Kamulaştırma Süreci ve Bedel Tespiti (Tescil Davası)

Devlet veya kamu kurumları, kamu yararının gerektirdiği hâllerde özel mülkiyetteki taşınmazları kamulaştırabilir. Anayasa, bunun ancak gerçek karşılığın peşin ödenmesi ve kanunda gösterilen usule uyulması şartıyla mümkün olduğunu güvence altına alır (Anayasa m.46).

Kamulaştırma çok aşamalı bir süreçtir ve her aşamada malikin belirli hakları vardır. Bu yazıda kamulaştırmanın aşamalarını, satın alma usulünü ve bedel tespiti ve tescil davasını genel hatlarıyla açıklıyoruz; somut durumda mutlaka bir avukata danışmak gerekir.

Kamulaştırma Nedir?

Kamulaştırma, idarenin kamu hizmeti için ihtiyaç duyduğu özel mülkiyetteki taşınmazı, bedelini ödeyerek zorla edinmesidir. Bu yetki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nda düzenlenmiştir ve yalnızca kamu yararı bulunması hâlinde kullanılabilir.

Kamulaştırmanın Aşamaları

Süreç kural olarak; kamu yararı kararının alınması, yeterli ödeneğin sağlanması, kamulaştırılacak taşınmazın belirlenmesi, kamulaştırma kararı ve bu kararın tapu siciline şerh edilmesiyle ilerler. Bu adımlardan sonra idare, malikle anlaşmayı dener.

Satın Alma Usulü Zorunludur

İdarenin, dava açmadan önce satın alma (uzlaşma) usulünü uygulaması zorunludur (m.8). İdare, maliki usulüne uygun biçimde uzlaşma görüşmesine davet eder. Bu ön aşama yerine getirilmeden doğrudan dava açılırsa, Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre dava usulden reddedilir.

Bedel Tespiti ve Tescil Davası

Satın alma usulüyle anlaşma sağlanamazsa, idare taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın idare adına tescili davası açar (m.10). Bu davayı idare açar; malik davalı konumundadır.

Bu Dava Bir İptal Davası Değildir

Bedel tespiti ve tescil davası, kamulaştırma kararının hukuka uygunluğunu denetlemez; kararın varlığını veri kabul ederek yalnızca “gerçek karşılığın” adil biçimde belirlenmesine odaklanır. Bu nedenle kamulaştırma işleminin kendisine itiraz, ayrı bir davanın konusudur.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Bu davalarda görevli mahkeme, taşınmazın değerine bakılmaksızın asliye hukuk mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir ve bu yetki kamu düzenine ilişkin olup mahkemece re’sen gözetilir.

Bedel Nasıl Belirlenir?

Mahkeme, bedeli kanunda sayılan objektif kriterlere göre bilirkişi incelemesiyle tespit eder (m.11). Taşınmazın cinsi, yüzölçümü, emsal satışlar, arazilerde elde edilebilecek net gelir ve yapılarda resmî birim fiyatlar gibi unsurlar değerlendirmede esas alınır.

Malikin Kamulaştırma İşlemine İtirazı

Kamulaştırma işleminin hukuka aykırı olduğunu düşünen malik, kendisine yapılan tebligattan itibaren kural olarak otuz gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açabilir (m.14). Bedel davası adli yargıda, işlemin iptali ise idari yargıda görülür.

Bedelin Ödenmesi ve Tescil

Mahkemece belirlenen bedel, kural olarak malik adına açılan banka hesabına yatırılır; bedelin bloke edilmesinin ardından taşınmaz idare adına tescil edilir. Böylece mülkiyet idareye geçer.

Kısmi Kamulaştırma

Taşınmazın yalnızca bir bölümü kamulaştırılıyorsa, geriye kalan kısım ekonomik olarak kullanılamaz hâle geliyorsa malik, kalan kısmın da kamulaştırılmasını isteyebilir (m.12). Bu durumda kalan kısımda meydana gelen değer kaybı da değerlendirmeye konu olabilir.

Taşınmazı Geri Alma Hakkı

Kamulaştırılan taşınmaz, kamulaştırma amacına uygun bir işe başlanmadan veya kanunda öngörülen süre içinde kamu yararına yönelik bir ihtiyaca tahsis edilmeden olduğu gibi bırakılırsa, eski malik koşulları varsa taşınmazı geri alma hakkını kullanabilir (m.23). Bu hakkın kanunda öngörülen süre içinde kullanılması gerekir.

