AVM ve Ticari Kira Uyuşmazlıkları Merkezi 2026: Mağaza, Otel, Fabrika ve Depo Kiralarında Ciro Kirası, Erken Fesih, Uyarlama, Tahliye ve Ortak Gider — Kiracı ve Kiraya Veren İçin Yol Haritası (TBK m.138, 325, 331, 344, 347; 6585 m.11)
20 Kasım 2026

AVM ve Ticari Kira Uyuşmazlıkları Merkezi 2026: Mağaza, Otel, Fabrika ve Depo Kiralarında Ciro Kirası, Erken Fesih, Uyarlama, Tahliye ve Ortak Gider — Kiracı ve Kiraya Veren İçin Yol Haritası (TBK m.138, 325, 331, 344, 347; 6585 m.11)

AVM mağazası, otel, fabrika veya depo kirasında uyuşmazlık çıktığında ilk iş, sözleşmenin hangi kira türüne girdiğini belirlemektir; çünkü tahliye, artış ve fesih kuralları buna göre değişir. Çatısı olan işyerinin kirası konut ve çatılı işyeri kirası hükümlerine tabidir; kiraya veren sözleşmeyi sürenin bitimine dayanarak sona erdiremez, bunu ancak on yıllık uzama süresinin sonunda üç ay önceden bildirerek yapabilir (TBK m.339, 347). Çalışır hâldeki bir işletmenin ruhsatı ve demirbaşıyla kiralanması ürün kirası sayılabilir; bu sözleşme süresi dolunca kendiliğinden sona erer (TBK m.357, 367). Tacir kiracılar için sekiz yıl ertelenen dokuz madde 1 Temmuz 2020’den beri uygulanmaktadır (6217 sayılı Kanun geçici m.2). Kirasını ödemeyen işyeri kiracısına en az otuz gün süre verilir (TBK m.315). Süresinden önce çıkan kiracı, kiralananın benzer koşullarla kiraya verilebileceği makul süre için sorumludur (TBK m.325). Öngörülemeyen olağanüstü bir durum kirayı taşınamaz hâle getirmişse hâkimden uyarlama istenebilir (TBK m.138). Kira uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır ve davalar, tutar ne olursa olsun, sulh hukuk mahkemesinde görülür (6325 sayılı Kanun m.18/B; HMK m.4).

Bu merkez, alışveriş merkezindeki mağaza ve restoranlardan otel, fabrika, depo ve plaza katı kiralarına kadar ticari kiraların iki tarafı için yazıldı: kiracı şirketler ve kiraya veren yatırımcılar. Ciro kirası ve asgari kira, ortak giderler, döviz yasağı, erken fesih ve cezai şart, uyarlama davası, tahliye yolları, on yıllık uzama süresi, teminatlar, görevli mahkeme ve süreler aynı sayfada, kanun maddeleriyle ele alınır. Her başlıkta önce hangi belgeye bakılacağı, sonra hangi sürede hangi adımın atılacağı gösterilir. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Bu yazının dayanakları. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.20, 21, 23, 24, 25, 26, 107, 112, 117, 136, 137, 138, 146, 147, 182, 299-378, 583 ve 584; 6217 sayılı Kanun geçici m.2; 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.3, 11, 18 ve geçici m.3; Alışveriş Merkezleri Hakkında Yönetmelik m.4 ve 11; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.4, 6, 10, 17, 389, 400 ve 408; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/B; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.257, 269, 269/a, 269/b, 269/c, 270, 272, 296 ve 308/c; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.12, 16, 18 ve 22; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.1009; 3095 sayılı Kanun m.2; Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar m.4/g ve bu Karara ilişkin 2008-32/34 sayılı Tebliğ m.8; 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.94; 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu m.1 ve 17; 4054 sayılı Kanun m.4. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 21.01.2026, E.2025/3-502, K.2026/15; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 12.05.2026, E.2025/6177, K.2026/2951; 11.03.2026, E.2026/1042, K.2026/1405; 14.10.2025, E.2025/3126, K.2025/4810; 22.09.2025, E.2025/366, K.2025/4228; 10.04.2023, E.2023/1296, K.2023/1064; Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 07.11.2024, E.2024/6219, K.2024/9386.

Yazı 20 Kasım 2026 tarihinde yürürlükte olan mevzuat metinleri esas alınarak hazırlanmıştır. Kendi sözleşmenizin hükümleri kanundaki yedek kuralları değiştirmiş olabilir; emredici hükümlere aykırı olmadıkça esas alınacak olan imzaladığınız sözleşmedir.

Ticari kiralar konut kiralarından üç noktada ayrılır: bedeller yüksektir, süreler uzundur ve sözleşmeyi çoğu zaman kiraya veren hazırlar. Bir alışveriş merkezinde mağaza açan perakendeci, onlarca sayfalık kira sözleşmesinin yanında işletme kurallarını, dekorasyon şartnamesini ve ortak gider esaslarını da imzalar. Otel, fabrika ve depo kiralarında konu yalnızca bir yapının kullanımı değildir; ruhsatlar, makine ve demirbaş, bazen de çalışır hâldeki bir işletme sözleşmenin parçası olur.

Uyuşmazlıkların büyük bölümü aynı birkaç soruda toplanır. Ciro düştüğünde asgari kira ödenmeye devam edecek mi? Kiracı sözleşme bitmeden çıkarsa kalan sürenin kirasını öder mi? Kiraya veren süre dolduğunda kiracıyı çıkarabilir mi? AVM yönetiminin istediği pazarlama payı ödenmek zorunda mı? Bu soruların cevabı sözleşmede yazanla her zaman aynı değildir. Türk Borçlar Kanununun konut ve çatılı işyeri kiralarına ilişkin hükümlerinin önemli bir kısmı kiracı aleyhine değiştirilemez ve bu hükümler 1 Temmuz 2020’den beri tacir kiracılara da uygulanmaktadır.

Aşağıda önce durumunuzu belirlemenize yarayan bir tablo ve ilk günlerde atılacak adımlar yer alıyor. Sonraki bölümler her uyuşmazlık türünü kanun maddeleriyle, hem kiracının hem kiraya verenin gözünden ele alıyor. Konut kiraları için kira hukuku rehberimiz, kiralanacak yapının inşaatından doğan uyuşmazlıklar için özel inşaat ve taşeron uyuşmazlıkları merkezimiz, mali sıkıntıya düşen kiracı ve kiraya veren şirketler için konkordato hukuku rehberimiz ayrıca hazırlanmıştır.

Hangi Durumdasınız? İlk Bakılacak Belge ve İlk Adım

Ticari kira uyuşmazlıkları birkaç tipik durumda toplanır. Tabloda her durum için önce hangi belgeye bakılacağı, sonra ilk adımın ne olduğu gösterilmiştir.

Durumunuza göre ilk bakılacak belge ve ilk adım

Durumİlk bakılacak yerİlk adım
Ciro düştü, asgari kira taşınamıyorKira bedeli maddesi, ciro tanımı, asgari kira ve artış hükmü, son iki yılın ciro beyanlarıKirayı çekince koyarak ödemek ve yazılı uyarlama talebinde bulunmak; sonuç alınamazsa arabuluculuk ve uyarlama davası (TBK m.138)
Kiracı süresinden önce çıkmak istiyorSüre maddesi, erken fesih hakkı, cezai şart ve teminat hükümleriYazılı bildirim, anahtar teslim tutanağı ve yerine geçecek kiracının önerilmesi (TBK m.325)
Kiracı şirket kirayı ödemiyorÖdeme maddesi, kefalet ve teminatlar, ödeme kayıtlarıEn az otuz gün süreli yazılı ihtar veya tahliye istekli ilamsız takip (TBK m.315; İİK m.269)
Süre doldu, kiraya veren kiracının çıkmasını istiyorSözleşmenin türü, başlangıç tarihi, geçen uzama yılları, varsa tahliye taahhüdüSözleşmenin çatılı işyeri kirası mı ürün kirası mı olduğunun belirlenmesi; buna göre TBK m.347, 352 veya 367
AVM yönetimi reklam, pazarlama ya da benzeri katkı payı istiyorOrtak gider maddesi, sözleşmenin kuruluş ve yenilenme tarihi, yıllık ortak gelir ve gider raporuGider belgelerinin yazıyla istenmesi; yansıtılamayacak kalemlere itiraz (6585 sayılı Kanun m.11/4)
Yenileme döneminde artış oranında anlaşılamıyorArtış maddesi, sözleşmenin başlangıcı, beş yılın dolup dolmadığıKanuni üst sınırın hesaplanması; beş yıl dolmuşsa kira tespit davası için sürenin kontrolü (TBK m.344, 345)
Kiralanan satıldı, yeni malik tahliye istiyorTapu kaydı, kira şerhi, yeni malikin bildirimiBildirimin edinme tarihinden itibaren bir ay içinde yapılıp yapılmadığının kontrolü (TBK m.310, 351)
Kiracı şirket iflas etti veya konkordato istediİflas ya da mühlet kararı, birikmiş kiralar, teminatlarİflasta işleyecek kiralar için güvence talebi (TBK m.332); konkordatoda sözleşmenin devamı kuralının gözetilmesi (İİK m.296)
Kiralanan amaçlanan kullanıma elverişli değilTeslim tutanağı, ruhsat ve izin belgeleri, yazışmalarAyıbın yazıyla bildirilmesi ve giderilmesi için süre verilmesi (TBK m.305, 306); gerekirse delil tespiti (HMK m.400)
Sözleşme bitiyor, dekorasyonun sökülmesi tartışılıyorTadilat izinleri, teslim tutanağı, eski hâle getirme hükmüTahliyeden önce durumun tespiti ve ortak tutanak düzenlenmesi (TBK m.321, 334, 335)

İlk Günlerde Yapılacaklar

  1. Sözleşmenin bütününü bir araya getirin. Ana sözleşme, ekleri, AVM işletme kuralları, dekorasyon şartnamesi, ek protokoller, teslim tutanağı ve teminat belgeleri birlikte okunmalıdır. Uyuşmazlığı çoğu zaman ana metin değil, bir ek ya da sonradan imzalanan protokol çözer.
  2. Sözleşmenin türünü ve başlangıç tarihini belirleyin. Çatılı işyeri kirası, ürün kirası ve genel hükümlere tabi kira farklı kurallara bağlıdır. Başlangıç tarihi ise on yıllık uzama süresinin, beş yıl kuralının ve sekiz yıllık erteleme döneminin hesabında esas alınır.
  3. Bildirimleri usulüne uygun yapın. Tacirler arasında diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe ve sözleşmeden dönmeye ilişkin ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imzayla kayıtlı elektronik posta üzerinden yapılır (TTK m.18/3). Konut ve çatılı işyeri kiralarında fesih bildiriminin geçerliliği yazılı şekle bağlıdır (TBK m.348).
  4. Kirayı kendiliğinizden indirmeyin. Tek taraflı indirim ya da ödememe, haklı olduğunuz bir dosyada sizi temerrüde düşürür ve iki haklı ihtar yoluyla tahliyeye kadar gidebilir. Uyarlama isteyecek kiracı kirayı çekince koyarak öder; çekincesiz ödeme o dönem için uyarlama hakkını ortadan kaldırır (TBK m.138).
  5. Delilleri bugünden toplayın. Ciro kayıtları, ziyaretçi sayıları, AVM’deki boş mağaza oranı, yönetimle yazışmalar ve fotoğraflar sonradan elde edilemeyebilir. Kiralananın durumu tartışmalıysa mahkemeden delil tespiti istenir (HMK m.400).
  6. Teminatların durumunu kontrol edin. Depozito, teminat mektubu, senet ve kefaletlerin tutarı, süresi ve hangi koşulda paraya çevrilebileceği ilk günden bilinmelidir.
  7. Süreleri takvime bağlayın. Kiracının çıkış bildirimi için on beş gün, kiraya verenin dava açması için bir ay, on yıllık uzama sonrası bildirim için üç ay gibi süreler kaçırıldığında hak bir sonraki kira yılına kalır.

