Bir belediyenin okul arsasına, bir bakanlığın belediye taşınmazına ihtiyaç duyması gündelik idari hayatın parçasıdır. Ancak kural nettir: kamu malı kamulaştırılamaz. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 30. maddesi, kamu tüzel kişileri arasındaki taşınmaz ihtiyacını kamulaştırma yerine özel bir devir usulüne bağlar: yazılı başvuru → 60 günlük cevap süresi → anlaşmazlıkta Danıştay’ın 2 ay içinde vereceği kesin karar. Bu rehberde süreci adım adım, süreleri ve içtihadı ile anlatıyoruz.
Kural: Kamu Malı Kamulaştırılamaz (m.30/1)
Kamu tüzel kişilerinin ve kurumlarının sahip oldukları taşınmaz mal, kaynak veya irtifak hakları diğer bir kamu tüzel kişisi veya kurumu tarafından kamulaştırılamaz. İhtiyaç, çatışan iki kamu yararının tartıldığı m.30’daki devir usulüyle karşılanır.
Adım Adım Devir Usulü
1) Bedel tespiti ve yazılı başvuru: İhtiyaç sahibi (alıcı) idare, m.8 uyarınca bedeli tespit eder ve ödeyeceği bedeli belirterek mal sahibi idareye yazılı başvurur. 2) 60 günlük süre: Mal sahibi idare muvafakat ederse devir gerçekleşir. 3) Danıştay aşaması: Muvafakat edilmez veya 60 gün içinde cevap verilmezse anlaşmazlık, alıcı idarenin başvurusuyla Danıştay ilgili idari dairesince (2575 sayılı Kanun uyarınca uygulamada 1. Daire) incelenir ve iki ay içinde kesin karara bağlanır — bu karar, iki kamu yararından baskın olanın tespitidir.
Kurumlar arası taşınmaz uyuşmazlığınızda stratejik destek için
Hukukçular Evi Ankara olarak yanınızdayız.
Bedel Uyuşmazlığı: 30 Gün + Mahkeme
Devir konusunda anlaşılıp bedelde anlaşılamazsa; alıcı idare, anlaşma tarihinden veya Danıştay kararının tebliğinden itibaren 30 gün içinde m.10’daki usule göre mahkemeye başvurarak bedel tespiti ister. Tespit edilen bedelin mal sahibi idareye ödenmek üzere bankaya yatırılması için alıcı idareye 15 gün süre verilir (gereken hâllerde bir defa uzatılabilir).
Devir Sonrası: Amaç Bağı ve Geri Alma
Devralınan taşınmaz kamulaştırma yoluyla alınmış sayılır; devir amacı veya devreden idarenin izni dışında başka kamusal amaçla kullanılamaz. Aykırılık hâlinde devreden idare m.23 uyarınca geri alma hakkını kullanabilir — bu husus tapu kütüğünün beyanlar hanesine şerh verilir.
İstisnai Rejim: Güvenlik Gerekçesi (6745)
2016’da eklenen fıkra ile İçişleri Bakanlığı’nın güvenlik gerekçesiyle ihtiyaç duyduğu; belediyeler ve il özel idareleri dâhil kamu tüzel kişilerine ait taşınmazlar, Cumhurbaşkanı kararıyla resen Hazine adına tescil edilebilmektedir.
m.30 başvurusu veya Danıştay aşaması için
Hukukçular Evi Ankara olarak yanınızdayız.
Neden Kamulaştırma Değil de Devir?
Kamu taşınmazları bakımından kanun, kamulaştırma yolunu baştan kapatmıştır.
Kural: kamu tüzel kişilerinin ve kurumlarının sahip oldukları taşınmaz mal, kaynak veya irtifak hakları diğer bir kamu tüzel kişisi veya kurumu tarafından kamulaştırılamaz.
Bunun sebebi mülkiyetin niteliğidir: her iki taraf da kamu adına hareket ettiğinden, kamulaştırma yerine devir usulü öngörülmüştür.
Uyuşmazlığın özü farklıdır: burada tartışma özel mülkiyetin korunması değil, iki kamu yararından hangisinin baskın olduğudur.
