Muris Muvazaası Davasında Harç, Dava Değeri ve Vekâlet Ücreti (2026)

Muris muvazaası davası, taşınmazın aynına ilişkin olduğu için nispi harca tabidir. Dava değeri taşınmazın değerine göre belirlenir ve harç bu değer üzerinden hesaplanır. Yüksek değerli taşınmazlarda dava açılış maliyeti ciddi tutarlara ulaşabildiğinden, hesabın baştan doğru yapılması gerekir. Bu rehber 2026 tutarlarıyla, örnek hesap üzerinden ilerler.

Dava Değeri Nasıl Belirlenir?

492 sayılı Harçlar Kanunu m.16, değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerlerin esas alınacağını düzenler. Aynı madde, müdahalenin men’i, tescil ve tapu kaydı iptali gibi taşınmazın aynına ilişkin davalarda taşınmazın değerinin dikkate alınacağını açıkça belirtir.

Aynı hükümde, taşınmazın aynına ilişkin davalarda ecrimisil ve tazminat gibi taleplerde de bulunulması hâlinde harcın, taşınmazın değeri ile talep olunan tazminat ve ecrimisil tutarı üzerinden alınacağı düzenlenmiştir. Dolayısıyla ecrimisil talebi eklendiğinde harç matrahı büyür.

Değer tayini mümkün olan hâllerde dava dilekçesinde değer gösterilmesi zorunludur. Gösterilmemişse davacıya tespit ettirilir; tespitten kaçınılması hâlinde dava dilekçesi işleme konulmaz. Noksan tespit edilen değerler bakımından ise m.30 uygulanır: yargılama sırasında değerin gösterilenden fazla olduğu anlaşılırsa eksik harç tamamlattırılır.

2026 Yılı Harç Tutarları

492 sayılı Kanuna bağlı tarifelerdeki maktu harç tutarları, 31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98) ile 2026 yılı için güncellenmiştir. Nispi karar ve ilam harcı oranı ise binde 68,31 olarak uygulanmaya devam etmektedir.

2026 yargı harçları — 492 s.K. bağlı (1) sayılı Tarife

Örnek Hesap: 4.000.000 TL Değerinde Taşınmaz

Miras bırakanın üç çocuğu vardır. Taşınmazın rayiç değeri 4.000.000 TL’dir. Mirasçılardan biri, kendi payı olan 1/3 oranında iptal ve tescil talep etmektedir.

Dava değeri: 4.000.000 × 1/3 = 1.333.333 TL

Nispi karar ve ilam harcı (toplam): 1.333.333 × 68,31 / 1.000 = 91.079,10 TL

Peşin harç (1/4): 91.079,10 / 4 = 22.769,78 TL

Örnek dosyada harç dökümü

Aynı taşınmaz için üç mirasçının birlikte dava açması hâlinde dava değeri 4.000.000 TL’nin tamamı olur; peşin harç 68.310,00 TL’ye çıkar. Bu nedenle mirasçıların birlikte mi ayrı ayrı mı dava açacağı, hem usulî hem mali bir tercihtir.

Gider Avansı ve Dosya Masrafları

HMK m.114 uyarınca gider avansının yatırılmış olması dava şartıdır. Avans; tebligat, tanık, bilirkişi, keşif ve müzekkere giderlerini karşılamak üzere mahkemece belirlenir.

Muris muvazaası davaları, avans ihtiyacı yüksek dosyalardır. Sebebi şudur: çok sayıda kuruma müzekkere yazılır (bankalar, SGK, vergi dairesi, tapu, belediye, abonelik kurumları), keşif yapılır, bilirkişi incelemesi alınır ve genellikle birden fazla tanık dinlenir.

Gider avansının başlıca kalemleri

Avans yetersiz kalırsa mahkeme tamamlanması için kesin süre verir. Süre içinde tamamlanmazsa dosya işlemden kaldırılır; HMK m.150 uyarınca üç ay içinde yenilenmezse dava açılmamış sayılır.

Islah Harcı: Bilirkişi Raporundan Sonra

Muris muvazaası davalarında sıkça yaşanan durum şudur: dava, davacının tahmin ettiği bir değer üzerinden açılır; bilirkişi raporu taşınmazın çok daha yüksek değerde olduğunu ortaya koyar. Bu hâlde dava değerinin artırılması gerekir.

