ne Yapmalı?
- Tensip Zaptı Nedir? İlk Duruşmaya Hazırlık
- Şiddetli Geçimsizlik Nedeniyle Boşanma Nasıl İspatlanır?
- Boşanma Davasında Islah: Talep ve Sebep Değişikliği
- Boşanma Davasından Vazgeçme: Feragat ve Sonuçları
💰 Nafaka
- Nafaka Hesaplama ve Artırım Aracı
- Tedbir Nafakası Geriye Dönük İstenebilir mi?
- Emekli Maaşına Nafaka İçin Haciz Konur mu?
- Nafaka Ödememe ve Tazyik Hapsi
- Yoksulluk Nafakası Alan Eş Yeniden Evlenirse
- İştirak Nafakası Çocuk 18 Yaşına Gelince Biter mi?
👶 Velayet ve Çocuk
- Bekar Biri Tek Başına Evlat Edinebilir mi?
- Sosyal İnceleme Raporu (SİR) ve Velayet
- Velayeti Alan Ebeveyn Başka Şehre Taşınabilir mi?
- Geçici (Tedbiren) Velayet Nedir?
- Boşanmadan Sonra Çocuğun Nüfus Kaydı
- Koruyucu Aile ile Evlat Edinme Farkı
🏠 Mal Rejimi ve Paylaşım
- Evlilikte Alınan Araba Boşanmada Paylaşılır mı?
- Aile Konutu Şerhi Tapuya Nasıl Konulur?
- Krediyle Alınan Ev Boşanmada Nasıl Paylaşılır?
- Mal Paylaşımı Davasında Zamanaşımı
- Emekli İkramiyesi Mal Paylaşımına Girer mi?
- Ortak Kredi ve Banka Borçları Nasıl Paylaşılır?
🛡️ Şiddet ve Koruma (6284)
- 6284 Kapsamında Koruma Kararı Nasıl Alınır?
- 6284 Koruma Kararına İtiraz: Süre ve Usul
- Koruma Kararının Süresi Dolmadan Uzatma
- 6284 Kapsamında Elektronik Kelepçe
- Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır?
- Uzaklaştırma Kararı İşyeri ve Okulu da Kapsar mı?
💍 Evlilik ve Statü
- Evlenme Yaşı Kaçtır? 16-17 Yaşında Evlilik
- Boşanmadan Sonra Kimlik, Pasaport ve Nüfus Kaydı
- Yurt Dışında Yapılan Evlilik Türkiye’de Geçerli mi?
- Evlilik Dışı Doğan Çocuk Nüfusa Nasıl Kaydedilir?
- Eşin Borcundan Diğer Eş Sorumlu mu?
- Yabancı Biriyle Evlilik: Gerekli Belgeler
📚 Genel çerçeve için Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi sayfamıza bakabilirsiniz.
Evlat Edinme ile Diğer Soybağı Hâllerinin Karşılaştırması
Miras hukukunda soybağı üç ayrı yoldan kurulabilir ve her birinin miras sonucu farklıdır. Uygulamada bu üç hâl sıklıkla birbirine karıştırılır.
| Hâl | Nasıl kurulur | Miras sonucu | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Evlat edinme | Mahkeme kararı | Tek yönlü: evlatlık mirasçı olur, evlat edinen olmaz | TMK m.500 |
| Evlilik dışı çocuk, soybağı kurulmuş | Tanıma veya babalık hükmü | Çift yönlü: tam ve eşit mirasçılık | TMK m.498 |
| Evlilik içi çocuk | Doğumla / babalık karinesi | Çift yönlü: tam mirasçılık | TMK m.495 |
| Üvey çocuk (evlat edinilmemiş) | — | Mirasçılık yok | — |
Son satır uygulamada en çok hayal kırıklığı yaratan sonuçtur. Yıllarca birlikte yaşanmış, fiilen evlat gibi büyütülmüş üvey çocuk, evlat edinme işlemi yapılmadıysa mirasçı olamaz. Fiilî durum mirasçılık doğurmaz.
Bu sonucu değiştirmenin iki yolu vardır: sağlığında evlat edinme işlemini tamamlamak ya da vasiyetnameyle kazandırmada bulunmak. İkinci yol saklı paylarla sınırlıdır; üvey çocuğa yapılacak kazandırma tasarruf edilebilir kısmı aşamaz.
İkinci satırdaki fark da önemlidir. Evlilik dışı doğmuş ve soybağı kurulmuş çocuk, evlatlıktan farklı olarak çift yönlü mirasçıdır: babaya mirasçı olduğu gibi baba da ona mirasçı olur. Evlat edinmede ise bu ilişki tek yönlüdür.