Bu nedenle karar mercii de farklıdır: anlaşmazlık idari yargının en üst mercisinde çözülür.
Sürecin Dört Aşaması ve Süreleri
Devir usulü, birbirini izleyen ve her biri süreye bağlı adımlardan oluşur.
Birinci aşama — bedel tespiti ve başvuru: ihtiyaç sahibi idare, kanunun öngördüğü usulle bedeli tespit eder ve ödeyeceği bedeli belirterek mal sahibi idareye yazılı olarak başvurur.
İkinci aşama — altmış gün: mal sahibi idare devire muvafakat etmez veya altmış gün içinde cevap vermez ise anlaşmazlık doğar.
Üçüncü aşama — Danıştay: anlaşmazlık, alıcı idarenin başvurusu üzerine Danıştay ilgili idari dairesince incelenerek iki ay içinde kesin karara bağlanır.
Dördüncü aşama — otuz gün: taraflar bedelde anlaşamadıkları takdirde alıcı idare, devirde anlaşma tarihinden veya Danıştay kararının tebliği tarihinden itibaren otuz gün içinde mahkemeye başvurarak kamulaştırma bedelinin tespitini ister.
İki ayrı anlaşmazlık ayrılmalıdır: devir konusundaki uyuşmazlık Danıştay’da, bedel konusundaki uyuşmazlık mahkemede çözülür.
Özel Bir Usul Kuralı: Tahkim Rejimi Uygulanmaz
Kamu kurumları arasındaki uyuşmazlıklar için genel bir usul kanunu bulunmakla birlikte, bu davada devre dışı bırakılmıştır.
Kanunun ifadesi: bu durumda yapılacak yargılamada mahkemece, 29/6/1938 tarihli ve 3533 sayılı Kanun hükümleri uygulanmaz.
Bunun anlamı şudur: kamu kurumları arasındaki uyuşmazlıkların özel usulle çözümüne ilişkin rejim, bedel tespiti davasında işletilmez.
Sonuç olarak: bedel tespiti, olağan kamulaştırma davalarındaki usule göre yürütülür.
Pratik değeri şudur: değerleme, keşif ve bilirkişi incelemesi bakımından malikin idare olması bir farklılık yaratmaz.
Bedel tespiti usulünün işleyişi için kamulaştırma süreci ve bedel tespiti (tescil davası) sayfamıza bakabilirsiniz.
Ödeme ve Tescil: On Beş Gün
Mahkeme bedeli belirledikten sonra devir, ödemeye bağlı olarak tamamlanır.
Süre: tespit edilen miktarın peşin ve nakit olarak mal sahibi idareye verilmek üzere bankaya yatırılması ve makbuzun ibrazı için alıcı idareye on beş gün süre verilir.
Uzatma: gereken hâllerde bu süre bir defaya mahsus olmak üzere uzatılabilir.
Tescil: makbuz ibraz edilince taşınmazın alıcı idare adına tesciline ve bedelin mal sahibi idareye ödenmesine karar verilir; bu karar tapu dairesine ve bankaya bildirilir.
Kanun yolu sınırlıdır: tescil hükmü kesin olup tarafların bedele ilişkin temyiz hakları saklıdır.
Tescil aşamasının ayrıntısı için kamulaştırmada tescil ve hatalı tescilin düzeltilmesi sayfamıza bakabilirsiniz.
Kamu tüzelkişileri arasında devir ayrı bir usule tabidir
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Devir Sonrası Amaç Bağı ve Geri Alma
Devrin en önemli sonucu, taşınmazın kullanımına kalıcı bir sınır getirmesidir.
Nitelik: bu suretle devir alınan taşınmaz mal, kaynak veya irtifak hakkı, sahibinden kamulaştırma yolu ile alınmış sayılır.
Amaç bağı: taşınmaz, devir amacı veya devreden idarenin izni dışında başkaca bir kamusal amaçla kullanılamaz.
Yaptırımı geri almadır: aksi takdirde devreden idare, kanunun geri almaya ilişkin hükmü uyarınca taşınmaz malı geri alabilir.