Sözleşmenizin Türü Nedir? Üç Kira Rejimi

Türk Borçlar Kanunu kira sözleşmesini üç ayırımda düzenler. Genel hükümler bütün kiralara uygulanır (m.299-338). Konut ve çatılı işyeri kiralarına ilişkin ikinci ayırım kiracıyı koruyan özel kurallar getirir (m.339-356). Üçüncü ayırım, ürün veren bir şeyin veya hakkın işletilmek üzere kiracıya bırakıldığı ürün kirasını düzenler (m.357-378); bu ayırımda özel hüküm bulunmayan konularda genel hükümler uygulanır (m.358). Sözleşmenin başlığında ne yazdığı belirleyici değildir. Hangi ayırımın uygulanacağını kiralananın niteliği ve sözleşmenin içeriği belirler.

Bu ayrımın sonuçları ağırdır. Aynı otel binası için imzalanan sözleşme çatılı işyeri kirası sayılırsa kiraya veren süre dolduğunda kiracıyı çıkaramaz; ürün kirası sayılırsa sözleşme sürenin bitiminde kendiliğinden sona erer. Kira borcunu ödemeyen kiracıya verilecek süre birinde en az otuz, diğerinde en az altmış gündür ve yanlış süreyle yapılan takip tahliye sonucunu doğurmaz.

Üç kira rejiminin karşılaştırması

KonuÇatılı işyeri kirası (m.339-356)Ürün kirası (m.357-378)Genel hükümlere tabi kira (m.299-338)
Tipik örnekAVM mağazası, restoran, plaza katı, fabrika binası, kapalı depoRuhsatı ve demirbaşıyla çalışır hâlde kiralanan otel, tesis, işletmeArsa, açık depolama sahası, açık otopark
Süre dolduğundaKiraya veren süre bitimine dayanamaz; sözleşme birer yıl uzar (m.347)Kendiliğinden sona erer; örtülü sürdürülürse birer yıl yenilenir (m.367)Kendiliğinden sona erer; sürdürülürse belirsiz süreliye dönüşür (m.327)
Kiraya verenin sebep göstermeden sona erdirmesiOn yıllık uzama süresinin sonunda, üç ay önceden bildirimle (m.347)Belirsiz süreli sözleşmede en az altı ay önceden bildirimle (m.368)Belirsiz süreli sözleşmede altı aylık dönem sonu için üç ay önceden bildirimle (m.329)
Ödenmeyen kira için verilecek süreEn az otuz gün (m.315)En az altmış gün (m.362)En az on gün (m.315)
Yıllık artışta kanuni üst sınırTüketici fiyat endeksinin on iki aylık ortalaması (m.344)Yok; sözleşme uygulanırYok; sözleşme uygulanır
Güvence sınırıÜç aylık kira bedeli (m.342)YokYok
Tahliye sebepleriKanunda sayılanlarla sınırlı; kiracı aleyhine değiştirilemez (m.350-354)Genel hükümler, m.362, 369 ve sözleşmeGenel hükümler ve sözleşme
Kiracının iflasıGüvence istenir; verilmezse fesih (m.332)Sözleşme kendiliğinden sona erer (m.370)Güvence istenir; verilmezse fesih (m.332)

İşletme kiralarında ölçüt: demirbaş ve işletme ruhsatı

Kanun ürün kirasını, ürün veren bir şeyin veya hakkın kullanılmasının ve ürünlerinin devşirilmesinin bedel karşılığında kiracıya bırakılması olarak tanımlar (m.357). Yargıtay bu tanımı işletme kiralarına uygularken iki olguya bakar: kiralanan demirbaşlarıyla birlikte mi verilmiştir ve işletme ruhsatı da kiracıya bırakılmış mıdır? Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 22.09.2025 tarihli kararında (E.2025/366, K.2025/4228), hasılat getiren bir yerin yalnızca demirbaşlarıyla kiraya verilmesinin tek başına hasılat kirası ilişkisini göstermediğini belirtmiş; işletme ruhsatının kiracı adına düzenlendiği olayda sözleşmeyi çatılı işyeri kirası saymış ve kiraya verenin tek taraflı feshine sonuç bağlamamıştır.

Bu ölçüt kanunda yazılı değildir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 07.11.2024 tarihli kararında (E.2024/6219, K.2024/9386), işletme ruhsatıyla birlikte devir ölçütünün içtihatla geliştirildiğini ve her olayda ayrıca değerlendirildiğini belirtmiş; işletme izninin mevzuat gereği başkasına devredilemediği bir tersane kirasında bu ölçütü belirleyici saymayarak sözleşmeyi ürün kirası olarak nitelendirmiştir. Aynı kararda kira bedelinin kısmen sabit, kısmen cironun bir oranı olarak kararlaştırılması sözleşme özgürlüğü içinde görülmüş; ödeme emrinde altmış gün yerine otuz gün süre verildiği için tahliye isteminin kabul edilemeyeceği sonucuna varılmıştır. Karar oy çokluğuyla verilmiştir. İki karar birlikte okunduğunda, nitelendirmenin sözleşme metni, ruhsatın kimin adına olduğu ve işletmenin kiracıya ne ölçüde hazır bırakıldığı üzerinden her dosyada ayrı yapıldığı görülür.

AVM’de “hasılat paylaşımlı” sözleşme ürün kirası mıdır?

Sözleşmeye “hasılat paylaşımlı” ya da “ciro esaslı” adının verilmesi onu ürün kirası yapmaz. Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 12.05.2026 tarihli kararına (E.2025/6177, K.2026/2951) konu olayda, bir alışveriş merkezindeki bağımsız bölüm için 2012 yılında on yıl süreli hasılat paylaşımlı kira sözleşmesi yapılmış, malik sürenin dolduğunu ileri sürerek tahliye istemişti. Bölge adliye mahkemesi sözleşmenin çatılı işyeri kirası hükümlerine tabi olduğunu, bu nedenle süre bitimine dayanılarak sona erdirilemeyeceğini kabul etti; Yargıtay bu kararı onadı. Kararda işletme ruhsatı olmaksızın yapılan kiralamanın çatılı işyeri kirası olduğu belirtilmiştir. AVM mağazalarında bedelin ciroya bağlanması, sözleşmeyi çatılı işyeri kirası olmaktan çıkarmamaktadır.

Açık alan mı, çatılı işyeri mi?

Depolama sahası, açık otopark, şantiye alanı veya üzerinde hafif yapılar bulunan arsa kiralarında soru farklıdır: kiralananın üstün vasfı çatılı yapı mı, açık alan mı? Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 01.09.2026 tarihli ve 33357 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 11.03.2026 tarihli kanun yararına bozma kararında (E.2026/1042, K.2026/1405), tapudaki kaydın ya da sözleşmedeki “arsa” nitelemesinin tek başına yeterli olmadığını, kiralananın baskın vasfının keşifle belirlenmesi gerektiğini vurgulamıştır. Baskın vasıf arsa veya açık alan ise genel hükümler uygulanır ve konut ile çatılı işyeri kiralarına özgü kurallar devreye girmez. Baskın vasıf çatılı işyeri ise m.339 ve devamı uygulanır.

Niteliği gereği geçici kullanıma özgülenmiş taşınmazların altı ay ve daha kısa süreyle kiralanmasında da konut ve çatılı işyeri kiralarına ilişkin hükümler uygulanmaz (m.339/1). Kısa süreli stant, tanıtım alanı ve geçici satış noktası sözleşmelerinde bu istisnanın koşullarının bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilir. Kapsam konusunda ayrıntı için konut ve çatılı işyeri kirasının kapsamı yazımıza bakabilirsiniz.

Tacir Kiracılar: Sekiz Yıllık Erteleme 1 Temmuz 2020’de Bitti

Türk Borçlar Kanunu 1 Temmuz 2012’de yürürlüğe girerken, kiracının tacir sayılan kişiler ile özel hukuk ve kamu hukuku tüzel kişileri olduğu işyeri kiralarında dokuz maddenin uygulanması sekiz yıl süreyle ertelendi (6217 sayılı Kanun geçici m.2). Bu dönemde anılan konularda sözleşme serbestisi gereği kira sözleşmesi hükümleri, sözleşmede hüküm yoksa mülga Borçlar Kanunu uygulandı. Erteleme 1 Temmuz 2020’de sona erdi. Bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişi ile ticaret şirketleri tacirdir (TTK m.12, 16); AVM, otel ve fabrika kiracılarının neredeyse tamamı bu kapsamdadır.

Sekiz yıl ertelenen dokuz madde ve ticari kiradaki karşılığı

MaddeKonusuTicari kiradaki sonucu
TBK m.323Kira ilişkisinin devriKiraya veren işyeri kiralarında haklı sebep olmadıkça devre rıza vermekten kaçınamaz; devreden kiracı en fazla iki yıl devralanla birlikte sorumludur
TBK m.325Kiralananın süresinden önce geri verilmesiKiracının sorumluluğu, kiralananın benzer koşullarla kiraya verilebileceği makul süreyle sınırlıdır
TBK m.331Önemli sebeple fesihİlişkinin devamı çekilmez hâle gelmişse iki taraf da yasal bildirim süresine uyarak feshedebilir
TBK m.340Bağlantılı sözleşme yasağıKiracının yararı olmayan ve kullanımla doğrudan ilgisi bulunmayan bir borca bağlanan sözleşme geçersizdir
TBK m.342GüvenceKiracıdan istenecek güvence üç aylık kira bedelini aşamaz
TBK m.343Kiracı aleyhine değişiklik yasağıKira bedelinin belirlenmesi dışında sözleşme kiracı aleyhine değiştirilemez
TBK m.344Kira bedelinin belirlenmesiYenilenen dönemlerde artış, tüketici fiyat endeksinin on iki aylık ortalamasını geçemez; beş yıl kuralı uygulanır
TBK m.346Kiracı aleyhine düzenleme yasağıKira ve yan giderler dışında ödeme yükümlülüğü, gecikme hâlinde ceza koşulu ve muacceliyet kaydı geçersizdir
TBK m.354Dava sebeplerinin sınırlılığıDava yoluyla sona erdirmeye ilişkin hükümler kiracı aleyhine değiştirilemez

Erteleme dönemine ait alacaklarda sözleşmedeki hükümler geçerliliğini korur; Yargıtay kararlarında, örneğin 2015 yılına ait kiralar için kararlaştırılmış muacceliyet kaydı tacir kiracı bakımından geçerli sayılmıştır. 1 Temmuz 2020’den sonra doğan uyuşmazlıklarda ise bu dokuz madde tacir kiracıya da uygulanır. Uzun süreli ticari kira sözleşmelerinin önemli bir kısmı erteleme döneminde imzalandığından, her dosyada önce uyuşmazlığa konu olayın tarihi saptanır. Kira bedelindeki artış sınırı bakımından Kanun ayrıca açık bir hüküm içerir: tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı, erteleme kapsamındaki sözleşmelerin yenilenmesinde de uygulanır (6217 sayılı Kanun geçici m.2/2).