Sürecin Tam Takvimi

Kamulaştırmada hak kaybının başlıca sebebi sürelerin kaçırılmasıdır; tüm takvim tek yerde görülmelidir.

Şerh sonrası — altı ay: idare, tapuya şerh tarihinden itibaren altı ay içinde bedel tespiti ve tescil davası açtığını belgelemezse, şerh resen silinir.

Uzlaşma davetinde — on beş gün: malik veya temsilcisi, davet yazısının tebliğinden itibaren on beş gün içinde idareye başvurmalıdır.

Anlaşma sağlanırsa — kırk beş gün: idare, anlaşma tutanağının tanzim tarihinden itibaren en geç kırk beş gün içinde bedeli hazır eder; taşınmaz tescil edilir ve bedel tescilden sonra ödenir.

Dava açılırsa — otuz gün: mahkeme, idarenin başvurusundan itibaren en geç otuz gün sonrası için duruşma günü belirler.

Davetiye eline geçince — on gün: taşınmazın değerine ilişkin tüm savunma ve deliller on gün içinde mahkemeye yazılı olarak bildirilmelidir.

İşleme itiraz için — otuz gün: kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda iptal, maddi hatalara karşı adli yargıda düzeltim davası süresi.

Sürelerin ayrıntısı için kamulaştırmada tebligat ve süreler sayfamıza bakabilirsiniz.

Davetiyedeki Uyarıyı Kaçırmayın

Mahkemeden gelen davetiyede, malikin haklarını doğrudan etkileyen bir uyarı bulunur.

Tebligat biçimi: duruşma günü, dava dilekçesi ve belgelerin örnekleriyle birlikte malike meşruhatlı davetiye ile bildirilir; adresi bulunamayanlara ilan yoluyla tebligat yapılır.

Kritik uyarı şudur: kamulaştırma işlemine karşı iptal davası açanların, dava açtıklarını ve yürütmenin durdurulması kararı aldıklarını belgelendirmedikleri takdirde, kamulaştırma işlemi kesinleşir ve taşınmaz idare adına tescil edilir.

Bunun anlamı şudur: yalnızca iptal davası açmak tescili durdurmaz; yürütmenin durdurulması kararı alınıp bedel dosyasına sunulmalıdır.

On günlük delil süresi de aynı davetiyede bildirilir: emsal satış kayıtları ve imar durum belgesi bu sürede sunulmalıdır.

İptal davasının işleyişi için kamulaştırma işleminin iptali davası (idari yargı, m.14) sayfamıza bakabilirsiniz.

Yargılama Usulü: Basit Yargılama

Bu davaların hangi usulle görüleceği, delil sunma imkânını doğrudan belirler.

Kural: Kanundan doğan ve adlî yargıda çözümlenmesi gereken uyuşmazlıklar, taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemelerinde ve basit yargılama usulü ile görülür.

Pratik sonucu şudur: süreler kısadır ve dilekçe teatisi sınırlıdır; deliller baştan sunulmalıdır.

Yetki kamu düzenindendir: taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin yetkisi mahkemece resen gözetilir.

Bilirkişi raporu için de süre vardır: kurul, gerekçeli raporunu on beş gün içinde mahkemeye verir.

Ödeme ve Tescil Aşaması

Mahkeme bedeli belirledikten sonra mülkiyetin geçişi ödemeye bağlanır.

Süre: tespit edilen bedelin peşin ve nakit olarak bankaya yatırılması ve makbuzun ibrazı için idareye on beş gün verilir; bu süre bir defaya mahsus uzatılabilir.

Makbuz ibraz edilince: taşınmazın idare adına tesciline karar verilir ve karar tapu dairesine ve bankaya bildirilir.

Kanun yolu sınırlıdır: tescil hükmü kesindir; tarafların yalnızca bedele ilişkin istinaf ve temyiz hakları saklıdır.

Bedel yatırılmazsa: tescil aşamasına geçilmez ve taşınmaz malikte kalmaya devam eder.

Dava Uzarsa: Dört Ay Eşiği

Yargılamanın uzaması malik aleyhine sonuç doğurmasın diye bir denkleştirme öngörülmüştür.

Kural: bedel tespiti davasının dört ay içinde sonuçlandırılamaması hâlinde, tespit edilen bedele bu sürenin bitiminden itibaren faiz işletilir.