Evlat Edinme Öncesinde Miras Planlaması
Evlat edinme, mevcut mirasçıların paylarını doğrudan azaltan bir işlemdir. Bu nedenle işlemden önce miras tablosunun hesaplanması, sonradan doğacak uyuşmazlıkları önler.
| Kontrol | Neden |
|---|---|
| Mevcut altsoyun payı ne kadar azalacak | Evlatlık eşit pay alır |
| Saklı pay dengesi | Evlatlığın saklı payı doğar |
| Ergin evlat edinmede muvafakat | TMK m.313 açık muvafakat arar |
| Vasiyetnamenin gözden geçirilmesi | Tasarruf oranı değişir |
| Daha önce yapılmış kazandırmalar | Denkleştirme ve tenkis hesabı etkilenir |
Dördüncü satır sıkça atlanır. Evlat edinmeden önce yapılmış bir vasiyetname, evlatlığın saklı payı nedeniyle tenkise açık hâle gelebilir. Evlat edinme sonrasında vasiyetnamenin yeniden değerlendirilmesi gerekir.
Beşinci satır ise mevcut çocuklara sağlığında yapılmış devirleri ilgilendirir. Evlatlık da yasal mirasçı olduğundan, TMK m.669 uyarınca denkleştirme talep edebilir ve saklı payı zedelenmişse tenkis isteyebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Evlatlık miras alır mı?
Evet. TMK m. 500 uyarınca evlatlık ve altsoyu, evlat edinene kan hısımı gibi mirasçı olur. TMK m. 314 uyarınca da evlatlık, evlat edinenin mirasçısıdır ve bu sıfat doğal mirasçılıkla aynı niteliktedir.
Evlatlık öz çocukla eşit pay alır mı?
Evet. Evlatlık evlat edinenin altsoyuna dâhil olur ve TMK m. 495’teki eşitlik kuralı gereği öz çocuklarla eşit pay alır. Evlatlığın altsoyu da aynı konumdan yararlanır.
Evlat edinen evlatlığa mirasçı olur mu?
Hayır. TMK m. 500 uyarınca ilişki tek yönlüdür: evlat edinen ve hısımları evlatlığa mirasçı olmaz. Evlatlık öldüğünde terekesi kendi kan hısımlarına ve varsa altsoyuna geçer.
Evlat edinilince öz aileye mirasçılık sona erer mi?
Hayır. TMK m. 500 uyarınca evlatlığın kendi ailesindeki mirasçılığı devam eder. Evlatlık, biyolojik ana-babasından ve onların hısımlarından yasal mirasçı olma hakkını korur.
Evlatlığın saklı payı var mı?
Evet. Evlatlık altsoy sayıldığından TMK m. 506 uyarınca saklı paylı mirasçıdır ve saklı payı yasal miras payının yarısıdır. Saklı payı zedelenirse tenkis davası açabilir.
Tenkis davası için süre nedir?
TMK m. 571 uyarınca saklı payın zedelendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinden, diğer tasarruflarda mirasın açılması tarihinden itibaren on yıl.
Evlat edinenin evlatlığa yaptığı bağışlar hesaba katılır mı?
Evet. TMK m. 669/2’deki karine altsoy içindir ve evlatlık altsoy sayılır; evlat edinenin karşılık almaksızın yaptığı kazandırmalar, aksi açıkça belirtilmiş olmadıkça denkleştirmeye tabidir.
Fiilî bakım veya “manevi evlat” mirasçılık doğurur mu?
Hayır. Miras sonuçlarının doğması için evlat edinme ilişkisinin usulüne uygun ve mahkeme kararıyla kurulmuş olması gerekir. Fiilî bakım veya nüfusa kaydettirme evlat edinme sayılmaz.
📚 İlgili Rehberler
Bu konuda avukat desteğine mi ihtiyacınız var?
Durumunuzu Hukukçular Evi uzman kadrosuyla değerlendirin; ilk görüşme için hemen ulaşın.
Dosyanız için değerlendirme
Süreler kısadır ve usul hataları geri alınamaz. Belgelerinizi birlikte inceleyelim.
Bu içerik Miras Hukuku alanındadır.
Miras Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları
Evlatlığın altsoyu da mirasçı olur mu?
TMK m.500 uyarınca evlatlık ve altsoyu, evlat edinene kan hısımı altsoy gibi mirasçı olur.
Evlat edinme kararı ne zaman sonuç doğurur?
Kararın kesinleşmesiyle sonuç doğurur. Kesinleşmeden önceki ölümlerde mirasçılık sıfatı doğmaz.
Evlatlık mirastan çıkarılabilir mi?
Mirasçılıktan çıkarma, kanunda öngörülen ağır koşulların varlığına bağlıdır. Bu koşullar altsoy için olduğu gibi evlatlık için de aranır.
Evlat edinen kişi evlatlığın mirasında hak sahibi olur mu?
Evlat edinenin, evlatlığın mirasçısı olması bakımından kanuni düzenleme farklıdır; bu husus somut olayda değerlendirilir.
Yurt dışında yapılan evlat edinme geçerli mi?
Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de sonuç doğurması için tanıma gerekir. Tanınmadan mirasçılık ileri sürülemez.
Evlatlığa yapılan devirler denkleştirmeye tabi mi?
Altsoy konumunda olduğundan, TMK m.669 vd. uyarınca kendisine yapılan karşılıksız kazandırmalar denkleştirme kapsamında değerlendirilir.
