Kamulaştırmada Vergi, Harç ve Masraf İstisnaları: Bedelden Kesinti Yapılır mı?

Kamulaştırmaya ilişkin tapu ve ferağ işlemlerinin gider, harç ve damga yükü kural olarak kamulaştırmayı yapan idareye aittir; malikten tapu harcı istenmez. Bedelin gelir vergisi karşısındaki durumu ise iktisap şekline ve elde tutma süresine bağlıdır: beş yılı aşan ve miras yoluyla edinilen taşınmazlarda değer artış kazancı vergisi doğmaz.

Kural: İşlem Giderleri İdareye Aittir

Kamulaştırma, malikin iradesiyle yaptığı bir satış değildir; bu yüzden 2942 sayılı Kanun işlem maliyetlerini mülk sahibine yıkmaz. Dayanak açıktır: 2942 sayılı Kanun’un 29. maddesine göre mahkeme heyetinin harcırahları, mahkemece oluşturulan bilirkişilerin ve keşifte dinlenilen muhtarın ücretleri ile tapu harçları ve bu Kanunun gerektirdiği diğer giderler kamulaştırmayı yapan idarece ödenir; olağan satışlardaki gibi malikten tapu harcı tahsil edilmez. Uygulamada tapu müdürlüğünde malikten harç istenmesi hâlinde, işlemin kamulaştırmaya dayandığının belgelenmesi ve kanuni istisnanın hatırlatılması yeterli olur; ödenmişse iadesi istenebilir.

Kamulaştırma Bedeli “Gelir” midir?

En çok sorulan soru şudur: “Devletin ödediği bedel için vergi öder miyim?” Cevap, bedelin niteliğinden başlar: kamulaştırma bedeli, taşınmazın elden çıkarılması karşılığıdır ve gerçek kişiler yönünden gelir vergisindeki değer artış kazancı rejimine göre değerlendirilir. Yani mesele “kamulaştırma mı satış mı” değil; taşınmazın nasıl ve ne zaman edinildiğidir. Ticari işletme aktifine kayıtlı taşınmazlarda ise bedel, işletme kazancının içinde ayrı kurallarla vergilenir; bu rehberin odağı, şahsi mal varlığındaki taşınmazlardır.

Beş Yıl Kuralı ve Miras İstisnası

Gerçek kişinin bedelle (satın alarak) edindiği taşınmaz, iktisap tarihinden itibaren beş yıl geçtikten sonra elden çıkarılırsa — kamulaştırma dâhil — değer artış kazancı vergisi doğmaz. Beş yıl dolmadan kamulaştırılan taşınmazlarda ise; kamulaştırma bedeli ile endekslenmiş maliyet arasındaki fark, yıllık istisna tutarını aşıyorsa beyan konusu olabilir. En güçlü istisna ise iktisap şeklindedir: miras veya bağış yoluyla (ivazsız) edinilen taşınmazların elden çıkarılması değer artış kazancının tamamen dışındadır — dededen kalan tarlanın kamulaştırılmasında süreye bakılmaksızın bu vergi doğmaz. Sınırda kalan dosyalarda iktisap tarihi ve şekli, tapu kayıtlarıyla netleştirilmelidir.

Bedele İşleyen Faizin Durumu

Kamulaştırma dosyalarında ana paranın yanında; geç ödeme ve dava sürecine bağlı faiz kalemleri de bulunur. Faizin vergisel niteliği, bedelin kendisinden farklı tartışmalara konu olmuş; menkul sermaye iradı sayılıp sayılmayacağı ve tevkifat uygulaması yargı kararlarıyla şekillenen teknik bir alandır. Yüksek faiz kalemi içeren dosyalarda; ödeme belgelerinin ayrıştırılması (ana para / faiz) ve güncel uygulamanın mali müşavirle teyidi, sonradan cezalı tarhiyat sürprizini önler.