Bu kayıt tapuya işlenir: husus, tapu kütüğünün beyanlar hanesine şerh verilir.
Pratik sonucu şudur: devralan idare, taşınmazı devir amacından farklı bir kamu hizmetine tahsis etmek isterse önce devreden idarenin iznini almalıdır.
Geri alma rejiminin ayrıntısı için kamulaştırmadan geri alma hakkı ve idarenin vazgeçmesi (m.21-23) sayfamıza bakabilirsiniz.
Güvenlik Gerekçeli İstisna: Resen Tescil
Kanuna 2016 yılında eklenen bir fıkra, güvenlik ihtiyacı bakımından çok daha hızlı bir yol açmıştır.
Kapsam: İçişleri Bakanlığının güvenlik gerekçesiyle ihtiyaç duyduğu; kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler ve il özel idareleri dâhil mahallî idareler ile diğer kamu tüzel kişilerine ait taşınmazlar, kaynak veya irtifak hakları.
Usul: bu taşınmazlar Cumhurbaşkanı kararıyla resen Hazine adına tescil ve İçişleri Bakanlığına tahsis edilir.
Bedel sonradan belirlenir: taşınmazın bedeli, tescil işleminden itibaren altmış gün içinde kanunun değerleme ölçütleri de dikkate alınarak valiliklerce resen tespit edilir.
İtiraz mercii: bedele ilişkin itirazlar Danıştay’a yapılır.
Bu rejim olağan devir usulünden ayrılır: önce tescil yapılır, bedel sonra belirlenir ve muvafakat aranmaz.
İdareler İçin Kontrol Listesi
Devir sürecinde en sık yaşanan sorun, aşamaların ve sürelerin karıştırılmasıdır.
1. Taşınmazın statüsünü doğrulayın. Karşı taraf gerçekten kamu tüzel kişisi veya kurumu mu? Değilse olağan kamulaştırma usulü uygulanır.
2. Başvuruyu yazılı ve bedelli yapın. Ödenecek bedelin belirtilmesi kanuni bir zorunluluktur.
3. Altmış günü takip edin. Cevap verilmemesi de anlaşmazlık sayılır ve Danıştay yolunu açar.
4. Otuz günlük süreyi kaçırmayın. Bedel uyuşmazlığında mahkemeye başvuru süresi bu tarihten işler.
5. Amaç bağını kayda geçirin. Devir amacı sözleşme ve yazışmalarda açıkça belirtilmelidir.
6. Beyanlar hanesindeki şerhi kontrol edin. Sonraki tahsis değişikliklerinde bu şerh belirleyici olur.
Özel kişilerden edinim usulü için satın alma usulü (uzlaşma): dava açılmadan kamulaştırma; sürecin bütünü için kamulaştırma hukuku rehberi: süreç, bedel tespiti ve malikin hakları sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Temel Kural: Kamu Malı Kamulaştırılamaz
30. madde, kamu idareleri arasındaki taşınmaz ihtiyacını kamulaştırma dışında bir mekanizmaya bağlar ve bunu kesin bir yasakla başlatır: kamu tüzel kişilerinin ve kurumlarının sahip oldukları taşınmaz mal, kaynak veya irtifak hakları diğer bir kamu tüzel kişisi veya kurumu tarafından kamulaştırılamaz.
Bu yasağın gerekçesi basittir: kamulaştırma, özel mülkiyete kamu yararı için yapılan bir müdahaledir. Zaten kamu mülkiyetinde bulunan bir taşınmaz için bu müdahaleye gerek yoktur; ihtiyaç, idareler arası devir yoluyla karşılanır.
Pratik sonucu şudur: bir belediye, hazineye veya bir başka belediyeye ait taşınmazı kamulaştırma yoluyla alamaz. Böyle bir kamulaştırma işlemi tesis edilirse, 30. maddeye aykırılık doğrudan iptal sebebidir.
Devir Süreci: Başvuru, Altmış Gün ve Danıştay
Süreç idari bir başvuruyla başlar ve anlaşmazlık hâlinde yargısal olmayan bir merciye taşınır.
