Kamulaştırma Davaları

Kamulaştırma, kamu yararının gerektirdiği hâllerde idarenin, özel mülkiyetteki taşınmazı bedelini ödeyerek kamuya kazandırmasıdır. Anayasa’nın 46. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na dayanır. Uygulamada en sık karşılaşılan uyuşmazlıklar; kamulaştırma bedelinin düşük belirlenmesi, acele kamulaştırma işlemleri ve idarenin usulüne uygun kamulaştırma yapmadan taşınmaza el atmasıdır (kamulaştırmasız el atma). Bu sayfada kamulaştırma sürecini, açılan davaları ve haklarınızı sade bir dille anlatıyor; taşınmazınızın gerçek değeri üzerinden hak elde etmeniz için sizi temsil ediyoruz.

📘 Detaylı Kamulaştırma Rehberi

Kamulaştırma sürecinin tüm aşamalarını kapsayan ana rehberimizde bedel tespitinden el atmaya ayrıntılı başvuru yazılarına ulaşabilirsiniz.

Rehbere Git →

Kamulaştırma Nedir ve Nasıl Yapılır?

Kamulaştırma; kamu yararı kararının alınması, taşınmazın belirlenmesi, kıymet takdiri ve malikle uzlaşma (satın alma usulü) aşamalarını izler. İdare, taşınmazı önce pazarlıkla (uzlaşma yoluyla) satın almaya çalışır; anlaşma sağlanamazsa, taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davası açar. Mahkeme, bilirkişi aracılığıyla gerçek bedeli belirler; bedel bloke edilip taşınmaz idare adına tescil edilir.

Sık Açılan Kamulaştırma Davaları

Bedel Tespiti ve Tescil Davası

Uzlaşma sağlanamadığında idarece açılan bu davada mahkeme, taşınmazın gerçek değerini bilirkişi incelemesiyle tespit eder ve taşınmazı idare adına tescil eder. Malik, belirlenen bedelin düşük olduğu kanaatindeyse yargılama sırasında itirazlarını ileri sürebilir.

Kamulaştırma Bedelinin Artırımı

Malik, kendisine ödenen ya da mahkemece belirlenen bedelin taşınmazın gerçek değerini karşılamadığını düşünüyorsa, bedelin artırılmasını talep edebilir. Bu süreçte emsal satışlar, taşınmazın niteliği ve konumu belirleyici olur.

Acele Kamulaştırma

2942 sayılı Kanun’un 27. maddesi kapsamında, olağanüstü durumlarda veya Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenen hâllerde idare, bedel tespiti sonradan yapılmak üzere taşınmaza acele biçimde el koyabilir. Bu işlemler ve belirlenen bedel de yargı denetimine tabidir.

Kamulaştırmasız El Atma

İdarenin, usulüne uygun kamulaştırma yapmadan taşınmaza fiilen el atması (yol, park vb.) hâlinde malik, adli yargıda bedel (tazminat) davası açabilir. Taşınmazın imar planında kamusal kullanıma ayrılıp uzun süre işlem yapılmaması gibi hukuki el atma hâllerinde ise idari yargı yolu gündeme gelir.

Kamulaştırma Bedeli Neye Göre Belirlenir?

Bedel, taşınmazın kamulaştırma tarihindeki gerçek (rayiç) değeri üzerinden belirlenir. Arsa niteliğindeki taşınmazlarda emsal satışlar; arazilerde ise net gelir esasına göre değerleme yapılır. Taşınmazın cinsi, yüzölçümü, konumu, imar durumu ve varsa üzerindeki yapı, ağaç ve ürünler bedele etki eder.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davalarında görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir; yetkili mahkeme ise taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir. Kamulaştırmasız fiili el atmadan doğan bedel davalarında da adli yargı (asliye hukuk) görevlidir.

Kamulaştırma Süreci Nasıl İşler?

Süreç; kamu yararı kararı, kıymet takdiri ve malike uzlaşma davetiyle başlar. Uzlaşma sağlanamazsa idare bedel tespiti ve tescil davası açar; mahkeme keşif ve bilirkişi incelemesi yapar, gerçek bedeli belirler. Bedel bankaya bloke edilir, taşınmaz idare adına tescil edilir ve malik, koşulları oluştuğunda bloke edilen bedeli tahsil eder. Sürecin her aşamasında malikin itiraz ve dava hakları bulunur.