Dava Aşamasının Masraf Düzeni

Bedel tespiti ve tescil davası idare tarafından açılır; yargılama giderlerinin ana yükü de kural olarak idarededir. Malik yönünden sürecin maliyet kalemleri; kendi tuttuğu vekilin ücreti ve itiraz-temyiz aşamalarındaki sınırlı giderlerdir. Bedelin bankaya yatırılması, blokeler ve ödeme sürecindeki kesintiler ise vergi değil, taşınmaz üzerindeki ipotek-haciz gibi kayıtların bedele yansımasıdır; bu ayrım karıştırılmamalıdır. Bedel artırımına ilişkin kalemlerde hükmedilen vekâlet ücretlerinin tarafları da karar metninden dikkatle okunmalıdır.

Kamulaştırmasız El Atma Tazminatlarında Durum

İdare, usulüne uygun kamulaştırma yapmadan taşınmaza fiilen el attığında ödenen tazminatlar da ekonomik olarak taşınmazın karşılığıdır ve vergisel değerlendirmede kamulaştırma bedeline paralel esaslar gündeme gelir: iktisap şekli ve süresi burada da belirleyicidir. Bu dosyalarda ayrıca ecrimisil (haksız kullanım tazminatı) gibi farklı nitelikte kalemler bulunabilir; her kalemin ayrı vergisel kimliği olduğundan, karar ve ödeme belgelerinde kalemlerin ayrıştırılması önem taşır.

Malik İçin Kontrol Listesi

Bedel eline geçen malikin yapması gerekenler kısadır: (1) tapudan iktisap tarihi ve şeklini gösteren kaydı al; (2) miras/bağışla edinilmişse veya beş yıl dolmuşsa değer artış kazancı yönünden rahat ol, aksi hâlde hesap yaptır; (3) tapu işlemlerinde harç istenirse kamulaştırma istisnasını hatırlat; (4) faiz kalemi büyükse güncel uygulamayı teyit ettir; (5) tüm ödeme dekontlarını ve mahkeme kararını arşivle. Bu beş adım, kamulaştırma gelirini vergi sürprizsiz güvenceye alır.

Yazının Söylemediği Risk: Cezalı Emlak Vergisi (m.39)

Kamulaştırmada malikin karşılaştığı en sürpriz yük, gelir vergisi değil geriye dönük emlak vergisidir ve doğrudan Kamulaştırma Kanunu’nda düzenlenmiştir.

Kanunun “Vergilendirme” başlıklı 39. maddesi şunu söyler: kamulaştırılan taşınmazın kamulaştırıldığı yıla ait emlak vergisi tarhına esas olan vergi değeri, kesinleşen kamulaştırma bedelinden az olduğu takdirde, kamulaştırma bedeli ile vergi değeri arasındaki fark üzerinden cezalı emlak vergisi tarh olunur. Emlak vergisi beyannamesi ek süreye rağmen verilmemişse, kesinleşen kamulaştırma bedeli o yıla ait vergi değeri yerine geçer ve bu değer üzerinden cezalı tarhiyat yapılır.

Bunun pratik anlamı açıktır ve acıdır: taşınmazını yıllarca düşük vergi değeriyle beyan etmiş bir malik, kamulaştırma bedeli yüksek çıktığında aradaki farkın vergisini cezasıyla birlikte öder. Yani bedelin yüksek belirlenmesi tek başına iyi haber değildir; beyan geçmişiyle birlikte değerlendirilmelidir.

Dosyaya başlarken yapılması gereken şudur: kamulaştırma bedeli ile son emlak vergisi değerini yan yana koymak. Aradaki makas büyükse, bedel artırım davasının kazancı ile doğacak cezalı tarhiyatın maliyeti birlikte hesaplanmalıdır. Emlak vergisi değerine itiraz yolları için emlak vergisi uyuşmazlıkları ve itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Kamulaştırma Beklerken: Tasarrufu Kısıtlanan Taşınmazda 1/10 Kuralı

Taşınmazınız imar planında kamu hizmetine ayrıldı ama henüz kamulaştırılmadıysa, arada geçen yıllar için tam emlak vergisi ödemek zorunda değilsiniz. Emlak Vergisi Kanunu’nun 30. maddesi uyarınca; kanunlar veya kamu düzeni koyan diğer mevzuatla tasarrufu kısıtlanan bina, arsa ve arazinin vergisi, kısıtlamanın devam ettiği sürece 1/10 oranında tahsil olunur.