HMK m.176 uyarınca taraflardan her biri aynı davada yalnızca bir kez ıslah yoluna başvurabilir. Islah, tahkikat sona erinceye kadar yapılabilir.

Artırılan kısım üzerinden binde 68,31 oranındaki nispi karar ve ilam harcı hesaplanır ve bu tutarın dörtte biri ıslah dilekçesiyle birlikte yatırılır. Örneğin dava 1.000.000 TL üzerinden açılmışken bilirkişi değeri 2.500.000 TL olarak tespit ederse:

• Artırılan kısım: 1.500.000 TL
• Nispi harç: 1.500.000 × 68,31 / 1.000 = 102.465,00 TL
• Islahla yatırılacak peşin harç (1/4): 25.616,25 TL

Islah harcının yatırılmaması hâlinde artırılan kısım yönünden talep sonuç doğurmaz. Bu nedenle ıslah dilekçesi ve harç makbuzunun birlikte sunulması gerekir.

Vekâlet Ücreti

Taşınmazın aynına ilişkin davalar nispi vekâlet ücretine tabidir. Avukatlık Kanunu m.168 uyarınca her yıl Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, hükmedilecek vekâlet ücretinin alt sınırını belirler.

Tarifede konusu para veya para ile değerlendirilebilen işlerde, dava değeri üzerinden kademeli oranlar uygulanır. Değer yükseldikçe uygulanan oran kademeli olarak düşer. Hesaplanan nispi ücret, tarifede o mahkeme için öngörülen maktu asgari ücretin altına düşemez.

İki ayrı vekâlet ücreti kavramını karıştırmamak gerekir:

• Akdi vekâlet ücreti: Müvekkil ile avukat arasındaki sözleşmeyle belirlenen ücret. Avukatlık Kanunu m.164 uyarınca dava değerinin yüzde yirmi beşini aşmamak üzere, sonuçtan pay alınması da kararlaştırılabilir.
• Yargılama vekâlet ücreti: Mahkemenin, kaybeden taraftan alınıp kazanan taraf lehine hükmettiği ücret. Bu ücret tarifeye göre hesaplanır ve müvekkile değil, avukata aittir.

Dava sonucuna göre vekâlet ücreti

Masraf İadesi: Kaybeden Taraftan Nasıl Tahsil Edilir?

HMK m.326 uyarınca yargılama giderleri kural olarak aleyhine hüküm verilen taraftan alınır. Ancak bu, paranın kendiliğinden geleceği anlamına gelmez.

1. Karar kesinleşir (istinaf ve temyiz süreleri geçer veya kanun yolları tüketilir).
2. Kesinleşme şerhi alınır.
3. İlam, yargılama gideri ve vekâlet ücreti kalemleri için ilamlı icra takibine konulur.
4. Borçlunun mal varlığı üzerinden tahsil yapılır.

Karşı tarafın ödeme gücü yoksa, kararda hükmedilmiş olsa dahi masraflar fiilen tahsil edilemeyebilir. Bu risk, dava açma kararı verilirken göz önünde tutulmalıdır.

... ( ) ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE

DOSYA NO : 2026/... Esas

DAVACI      : ...
VEKİLİ      : Av. ...
DAVALI      : ...

KONU : HMK m.176 uyarınca dava değerinin ıslah yoluyla artırılması ve
ıslah harcının yatırılmasına ilişkin dilekçemizdir.

AÇIKLAMALAR :

1. İşbu dava, dava konusu ... ada ... parsel sayılı taşınmaz yönünden
   müvekkilin miras payı esas alınarak ... TL değer üzerinden açılmıştır.

2. Mahkemenizce .../.../2026 tarihinde yapılan keşif sonrası alınan
   .../.../2026 havale tarihli bilirkişi raporunda, dava konusu taşınmazın
   miras bırakanın ölüm tarihi itibarıyla değeri ... TL olarak tespit
   edilmiştir.

3. Bu tespit karşısında müvekkilin miras payına düşen değer ... TL'ye
   ulaşmaktadır. Dava değerinin bilirkişi raporuyla ortaya çıkan gerçek
   değere yükseltilmesi zorunlu hâle gelmiştir.

4. HMK m.176 uyarınca ıslah hakkı bu dilekçeyle ve BİR DEFAYA MAHSUS
   olarak kullanılmaktadır.

5. Artırılan ... TL üzerinden hesaplanan nispi karar ve ilam harcının
   dörtte birine karşılık gelen ... TL, işbu dilekçe ekinde sunulan
   .../.../2026 tarih ve ... sayılı makbuz ile mahkemeniz veznesine
   yatırılmıştır.