Temsil Sürecinde Ne Yapıyoruz?

Hukukçular Evi olarak; bedel tespiti ve artırımı, acele kamulaştırmaya itiraz ve kamulaştırmasız el atma davaları dâhil kamulaştırma sürecinin tüm aşamalarında hukuki destek sunuyoruz. Bilirkişi raporlarının değerlendirilmesi, emsal ve değer analizlerinin dosyaya kazandırılması ve taşınmazın gerçek değeri üzerinden bedel belirlenmesi için yanınızda oluyoruz.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, somut durumunuza ilişkin değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

📚 İlgili Rehberler

Kamulaştırma süreciniz için hukuki destek alın

Taşınmazınızın gerçek değeri üzerinden bedel için doğru strateji önemlidir.

📞 0554 648 37 15 💬 WhatsApp’tan Yaz

Sıkça Sorulan Sorular

Kamulaştırma bedeline itiraz edebilir miyim?

Evet. Kendinize ödenen ya da mahkemece belirlenen bedelin taşınmazın gerçek değerini karşılamadığını düşünüyorsanız, yargılama sırasında itirazlarınızı ileri sürebilir ve bedelin artırılmasını talep edebilirsiniz. Emsal satışlar ve taşınmazın nitelikleri bu aşamada belirleyicidir.

Kamulaştırmasız el atma nedir?

İdarenin, usulüne uygun kamulaştırma yapmadan taşınmaza fiilen el atmasıdır (örneğin yol, park yapılması). Bu hâlde malik adli yargıda bedel (tazminat) davası açabilir. Taşınmazın imar planında kamusal kullanıma ayrılıp uzun süre işlem yapılmaması gibi hukuki el atma hâllerinde ise idari yargı yolu gündeme gelir.

Acele kamulaştırma ne demektir?

2942 sayılı Kanun’un 27. maddesi kapsamında, olağanüstü hâllerde veya Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenen durumlarda idare, bedel tespiti sonradan yapılmak üzere taşınmaza acele biçimde el koyabilir. Bu işlemler ve belirlenen bedel de yargı denetimine tabidir.

Kamulaştırma bedeli neye göre belirlenir?

Bedel, taşınmazın kamulaştırma tarihindeki gerçek (rayiç) değeri üzerinden belirlenir. Arsa niteliğindeki taşınmazlarda emsal satışlar; arazilerde ise net gelir esası dikkate alınır. Taşınmazın cinsi, yüzölçümü, konumu, imar durumu ve üzerindeki yapı, ağaç ve ürünler bedele etki eder.

Kamulaştırma davasında masraf ve vekâlet ücretini kim öder?

Bedel tespiti ve tescil davası idare tarafından açıldığından, yargılama giderleri kural olarak idare üzerinde kalır. Ancak somut durum, açılan davanın türüne ve sonucuna göre değişebileceğinden dosyanıza özel değerlendirme gerekir.

Kamulaştırma bedeli ne zaman ödenir?

Mahkemece belirlenen bedel bankaya bloke edilir; taşınmaz idare adına tescil edilir ve koşulları oluştuğunda malik bloke edilen bedeli tahsil eder. Bedelin peşin ve nakden ödenmesi esastır.

Kamulaştırma işlemine tümüyle itiraz edip iptal ettirebilir miyim?

Kamu yararı kararı ve kamulaştırma işlemlerine karşı, hukuka aykırılık iddiasıyla idari yargıda iptal davası açılabilir. Yalnızca bedele ilişkin uyuşmazlıklar ise adli yargıda (asliye hukuk mahkemesinde) görülür.

Kamulaştırmasız el atmada zamanaşımı var mıdır?

Kamulaştırmasız el atmadan doğan bedel davaları belirli sürelere tabi olabilir ve el atmanın niteliğine göre değerlendirilir. Hak kaybına uğramamak için el atmayı öğrenir öğrenmez hukuki değerlendirme yaptırmak önemlidir.

Bu içerik Kamulaştırma Hukuku alanındadır.

Kamulaştırma Hukuku Rehberi · Bu alandaki 57 rehber · Tüm hukuk dalları

Bu Alanda Hukuki Rehberlerimiz

24Haziran

Kamulaştırma Bedelini Bankadan Çekme: Şartları, Süreci ve Belgeler

Hukukçular Evi Ankara