Bu hüküm, umumi hizmetlere ayrılması sebebiyle üzerinde inşaat yapılmasına izin verilmeyen arsalar ile esaslı değişiklik ve ilave yapılmasına izin verilmeyen binaları kapsar. Kısıtlılık, imar planının kesinleştiği tarihi izleyen yılbaşından itibaren, taşınmazın bulunduğu alan imar programına alınıncaya kadar devam eder.

Kısıtlılık kaldırıldığında ise vergi, kaldırılma tarihini takip eden bütçe yılından itibaren tüm vergi değeri üzerinden ödenir. Ayrıca kısıtlılık süresince tecil edilen verginin 9/10’u, taşınmazın satılması, istimlaki ya da hibe yoluyla devri hâlinde — tahsil zamanaşımına uğramamışsa — muaccel hâle gelir. Yani kısıtlılık indirimi bir ertelemedir, tam af değildir.

Uygulamada bu indirimden yararlanmak için kısıtlılık durumunu gösteren belgenin belediyeye ibrazı gerekir; kendiliğinden uygulanacağını varsaymak yıllarca fazla ödemeye yol açar. Planla kamu hizmetine ayrılıp kamulaştırılmayan taşınmazlar için kamulaştırmasız el atma ve imar uygulamasında bedelsiz terk (DOP) ile kamulaştırma farkı yazılarımıza bakınız.

Yargılama Aşamasında Harç ve Gider Düzeni

Kamulaştırma davalarında masraf rejimi, olağan hukuk davalarından ayrılır ve bu ayrım malik lehinedir.

• Bedel tespiti ve tescil davasını idare açar. Kanun, mahkeme heyetinin harcırahları, bilirkişi ve muhtar ücretleri ile tapu harçlarını ve Kanunun gerektirdiği diğer giderleri idareye yükler.
• Kamu kurumları arası devirde de harç alınmaz. İdareler arası taşınmaz devrinde mahkemece yapılacak işlemler sebebiyle, ilan ve tebliğ giderleri hariç herhangi bir harç ve gider alınmaz.
• Sonraki tapu kaydının iptali harca tabi değildir. Kamulaştırma tamamlandıktan sonra aynı yer için yeniden tapu tesis edilirse, iptal işlemleri harca ve resme bağlı değildir.
• Görevli mahkeme ve usul. Kanundan doğan ve adli yargıda çözümlenmesi gereken uyuşmazlıklar, taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde basit yargılama usulüyle görülür.

Bedelin yetersiz olduğunu düşünüyorsanız izlenecek yol kamulaştırma bedelinin artırılması davası yazımızda; bedel geç ödenirse işleyecek faiz kamulaştırma bedelinde faiz yazımızda ele alınmıştır.

Bedelden Kim, Ne Kadar Alır?

“Bedelden kesinti” sorusunun bir de paylaşım boyutu vardır; bu, vergiden ayrı bir başlıktır ve sık karıştırılır.

Bu kalemler bedelin bölüşümüne ilişkindir; devletin aldığı bir vergi ya da kesinti değildir. İkisini ayırmak, “bedelimden neden az para geldi” sorusunun cevabını çoğu zaman verir.

İstisnaların Kanuni Kaynağı: GVK mükerrer m.80, 1319 s.K. m.30 ve m.39

Yazının anlattığı istisnalar uygulama tercihi değil, kanun hükmüdür. Hangi kesintinin yapılamayacağı ve hangi verginin sonradan doğabileceği, üç ayrı kanunda ayrı ayrı düzenlenmiştir.