TALEP SONUCU :

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1- Dava değerinin ... TL'ye yükseltilmesine ve davanın bu değer üzerinden
   görülmesine,

2- Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, dava konusu taşınmazın
   tapu kaydının müvekkilin miras payı oranında İPTALİ ile müvekkil adına
   TESCİLİNE,

3- Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine

karar verilmesini vekâleten arz ve talep ederiz.  .../.../2026

EKİ : Islah harcı makbuzu

                                                    Davacı Vekili
                                                       Av. ...

Adli Yardım

HMK m.334 vd. uyarınca, kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken yargılama giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kişiler adli yardımdan yararlanabilir. Talebin kabulü için ayrıca iddianın açıkça dayanaktan yoksun olmaması gerekir.

Adli yardım talebi, davanın açıldığı mahkemeye dilekçe ile yapılır. Talebe, mali durumu gösteren belgeler (gelir belgesi, mal varlığı durumunu gösteren kayıtlar, muhtardan alınan fakirlik belgesi) eklenir. Kabul edilirse harç ve giderlerden geçici muafiyet sağlanır; ancak dava sonunda haksız çıkılırsa bu giderler tahsil edilebilir.

Bakiye Karar Harcı ve Kesinleşme İlişkisi

Nispi harcın dörtte biri dava açılışında peşin alınır. Kalan dörtte üçü ise 492 sayılı Kanun m.28 uyarınca kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir.

Uygulamada gözden kaçan husus şudur: bakiye karar harcı yatırılmadan ilam infaz edilemez. Tapu iptali ve tescil kararının tapu müdürlüğünde işlenebilmesi için hem kararın kesinleşmesi hem de harcın tamamlanmış olması gerekir.

Bakiye harcın kimden alınacağı da karar altına alınır. Dava kabul edilmişse harç davalıya yükletilir; ancak davacı, kararı infaz edebilmek için harcı önce kendisi yatırıp sonra ilamlı icra yoluyla davalıdan tahsil etmek durumunda kalabilir.

Dava sonucuna göre karar harcı

Toplam Maliyeti Planlamak: Kontrol Listesi

Muris muvazaası davası açmadan önce şu kalemlerin toplamı çıkarılmalıdır. Bu, hem müvekkile gerçekçi bilgi verilmesini hem de dosyanın ekonomik olarak sürdürülebilir olmasını sağlar.

1. Emsal satış araştırması. Taşınmazın gerçekçi değerini belirleyin; dava değeri buradan çıkar.
2. Talep sonucunu netleştirin. Tamamı mı, miras payı oranında mı? Ecrimisil talebi eklenecek mi? Her ikisi de harç matrahını değiştirir.
3. Peşin harcı hesaplayın. Dava değeri × 68,31 / 1.000 / 4.
4. Başvurma harcını ekleyin. Asliye hukukta 732,00 TL.
5. Gider avansını tahmin edin. Davalı sayısı, müzekkere sayısı, keşif ihtiyacı ve tanık sayısına göre.
6. Keşif harcını hesaba katın. 5.188,00 TL; birden fazla taşınmaz varsa her keşif için ayrı.
7. Islah ihtimalini öngörün. Bilirkişi değeri beklenenin üzerinde çıkarsa ek harç gerekecektir.
8. Kaybetme senaryosunu hesaplayın. Karşı taraf lehine hükmedilecek nispi vekâlet ücretini ve yargılama giderlerini çıkarın.
9. Kanun yolu maliyetini ekleyin. İstinaf başvurma harcı 2.002,00 TL, temyiz 3.608,50 TL.
10. Tahsil edilebilirliği değerlendirin. Karşı tarafın mal varlığı, kazanılan giderlerin fiilen tahsil edilip edilemeyeceğini belirler.