Kira Bedeli: Sabit Kira, Ciro Kirası ve Asgari Kira

Ticari kirada bedel üç biçimde kurulur. Sabit kirada metrekare başına ya da toplam bir tutar belirlenir ve yıllık artış oranı sözleşmeye yazılır. Ciro kirasında bedel, kiracının kiralananda elde ettiği cironun belirli bir yüzdesidir. Uygulamada en yaygın olanı ikisinin birleşimidir: kiracı her ay asgari bir sabit kira öder; cironun kararlaştırılan yüzdesi bu tutarı aşarsa aradaki farkı ayrıca öder.

Kanunda ciro kirasına özgü bir hüküm yoktur. Taraflar sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirleyebildiğinden (m.26) bedelin ciroya bağlanması geçerlidir; ürün kirasında kira bedelinin ürünün belli bir oranı olarak kararlaştırılması Kanunda açıkça öngörülmüştür (m.357/2). Sınırı, konut ve çatılı işyeri kiralarına ilişkin emredici hükümler çizer.

Ciro nasıl tanımlanmalı?

Ciro kirası uyuşmazlıklarının çoğu oranın kendisinden değil, cironun tanımından çıkar. Sözleşmede şu soruların cevabı açık olmalıdır: Ciro katma değer vergisi dâhil mi, hariç mi hesaplanacak? İade ve değişimler düşülecek mi? İnternetten sipariş edilip mağazadan teslim alınan ürünler, mağazadan sipariş edilip adrese gönderilenler, hediye çekleri, personel satışları ve toptan satışlar ciroya girecek mi? Kiralananın bir bölümü başka bir markaya kullandırılıyorsa onun satışları nasıl sayılacak? Sözleşmeyi kiraya veren hazırlamış ve aynı metni birçok kiracıyla kullanmışsa, açık ve anlaşılır olmayan ya da birden çok anlama gelen hüküm düzenleyenin aleyhine yorumlanır (m.23).

Ciro beyanı, denetim ve eksik beyan

Kiracı ciroyu sözleşmedeki aralıklarla bildirir; kiraya veren çoğu sözleşmede bu beyanı kiracının kayıtları üzerinden denetleme hakkını saklı tutar. Denetimin kapsamı, sıklığı, kimin yapacağı ve giderinin kime ait olacağı sözleşmede yazılı olmalıdır. Eksik beyan saptandığında kiraya veren aradaki kira farkını faiziyle ister. Farkın birkaç katı tutarında ceza öngören hükümler ise, kiracıya kira bedeli ve yan giderler dışında ödeme yükümlülüğü getirilmesini yasaklayan kural karşısında ayrıca değerlendirilir (m.346). Eksik beyanın sürekli ve kasıtlı olması sözleşmeye aykırılık nedeniyle fesih yolunu da açabilir (m.316, 331).

Artış sınırı ciro kirasına uygulanır mı?

Konut ve çatılı işyeri kiralarında tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir; bu kural bir yıldan uzun süreli sözleşmelerde de uygulanır (m.344/1). Tacir kiracılar bakımından 1 Temmuz 2020’den beri yürürlükte olan bu sınır, sözleşmelerdeki “endeks artı beş puan” gibi artış hükümlerini sınırı aşan kısım yönünden geçersiz kılar. Güncel oranı kira artış oranı hesaplama aracımızdan görebilirsiniz.

Ciro kirasında durum daha az açıktır. Asgari sabit kiranın yıllık artışı bu sınıra tabidir. Ciroya bağlı kısım ise yıldan yıla yapılan bir artış anlaşması değil, baştan kararlaştırılmış bir hesap yöntemidir; oran değişmedikçe, ciro arttığı için ödenen tutarın artması sözleşmedeki bedelin artırılması anlamına gelmez. Buna karşılık ciro yüzdesinin yıllar içinde kademeli olarak yükseltilmesini öngören hükümlerin m.344’teki sınırla bağdaşıp bağdaşmadığı sözleşme metni üzerinden ayrıca incelenmelidir. Kanunda açık hüküm bulunmadığından bu alanda sonucu sözleşmenin kurgusu belirler.

Beş yıl kuralı ve kira tespit davası

Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen sözleşmelerde ve izleyen her beş yılın sonunda, taraflar arasında artışa ilişkin anlaşma bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, yeni kira yılında uygulanacak bedeli hâkim belirler. Ölçütler tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleridir (m.344/3). On yıl süreli bir mağaza sözleşmesinde bu, altıncı kira yılında bedelin mahkemece yeniden belirlenebileceği anlamına gelir. Kira emsallerin altında kalmışsa kiraya veren, emsallerin üzerine çıkmışsa kiracı bedelin yeniden belirlenmesini isteyebilir.

Mahkemenin belirleyeceği bedelin yeni dönemin başından itibaren geçerli olması için davanın, yeni dönemin başlangıcından en geç otuz gün önce açılmış ya da kiraya verenin bu süre içinde artış yapılacağını kiracıya yazıyla bildirmiş olması gerekir. Sözleşmede artış hükmü varsa yeni dönemin sonuna kadar açılan dava da dönem başından itibaren sonuç doğurur (m.345). Ayrıntı için kira bedeli tespit davası rehberimize ve kira tespit davası Yargıtay kararları sayfamıza bakabilirsiniz.

Kira dövizle belirlenebilir mi?

Türkiye’de yerleşik kişiler kendi aralarında akdedecekleri, konusu yurt içindeki gayrimenkuller olan, konut ve çatılı işyeri dâhil gayrimenkul kiralama sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştıramazlar (32 sayılı Karar m.4/g; 2008-32/34 sayılı Tebliğ m.8/2). Yasak ortak gider ve benzeri ödemeleri de kapsar. Ticari kiralar bakımından önem taşıyan istisnalar aşağıdadır.

Ticari kirada döviz yasağı ve istisnaları

DurumDöviz veya dövize endeksli kiraDayanak
Türkiye’de yerleşik iki taraf arasında mağaza, ofis, fabrika, depo kirasıKararlaştırılamazTebliğ m.8/2
Kiracının Türkiye Cumhuriyeti ile vatandaşlık bağı bulunmayan Türkiye’de yerleşik kişi olmasıMümkünTebliğ m.8/3
Kiracının, dışarıda yerleşik kişilerin Türkiye’deki şubesi, temsilciliği, ofisi, irtibat bürosu ya da yüzde elli ve üzerinde paya veya kontrole sahip olduğu şirket olmasıMümkünTebliğ m.8/3 ve 8/19
Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli konaklama tesisinin işletilmek üzere kiralanmasıMümkünTebliğ m.8/4
Gümrüksüz satış mağazasının kiralanmasıMümkünTebliğ m.8/5
Yurt içindeki antreponun, istisna kapsamına girmeyen taraflar arasında kiralanmasıKararlaştırılamazTebliğ m.8/2

Hazine ve Maliye Bakanlığının Tebliğe ilişkin açıklamalarında, belgeli konaklama tesislerinin hamam, havuz, spa, kuaför ve market gibi ticari alanlarının işletilmek üzere kiralanmasında da bedelin döviz cinsinden kararlaştırılabileceği değerlendirilmektedir. İstisna hükümleri dövizle sözleşme yapmayı zorunlu kılmaz; taraflar anlaşırsa bedel Türk parası olarak da belirlenebilir.

Kira bedeli geçerli biçimde yabancı para olarak kararlaştırılmışsa beş yıl geçmedikçe bedelde değişiklik yapılamaz; aşırı ifa güçlüğüne ilişkin hüküm saklıdır (TBK m.344/4). Yasağın kapsamı ve aykırılığın sonuçları için kira bedelinin döviz cinsinden belirlenmesi yasağı ile yabancı sermayeli şirket istisnası yazılarımıza bakabilirsiniz.

Ortak Giderler ve Kira Dışı Ödemeler

Alışveriş merkezlerinde kira kadar uyuşmazlık çıkaran ikinci kalem ortak giderlerdir. 6585 sayılı Kanuna 7435 sayılı Kanunla eklenen ve 1 Şubat 2023’te yürürlüğe giren hükümler, kiracıdan hangi giderler için katılım payı istenebileceğini kanun düzeyinde sınırlamıştır. Ortak kullanım alanlarına ilişkin elektrik, su, doğal gaz, yenileme niteliğinde olmayan bakım, onarım, güvenlik ve temizlik giderleri gibi alışveriş merkezinin aynına ilişkin olmayan giderler ile alışveriş merkezinde fiilen çalışan bordrolu yönetim personelinin göreviyle ilgili giderler ortak giderdir. Perakende işletmelerden yalnızca bu giderler için katılım payı tahsil edilebilir; reklam, pazarlama ve danışmanlık gibi ortak gider niteliği taşımayan giderler ile belgelendirilmeyen giderler için herhangi bir bedel tahsil edilemez (6585 sayılı Kanun m.11/4).

Bu kurallar Kanun anlamında alışveriş merkezi sayılan yapılarda uygulanır. Kanun alışveriş merkezini, bir yapı veya alan bütünlüğü olan, içinde büyük mağaza veya çeşitli ihtiyaçların karşılandığı diğer işyerleri bulunan, merkezî bir yönetime ve ortak kullanım alanlarına sahip işletme olarak tanımlar (6585 sayılı Kanun m.3). Yönetmelik ayrıca en az beş bin metrekare satış alanı ile içinde büyük mağaza bulunması hâlinde en az on, bulunmaması hâlinde en az otuz işyeri arar (Yönetmelik m.4). Bu nitelikleri taşımayan çarşı, pasaj ve iş merkezlerinde ortak giderler sözleşmeye ve genel hükümlere göre değerlendirilir.

Ortak kullanım alanlarından elde edilen kiralama, reklam ve benzeri gelirler ile katılım payı avanslarından elde edilen gelirler ortak gelirdir ve ortak giderlerin karşılanmasında kullanılır (m.11/5). Alışveriş merkezi maliki veya yönetimi her yıl bir önceki yıla ilişkin ortak gelir ve gider raporunu hazırlayıp perakende işletmelere göndermek zorundadır (m.11/6).

AVM’de hangi kalem kiracıya yansıtılabilir?