Başlangıç tarihi kritiktir: faiz dava tarihinden değil, dört aylık sürenin dolduğu tarihten işler.

Faizin türü tartışmalıdır: Anayasa Mahkemesi’nin 2023 tarihli iptal kararı sonrasında uygulamada birlik oluşmamıştır; talebin gerekçeli kurulması gerekir.

Talep şarttır: faiz kendiliğinden hükmedilmediğinden dilekçede açıkça istenmelidir.

Kanun Yolu: İki Hafta ve Sebeple Sınırlılık

İlk derecede sonuç alınamazsa kanun yoluna başvurulur; burada iki kural belirleyicidir.

Süre: istinaf başvuru süresi iki haftadır ve ilamın tebliği ile işlemeye başlar. Bölge adliye mahkemesi kararına karşı temyiz süresi de iki haftadır.

Sebeple sınırlılık: istinaf incelemesi dilekçede belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır; yalnızca kamu düzenine aykırılık resen dikkate alınır.

Bunun sonucu ağırdır: istinaf dilekçesine yazılmayan bir itiraz, temyizde de ileri sürülemez.

Parasal sınır uygulanmaz: kamulaştırma bedel davalarında kesinlik sınırı ölçütü esas alınmaz.

Kanun yolu aşamasının kurgusu için kamulaştırma bedeline istinaf ve temyiz: süreler ve süreç sayfamıza bakabilirsiniz.

Uzlaşmada İmza Atmadan Önce

Sürecin en belirleyici anı dava değil, uzlaşma masasıdır.

Sebebi şudur: bu usulle satın alınan veya trampa edilen taşınmaz kamulaştırma yoluyla alınmış sayılır ve bu şekilde yapılan kamulaştırmaya veya bedeline karşı itiraz davaları açılamaz.

İmza kalıcıdır: tutanak, malikin ferağ beyanı ve tapuda idare adına yapılacak tescilin hukuki sebebi sayılır.

Bu nedenle imzadan önce: taşınmazın niteliği (arsa mı arazi mi), bölgedeki emsal satışlar, üzerindeki yapı, ağaç ve tesislerin bedele yansıtılıp yansıtılmadığı incelenmelidir.

Katılmamak da sonuç doğurur: görüşmeye katılmayıp imtina tutanağı imzalandığında, bedele itiraz için öngörülen süre işlemeye başlar.

Uzlaşma aşamasının ayrıntısı için satın alma usulü (uzlaşma): dava açılmadan kamulaştırma sayfamıza bakabilirsiniz.

Dava Öncesi Aşamanın Somut Süreleri: 2942 m.7 ve m.8

Yazının anlattığı süreç mahkemeyle başlamaz. Tapuya konulan şerhten uzlaşma görüşmesine kadar olan aşamanın kendi takvimi vardır ve malikin en çok hak kaybettiği yer burasıdır.

Tapuya şerh ve altı aylık süre: 2942 s.K. m.7. İdare, kamulaştırma kararı verdikten sonra kamulaştırmanın tapu siciline şerh verilmesini ilgili tapu idaresine bildirir. Bildirim tarihinden itibaren malik değişirse, mülkiyette veya mülkiyetten gayri aynî haklarda meydana gelecek değişiklikleri tapu idaresi kamulaştırmayı yapan idareye bildirmek zorundadır. Kritik cümle şudur: idare tarafından şerh tarihinden itibaren altı ay içinde, 10 uncu maddeye göre kamulaştırma bedelinin tespitiyle idare adına tescili isteğinde bulunulduğuna dair mahkemeden alınacak belge tapu idaresine ibraz edilmezse, bu şerh tapu idaresince resen sicilden silinir. Yıllardır şerh altında bekletilen taşınmazlarda ilk kontrol edilecek tarih budur.

Aynı maddede hazırlık işlemleri. İdare, kamulaştırılacak taşınmazların sınırını, yüzölçümünü ve cinsini gösterir ölçekli planını yapar veya yaptırır; malikleri, tapu kaydı yoksa zilyetlerini ve adreslerini tapu, vergi ve nüfus kayıtları üzerinden ya da ayrıca haricen yaptıracağı araştırmayla belgelere bağlayarak tespit ettirir. Plan ve tespit eksikliği, sonraki aşamalarda tebligat ve sınır itirazlarının kaynağı olur.