Sık Yapılan Hatalar

• Dava değerini gerçek dışı düşük göstermek. Mahkeme değeri tespit ettirir, eksik harcı tamamlatır ve verilen kesin süre kaçırılırsa dosya işlemden kaldırılır.
• Islah hakkını erken tüketmek. Islah bir kez kullanılabilir; bilirkişi raporundan önce yapılan ıslah, sonradan değer artışını yakalama imkânını ortadan kaldırır.
• Gider avansını eksik yatırmak. Muris muvazaası dosyaları yüksek müzekkere ve keşif gideri üretir; eksik avans yargılamayı durdurur.
• Vekâlet ücreti riskini hesaba katmamak. Yüksek dava değeri, kaybedilme hâlinde yüksek nispi vekâlet ücreti anlamına gelir.
• Kesinleşmeden icraya koymak. Tapu iptali ve tescil ilamları kesinleşmeden infaz edilemez; masraf tahsili de kesinleşmeye bağlıdır.
• Sulh imkânını değerlendirmemek. İlk celsede sulh hâlinde karar harcının üçte biri alınır; bu ciddi bir tasarruftur.

Dayanak Mevzuat

• 492 s. Harçlar Kanunu m.16 — değer esası, taşınmazın aynına ilişkin davalar
• 492 s. Harçlar Kanunu m.22 — feragat, kabul ve sulhte harç indirimi
• 492 s. Harçlar Kanunu m.28 — nispi harçlarda ödeme zamanı
• 492 s. Harçlar Kanunu m.30 — noksan tespit edilen değer
• 492 s. Kanuna bağlı (1) sayılı Tarife — yargı harçları
• Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98) — 31.12.2025 t. ve 33124 s. RG, 2026 tutarları
• 6100 s. HMK m.114 — gider avansı, dava şartı
• 6100 s. HMK m.150 — dosyanın işlemden kaldırılması
• 6100 s. HMK m.176-177 — ıslah
• 6100 s. HMK m.323, m.326 — yargılama giderleri ve sorumluluk
• 6100 s. HMK m.334 vd. — adli yardım
• 1136 s. Avukatlık Kanunu m.164, m.168 — avukatlık ücreti ve asgari ücret tarifesi

Harcın Kanuni Dayanağı ve Ödeme Anları

Muris muvazaası davasında ödenecek tutarların hangi maddeye dayandığı bilindiğinde, hem bütçe planlaması hem de karşı tarafın harç itirazlarına verilecek cevap netleşir.

Beşinci satır, bu dava türünde neredeyse kural hâline gelmiştir. Dava açılırken taşınmazın emlak vergisi değeri veya tahmini rayiç üzerinden bildirilen değer, keşif ve bilirkişi raporundan sonra çoğu zaman yükselir. Aradaki farkın harcı tamamlanmadan yargılamaya devam edilemeyeceği için, bu kalem baştan öngörülmelidir.

Giderlerin Nihai Paylaşımı

Ödenen harç ve masrafların kimde kalacağı, davanın sonucuna göre belirlenir; bu nedenle toplam maliyet ancak karar aşamasında netleşir.

Üçüncü satır, muvazaa dosyalarında en sık karşılaşılan sonuçtur. Birden fazla taşınmaz için açılan davada bazıları bakımından muvazaa sabit görülür, bazıları bakımından görülmez; bu durumda kazanılan kısma rağmen reddedilen kısım için karşı yan vekâlet ücreti doğar. Dava kapsamının gerçekten delillendirilebilecek taşınmazlarla sınırlanması, maliyeti doğrudan düşürür.

Genel harç rejimi için miras davalarında harç ve yargılama gideri rehberimize bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Muris muvazaası davasında dava değeri nasıl belirlenir?

492 sayılı Harçlar Kanunu m.16 uyarınca tapu kaydının iptali gibi taşınmazın aynına ilişkin davalarda taşınmazın değeri esas alınır. Uygulamada davacı, miras payına düşen kısım üzerinden dava değeri gösterir. Değerin düşük gösterildiği tespit edilirse mahkeme m.30 uyarınca değeri tespit ettirir ve eksik harcı tamamlatır.

2026 yılında nispi harç oranı nedir?

Nispi karar ve ilam harcı oranı binde 68,31’dir. Bu tutarın dörtte biri dava açılırken peşin harç olarak yatırılır, kalan dörtte üçü karar aşamasında tahsil edilir. Hesaplanan nispi harç 732,00 TL’nin altında kalamaz.

Asliye hukuk mahkemesinde başvurma harcı ne kadar?

2026 yılı için asliye hukuk mahkemelerinde başvurma harcı 732,00 TL’dir. Sulh hukuk mahkemeleri ve icra mahkemelerinde ise 335,20 TL olarak uygulanır.