KalemKiracıdan istenebilir mi?Dayanak
Ortak alanların elektrik, su ve doğal gaz gideriEvet6585 sayılı Kanun m.11/4
Yenileme niteliğinde olmayan bakım ve onarımEvet6585 sayılı Kanun m.11/4
Ortak alanların güvenlik ve temizlik gideriEvet6585 sayılı Kanun m.11/4
AVM’de fiilen çalışan bordrolu yönetim personelinin göreviyle ilgili giderlerEvet6585 sayılı Kanun m.11/4
Reklam, pazarlama ve danışmanlık giderleriHayır; eski sözleşmeler için geçiş hükmü vardır6585 sayılı Kanun m.11/4, geçici m.3
Belgelendirilmeyen giderlerHayır6585 sayılı Kanun m.11/4
Yenileme niteliğindeki işler ve alışveriş merkezinin aynına ilişkin giderlerHayır6585 sayılı Kanun m.11/4
Bağımsız denetim gideriHayırYönetmelik m.11/7
Kiraya verilmemiş işyerlerinin payıHayır; işyerinin maliki karşılarYönetmelik m.11/10
Mağazanın kendi ısıtma, aydınlatma ve su tüketimiEvet; sözleşmede aksi öngörülmemişseTBK m.341

Alışveriş Merkezleri Hakkında Yönetmelik paylaşımın usulünü belirler: ortak giderler, perakende işletmelerin satış alanlarının alışveriş merkezinin satış alanına oranı ölçüsünde paylaştırılır; katılım payları Türk lirası üzerinden hesaplanır ve ödenir; talep yazısında giderlerin tür ve tutarları ayrı ayrı gösterilir. Bir önceki yılın kesinleşen ortak giderlerinin yeniden değerleme oranında artırılmasıyla bulunan tutar üzerinden avans alınabilir ve avans, ait olduğu yılı izleyen şubat ayının sonuna kadar mahsup edilir. Yıllık rapor nisan ayının sonuna kadar işletmelere gönderilir; rapora esas belgeler istenmesi hâlinde on beş gün içinde verilir. Bu hükümlerin uygulanmasından alışveriş merkezi maliki ile yönetimi birlikte sorumludur (Yönetmelik m.11).

Yaptırım iki yönlüdür. İdari yönden, m.11/4’e aykırı olarak tahsilat yapanlara perakende işletmelerden haksız olarak tahsil edilen tutarın iki katı idari para cezası verilir; ortak gelir ve gider raporunu usulüne uygun hazırlamayan veya göndermeyenlere 2026 yılında alışveriş merkezindeki her bir perakende işletme için 57.241 Türk lirası ceza uygulanır (6585 sayılı Kanun m.18/1-f, g). Özel hukuk yönünden kiracı, yansıtılamayacak kalemler için ödediği tutarın iadesini isteyebilir.

Eski sözleşmeler için geçiş hükmü. Reklam, pazarlama ve danışmanlık gibi giderler için katılım payı istenmesine imkân veren ve 7435 sayılı Kanunla eklenen hükmün yayımından önce kurulmuş sözleşme hükümleri, sözleşme süresince geçerlidir. Sözleşme yenilendiğinde ya da süresi uzatılmış sayıldığında bu giderler için katılım payı tahsil edilemez. Bu sözleşmelerde yönetim giderinin alt kalemleri ayrıca belirtilmemişse yalnızca fiilen çalışan bordrolu yönetim personelinin göreviyle ilgili giderler istenebilir (6585 sayılı Kanun geçici m.3).

Alışveriş merkezi dışındaki ticari kiralarda da kural benzerdir. Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracıya kira bedeli ve yan giderler dışında başka bir ödeme yükümlülüğü getirilemez (TBK m.346). Sözleşmenin kurulması sırasında istenen giriş bedeli, hava parası ve benzeri ödemeler bu hüküm karşısında değerlendirilir; konuya ilişkin ayrıntı işyeri kiralarken hava parası istenmesi yazımızdadır. Hangi giderlerin istenemeyeceği, payın satış alanı oranıyla hesabı ve fazla ödenen ortak giderin iadesi AVM ortak gider katılım payı ve iadesi yazımızdadır.

Kiracı Süresinden Önce Çıkmak İstiyor: Yollar ve Bedeli

Belirli süreli bir ticari kira sözleşmesinden çıkmanın birden çok yolu vardır ve her birinin mali sonucu farklıdır. Doğru yolu seçmek, çoğu dosyada ödenecek tutarı kalan sürenin tamamından birkaç aylık kiraya indirir.

Kiracının sözleşmeden çıkış yolları

YolDayanakKoşulMali sonuç
Süre sonunda bildirimle çıkmakTBK m.347/1, 348Sürenin bitiminden en az on beş gün önce yazılı bildirimEk ödeme doğmaz
Sözleşmedeki erken fesih hakkını kullanmakSözleşmeSözleşmede öngörülen süre ve şekle uyulmasıSözleşmedeki bedel; hükmün TBK m.346 ile uyumu ayrıca denetlenir
Süreye uymadan geri vermekTBK m.325Kiralananın boşaltılıp kiraya verene teslimiMakul süre için kira; kabul edilebilir yeni kiracı bulunursa borç sona erer
Önemli sebeple feshetmekTBK m.331İlişkiyi çekilmez kılan önemli sebep ve yasal fesih bildirim süresine uyulmasıParasal sonuçları hâkim belirler
Ayıp nedeniyle feshetmekTBK m.305, 306Kullanıma elverişliliği kaldıran veya önemli ölçüde engelleyen ayıp ve verilen sürede giderilmemesiAyrıca indirim ve tazminat istenebilir (m.307, 308)
Uyarlama, mümkün değilse fesih istemekTBK m.138Öngörülemeyen olağanüstü durum ve çekinceHâkim kararıyla belirlenir
İfa imkânsızlığına dayanmakTBK m.136, 137Kiralananın iki tarafa da yüklenemeyen sebeple kullanılamaz hâle gelmesiBorç sona erer; kısmi imkânsızlıkta orantılı indirim

Makul süre nasıl belirlenir?

Kiracı sözleşme süresine veya fesih dönemine uymaksızın kiralananı geri verirse, kira sözleşmesinden doğan borçları kiralananın benzer koşullarla kiraya verilebileceği makul bir süre için devam eder. Kiracı bu süre dolmadan kiraya verenden kabul etmesi beklenebilecek, ödeme gücüne sahip ve kira ilişkisini devralmaya hazır yeni bir kiracı bulursa borçları sona erer. Kiraya veren, yapmaktan kurtulduğu giderleri ve kiralananı başka biçimde kullanmakla elde ettiği ya da elde etmekten kasten kaçındığı yararları kira bedelinden indirmek zorundadır (m.325).

Bu hüküm, sözleşmeye yazılan “kiracı erken çıkarsa kalan sürenin tüm kiralarını öder” kaydının karşısında durur ve tacir kiracılar bakımından da 1 Temmuz 2020’den beri uygulanır. Makul süre her dosyada bilirkişi incelemesiyle saptanır; mağazanın alışveriş merkezindeki konumu, büyüklüğü, merkezin doluluk oranı ve bölgedeki talep sonucu belirler. Sürenin başlangıcı kiralananın fiilen teslim edildiği gündür. Bu nedenle anahtar teslimi tutanakla belgelenmeli, kiraya veren teslim almaktan kaçınıyorsa durum noter ihtarıyla saptanmalı ve hâkimden tevdi yeri belirlenmesi istenmelidir (TBK m.107). Kiracı tarafı için kiracının erken tahliyesinde sorumluluk yazımız ile erken tahliyede kira alacağına cevap dilekçesi örneği ayrıntı içerir.

Alışveriş merkezindeki mağazasını kapatan kiracı şirketler için makul süre hesabı, erken fesih cezası, teminat mektubu ve anahtar teslimi AVM’de mağazayı sözleşme bitmeden kapatmak yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

Erken fesih için kararlaştırılan cezai şart geçerli midir?

Kanun iki kaydı açıkça geçersiz sayar: kira bedelinin zamanında ödenmemesi hâlinde ceza koşulu ödeneceğine ve sonraki kira bedellerinin muaccel olacağına ilişkin anlaşmalar (TBK m.346). Kiracının süresinden önce çıkmasına bağlanan ceza koşulu bu sayılanlar arasında yer almaz; ancak aynı madde kiracıya kira bedeli ve yan giderler dışında başka bir ödeme yükümlülüğü getirilmesini de yasaklar ve m.325 erken çıkışın sonucunu makul süre kirasıyla sınırlar. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 10.04.2023 tarihli kararında (E.2023/1296, K.2023/1064), emredici hukuk kurallarına aykırı düzenlenmiş tahliye şartının geçersiz olduğunu, bu şarta bağlı olarak öngörülen cezai şartın da geçersiz sayılacağını belirtmiştir. Erken çıkışa bağlanan ceza koşulunun akıbeti bu nedenle sözleşmenin tarihine, kiracının sıfatına ve cezanın neye bağlandığına göre her dosyada ayrı değerlendirilir.

Ceza koşulu geçerli sayıldığı ölçüde tacir kiracı bakımından bir güçlük daha vardır. Hâkim aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indirir (TBK m.182/3); ancak tacir sıfatını taşıyan borçlu, aşırı ceza kararlaştırıldığı iddiasıyla indirim isteyemez (TTK m.22). Cezanın tacirin ekonomik varlığını ortadan kaldıracak ağırlıkta olduğu hâllerde ileri sürülebilecek savunmalar için şirketler için kademeli dava dilekçesi örneği yazımıza, kira sözleşmelerindeki ceza ve muacceliyet kayıtları için cezai şart ve muacceliyet kaydı yasağı yazımıza bakabilirsiniz.

Önemli sebeple fesih

Taraflardan her biri, kira ilişkisinin devamını kendisi için çekilmez hâle getiren önemli sebeplerin varlığı durumunda sözleşmeyi yasal fesih bildirim süresine uyarak her zaman feshedebilir; hâkim, durum ve koşulları göz önünde tutarak feshin parasal sonuçlarını karara bağlar (TBK m.331). Bu yolun konut ve çatılı işyeri kiralarında da açık olduğu, Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 12.03.2026 tarihli ve 33194 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 14.10.2025 tarihli kanun yararına bozma kararında (E.2025/3126, K.2025/4810) belirtilmiştir. Karar, önemli sebebe dayanan istemin esasının incelenmesi gerektiğini söyler; sebebin varlığını her dosyada mahkeme takdir eder.

Önemli sebep, sözleşme kurulurken bilinmeyen ve fesheden tarafın kendi kusurundan doğmayan bir olgu olmalıdır. Ticari kiralarda bu yola daha çok, uyarlama koşullarının ispatı güç olduğunda ya da taraflar arasındaki ilişki sürdürülemez hâle geldiğinde başvurulur. Fesih bildirim süresine uyulması gerektiğinden kiracı bu süre boyunca kirayı ödemeye devam eder. Ayrıntı için önemli sebeple kira sözleşmesinin feshi yazımıza bakabilirsiniz.

Uyarlama Davası: Kira Taşınamaz Hâle Geldiğinde

Sözleşme kurulduktan sonra koşulların kökten değişmesi hâlinde başvurulacak hüküm aşırı ifa güçlüğüdür. Kanun dört koşul arar (TBK m.138):

  1. Sözleşmenin yapıldığı sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durum ortaya çıkmalıdır.
  2. Bu durum borçludan kaynaklanmamalıdır.
  3. Durum, sözleşmenin yapıldığı sırada mevcut olguları, borçludan ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşürecek derecede borçlu aleyhine değiştirmiş olmalıdır.
  4. Borçlu borcunu henüz ifa etmemiş ya da ifanın aşırı ölçüde güçleşmesinden doğan haklarını saklı tutarak ifa etmiş olmalıdır.