Bedelin gelir sayılıp sayılmaması: GVK mükerrer m.80. Değer artışı kazancının kapsamı kanunda sayılmıştır: iktisap şekli ne olursa olsun ivazsız olarak iktisap edilenler hariç olmak üzere, arazi, bina ve diğer taşınmazların iktisap tarihinden başlayarak beş yıl içinde elden çıkarılmasından doğan kazançlar değer artışı kazancıdır. Aynı maddede “elden çıkarma” deyimi, mal ve hakların satılması, bir ivaz karşılığında devir ve temliki, trampa edilmesi, takası, kamulaştırılması, devletleştirilmesi ve ticaret şirketlerine sermaye olarak konulmasını ifade eder.

Buradan çıkan iki sonuç. Birincisi: kamulaştırma elden çıkarma sayıldığından, taşınmaz beş yıl dolmadan kamulaştırılırsa değer artışı kazancı doğabilir. İkincisi: ivazsız iktisap edilenler — yani miras veya bağış yoluyla gelen taşınmazlar — bu kapsamın dışındadır; bu nedenle mirasla intikal eden taşınmazın kamulaştırılmasında beş yıl tartışması gündeme gelmez.

Kazancın hesabı: GVK mükerrer m.81. Beş yıl dolmamışsa hesap şöyle kurulur: değer artışında safi kazanç, elden çıkarma karşılığında alınan para ve ayınlarla sağlanan ve para ile temsil edilebilen her türlü menfaatlerin tutarından, elden çıkarılan mal ve hakların maliyet bedelleri ile elden çıkarma dolayısıyla yapılan ve satıcının uhdesinde kalan giderlerin ve ödenen vergi ve harçların indirilmesi suretiyle bulunur. Ayrıca maliyet bedeli, elden çıkarıldığı ay hariç olmak üzere üretici fiyat endeksindeki artış oranında artırılarak tespit edilir; bu artırmanın yapılabilmesi için artış oranının yüzde on veya üzerinde olması şarttır.

Faizin ayrı değerlendirilmesi. Bedele işleyen faiz, taşınmazın satış bedeli değildir; niteliği itibarıyla alacağa bağlı bir getiridir. Bu nedenle faiz kaleminin vergisel durumu, bedelden ayrı değerlendirilir ve dosyada faizin tutar ve dönem olarak ayrıştırılması gerekir. Bilirkişi raporunda bedel ve faizin ayrı gösterilmesi bu yüzden önemlidir.

Kısıtlılıkta emlak vergisi: 1319 s.K. m.30. Yazının anlattığı onda bir kuralının kaynağı budur: kanunlar veya diğer kamu düzeni koyan mevzuatla tasarrufu kısıtlanan bina, arsa ve arazinin vergisi, kısıtlamanın devam ettiği sürece onda bir oranında tahsil edilir. Kısıtlamanın kalkması hâlinde, kaldırma kararının ilgiliye tebliği tarihinden itibaren kısıtlamanın devam ettiği süreye ait ve tahsil edilmemiş olan vergi, gecikme zammı uygulanmaksızın tahsil olunur.

Kamulaştırılırsa ertelenen vergi. Aynı maddede kritik bir kural vardır: kısıtlamanın devam ettiği sürede tahsili ertelenen vergi, taşınmazın kamulaştırılması hâlinde terkin edilir veya aranmaz. Bu nedenle uzun süre kısıtlı kalan taşınmazın kamulaştırılması, malik bakımından birikmiş vergi riskini de ortadan kaldırır; ancak bu, kamulaştırma gerçekleşmesine bağlıdır.

Bedel yükselirse: 1319 s.K. m.39. Yazının uyardığı risk şu hükme dayanır: kamulaştırılan taşınmazın kamulaştırıldığı yıla ait vergi değeri, kesinleşen kamulaştırma bedelinden az olduğu takdirde, aradaki fark üzerinden cezalı emlak vergisi tarh olunur. Bu nedenle bedel artırım talebi, geçmiş yıllarda verilmiş düşük beyanlarla birlikte değerlendirilmeli ve fark üzerinden doğabilecek yük önceden hesaplanmalıdır.

