Acele kamulaştırmada idare, taşınmaza hızla el koyduğundan, malikler haklı olarak ‘bu el koymaya nasıl itiraz edebilirim?’ sorusunu sorar. Cevap, itirazın neye yöneltildiğine göre değişir; çünkü el koyma kararı, acelelik kararı ve bedel birbirinden farklı hukuki yollara tabidir.
Taşınmazınıza acele el mi konuldu? İtiraz seçeneklerinizi birlikte değerlendirelim.
Hukukçular Evi uzman avukat kadrosuyla yanınızda.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppEl Koyma Kararının Niteliği
Acele kamulaştırmada asliye hukuk mahkemesi, idarenin talebi üzerine 7 gün içinde bilirkişiyle taşınmazın değerini tespit eder ve bu değerin bankaya bloke edilmesi karşılığında el koyma kararı verir. Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre bu karar, nihai bir hüküm değil delil tespiti niteliğinde bir karardır; çünkü taşınmazın gerçek ve kesin bedeli, sonradan açılacak asıl davada belirlenir.
El Koyma Kararına Karşı Kanun Yolu Kapalıdır
El koyma kararının delil tespiti niteliğinde olmasının önemli bir sonucu vardır: bu karara karşı istinaf ve temyiz yolu kapalıdır; karar kesindir. Yani malik, doğrudan ‘el koyma kararını’ üst mahkemeye taşıyarak kaldıramaz. Bu, acele kamulaştırmanın ‘acele’ niteliğinin doğal sonucudur. Ancak bu, malikin tümüyle çaresiz olduğu anlamına gelmez; itiraz, başka kanallardan yürütülür.
Acelelik Kararının İptali (İdari Yargı)
Asıl itiraz yolu, el koymanın dayanağı olan acele kamulaştırma (acelelik) kararının iptalidir. Bu karar bir idari işlem olduğundan, malik tebliğ/öğrenmeden itibaren 30 gün içinde idari yargıda iptal davası açabilir. Görevli mahkeme kural olarak idare mahkemesidir; acelelik kararı Cumhurbaşkanınca alınmışsa görevli mahkeme Danıştay‘dır. Danıştay, genel ve belirsiz nitelikte acelelik kararı verilemeyeceğini; her taşınmaz için acele uygulamayı gerektiren olağanüstü durumun somut olarak ortaya konması gerektiğini istikrarlı biçimde belirtmektedir; bu somutluk yoksa karar iptal edilebilir.
Bedele İtiraz Asıl Davada Yapılır
El koyma sırasında belirlenen bedel avans niteliğindedir, nihai değer değildir. Bu nedenle malik, bedeli düşük buluyorsa itirazını el koyma aşamasında değil, idarenin açacağı bedel tespiti ve tescil davasında ileri sürer; orada keşif ve bilirkişi incelemesiyle gerçek bedel belirlenir ve aradaki fark faiziyle ödenir. Böylece bedele ilişkin gerçek mücadele, acele el koymadan sonraki asıl davada verilir.
İdare Dava Açmazsa: Malikin Hakları
Acele el koyma yalnızca zilyetliği idareye geçirir; mülkiyet malikte kalır. İdare, el koymadan sonra makul süre (Yargıtay uygulamasına göre kural olarak altı ay) içinde asıl bedel tespiti ve tescil davasını açmak zorundadır. İdare bu davayı açmaz ve süreci atıl bırakırsa, taşınmaza kamulaştırmasız el atmış sayılır; bu hâlde malik, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat veya el atmanın önlenmesi davası açabilir.
İlgili Rehberler
- 📘 Acele Kamulaştırma: El Koyma, Bedel ve İptal (Ana Rehber)
- Kamulaştırma İşleminin İptali Davası
- Bedel Tespiti ve Tescil Davası
- Acele Kamulaştırmada İdare Dava Açmazsa
- Acele ile Olağan Kamulaştırma Farkı
- Maliki Bulunamayan Taşınmazın Kamulaştırılması
- Kamulaştırmada Malikin Hakları: Tebligat, Süreler ve Başvuru Yolları
Acele el koymaya ve acelelik kararına itiraz için uzman avukatla çalışın.
Hukukçular Evi uzman avukat kadrosuyla yanınızda.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppSıkça Sorulan Sorular
Acele kamulaştırmada el koyma kararına itiraz edebilir miyim?
El koyma kararı delil tespiti niteliğinde olduğundan ona karşı istinaf/temyiz yolu kapalıdır; karar kesindir. Ancak el koymanın dayanağı olan acelelik kararının iptali için idari yargıda dava açabilirsiniz.
Acelelik kararının iptali için nereye başvururum?
Tebliğ/öğrenmeden itibaren 30 gün içinde idari yargıda iptal davası açabilirsiniz. Görevli mahkeme kural olarak idare mahkemesidir; acelelik kararı Cumhurbaşkanınca alınmışsa Danıştay görevlidir.
El koyma bedelini düşük buluyorum, ne yapmalıyım?
El koyma bedeli avans niteliğindedir. Gerçek bedele itirazınızı, idarenin açacağı bedel tespiti ve tescil davasında ileri sürersiniz; orada keşif ve bilirkişiyle gerçek bedel belirlenir, fark faiziyle ödenir.
Acelelik kararı hangi hâllerde iptal edilir?
Danıştay, genel ve belirsiz acelelik kararı verilemeyeceğini; her taşınmaz için acele uygulamayı gerektiren olağanüstü durumun somut olarak ortaya konması gerektiğini belirtir. Bu somutluk yoksa karar iptal edilebilir.
Acele el koymada mülkiyet idareye mi geçer?
Hayır. Acele el koyma yalnızca zilyetliği (kullanımı) idareye geçirir; mülkiyet, asıl bedel tespiti ve tescil davası sonuçlanana kadar malikte kalır.
İdare el koyduktan sonra dava açmazsa ne olur?
İdare makul süre (kural olarak altı ay) içinde asıl davayı açmazsa taşınmaza kamulaştırmasız el atmış sayılır. Bu hâlde malik, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat veya el atmanın önlenmesi davası açabilir.