Koşullar gerçekleştiğinde kiracı hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını, bu mümkün değilse sözleşmenin feshini isteyebilir. Hüküm yabancı para borçlarında da uygulanır. Ticari kirada uyarlama istemi çoğunlukla asgari kiranın indirilmesine, belirli bir dönem için yalnızca ciro kirası uygulanmasına ya da artış hükmünün değiştirilmesine yönelir.

Tacir kiracı bakımından eşik yüksektir. Her tacir, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmek zorundadır (TTK m.18/2). Bu nedenle olağan kur dalgalanması, sektördeki daralma ya da yeni açılan bir rakip merkez çoğu dosyada öngörülemez sayılmaz. Mahkemeler olayın gerçekten olağanüstü olup olmadığına, kiracının sözleşmeyi kurarken bu riski üstlenip üstlenmediğine ve dengenin ne ölçüde bozulduğuna bakar. Ciro kirası esasen riski taraflar arasında paylaştırdığından, uyuşmazlık genellikle sabit asgari kira üzerinde yoğunlaşır.

Çekince ve ödeme düzeni. Uyarlama kararı verilinceye kadar sözleşmedeki kira bedeli geçerlidir. Kiracı dava açtığı gerekçesiyle ödemeyi keserse temerrüde düşer ve tahliye riskiyle karşılaşır. Güvenli yol, her ödemeyi yazılı çekinceyle yapmak ve dava içinde ihtiyati tedbir istemektir (HMK m.389). Çekince konulmadan ödenen dönemler için geriye dönük uyarlama istenemez.

Uyarlama davası da kira ilişkisinden doğan bir uyuşmazlıktır; dava açılmadan önce arabulucuya başvurulur ve dava sulh hukuk mahkemesinde görülür. Beş yılını doldurmuş sözleşmelerde bedelin emsallere göre yeniden belirlenmesi çoğu zaman daha kolay ispatlanan bir yoldur (TBK m.344/3). Alışveriş merkezi kiracısı bakımından şartların ayrıntısı, ispat, ihtiyati tedbir ve ihtarname örneği AVM’de ciro düştü: kira uyarlama davası yazımızdadır. Hazırlık için kira uyarlama dava dilekçesi örneği ile sözleşmenin uyarlanması yazılarımıza; sözleşmenin zor durumda ağır şartlarla imzalandığı dosyalar için ağır şartlı kira sözleşmesinde gabin yazımıza bakabilirsiniz.

Kiraya Veren Sözleşmeyi Nasıl Sona Erdirir?

Çatılı işyeri kirasında kiraya veren sözleşmeyi sürenin bitimine dayanarak sona erdiremez (TBK m.347/1). Sona erdirme sebepleri Kanunda sayılmıştır ve dava yoluyla sona erdirmeye ilişkin hükümler kiracı aleyhine değiştirilemez (m.354). Kiracı karmasını değiştirmek, mağazayı daha yüksek kiraya vermek ya da binayı başka amaçla kullanmak isteyen yatırımcı aşağıdaki yollardan birine dayanmak zorundadır. Bu yolların ayrıntısı ve on yıllık uzama hesabı AVM’de kiracı nasıl çıkarılır yazımızdadır.

Kiraya verenin sona erdirme yolları (çatılı işyeri kirası)

SebepDayanakKoşul ve süreYol
Kira veya yan gider ödenmiyorTBK m.315En az otuz gün süre veren ve sürede ödenmezse feshedileceğini bildiren yazılı ihtarTahliye davası veya tahliye istekli ilamsız takip (İİK m.269)
Bir kira yılında iki haklı ihtarTBK m.352/2İhtarların yapıldığı kira yılının bitiminden başlayarak bir ay içinde davaDava
Yazılı tahliye taahhüdüTBK m.352/1Kiralananın tesliminden sonra verilmiş taahhüt; taahhüt edilen tarihten başlayarak bir ay içinde başvuruİcra veya dava
Sözleşmeye aykırı kullanımTBK m.316En az otuz gün süre veren yazılı ihtar; Kanunda sayılan ağır hâllerde derhal fesihDava
Kiraya verenin işyeri gereksinimiTBK m.350Sürenin sonundan başlayarak bir ay içinde dava; gereksinimin gerçek ve zorunlu olmasıDava
Yeniden inşa, imar amacıyla esaslı onarımTBK m.350, 355Sürenin sonundan başlayarak bir ay içinde dava; eski hâliyle üç yıl başkasına kiralama yasağı ve eski kiracının öncelik hakkıDava
Yeni malikin gereksinimiTBK m.351Edinme tarihinden başlayarak bir ay içinde yazılı bildirim ve altı ay sonra dava; ya da sürenin bitiminden başlayarak bir ay içinde davaDava
On yıllık uzama süresinin dolmasıTBK m.347/1Uzama yılının bitiminden en az üç ay önce yazılı bildirim; sebep gösterilmesi gerekmezBildirim; çıkılmazsa dava
Önemli sebepTBK m.331İlişkiyi çekilmez kılan sebep ve yasal fesih bildirim süresiDava
Kiracının iflasıTBK m.332İşleyecek kiralar için güvence verilmesi amacıyla yazılı uygun süre; verilmezse derhal fesihBildirim

Kiraya veren, dava açacağını en geç dava açma süresi içinde kiracıya yazıyla bildirmişse dava açma süresi bir kira yılı uzamış sayılır (m.353). Sürelerin hesabı için tahliye sebepleri ve dava açma süresi hesaplama aracımızı, içtihat için kira tahliyesi Yargıtay kararları sayfamızı kullanabilirsiniz.

On yıllık uzama süresi

Belirli süreli çatılı işyeri kirası, kiracı sürenin bitiminden en az on beş gün önce bildirimde bulunmadıkça aynı koşullarla bir yıl uzamış sayılır. On yıllık uzama süresinin sonunda kiraya veren, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunarak herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebilir (m.347/1). Hesapta sözleşmenin kendi süresi uzama süresine dâhil değildir: beş yıl süreli bir sözleşmede on yıllık uzama süresi on beşinci yılın sonunda, on yıl süreli bir sözleşmede yirminci yılın sonunda dolar. Bildirim yazılı yapılmalı (m.348) ve karşı tarafa süresinde ulaşmış olmalıdır.

Uzun süreli sözleşme imzalayan yatırımcı bakımından bunun anlamı açıktır: kiracı edimlerini yerine getirdiği ve Kanunda sayılan diğer sebepler doğmadığı sürece sözleşme, yazılı süresinden en az on yıl daha uzun yaşayabilir. Kiracı bakımından ise bu süre dekorasyon ve marka yatırımının geri dönüşü için güvencedir. Ayrıntı için on yıllık uzama süresi yazımıza bakabilirsiniz.

Sözleşmeye yazılan fesih hakları

Ticari kira sözleşmelerinde kiraya verene “dilediği zaman üç ay önceden bildirerek fesih”, “ciro hedefi tutmazsa fesih” ya da “süre sonunda kendiliğinden sona erme” gibi haklar tanıyan kayıtlar sık görülür. Sözleşme çatılı işyeri kirası ise bu kayıtlar, kiraya verenin süre bitimine dayanamayacağına ve tahliye sebeplerinin kiracı aleyhine genişletilemeyeceğine ilişkin hükümlerle karşılaşır (m.347, 354). Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin yukarıda anılan 10.04.2023 tarihli kararı, emredici kurallara aykırı düzenlenen tahliye şartının geçersiz olduğunu belirtir. Aynı kayıtlar ürün kirasında ve genel hükümlere tabi kiralarda kural olarak geçerlidir; nitelendirmenin önemi burada bir kez daha ortaya çıkar.

Ürün kirası ve genel hükümlere tabi kiralarda sona erme

Ürün kirasında belirli süreli sözleşme sürenin bitiminde kendiliğinden sona erer; taraflar sözleşmeyi örtülü olarak sürdürürlerse, aksi kararlaştırılmadıkça, sözleşme birer yıl için yenilenmiş sayılır ve her kira yılının sonu için yasal bildirim süresine uyularak feshedilebilir (m.367). Belirsiz süreli ürün kirasında bildirim süresi en az altı aydır (m.368). Genel hükümlere tabi kiralarda da belirli süreli sözleşme sürenin sonunda kendiliğinden sona erer (m.327). Yazılı sözleşmeyle kiralanan taşınmazın süresi bittiğinde, bir ay içinde sözleşmenin icra dairesine sunulmasıyla tahliye emri çıkarılması istenebilir; tahliye emrinde on beş günlük süre verilir (İİK m.272).

AVM Sözleşmelerine Özgü Hükümler ve Sınırları

Alışveriş merkezi kira sözleşmeleri, kirayı ve süreyi aşan bir işletme düzeni kurar. Bu hükümlerin her biri Türk Borçlar Kanununun emredici kurallarıyla sınırlıdır.

AVM kira sözleşmelerinde sık görülen hükümler

HükümNe öngörür?Hukuki sınır
Kesintisiz faaliyetMağazanın merkezin çalışma saatlerinde açık tutulmasıSözleşmeyle kararlaştırılabilir; aykırılıkta TBK m.316’daki ihtar usulü izlenir; aykırılığın cezaya bağlanması m.346 yönünden denetlenir
Faaliyet konusu ve marka sınırıYalnızca belirlenen marka ve ürün grubunun satılmasıSözleşmeye uygun kullanma borcu (TBK m.316); değişiklik için yazılı onay
Münhasırlık ve yakın çevrede mağaza açmamaKiracıya veya kiraya verene rekabet sınırı getirilmesiRekabeti sınırlayıcı anlaşmalara ilişkin kurallar yönünden ayrıca değerlendirilir (4054 sayılı Kanun m.4)
Yer değiştirmeKiraya verenin mağazayı merkezin başka bir bölümüne taşıyabilmesiKira bedeli dışında kiracı aleyhine değişiklik yasağı (TBK m.343); kiraya verenin yapabileceği değişikliklerin sınırı (m.320)
Dekorasyon ve yenileme yükümlülüğüBelirli aralıklarla mağazanın yenilenmesiKiracının yenilik ve değişiklikleri kiraya verenin yazılı rızasına bağlıdır (TBK m.321)
İşletme kurallarını tek taraflı değiştirmeYönetimin kuralları ve giderleri sonradan değiştirebilmesiGenel işlem koşullarında düzenleyene tek yanlı değiştirme yetkisi veren kayıt yazılmamış sayılır (TBK m.24)
Teslim ve işletme taahhüdüMerkezin belirli tarihte açılması, ortak alanların işler tutulmasıKiraya veren kiralananı amaçlanan kullanıma elverişli teslim etmek ve bu durumda bulundurmakla yükümlüdür; hüküm kiracı aleyhine değiştirilemez (TBK m.301)

Bu sözleşmeler çoğunlukla kiraya verenin önceden hazırlayıp bütün kiracılarına sunduğu metinlerdir ve bu yönüyle genel işlem koşulu denetimine tabidir. Karşı tarafın menfaatine aykırı genel işlem koşulları, düzenleyen bunların varlığı hakkında açıkça bilgi verip içeriğini öğrenme imkânı sağlamadıkça yazılmamış sayılır; sözleşmenin niteliğine ve işin özelliğine yabancı koşullar da aynı sonuca bağlıdır (TBK m.21). Koşulların her birinin tartışılarak kabul edildiğine ilişkin kayıt tek başına onları genel işlem koşulu olmaktan çıkarmaz (m.20/3). Dürüstlük kurallarına aykırı olarak karşı tarafın durumunu ağırlaştıran hükümler konulamaz (m.25). Bu denetim tacir kiracılar için de geçerlidir. Ayrıntı için kira sözleşmesinde genel işlem koşulları yazımıza bakabilirsiniz.