Keşif harcı ne kadar?

2026 yılı için keşif harcı 5.188,00 TL’dir. Muris muvazaası davalarında taşınmazın değerinin tespiti için keşif hemen her dosyada yapıldığından bu kalem bütçeye baştan dâhil edilmelidir.

Dava reddedilirse harç ne olur?

492 sayılı Kanuna bağlı (1) sayılı Tarife uyarınca davanın reddi hâlinde nispi değil maktu karar harcı alınır. Ancak davacı, peşin yatırdığı harcı geri alamaz ve ayrıca davalı lehine vekâlet ücreti ile yargılama giderlerine mahkûm edilir.

İlk duruşmada sulh olunursa harç indirimi var mı?

Evet. 492 sayılı Harçlar Kanunu m.22 uyarınca ilk celsede feragat, kabul veya sulh hâlinde karar harcının yalnızca üçte biri alınır. İlk celseden sonra gerçekleşirse üçte ikisi alınır. Bu, sulh için önemli bir mali teşviktir.

Bilirkişi raporundan sonra dava değeri artırılabilir mi?

Evet, ıslah yoluyla. HMK m.176 uyarınca taraflardan her biri aynı davada yalnızca bir kez ıslah yoluna başvurabilir. Artırılan kısım üzerinden binde 68,31 oranındaki nispi harcın dörtte biri ıslah dilekçesiyle birlikte yatırılmalıdır.

Gider avansı ne kadar yatırılır?

Gider avansı, tebligat sayısı, tanık sayısı, bilirkişi ve keşif ihtiyacına göre mahkemece belirlenir ve dava şartıdır. Muris muvazaası davalarında çok sayıda müzekkere, keşif ve bilirkişi gerektiğinden avans genellikle diğer davalara göre yüksek tutulur; eksik kalırsa mahkeme tamamlanması için kesin süre verir.

Vekâlet ücreti nasıl hesaplanır?

Taşınmazın aynına ilişkin davalar nispi vekâlet ücretine tabidir. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin ilgili maddesi uyarınca dava değeri üzerinden kademeli oranlar uygulanır ve hesaplanan tutar, tarifedeki maktu asgari ücretin altına düşemez.

Kaybeden taraf tüm masrafları öder mi?

HMK m.326 uyarınca yargılama giderleri kural olarak aleyhine hüküm verilen taraftan alınır. Davanın kısmen kabulü hâlinde giderler kabul ve ret oranına göre paylaştırılır. Karşı taraftan tahsil için kararın kesinleşmesi ve ilamlı icra takibi gerekir.

Birden fazla taşınmaz varsa harç nasıl hesaplanır?

Her taşınmaz için ayrı dava değeri belirlenir ve toplam değer üzerinden nispi harç hesaplanır. Taşınmazlar farklı yerlerdeyse HMK m.12’deki kesin yetki nedeniyle davaların ayrılması gündeme gelebilir; bu hâlde her dosya için ayrı başvurma harcı ödenir.

Terditli talep varsa harç hangi talep üzerinden alınır?

Terditli taleplerde harç, talepler arasında değeri en yüksek olan üzerinden hesaplanır. Muvazaa nedeniyle tapu iptali talebi genellikle tenkis talebinden yüksek değerli olduğundan harç bu talep üzerinden yatırılır.

Adli yardımdan yararlanabilir miyim?

HMK m.334 vd. uyarınca yargılama giderlerini ödemesi kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürecek kişiler adli yardım talep edebilir. Talebin kabulü için davanın açıkça dayanaktan yoksun olmaması da gerekir. Kabul edilirse harç ve giderlerden geçici muafiyet sağlanır.

İstinaf ve temyiz harçları ne kadar?

2026 yılı için bölge adliye mahkemesine istinaf başvurma harcı 2.002,00 TL, Yargıtay hukuk dairelerine temyiz başvurma harcı 3.608,50 TL’dir. Davalı bakımından istinaf karar ve ilam harcı, uyuşmazlık konusu değer üzerinden binde 68,31’in dörtte biri olarak hesaplanır.

Harç eksik yatırılırsa ne olur?

Mahkeme eksikliğin tamamlanması için süre verir. Verilen kesin süre içinde harç tamamlanmazsa dosya işlemden kaldırılır ve HMK m.150 uyarınca üç ay içinde yenilenmezse dava açılmamış sayılır.