Uzlaşmanın on beş günlük penceresi: 2942 s.K. m.8. İdare, tahmin ettiği bedeli belirtmeksizin, taşınmazı pazarlıkla satın almak veya trampa yoluyla devralmak istediğini resmî taahhütlü bir yazıyla malike bildirir. Malik veya yetkili temsilcisi, bu yazının tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde satmak veya trampa isteğiyle idareye başvurursa, komisyonca tayin edilen tarihte pazarlık görüşmeleri yapılır. Bu on beş günlük süre içinde başvurulmazsa uzlaşma aşaması tamamlanmış sayılır ve dosya doğrudan mahkemeye taşınır.

Tutanak, ferağ ve kırk beş gün. Tespit edilen tahmini değeri geçmemek üzere anlaşmaya varılırsa, taşınmazın tüm hukuki ve fiilî vasıfları ile kamulaştırma bedelini içeren bir tutanak düzenlenir ve taraflarca imzalanır. İdarece, anlaşma tutanağının tanzim tarihinden itibaren en geç kırk beş gün içinde tutanakta belirtilen bedel ödenmeye hazır hâle getirilir ve malikten belirtilen günde tapuda ferağ vermesi istenir; ferağ verilmesi hâlinde bedel ödenir.

İmzanın sonucu: itiraz yolu kapanır. Maddenin son fıkrası, yazının “uzlaşmada imza atmadan önce” uyarısının kanuni karşılığıdır: bu madde uyarınca satın alınan veya trampa edilen taşınmaz mal, kaynak veya irtifak hakkı sahibinden kamulaştırma yolu ile alınmış sayılır ve bu şekilde yapılan kamulaştırmaya veya bedeline karşı itiraz davaları açılamaz. Anlaşma olmaması veya ferağ verilmemesi hâlinde ise 10 uncu maddeye göre işlem yapılır. Bir başka deyişle tutanağın imzalanması, hem bedel itirazını hem de işlemin iptali talebini kapatır; bu nedenle imzadan önce emsal ve değerleme incelemesi yapılmalıdır.

Mülkiyet ne zaman geçer: 2942 s.K. m.25. Hakların kullanılması ve borçların yerine getirilmesi bakımından kamulaştırma işlemi mal sahibi için 10 uncu madde uyarınca mahkemece yapılan tebligatla başlar. Mülkiyetin idareye geçmesi, mahkemece verilen tescil kararı ile olur. Aynı madde, iki yargı kolu arasındaki ilişkiyi de kurar: kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda iptal davası açılması ve idari yargı mahkemelerince yürütmenin durdurulması kararı verilmesi hâlinde mahkemece, idari yargıda açılan dava bekletici mesele kabul edilerek bunun sonucuna göre işlem yapılır. “İptal davası tescili durdurur mu” sorusunun cevabı buradadır: davanın kendisi değil, yürütmenin durdurulması kararı belirleyicidir.

Dava öncesi ve tescil takvimi

Malikin Süreç Kontrol Listesi

Her aşamada yapılması gerekenler sıralı olarak şöyledir.

1. Tapu kaydını izleyin. Şerh tarihini ve altı aylık sürenin dolup dolmadığını kontrol edin.

2. Uzlaşma davetini ciddiye alın. On beş günlük cevap süresi kısadır; imza bedele itirazı kapatır.

3. Tebliğ tarihlerini kaydedin. Otuz günlük iptal ve on günlük delil süreleri buradan işler.

4. Yürütmenin durdurulması alın. İptal davası tek başına tescili durdurmaz.

5. Keşifte hazır bulunun. Beyanların tutanağa geçirilmesi raporu doğrudan etkiler.

6. İstinaf dilekçesini eksiksiz kurun. İnceleme sebeplerle sınırlıdır.

Sürecin bütünü için kamulaştırma hukuku rehberi: süreç, bedel tespiti ve malikin hakları sayfamıza bakabilirsiniz.

Tebligatta Bulunması Gereken Belgeler

Bedel tespiti ve tescil davasında mahkemece yapılan tebligatın içeriği kanunda tek tek sayılmıştır. Eksik tebligat, savunma hakkını doğrudan etkiler.

Kanuna göre, kamulaştırılması kararlaştırılan taşınmazın sahibi, zilyedi ve diğer ilgililerden adresi tespit olunanlara tebliğ edilmek üzere şunlar gönderilir:

• Kamulaştırılacak taşınmazın kamulaştırılmasına uygun ölçekli bir plan veya ölçekli krokisi,
• Kamulaştırma kararı,
• Takdir olunan kıymet,
• Kamulaştırma karşılığının veya ilk taksidinin millî bankalardan birine hak sahibi adına yatırıldığına dair belge,
• Kamulaştırmanın hangi idare yararına yapıldığı,
• Açılacak davalarda husumetin kime yöneltileceği.