Merkezin boşalması, ana kiracının ayrılması ya da ziyaretçi sayısının düşmesi hâlinde kiracının hangi hakka dayanacağı sözleşmeye göre değişir. Kiraya veren doluluk oranı, belirli markaların varlığı ya da açılış tarihi konusunda taahhüt vermişse bu taahhüdün yerine getirilmemesi kiralananın amaçlanan kullanıma elverişli olmaması olarak ileri sürülebilir (TBK m.301, 305). Böyle bir taahhüt yoksa ziyaretçi sayısının beklentinin altında kalması tek başına ayıp sayılmayabilir; bu durumda uyarlama ve önemli sebeple fesih yolları gündeme gelir.

Otel, Fabrika ve Depo Kiralarında Dikkat Edilecekler

Otel ve turizm tesisi kiraları

Otel kirasında ilk iş nitelendirmedir. Tesis ruhsatı ve demirbaşıyla, çalışır hâlde kiracıya bırakılmışsa ürün kirası hükümleri uygulanır. Bu durumda kiraya veren, birlikte kiralanan taşınırlar da dâhil olmak üzere kiralananı işletilmeye elverişli durumda teslim etmek ve sözleşme süresince bu durumda bulundurmakla yükümlüdür (m.360); esaslı onarımlar kiraya verene (m.361), bakım ve küçük onarımlar kiracıya aittir (m.365). Kiracı kiralananı özgülendiği amaca uygun ve iyi biçimde işletmek zorundadır (m.364) ve kiraya verenin rızası olmadan tesisi başkasına kiralayamaz ya da işletme hakkını devredemez (m.366). Sözleşme araç, gereç ve stok da içeriyorsa taraflar bunların değerini birlikte takdir edip iki nüsha tutanağa geçirmekle yükümlüdür (m.359); iade sırasındaki uyuşmazlıkların çözümü bu tutanağa bağlıdır (m.372, 373).

Ruhsat kiracı adına alınmış ve yalnızca bina kiralanmışsa sözleşme çatılı işyeri kirasıdır; kiraya veren sürenin bitiminde tesisi geri alamaz. Yatırımcının tesisi belirli bir tarihte geri almak ya da başka bir işletmeciye vermek istediği dosyalarda sonuç çoğu zaman bu nitelendirmeye göre belirlenir. Belgeli konaklama tesislerinde kira dövizle kararlaştırılabildiğinden kur riskinin hangi tarafta kalacağı sözleşmede açıkça düzenlenmelidir. Mali sıkıntıya düşen işletmeler için turizm ve otelcilik sektöründe konkordato yazımıza bakabilirsiniz.

Süre sonunda tesisin geri alınması, ruhsat ve demirbaş ölçütü, bir aylık süre ve tahliye yolları otel kirasında süre sonunda tahliye yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

Fabrika ve üretim tesisi kiraları

Yalnızca binanın kiralandığı fabrika kirası çatılı işyeri kirasıdır. Makine parkı, ruhsatlar ve çalışır hâldeki üretim hattı birlikte bırakılmışsa ürün kirası tartışması açılır. Kiracının kiralananda yaptığı yatırımlar bakımından kural açıktır: yenilik ve değişiklikler kiraya verenin yazılı rızasıyla yapılabilir; rıza gösteren kiraya veren, yazılı olarak kararlaştırılmış olmadıkça kiralananın eski durumuyla geri verilmesini isteyemez; kiracı da aksine yazılı anlaşma yoksa değer artışının karşılığını isteyemez (m.321). Vinç yolu, enerji altyapısı ve arıtma tesisi gibi yüksek bedelli yatırımların sözleşme sonunda kimde kalacağı ve bedelinin ödenip ödenmeyeceği bu nedenle baştan yazıya bağlanmalıdır.

Kiralananın imar durumu, yapı kullanma izni ya da tahsis koşulları üretim faaliyetine izin vermiyorsa kiracı, kiralananın amaçlanan kullanıma elverişli olmamasına dayanan haklarını kullanır (m.301, 304-306). Kiralananla ilgili zorunlu sigorta, vergi ve benzeri yükümlülüklere, aksi kararlaştırılmamış veya kanunda öngörülmemişse kiraya veren katlanır (m.302). Yangın ve hasar dosyaları için fabrika ve depo yangınında sigorta yazımıza bakabilirsiniz.

Depo, antrepo ve açık alan kiraları

Kapalı depo çatılı işyeridir. Açık depolama sahası, konteyner alanı ve açık otoparkta ise kiralananın üstün vasfı belirleyicidir; üstün vasıf açık alan ise genel hükümler uygulanır. Bu kiralarda ödenmeyen kira için verilecek süre en az on gündür (m.315), belirli süreli sözleşme sürenin sonunda kendiliğinden sona erer (m.327), belirsiz süreli sözleşme altı aylık kira döneminin sonu için üç aylık bildirim süresine uyularak feshedilebilir (m.329) ve kira artışında kanuni üst sınır yoktur. Kiraya veren bakımından daha esnek, kiracı bakımından daha güvencesiz bir rejimdir. Yurt içindeki antrepo kiralarında, kiracı istisna kapsamındaki kişilerden değilse bedel dövizle kararlaştırılamaz.

Güvenceler: Depozito, Teminat Mektubu, Kefalet ve Hapis Hakkı

Konut ve çatılı işyeri kiralarında sözleşmeyle kiracıya güvence verme borcu getirilmişse bu güvence üç aylık kira bedelini aşamaz. Güvence para ise kiracı tarafından, kiraya verenin onayı olmaksızın çekilmemek üzere vadeli bir tasarruf hesabına yatırılır; kıymetli evrak ise bir bankaya depo edilir. Banka güvenceyi ancak iki tarafın rızasıyla, icra takibinin kesinleşmesiyle ya da kesinleşmiş mahkeme kararıyla geri verebilir. Kiraya veren, sözleşmenin sona ermesini izleyen üç ay içinde kiracıya karşı dava açtığını veya takibe giriştiğini bankaya yazıyla bildirmemişse banka, kiracının istemi üzerine güvenceyi geri vermekle yükümlüdür (TBK m.342). Altı ya da on iki aylık kira tutarında teminat mektubu ve açık senet isteyen sözleşme hükümleri, 1 Temmuz 2020’den sonra bu sınırla karşılaştırılarak değerlendirilir. Mektubun haksız yere paraya çevrilmesi hâlinde başvurulacak yollar teminat mektubunun haksız nakde çevrilmesi yazımızdadır.

Şirket ortaklarının ve yöneticilerinin verdiği kefaletler ticari kiralarda yaygındır. Kefalet sözleşmesi yazılı şekilde yapılmadıkça ve kefilin sorumlu olacağı azami miktar ile kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz; kefil bu unsurları ve müteselsil kefil olduğunu kendi el yazısıyla yazmalıdır (TBK m.583). Ticaret siciline kayıtlı ticari işletmenin sahibi veya ticaret şirketinin ortak ya da yöneticisi tarafından işletme veya şirketle ilgili olarak verilen kefaletlerde eşin rızası aranmaz (m.584/3). Şekil eksikliği kefaleti geçersiz kılar; kiraya veren için kefalet metninin imza anında denetlenmesi, sonradan açılacak davadan daha değerlidir. Ayrıntı için kira sözleşmesinde kefalet yazımıza bakabilirsiniz.

Taşınmaz kiralarında kiraya veren, işlemiş bir yıllık ve işlemekte olan altı aylık kira bedelinin güvencesi olmak üzere, kiralananda bulunan ve kiralananın döşenmesine veya kullanılmasına yarayan taşınırlar üzerinde hapis hakkına sahiptir (m.336). Kiraya verenin kiracıya ait olmadığını bildiği veya bilmesi gereken eşya üzerinde üçüncü kişilerin hakları önce gelir (m.337); konsinye mallar ve finansal kiralamayla edinilmiş makineler bu nedenle çoğu zaman hapis hakkının dışında kalır. Kiracı taşınmaya hazırlanıyorsa kiraya veren, alacağını karşılayacak miktardaki taşınırı sulh hâkiminin veya icra müdürünün kararıyla alıkoyabilir (m.338); icra dairesinden hapis hakkına konu eşyanın defterinin tutulması istenir (İİK m.270). Vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş kira alacağı için ihtiyati haciz de istenebilir (İİK m.257). Uygulama için işyeri kiracısının eşyaları üzerinde hapis hakkı yazımıza bakabilirsiniz.

Taraflar Değişirse: Satış, Devir, İflas ve Konkordato

Kiralananın el değiştirmesi

Sözleşmenin kurulmasından sonra kiralanan herhangi bir sebeple el değiştirirse yeni malik kira sözleşmesinin tarafı olur (TBK m.310). Alışveriş merkezinin, otelin ya da fabrikanın satılması, bir gayrimenkul yatırım ortaklığına ya da fona devredilmesi sözleşmeyi sona erdirmez; yeni malik sözleşmeyi bütün hükümleriyle devralır. Yeni malik, kiralananı kendisi veya Kanunda sayılan yakınları için işyeri gereksinimi sebebiyle kullanma zorunluluğu varsa, edinme tarihinden başlayarak bir ay içinde durumu kiracıya yazıyla bildirmek koşuluyla sözleşmeyi altı ay sonra açacağı davayla sona erdirebilir (m.351). Taşınmaz kiralarında kiracılık hakkının tapu siciline şerhi kararlaştırılabilir; şerh verilen hak, o taşınmaz üzerinde sonradan kazanılan hakların sahiplerine karşı ileri sürülebilir (TBK m.312; TMK m.1009). Yüksek yatırım yapılan kiralarda şerh, kiracının en ucuz güvencesidir. Ayrıntı için kira sözleşmesinin tapuya şerhi yazımıza bakabilirsiniz.