- Bedel tespiti. Taşınmaz mala, kaynak veya irtifak hakkına ihtiyacı olan idare, 8. madde uyarınca bedelini tespit eder.
- Yazılı başvuru. Bu bedel esas alınarak ödeyeceği bedeli de belirterek mal sahibi idareye yazılı olarak başvurur.
- Altmış günlük süre. Mal sahibi idare devire muvafakat etmez veya altmış gün içinde cevap vermezse, anlaşmazlık doğmuş sayılır.
- Danıştay incelemesi. Anlaşmazlık, alıcı idarenin başvurusu üzerine Danıştay ilgili idari dairesince incelenerek iki ay içinde kesin karara bağlanır.
Buradaki Danıştay incelemesi bir dava değil, idari nitelikte bir çözüm yoludur ve kesindir. Altmış gün içinde cevap verilmemesinin muvafakat etmeme ile aynı sonuca bağlanması da önemlidir: sessiz kalan idare süreci durduramaz.
Bedelde Anlaşılamazsa: Otuz Gün ve 10. Madde Usulü
Devir konusunda anlaşılsa bile bedel ayrı bir tartışma konusu olabilir. Kanun bunun için de takvim koyar: taraflar bedelde anlaşamadıkları takdirde alıcı idare, devirde anlaşma tarihinden veya Danıştay kararının tebliği tarihinden itibaren otuz gün içinde, 10. maddede yazılı usule göre mahkemeye başvurarak kamulaştırma bedelinin tespitini ister.
Bu yargılamada bir usul kuralı devre dışı bırakılmıştır: 29/6/1938 tarihli ve 3533 sayılı Kanun hükümleri uygulanmaz. Söz konusu Kanun, kamu kurumları arasındaki uyuşmazlıkların tahkim yoluyla çözümünü düzenler; 30. madde kapsamındaki bedel uyuşmazlıkları bu tahkim rejiminin dışında tutulmuştur.
Mahkeme, 10. maddede öngörülen usule göre kamulaştırma bedelini tespit eder ve bu bedelin peşin ve nakit olarak mal sahibi idareye verilmek üzere belirleyeceği bir bankaya yatırılması ve makbuzun ibrazı için alıcı idareye on beş gün süre verir; gereken hâllerde bu süre bir defaya mahsus uzatılabilir. Makbuz ibraz edilince taşınmazın alıcı idare adına tesciline ve bedelin mal sahibi idareye ödenmesine karar verilir; karar tapu dairesine ve bankaya bildirilir.
Karar yapısı burada da ikilidir: tescil hükmü kesin olup tarafların bedele ilişkin temyiz hakları saklıdır.
Devirden Sonra Amaç Değişirse: Geri Alma Hakkı
Devir, alıcı idareye sınırsız bir tasarruf yetkisi vermez. 30. madde şunu düzenler: bu suretle devir alınan taşınmaz mal, kaynak veya irtifak hakkı, sahibinden kamulaştırma yolu ile alınmış sayılır ve devir amacı veya devreden idarenin izni dışında başkaca bir kamusal amaçla kullanılamaz.
Aksi hâlde devreden idare, 23. madde uyarınca taşınmaz malı geri alabilir. Bu husus tapu kütüğünün beyanlar hanesine şerh verilir.
Beyanlar hanesindeki şerh, devrin amaca bağlılığını üçüncü kişilere karşı da görünür kılar. Devir yoluyla edinilmiş bir taşınmazın araştırılmasında tapu kaydının beyanlar hanesinin incelenmesi, bu nedenle atlanmaması gereken bir adımdır.
| Aşama | Süre |
|---|---|
| Mal sahibi idarenin cevap süresi | 60 gün (cevapsızlık muvafakat etmeme sayılır) |
| Danıştay ilgili idari dairesinin karar süresi | 2 ay (kesin) |
| Bedel tespiti için mahkemeye başvuru | Anlaşma veya Danıştay kararının tebliğinden itibaren 30 gün |
| Bedelin bankaya yatırılması | 15 gün (bir defaya mahsus uzatılabilir) |
Güvenlik Gerekçeli Özel Rejim
30. maddenin son fıkrası, diğer tüm usulden ayrılan istisnai bir düzen kurar. İçişleri Bakanlığının güvenlik gerekçesiyle ihtiyaç duyduğu; kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler ve il özel idareleri dâhil mahalli idareler ve diğer kamu tüzel kişilerine ait taşınmazlar, kaynak veya irtifak hakları, Cumhurbaşkanı kararıyla resen Hazine adına tescil ve İçişleri Bakanlığına tahsis edilir.