Harç ve damga tarafı: 492 s.K. ve 488 s.K. Tapu işlemlerinde alınan harçlar 492 sayılı Harçlar Kanunu‘na, sözleşme ve kâğıtlardan alınan vergi ise 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu‘na tabidir. Kamulaştırmada bu yüklerin idareye ait olmasının dayanağı 2942 s.K. m.29‘dur: kanunda sayılan işlemler için ödenmesi gereken her türlü vergi, resim ve harçlar idarece ödenir. Bu nedenle malikten harç veya damga vergisi adı altında istenen tutarlar iade talebine konu olur.

Tescilde vergi ilişiği aranmaz: 2942 s.K. m.10. Aynı doğrultuda bir başka kolaylık: mahkemece verilen tescil kararı üzerine yapılan tescil ve terkin işlemi sırasında mal sahiplerinin bu taşınmaz mal nedeniyle vergi ilişkisi aranmaz; ancak tapu dairesi durumu ilgili vergi dairesine bildirir. Yani birikmiş emlak vergisi borcu tescili engellemez, fakat borcun kendisi ortadan kalkmaz.

Ödemede kesinti sınırı: 2942 s.K. Ek m.4. Son olarak ödeme aşamasında: idareler, mahkeme kararı gereğince ödenmesi gereken tutarı hak sahibinin banka hesap numarasını bildirmesini müteakip otuz gün içinde öder. Bu aşamada yapılabilecek kesintiler kanunda öngörülenlerle sınırlıdır; dosya masrafı, komisyon veya benzeri adlarla yapılan indirimler dayanaksızdır ve şikâyet ya da dava konusu edilebilir.

Malik İçin Sıra Listesi

1. Son emlak vergisi beyan değerinizi çıkarın. Kamulaştırma bedeliyle arasındaki farkı görün; m.39 riski buradan doğar.
2. İktisap tarihini ve şeklini belgeleyin. Miras veya bağış yoluyla mı, satın alarak mı? Bu tek soru gelir vergisi sonucunu belirler.
3. Tapu harcı istenirse itiraz edin. Kanun harcı idareye yükler; ödenmişse iadesi istenebilir.
4. Ödemeyi ana para ve faiz olarak ayrıştırın. Belgelerin ayrı düzenlenmesi, sonraki vergi tartışmasını kolaylaştırır.
5. Kısıtlılık varsa 1/10 indirimini talep edin. Belge ibraz edilmeden kendiliğinden uygulanmaz.
6. Bedeli düşük buluyorsanız süreyi kaçırmayın. Artırım yolu ve son çare olarak bireysel başvuru için kamulaştırma bedelinin artırılması davası ve düşük kamulaştırma bedeline karşı AYM bireysel başvuru yazılarımıza bakın.

Sürecin bütünü için kamulaştırma süreci ve bedel tespiti ve kamulaştırma hukuku rehberi, vergi boyutunun genel çerçevesi için vergi hukuku rehberi ve vergi mahkemesinde dava açma süresi incelenebilir. Alım-satımdaki harç rejimiyle karşılaştırma için tapu harcı ve alım-satımda vergiler, taşınmazın hangi parçalarının bedele dâhil olduğu için bütünleyici parça ve eklenti, mesken vergisinde indirim için emlak vergisi muafiyeti (sıfır oran) yazılarımıza bakabilirsiniz. Genel çerçeve: gayrimenkul hukuku rehberi.

Uzlaşma Belgelerinin Delil Değeri

Kamulaştırma dosyalarında maliyet yalnızca vergi ve harçtan ibaret değildir; uzlaşma aşamasında sunulan bilgilerin sonraki davada nasıl kullanılacağı da bir risk kalemidir.

Kanun bu konuda malikin lehine açık bir güvence getirmiştir.

Kamulaştırmasız el koyma sebebiyle tazmine ilişkin hükme göre; uzlaşma görüşmeleri, hukuki veya fiilî engel bulunmadığı takdirde davete icabet tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırılır ve uzlaşmaya varılıp varılmadığı, malik veya temsilcisi ile komisyon üyeleri tarafından imzalanan bir tutanağa bağlanır.