Alt kira ve kira ilişkisinin devri

Kiracı, konut ve çatılı işyeri kiralarında kiraya verenin yazılı rızası olmadıkça kiralananı başkasına kiralayamaz ve kullanım hakkını devredemez (m.322/2). Mağazanın bayiye ya da başka bir grup şirketine bırakılması, mağaza içinde başka bir markaya alan açılması bu hükme göre değerlendirilir. Kira ilişkisinin bütünüyle devri de kiraya verenin yazılı rızasına bağlıdır; ancak kiraya veren işyeri kiralarında haklı sebep olmadıkça bu rızayı vermekten kaçınamaz. Devreden kiracı, kira sözleşmesinin bitimine kadar ve en fazla iki yıl süreyle devralanla birlikte müteselsilen sorumlu kalır (m.323). İşletmesini satan kiracı için bu hüküm, kiraya verenin haklı sebep göstermeden devri engelleyememesi anlamına gelir; rızanın verilmemesi hâlinde izlenecek yol işyeri kirasının devri dava dilekçesi örneği yazımızdadır. Kiracı şirketin paylarının el değiştirmesi ise kira ilişkisinin devri değildir; sözleşmede ortaklık yapısındaki değişikliğe bağlanan fesih hakları ayrıca incelenir.

Kiracının iflası ve konkordatosu

Kiracı kiralananın tesliminden sonra iflas ederse kiraya veren, işleyecek kira bedelleri için güvence verilmesini isteyebilir. Bunun için kiracıya ve iflas masasına yazılı olarak uygun bir süre verir; bu sürede güvence verilmezse sözleşmeyi herhangi bir fesih bildirim süresine uymaksızın hemen feshedebilir (TBK m.332). Ürün kirasında kiracının iflası hâlinde sözleşme iflasın açıldığı anda kendiliğinden sona erer; ancak işlemekte olan kira ve tutanağa geçirilen eşya için yeterli güvence verilirse kiraya veren sözleşmeyi kira yılının sonuna kadar sürdürmekle yükümlüdür (m.370).

Konkordatoda kural farklıdır. Borçlunun taraf olduğu ve işletmesinin faaliyetinin devamı için önem taşıyan sözleşmelerin devamı esastır. Bu sözleşmelerde yer alan ve konkordato talebini sözleşmeye aykırılık, haklı fesih sebebi ya da muacceliyet sebebi sayan hükümler uygulanmaz; sözleşmede böyle bir hüküm bulunmasa da sözleşme, borçlunun konkordatoya başvurduğu gerekçesiyle sona erdirilemez. Mühlet içinde devam eden sözleşmeler nedeniyle borçlanılan edimler karşılıklı olarak ifa edilir (İİK m.296/1). Öte yandan borçlu, konkordatonun amacına ulaşmasını engelleyen aşırı külfetli sürekli borç ilişkilerini komiserin uygun görüşü ve mahkemenin izniyle feshedebilir; bu çerçevede ödenecek tazminat konkordato projesine tabi olur (İİK m.296/2). Zincir mağazaların zarar eden kiralardan çıkışı uygulamada bu hükme dayanır. Kiraya veren bakımından bunun anlamı, mühlet içinde işleyen kiraların ödenmesini isteyebileceği, ancak fesih hâlinde tazminat alacağının projeye tabi olacağıdır. Ayrıntı için perakende ve zincir mağaza konkordatoları ile kira sözleşmeleri, tahliye ve konkordato yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sözleşme Sona Ererken: Teslim, Tespit ve Eski Hâle Getirme

Kiracı kiralananı ne durumda teslim almışsa sözleşmenin bitiminde o durumda geri vermekle yükümlüdür; sözleşmeye uygun kullanma dolayısıyla meydana gelen eskime ve bozulmalardan sorumlu değildir. Kiracının, sözleşmenin sona ermesi hâlinde sözleşmeye aykırı kullanmadan doğacak zararları giderme dışında başkaca bir tazminat ödeyeceğini önceden taahhüt etmesine ilişkin anlaşmalar geçersizdir (TBK m.334). Sözleşmelerdeki götürü “tahliye bedeli” ve “yenileme katkısı” kayıtları bu hükümle birlikte okunur.

Kiraya veren geri verme sırasında kiralananın durumunu gözden geçirmek ve kiracının sorumlu olduğu eksiklikleri ve ayıpları ona hemen yazıyla bildirmek zorundadır. Bu bildirim yapılmazsa kiracı, olağan incelemeyle belirlenemeyecek olanlar dışında her türlü sorumluluktan kurtulur (m.335). Teslim günü iki tarafın imzaladığı ayrıntılı bir tutanak düzenlenmesi, tutanak üzerinde anlaşılamıyorsa mahkemeden delil tespiti istenmesi bu nedenle iki tarafın da yararınadır.

Dekorasyon, asma kat, cephe ve tesisat değişiklikleri bakımından belirleyici olan yazılı belgelerdir. Kiraya veren yenilik ve değişikliklere rıza göstermişse, yazılı olarak kararlaştırılmış olmadıkça kiralananın eski durumuyla geri verilmesini isteyemez; kiracı da aksine yazılı anlaşma yoksa kiralananda ortaya çıkan değer artışının karşılığını isteyemez (m.321). Mağazanın “ham hâliyle” teslimini öngören sözleşmelerde sökümün kapsamı, süresi ve bu süre için kira işleyip işlemeyeceği açıkça yazılmamışsa uyuşmazlık kaçınılmazdır. Ayrıntı için kiracının tadilat ve değişiklik yapma hakkı ile kiracının iade borcu ve olağan eskime yazılarımıza bakabilirsiniz.

Görevli Mahkeme, Arabuluculuk, Tahkim ve İcra Yolu

Kiralanan taşınmazların ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil bütün uyuşmazlıklara, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın sulh hukuk mahkemesi bakar (HMK m.4/1-a). İki tarafın tacir olması ve alacağın milyonlarca lirayı bulması sonucu değiştirmez; ticari kira davası asliye ticaret mahkemesinde değil, sulh hukuk mahkemesinde açılır. Yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri mahkemesidir; sözleşmeden doğan dava sözleşmenin ifa edileceği yerde de açılabilir (HMK m.6, 10). Tacirler ve kamu tüzel kişileri aralarındaki uyuşmazlık için sözleşmeyle bir veya birden fazla mahkemeyi yetkili kılabilir; aksi kararlaştırılmadıkça dava yalnızca bu mahkemelerde açılır (HMK m.17). Ayrıntı için kira ve tahliye davalarında görevli ve yetkili mahkeme yazımıza bakabilirsiniz.

Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır; kiralanan taşınmazların ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler bunun dışındadır (6325 sayılı Kanun m.18/B). Alacak, tahliye, kira tespiti ve uyarlama davalarının tamamı bu kapsama girer. Arabuluculukta varılan anlaşma belgesi için icra edilebilirlik şerhi alınması zorunludur; taşınmazla ilgili anlaşmalarda şerh taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesinden alınır.

Tahkim şartı

Büyük ölçekli ticari kira sözleşmelerinde tahkim şartına sık rastlanır. Kanuna göre taşınmaz mallar üzerindeki ayni haklardan veya iki tarafın iradelerine tabi olmayan işlerden kaynaklanan uyuşmazlıklar tahkime elverişli değildir (HMK m.408). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 21.01.2026 tarihli kararında (E.2025/3-502, K.2026/15), kira bedelindeki artışa ilişkin bir hakem kararının iptali davasında önce kiralananın vasfının ve buna bağlı kira türünün belirlenmesi gerektiğini, konut ve çatılı işyeri kiralarında kira artışına ilişkin sınırların emredici nitelik taşıdığını, bu kiralardan doğan uyuşmazlığın yalnızca tazminata ilişkin olması hâlinde tahkime elverişli sayılacağını belirtmiştir. Karar oy çokluğuyla verilmiştir. Buna göre çatılı işyeri kirasında tahliye ve kira bedelinin belirlenmesi istemleri için tahkim şartına güvenilmemeli; şart, alacak ve tazminat uyuşmazlıklarıyla sınırlı düşünülmelidir. Ürün kirasında ve genel hükümlere tabi kiralarda tahkim alanı daha geniştir.

İcra yoluyla tahsil ve tahliye

Ödenmeyen kira için tahliye istekli ilamsız takip yapılabilir. Ödeme emri, Kanundaki ödeme süresi içinde borcun ödenmemesi hâlinde icra mahkemesinden tahliye istenebileceği ihtarını içerir; kiracı yedi gün içinde itiraz edebilir (İİK m.269). Kiracı itiraz etmez ve ödeme süresinde borcu da ödemezse, bu sürenin bitimini izleyen altı ay içinde alacaklının talebi üzerine icra mahkemesi tahliyeye karar verir (m.269/a). Kiracı kira sözleşmesini ya da imzasını inkâr ederse itirazın icra mahkemesinde kaldırılması, alacaklının noterlikçe düzenlenmiş veya imzası onaylanmış bir sözleşmeye dayanmasına bağlıdır (m.269/b); aksi hâlde genel mahkemede dava açılır. Kiracı sözleşmeyi inkâr etmeyip borcun ödendiğini ya da istenemeyeceğini ileri sürüyorsa bunu aynı nitelikte belgeyle ispat etmek zorundadır (m.269/c). Ticari kira sözleşmesinin imzalarının noterde onaylatılması, kiraya verene bu aşamada önemli bir zaman kazandırır. Ödeme süresi çatılı işyeri kirasında otuz, ürün kirasında altmış gündür; yanlış süre içeren ödeme emri tahliye sonucunu doğurmaz. Uygulama için tahliye istekli ilamsız takip ve itiraz ile kira bedelinin ödenmemesi ve otuz günlük ihtar yazılarımıza bakabilirsiniz.

Zamanaşımı ve Süreler

Ticari kira uyuşmazlıklarında başlıca süreler

İşlemSüreDayanak
Kiracının süre sonunda çıkış bildirimiSürenin bitiminden en az on beş gün önce, yazılıTBK m.347/1, 348
Ödenmeyen kira için verilecek süre: çatılı işyeri kirasıEn az otuz günTBK m.315
Ödenmeyen kira için verilecek süre: ürün kirasıEn az altmış günTBK m.362/2
Ödenmeyen kira için verilecek süre: genel hükümlere tabi kiraEn az on günTBK m.315
Tahliye istekli ilamsız takipte itirazYedi günİİK m.269
İtiraz ve ödeme yoksa icra mahkemesinden tahliye istemeÖdeme süresinin bitimini izleyen altı ayİİK m.269/a
Tahliye taahhüdüne dayanan icra veya davaTaahhüt edilen tarihten başlayarak bir ayTBK m.352/1
İki haklı ihtara dayanan davaİhtarların yapıldığı kira yılının bitiminden başlayarak bir ayTBK m.352/2
Gereksinim ve yeniden inşa davasıSürenin sonundan başlayarak bir ayTBK m.350
Yeni malikin bildirimi ve davasıEdinmeden başlayarak bir ay içinde bildirim; altı ay sonra davaTBK m.351
On yıllık uzama süresinden sonra bildirimUzama yılının bitiminden en az üç ay önceTBK m.347/1
Kira tespit kararının dönem başından geçerli olmasıYeni dönemin başlangıcından en geç otuz gün önce dava veya yazılı bildirimTBK m.345
Süresi biten yazılı sözleşmeye dayanarak icradan tahliyeSürenin bitiminden başlayarak bir ayİİK m.272
Güvencenin bankaca iadesiSona ermeyi izleyen üç ay içinde dava veya takip bildirilmemişseTBK m.342/3
Devreden kiracının müteselsil sorumluluğuSözleşmenin bitimine kadar ve en fazla iki yılTBK m.323/3
Yeniden kiralama yasağıÜç yılTBK m.355
Kira alacağında zamanaşımıBeş yılTBK m.147
Kanunda aksine hüküm bulunmayan diğer alacaklarOn yılTBK m.146

Temerrüde düşen kiracı gecikme faizi öder; taraflar arasında kararlaştırılmış bir oran yoksa ticari işlerde avans faizi oranı üzerinden temerrüt faizi istenebilir (TBK m.117; 3095 sayılı Kanun m.2). Borcun hiç ya da gereği gibi ifa edilmemesinden doğan zararın giderilmesi istemi ise, borçlu kusursuzluğunu ispat etmedikçe, genel hükme dayanır (TBK m.112).