Bu rejimde bedel sonradan belirlenir: taşınmazın bedeli, tescil işleminden itibaren altmış gün içinde Kanun’un 11. maddesinde belirtilen kriterler de dikkate alınmak suretiyle valiliklerce resen tespit edilir.
Bedele ilişkin itirazlar için de ayrı bir merci gösterilmiştir: itirazlar Danıştaya yapılır ve itirazlar tescil işlemini durdurmaz. Ayrıca mahkemelerce ihtiyati tedbir ve yürütmenin durdurulması kararları verilemez ve 3533 sayılı Kanun hükümleri uygulanmaz.
Bu taşınmazlara ilişkin olarak ihtiyaç duyulan imar planı değişiklikleri ise ilgili bakanlıkça resen yapılır veya yaptırılır.
Rejimin özeti şudur: tescil önce gerçekleşir, bedel sonra belirlenir, itiraz tescili durdurmaz ve yargısal tedbir yolu kapalıdır. Bu kapsamdaki bir işlemle karşılaşan idare için tek etkili alan, valilikçe resen tespit edilen bedele karşı Danıştay nezdinde yapılacak itirazdır.
İdareler arası devir dosyanız için görüşelim
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Devrin Eski Malikin Geri Alma Hakkına Etkisi
İdareler arası devir yalnızca iki kamu tüzel kişisini ilgilendirmez; kamulaştırılan taşınmazın eski malikinin haklarını da doğrudan etkiler. Yirmi ikinci maddenin dördüncü fıkrası bu kesişmeyi düzenler.
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Tahsis ihtiyacı kalmaması | Kural olarak eski malike duyurulur, üç ay içinde iade istenebilir (m.22/1) |
| Başka idarenin istekli olması | Kamulaştırma yoluyla gerçekleştirebileceği bir kamu hizmeti amacıyla istekliyse iade fıkrası uygulanmaz |
| Uygulanacak hüküm | Bu hâlde 30. maddeye veya 1050 sayılı Kanun’un 23. maddesine göre işlem yapılır |
| İade kabul edilmezse | Geri almayı kabul etmeyen malikin 23. maddeye göre geri alma hakkı da düşer (m.22/2) |
| Beş yıl geçmişse | 22. madde hükümleri kamulaştırmanın kesinleşmesinden itibaren beş yıl geçmişse uygulanmaz |
| Devralan idare | Devir amacı dışında kullanırsa devreden idare 23. madde uyarınca geri alabilir |
Pratik sonuç şudur: idare, ihtiyacı kalmayan taşınmazı eski malikine iade etmek yerine, kamu hizmeti amacıyla istekli olan başka bir idareye devredebilir ve bu durumda malikin iade talebi doğmaz. Bu nedenle geri alma davası hazırlanırken taşınmazın başka bir idareye devredilip devredilmediği tapu kaydından ayrıca kontrol edilmelidir.
Amaç bağı tapuya şerh edilir. Otuzuncu maddenin beşinci fıkrası uyarınca devir alınan taşınmaz, devir amacı veya devreden idarenin izni dışında başkaca bir kamusal amaçla kullanılamaz; aksi hâlde devreden idare taşınmazı geri alabilir ve bu husus tapu kütüğünün beyanlar hanesine şerh verilir. Devir sonrası kullanım tartışmasında ilk bakılacak yer, bu beyanlar hanesidir.