Ve kritik cümle şudur: “Bu tutanak ile uzlaşma görüşmelerine ilişkin bilgi ve belgeler, açılacak davalarda taraflar aleyhine delil teşkil etmez.”

Bunun pratik anlamı büyüktür:

• Görüşmede belirtilen rakam, sonraki davada aleyhinize kullanılamaz,
• Sunulan bilgi ve belgeler delil olmaz,
• Bu nedenle uzlaşma görüşmesine katılmak risk oluşturmaz.

Uzlaşmaya varılması hâlinde ise; üzerinde uzlaşılan hakkın türünü, tanınma şart ve usullerini, nakdî ödemede bulunulacaksa miktarını ve ödeme şartları ile taşınmazların tesciline veya terkinine dair muvafakati de ihtiva eden bir sözleşme akdedilir ve uzlaşma konusu taşınmazlar resen tapuya tescil veya terkin edilir.

Ödemede Öngörülen Diğer Kalemler

Kanunda, nakdî ödeme dışında da imkânlar öngörülmüştür: idare tarafından, mahkeme kararı gereğince nakdî ödeme yerine diğer uzlaşma yolları da teklif edilebilir ve maddenin uzlaşmaya ilişkin hükümlerine göre işlem yapılabilir.

Bu, taşınmaz trampası gibi seçeneklerin gündeme gelebileceği anlamına gelir. Nakit ödemenin gecikeceği anlaşılan dosyalarda bu alternatif değerlendirilebilir.

Taksitli ödeme yapılıyorsa, süresince 3095 sayılı Kanun’a göre ayrıca kanunî faiz ödenir. Bu kalem talep edilmezse kendiliğinden hesaplanmayabilir; bu nedenle ayrıca ileri sürülmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kamulaştırma vergi hukuku bakımından satış sayılır mı?

GVK mükerrer m.80 uyarınca ‘elden çıkarma’ deyimi; satış, ivaz karşılığı devir ve temlik, trampa, takas, kamulaştırma ve devletleştirmeyi ifade eder. Bu nedenle kamulaştırma da elden çıkarma sayılır ve taşınmaz iktisaptan itibaren beş yıl içinde kamulaştırılırsa değer artışı kazancı gündeme gelebilir.

Miras yoluyla gelen taşınmazda beş yıl işler mi?

Hayır. GVK mükerrer m.80 uyarınca iktisap şekli ne olursa olsun ivazsız olarak iktisap edilenler kapsam dışındadır; miras veya bağış yoluyla gelen taşınmazlarda beş yıl tartışması gündeme gelmez.

Beş yıl dolmamışsa kazanç nasıl hesaplanır?

GVK mükerrer m.81 uyarınca safi kazanç, elden çıkarma karşılığında sağlanan tutardan maliyet bedeli ile satıcının uhdesinde kalan giderler ve ödenen vergi ve harçların indirilmesiyle bulunur; maliyet bedeli, elden çıkarıldığı ay hariç ÜFE artış oranında artırılır ve bunun için artış oranının yüzde on veya üzerinde olması şarttır.

Kamulaştırma beklerken emlak vergisi tam mı ödenir?

1319 s.K. m.30 uyarınca tasarrufu kısıtlanan bina, arsa ve arazinin vergisi kısıtlamanın devam ettiği sürece onda bir oranında tahsil edilir; kısıtlama kalkarsa ertelenen vergi gecikme zammı uygulanmaksızın tahsil olunur, taşınmaz kamulaştırılırsa bu vergi aranmaz.

Bedel yükselirse geriye dönük vergi doğar mı?

1319 s.K. m.39 uyarınca kamulaştırılan taşınmazın kamulaştırıldığı yıla ait vergi değeri, kesinleşen kamulaştırma bedelinden az ise aradaki fark üzerinden cezalı emlak vergisi tarh olunur; bu nedenle bedel artırım talebi geçmiş beyanlarla birlikte değerlendirilmelidir.