Bu sayım bir kontrol listesidir. Tebligat elinize ulaştığında bu kalemlerin eksiksiz olup olmadığı incelenmelidir; eksiklik varsa duruşmada tutanağa geçirilmelidir.

Otuz Günlük Süre ve İki Ayrı Yargı Kolu

Tebligatla birlikte iki ayrı dava yolu ve tek bir süre işlemeye başlar.

Kanuna göre malik; mahkemece yapılan tebligat gününden, kendilerine tebligat yapılamayanlara tebligat yerine geçmek üzere mahkemece gazete ile yapılan ilan tarihinden itibaren otuz gün içinde:

• Kamulaştırma işlemine karşı idarî yargıda iptal davası,
• Maddî hatalara karşı adlî yargıda düzeltim davası

açabilir.

Üç noktaya dikkat edilmelidir. Birincisi, süre tebligat ile ilan tarihinden hangisi geçerliyse ondan işler. İkincisi, iki dava farklı yargı kollarında görülür; yanlış mercie başvuru süre kaybettirir. Üçüncüsü, kanun bir öncelik kuralı koymuştur: idarî yargıda açılan davalar öncelikle görülür.

Ayrıca paydaşlar bakımından: iştirak hâlinde veya müşterek mülkiyette paydaşların tek başına dava hakları vardır.

İdare tarafında da bir süre işler: idare, kamulaştırma belgelerinin mahkemeye verildiği günden itibaren otuz gün içinde maddî hatalara karşı adlî yargıda düzeltim davası açabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Tapudaki kamulaştırma şerhi ne kadar kalır?

2942 s.K. m.7 uyarınca idare tarafından şerh tarihinden itibaren altı ay içinde, 10 uncu maddeye göre bedel tespiti ve tescil isteğinde bulunulduğuna dair mahkemeden alınacak belge tapu idaresine ibraz edilmezse şerh tapu idaresince resen sicilden silinir.

Uzlaşma yazısına kaç gün içinde cevap vermeliyim?

2942 s.K. m.8 uyarınca malik veya yetkili temsilcisi, idarenin resmî taahhütlü yazısının tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde satmak veya trampa isteğiyle idareye başvurmalıdır; başvurulmazsa uzlaşma aşaması tamamlanmış sayılır ve dosya mahkemeye taşınır.

Anlaşma tutanağını imzalarsam bedele itiraz edebilir miyim?

Hayır. 2942 s.K. m.8’in son fıkrası uyarınca bu madde uyarınca satın alınan veya trampa edilen taşınmaz sahibinden kamulaştırma yolu ile alınmış sayılır ve bu şekilde yapılan kamulaştırmaya veya bedeline karşı itiraz davaları açılamaz. Bu nedenle imzadan önce emsal ve değerleme incelemesi yapılmalıdır.

Anlaşılan bedel ne zaman ödenir?

2942 s.K. m.8 uyarınca idarece, anlaşma tutanağının tanzim tarihinden itibaren en geç kırk beş gün içinde tutanakta belirtilen bedel ödenmeye hazır hâle getirilir ve malikten belirtilen günde tapuda ferağ vermesi istenir; ferağ verilmesi hâlinde bedel ödenir.

Mülkiyet ne zaman idareye geçer, iptal davası bunu durdurur mu?

2942 s.K. m.25 uyarınca mülkiyetin idareye geçmesi mahkemece verilen tescil kararı ile olur. Kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda iptal davası açılması ve yürütmenin durdurulması kararı verilmesi hâlinde idari yargıdaki dava bekletici mesele kabul edilir; yani belirleyici olan davanın açılması değil, yürütmenin durdurulması kararıdır.

Bedel tespiti davasını kim açar?

Bu davayı kamulaştırmayı yapan idare açar; taşınmaz maliki davalı konumundadır.

İdare benimle anlaşmadan dava açabilir mi?

Hayır. İdarenin önce satın alma (uzlaşma) usulünü uygulaması zorunludur; bu yapılmadan açılan dava kural olarak usulden reddedilir.

Kamulaştırma kararına nasıl itiraz ederim?