Devirden Sonra Yeniden Tapu Tesis Edilirse
Uygulamada karşılaşılan bir başka sorun, idare adına tescilden sonra aynı yer için gerçek veya tüzel kişiler adına yeniden tapu tesis edilmesidir. Otuz altıncı madde bu ihtimali özel bir usule bağlamıştır.
| Unsur | Kural |
|---|---|
| Şart | Kamulaştırma işlemleri tamamlanıp intikal veya tescil sağlandıktan sonra yeniden tapu tesisi |
| Başvuru | İdarenin isteği üzerine hâkim inceleme yapar |
| İnceleme | Evrak üzerinde, lüzum görülürse mahallinde |
| Karar | Sonraki kaydın iptali hakkında karar verilir |
| Harç | Bu işlemler harca ve resme bağlı değildir |
Yirmi dokuzuncu madde ise devir ve kamulaştırma sürecinin masraf yükünü belirler: mahkeme heyetinin harcırahları, bilirkişilerin ve keşifte dinlenen muhtarın ücretleri ile tapu harçları ve Kanunun gerektirdiği diğer giderler kamulaştırmayı yapan idarece ödenir. İdareler arası devirde bu yük, taşınmaza ihtiyacı olan alıcı idarededir.
Kamulaştırma bedelinin tespiti için değerlendirme kriterleri, geri alma için geri alma hakkı rehberimize bakınız.
Sıkça Sorulan Sorular
Bir kamu kurumu başka kurumun taşınmazını kamulaştırabilir mi?
Hayır. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 30. maddesi uyarınca kamu tüzel kişilerinin ve kurumlarının taşınmazları, kaynakları ve irtifak hakları diğer bir kamu tüzel kişisi tarafından kamulaştırılamaz; bunun yerine maddedeki özel devir usulü uygulanır.
Devir usulü nasıl işler?
İhtiyaç sahibi idare, Kanun’un 8. maddesine göre bedeli tespit eder ve ödeyeceği bedeli belirterek mal sahibi idareye yazılı başvurur. Mal sahibi idare 60 gün içinde muvafakat ederse devir ve bedel üzerinde anlaşılır ve taşınmaz devredilir.
Mal sahibi idare kabul etmezse veya cevap vermezse?
Muvafakat edilmemesi ya da 60 gün içinde cevap verilmemesi hâlinde anlaşmazlık, isteyen idarenin başvurusu üzerine Danıştay ilgili idari dairesince (uygulamada Danıştay 1. Dairesi) incelenir ve iki ay içinde kesin karara bağlanır.
Devirde anlaşılıp bedelde anlaşılamazsa ne olur?
Alıcı idare, devirde anlaşma tarihinden veya Danıştay kararının tebliğinden itibaren 30 gün içinde Kanun’un 10. maddesindeki usulle mahkemeye başvurarak bedel tespiti ister; tespit edilen bedelin mal sahibi idareye ödenmek üzere bankaya yatırılması için idareye 15 gün süre verilir.
Devralınan taşınmaz başka amaçla kullanılabilir mi?
Hayır. Devralınan taşınmaz kamulaştırma yoluyla alınmış sayılır ve devir amacı ya da devreden idarenin izni dışında başka kamusal amaçla kullanılamaz; aksi hâlde devreden idare 23. madde uyarınca geri alma hakkını kullanabilir. Bu husus tapuya şerh verilir.
Güvenlik gerekçeli özel rejim nedir?
6745 sayılı Kanun’la eklenen fıkra uyarınca, İçişleri Bakanlığı’nın güvenlik gerekçesiyle ihtiyaç duyduğu kamu taşınmazları Cumhurbaşkanı kararıyla resen Hazine adına tescil edilebilir — olağan 30. madde usulünden ayrılan istisnai bir yoldur.
Bir kamu kurumu diğerinin taşınmazını kamulaştırabilir mi?
Hayır. Kamu tüzel kişilerinin ve kurumlarının sahip oldukları taşınmaz mal, kaynak veya irtifak hakları diğer bir kamu tüzel kişisi veya kurumu tarafından kamulaştırılamaz; bunun yerine devir usulü uygulanır.
Mal sahibi idare cevap vermezse ne olur?
Devire muvafakat edilmemesi veya altmış gün içinde cevap verilmemesi hâlinde anlaşmazlık doğar ve alıcı idarenin başvurusu üzerine Danıştay ilgili idari dairesince iki ay içinde kesin karara bağlanır.