Kamulaştırmada tapu harcını kim öder?

İdare. 2942 sayılı Kanun’un 29. maddesi uyarınca mahkeme heyetinin harcırahları, bilirkişi ve muhtar ücretleri ile tapu harçları ve Kanunun gerektirdiği diğer giderler kamulaştırmayı yapan idarece ödenir. Malikten tapu harcı istenmesi hâlinde istisna hatırlatılır; ödenmişse iadesi talep edilebilir.

Kamulaştırma bedeli için gelir vergisi öder miyim?

Bu, taşınmazın nasıl ve ne zaman edinildiğine bağlıdır. Gerçek kişinin satın alarak edindiği taşınmaz beş yıl geçtikten sonra elden çıkarılırsa değer artışı kazancı doğmaz. Miras veya bağış gibi ivazsız yollarla edinilen taşınmazlarda ise süreye bakılmaksızın bu vergi doğmaz.

Beş yıl dolmadan kamulaştırılırsa ne olur?

Kamulaştırma bedeli ile endekslenmiş maliyet arasındaki fark, ilgili yıl için belirlenen istisna tutarını aşıyorsa beyan konusu olabilir. İstisna tutarı her yıl güncellendiğinden başvuru öncesi teyit edilmelidir. Ticari işletme aktifine kayıtlı taşınmazlarda ise ayrı kurallar uygulanır.

Kamulaştırma bedeli yüksek çıkarsa geriye dönük vergi doğar mı?

Evet, bu en çok gözden kaçan risktir. Kamulaştırma Kanunu’nun 39. maddesine göre, kamulaştırıldığı yıla ait emlak vergisi tarhına esas vergi değeri kesinleşen bedelden az ise, aradaki fark üzerinden cezalı emlak vergisi tarh olunur. Beyanname verilmemişse kesinleşen bedel vergi değeri yerine geçer.

Taşınmazım imar planında kamu hizmetine ayrıldı; emlak vergisi tam mı ödenir?

Hayır. Emlak Vergisi Kanunu m.30 uyarınca tasarrufu kısıtlanan bina, arsa ve arazinin vergisi kısıtlamanın devam ettiği sürece 1/10 oranında tahsil olunur. Bu indirim için kısıtlılık durumunu gösteren belgenin belediyeye ibrazı gerekir; kendiliğinden uygulanmaz.

Kısıtlılık kalkarsa ertelenen vergi ne olur?

Kısıtlamanın kaldırılmasını takip eden bütçe yılından itibaren vergi tüm değer üzerinden ödenir. Ayrıca kısıtlılık süresince tecil edilen verginin 9/10’u; taşınmazın satılması, istimlaki veya hibe yoluyla devri hâlinde, tahsil zamanaşımına uğramamışsa muaccel hâle gelir.

Bedele işleyen faiz vergilendirilir mi?

Faizin vergisel niteliği ana paradan farklı tartışmalara konu olmuş, menkul sermaye iradı sayılıp sayılmayacağı ve tevkifat uygulaması yargı kararlarıyla şekillenen teknik bir alandır. Yüksek faiz içeren dosyalarda ödeme belgelerinin ana para ve faiz olarak ayrıştırılması ve güncel uygulamanın teyidi önerilir.

Kamulaştırma davası hangi mahkemede, hangi usulle görülür?

Kanundan doğan ve adli yargıda çözümlenmesi gereken uyuşmazlıklar, taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde basit yargılama usulüyle görülür. Bedel tespiti ve tescil davasını idare açar.

Bedelimden kesinti yapıldı; bu vergi mi?

Çoğu zaman değil. Paylı mülkiyette payların bölüşümü, taşınmaz üzerindeki ipotek ve hacizlerin karşılanması, kiracı veya zilyedin talepleri ile muhdesat bedelinin ayrılması, verginin değil paylaşımın sonucudur. İkisini ayırmak, eksik gelen tutarın sebebini çoğu zaman açıklar.

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp’tan Yazın