İşlemi hukuka aykırı buluyorsanız, kural olarak tebliğden itibaren otuz gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açabilirsiniz.

Belirlenen bedeli düşük buluyorsam ne yapabilirim?

Bedel davasında bilirkişi raporuna karşı itirazlarınızı ileri sürebilir ve gerçek değerin tespitini talep edebilirsiniz.

Hangi mahkeme görevlidir?

Bedel tespiti ve tescil davasında, taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesi görevli ve yetkilidir.

Uzlaşma davetine kaç gün içinde cevap vermeliyim?

Davet yazısının tebliğinden itibaren on beş gün içinde idareye başvurulması öngörülmüştür.

Anlaşma sağlanırsa bedel ne zaman ödenir?

İdare, anlaşma tutanağının tanzim tarihinden itibaren en geç kırk beş gün içinde bedeli hazır eder; taşınmaz tescil edilir ve bedel tescilden sonra ödenir.

Davetiye geldikten sonra delillerimi ne kadar sürede sunmalıyım?

Taşınmazın değerine ilişkin tüm savunma ve deliller, tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde mahkemeye yazılı olarak bildirilmelidir.

İptal davası açmam tescili durdurur mu?

Hayır. Dava açtığını ve yürütmenin durdurulması kararı aldığını belgelendirmeyen malik bakımından kamulaştırma işlemi kesinleşir ve taşınmaz idare adına tescil edilir.

Bedelin yatırılması için idareye ne kadar süre verilir?

On beş gün; gereken hâllerde bu süre bir defaya mahsus olmak üzere uzatılabilir. Makbuzun ibrazıyla tescile karar verilir.

Dava uzarsa faiz işler mi?

Evet. Bedel tespiti davası dört ay içinde sonuçlandırılamazsa, tespit edilen bedele bu sürenin bitiminden itibaren faiz işletilir. Faizin türü konusunda uygulamada tartışma bulunduğundan talep gerekçeli kurulmalıdır.

Kanun yolu süresi ne kadar?

İstinaf ve temyiz için iki hafta. İstinaf incelemesi dilekçede belirtilen sebeplerle sınırlıdır; yalnızca kamu düzenine aykırılık resen dikkate alınır.

Bu davalar hangi usulle görülür?

Taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde ve basit yargılama usulü ile. Süreler kısa olduğundan deliller baştan sunulmalıdır.

Sonuç

Kamulaştırma sürecinde malikin en güçlü güvencesi, gerçek değerin doğru tespiti ve süreçteki hakların zamanında kullanılmasıdır. Taşınmazınıza ilişkin bir kamulaştırma sürecinde değerlendirme için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Bedel tespiti davası ne kadar sürer?

Kanun aşama aşama süre bağlar: başvurudan duruşmaya en geç 30 gün, anlaşma olmazsa 10 gün içinde keşif, 30 gün sonrası duruşma, 15 gün içinde bilirkişi raporu. Dava dört ayda bitmezse tespit edilen bedele kanuni faiz işler.

İlk duruşmada ne olur?

Hâkim tarafları taşınmazın bedeli konusunda anlaşmaya davet eder. Taraflar anlaşırsa hâkim anlaşılan bedeli kamulaştırma bedeli olarak kabul eder.

Keşifte kimler bulunur?

Keşif mahallinde ve tüm ilgililerin huzurunda yapılır; köy veya mahalle muhtarına da davetiye çıkartılır ve muhtarın beyanı alınır.

Bilirkişi raporunu duruşmada mı öğrenirim?

Hayır. Mahkeme raporu duruşma günü beklenmeksizin taraflara tebliğ eder; itirazlar duruşmada dinlenir.

Rapora itiraz edersem yeni bilirkişi atanır mı?

Taraflar bedelde anlaşamazsa gerektiğinde hâkim tarafından on beş gün içinde sonuçlandırılmak üzere yeni bir bilirkişi kurulu tayin edilebilir.

Bu davalar hangi yargılama usulüne tabidir?

37. madde uyarınca, Kanundan doğan ve adlî yargıda çözümlenmesi gereken anlaşmazlıklar taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemelerinde basit yargılama usulü ile görülür.

İdari yargıda dava açarsam bedel davası durur mu?

Yalnızca idari yargı mahkemesince yürütmenin durdurulması kararı verilirse; bu hâlde mahkeme idari yargıdaki davayı bekletici mesele kabul eder.