Devirde anlaşılıp bedelde anlaşılamazsa?
Alıcı idare, devirde anlaşma tarihinden veya Danıştay kararının tebliği tarihinden itibaren otuz gün içinde mahkemeye başvurarak kamulaştırma bedelinin tespitini ister.
Bu davada hangi usul uygulanır?
Kanuna göre bu yargılamada 3533 sayılı Kanun hükümleri uygulanmaz; bedel tespiti, kamulaştırma davalarındaki olağan usule göre yürütülür.
Bedelin yatırılması için ne kadar süre var?
Tespit edilen miktarın peşin ve nakit olarak bankaya yatırılması ve makbuzun ibrazı için alıcı idareye on beş gün süre verilir; gereken hâllerde bir defaya mahsus uzatılabilir.
Devralınan taşınmaz başka amaçla kullanılabilir mi?
Hayır. Taşınmaz, devir amacı veya devreden idarenin izni dışında başkaca bir kamusal amaçla kullanılamaz. Aksi hâlde devreden idare, geri almaya ilişkin hüküm uyarınca taşınmazı geri alabilir. Bu husus tapu kütüğünün beyanlar hanesine şerh verilir.
Tescil kararına itiraz edilebilir mi?
Tescil hükmü kesindir; tarafların yalnızca bedele ilişkin temyiz hakları saklıdır.
Güvenlik gerekçesiyle yapılan devir nasıl işler?
İçişleri Bakanlığının güvenlik gerekçesiyle ihtiyaç duyduğu taşınmazlar Cumhurbaşkanı kararıyla resen Hazine adına tescil edilir ve Bakanlığa tahsis olunur. Bedel, tescilden itibaren altmış gün içinde valiliklerce resen tespit edilir; bedele ilişkin itirazlar Danıştay’a yapılır.
📚 İlgili Rehberler
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; m.30 süreleri kısadır. Somut dosyanız için Hukukçular Evi Ankara ile iletişime geçin.
Bir kamu idaresi başka bir kamu idaresinin taşınmazını kamulaştırabilir mi?
Hayır. 30. madde uyarınca kamu tüzel kişilerinin ve kurumlarının sahip oldukları taşınmaz mal, kaynak veya irtifak hakları diğer bir kamu tüzel kişisi veya kurumu tarafından kamulaştırılamaz; devir usulü uygulanır.
Mal sahibi idare cevap vermezse ne olur?
Mal sahibi idare devire muvafakat etmez veya altmış gün içinde cevap vermezse anlaşmazlık doğar; alıcı idarenin başvurusu üzerine Danıştay ilgili idari dairesince incelenerek iki ay içinde kesin karara bağlanır.
Bedelde anlaşılamazsa hangi süre içinde mahkemeye gidilir?
Alıcı idare, devirde anlaşma tarihinden veya Danıştay kararının tebliği tarihinden itibaren otuz gün içinde 10. maddedeki usule göre mahkemeye başvurarak bedelin tespitini ister.
Devir alınan taşınmaz başka amaçla kullanılabilir mi?
Hayır. Devir amacı veya devreden idarenin izni dışında başkaca bir kamusal amaçla kullanılamaz. Aksi hâlde devreden idare 23. madde uyarınca taşınmazı geri alabilir; bu husus tapu kütüğünün beyanlar hanesine şerh verilir.
Güvenlik gerekçeli devirde bedel ne zaman belirlenir?
İçişleri Bakanlığının güvenlik gerekçesiyle ihtiyaç duyduğu taşınmazlar Cumhurbaşkanı kararıyla resen Hazine adına tescil edilir; bedel tescil işleminden itibaren altmış gün içinde 11. maddedeki kriterler dikkate alınarak valiliklerce resen tespit edilir.
Güvenlik gerekçeli devirde bedele nereye itiraz edilir?
İtirazlar Danıştaya yapılır. İtirazlar tescil işlemini durdurmaz; mahkemelerce ihtiyati tedbir ve yürütmenin durdurulması kararları verilemez.