Vergi Boyutu: Stopaj, Katma Değer Vergisi ve Damga Vergisi

Kira bedelinin “net” mi “brüt” mü yazıldığı, ticari kiralarda en sık karşılaşılan hesap uyuşmazlığıdır. Kiraya veren gerçek kişi ise ve taşınmaz ticari işletmesine dâhil değilse, kiracı ödediği kiradan gelir vergisi tevkifatı yapar (GVK m.94); 2026 yılında uygulanan oran yüzde yirmidir. Sözleşmede kira net olarak yazılmışsa tevkifat bu tutarın üzerine hesaplanır ve kiracının maliyeti artar. Kiraya veren şirket ise kira fatura edilir ve katma değer vergisi hesaplanır; iktisadi işletmelere dâhil olmayan gayrimenkullerin kiralanması ise katma değer vergisinden istisnadır (KDVK m.1, 17/4-d). Kira sözleşmeleri, sözleşme süresine göre hesaplanan kira bedeli üzerinden damga vergisine tabidir; 2026 yılında uygulanan oran binde 1,89’dur ve kefalet şerhi ayrıca vergilendirilir. Ayrıntı için kira sözleşmesinde damga vergisi ile gayrimenkul sermaye iradı ve işyeri kira stopajı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Dosyada Bulunması Gereken Belgeler

  • Kira sözleşmesi, bütün ekleri, işletme kuralları, dekorasyon şartnamesi ve ek protokoller
  • Teslim tutanağı; ürün kirasında demirbaş ve stok tutanağı
  • İşyeri açma ve çalışma ruhsatı, turizm işletmesi belgesi ve diğer izinlerin kimin adına düzenlendiğini gösteren belgeler
  • Kira ve ortak gider ödeme kayıtları, faturalar, çekince içeren ödeme açıklamaları
  • Ciro beyanları, denetim raporları ve bunlara ilişkin yazışmalar
  • Yıllık ortak gelir ve gider raporları, katılım payı talep yazıları
  • Noter ihtarnameleri, kayıtlı elektronik posta bildirimleri ve tebliğ belgeleri
  • Depozito dekontu, teminat mektubu, senet ve kefalet belgeleri
  • Tapu kaydı, varsa kira şerhi ve kiralananın el değiştirdiğini gösteren belgeler
  • Tadilat ve dekorasyon için verilen yazılı izinler, projeler ve harcama belgeleri
  • Kiralananın ve çevresinin durumunu gösteren fotoğraflar, ziyaretçi ve doluluk verileri

Sık Yapılan Hatalar

  • Sözleşmenin adına güvenmek. “İşletme sözleşmesi” ya da “hasılat paylaşımı” başlığı kira türünü belirlemez; ruhsatın kimin adına olduğuna ve neyin kiralandığına bakılır.
  • Kirayı tek taraflı indirmek. Uyarlama kararı olmadan yapılan indirim temerrüttür; bir kira yılında iki haklı ihtar tahliye sebebidir (TBK m.352/2).
  • Çekince koymadan ödemek. Çekincesiz ödenen dönem için uyarlama istenemez (TBK m.138).
  • Anahtarı teslim etmeden mağazayı kapatmak. Makul süre fiilî teslimle başlar; teslim belgelenmedikçe kira işlemeye devam eder.
  • Ödeme ihtarında yanlış süre vermek. Çatılı işyeri kirasında otuz, ürün kirasında altmış günden kısa süre veren ihtar tahliye sonucunu doğurmaz (TBK m.315, 362).
  • On yıllık uzama süresini sözleşme başlangıcından saymak. Süre, sözleşmenin kendi süresi dolduktan sonra başlar (TBK m.347).
  • Tahliye taahhüdünü sözleşmeyle aynı gün almak. Taahhüt kiralananın tesliminden sonra verilmiş olmalıdır (TBK m.352/1).
  • Ortak gider faturasını belgesini görmeden ödemek. Belgelendirilmeyen giderler için bedel tahsil edilemez; belgeler yazıyla istenir (6585 sayılı Kanun m.11/4).
  • Kefaleti matbu metinle almak. Azami miktar, tarih ve müteselsil kefalet ibaresi kefilin el yazısıyla yazılmamışsa kefalet geçersizdir (TBK m.583).
  • Arabulucuya başvurmadan dava açmak. Dava şartı eksikliği nedeniyle dava usulden reddedilir ve süreler işlemeye devam eder (6325 sayılı Kanun m.18/B).
  • Tadilatı sözlü izinle yapmak. Yazılı rıza yoksa kiracı sözleşme sonunda eski hâle getirme istemiyle karşılaşır (TBK m.321).

Hukukçular Evi AVM ve Ticari Kira Dosyalarında Ne Yapar?

Sözleşmeyi ekleri ve protokolleriyle birlikte okuyarak kira türünü, başlangıç ve uzama tarihlerini, bedel ve artış hükümlerini, teminatları ve fesih kayıtlarını çıkarıyor; her kayıt için emredici hükümler karşısındaki geçerlilik durumunu ve işleyen süreleri gösteren bir dosya planı hazırlıyoruz. Kiracı tarafında uyarlama, kira tespiti, erken çıkış ve ortak gider iadesi süreçlerini; çekince, ihtar, arabuluculuk ve dava aşamalarıyla yürütüyoruz.

Kiraya veren tarafında ödenmeyen kiranın tahsili, tahliye istekli takip, ihtiyati haciz, hapis hakkı, tahliye davaları ve on yıllık uzama süresine dayanan bildirim süreçlerini takip ediyoruz. Yeni sözleşme hazırlığında ciro tanımını, denetim usulünü, artış hükmünü, teminat yapısını ve sona erme hâllerini 1 Temmuz 2020 sonrasındaki emredici çerçeveye göre kuruyoruz. Kiracısı konkordatoya başvuran yatırımcılar ile kira yükü altında yeniden yapılanan zincirlerin dosyalarında sözleşmelerin devamı ve feshi süreçlerini yürütüyoruz.

Dosyanız için sözleşmenizi, son üç ayın ödeme kayıtlarını ve karşı tarafla yazışmalarınızı 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz.

İlgili Rehberler

Sıkça Sorulan Sorular

AVM’deki mağazamın kira süresi doldu; kiraya veren beni çıkarabilir mi?

Sürenin dolması tek başına tahliye sebebi değildir. Çatılı işyeri kirasında kiraya veren sözleşmeyi süre bitimine dayanarak sona erdiremez; kiracı sürenin bitiminden en az on beş gün önce bildirimde bulunmadıkça sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzar (TBK m.347). Kiraya veren ancak Kanunda sayılan sebeplerle dava açabilir ya da on yıllık uzama süresinin sonunda üç ay önceden bildirimde bulunarak sözleşmeye son verebilir.

Ciro kirası yasal mıdır?

Evet. Kanunda ciro kirasına özgü bir hüküm bulunmamakla birlikte taraflar sözleşmenin içeriğini kanunun sınırları içinde özgürce belirleyebilir (TBK m.26). Sınırı, çatılı işyeri kiralarındaki emredici hükümler çizer: asgari sabit kiranın yıllık artışı kanuni üst sınıra tabidir (TBK m.344) ve kiracıya kira ile yan giderler dışında ödeme yükümlülüğü getirilemez (TBK m.346).

Cirom düştü; asgari kirayı ödemek zorunda mıyım?

Sözleşme değiştirilmedikçe evet. Cironun düşmesi asgari kira borcunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Düşüş öngörülemeyen olağanüstü bir durumdan kaynaklanıyorsa hâkimden uyarlama istenebilir (TBK m.138); bu süreçte kira çekince konularak ödenmelidir. Sözleşme beş yılını doldurmuşsa bedelin emsallere göre yeniden belirlenmesi de istenebilir (TBK m.344/3).

Sözleşme bitmeden mağazayı kapatırsam kalan sürenin kirasını öder miyim?

Kural olarak hayır. Süreye uymadan kiralananı geri veren kiracının borcu, kiralananın benzer koşullarla kiraya verilebileceği makul süre için devam eder; kiraya verenin kabul etmesi beklenebilecek, ödeme gücüne sahip yeni bir kiracı bulunursa borç sona erer (TBK m.325). Makul süre bilirkişi incelemesiyle belirlenir ve kiralananın fiilen teslim edildiği gün başlar.

Sözleşmede erken çıkış için cezai şart var; geçerli mi?

Kira bedelinin geç ödenmesine bağlanan ceza koşulu ve muacceliyet kaydı kesin olarak geçersizdir (TBK m.346). Erken çıkışa bağlanan ceza koşulunun geçerliliği ise sözleşmenin tarihine, kiracının sıfatına ve cezanın neye bağlandığına göre değişir; Yargıtay emredici kurallara aykırı tahliye şartına bağlanan cezai şartı geçersiz saymıştır (3. Hukuk Dairesi, 10.04.2023, E.2023/1296, K.2023/1064). Sözleşme 1 Temmuz 2020’den önce imzalanmış ve uyuşmazlık o döneme aitse sonuç farklı olabilir.

AVM yönetimi reklam ve pazarlama katkı payı istiyor; ödemek zorunda mıyım?

Reklam, pazarlama ve danışmanlık gibi ortak gider niteliği taşımayan giderler ile belgelendirilmeyen giderler için perakende işletmelerden bedel tahsil edilemez (6585 sayılı Kanun m.11/4). İstisna, bu hükmün yayımından önce kurulmuş ve bu ödemeyi öngören sözleşmelerdir; onlar da yalnızca sözleşme süresince geçerlidir, sözleşme yenilendiğinde ya da uzatılmış sayıldığında bu giderler istenemez (geçici m.3).

Şirketler arasında kira dolar veya euro olarak belirlenebilir mi?

Türkiye’de yerleşik kişiler arasında, yurt içindeki gayrimenkullere ilişkin kira sözleşmelerinde bedel döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılamaz (2008-32/34 sayılı Tebliğ m.8/2). Kiracının Türkiye Cumhuriyeti ile vatandaşlık bağı bulunmayan kişi ya da Tebliğde sayılan yabancı sermayeli şirket olması, belgeli konaklama tesisinin işletilmek üzere kiralanması ve gümrüksüz satış mağazası kirası istisnadır (m.8/3, 8/4, 8/5).

Kiracı şirket kirayı ödemiyor; ne kadar sürede tahliye ettirebilirim?

Çatılı işyeri kirasında kiracıya en az otuz gün süre veren yazılı bir ihtar gönderilir ya da tahliye istekli ilamsız takip başlatılır (TBK m.315; İİK m.269). Kiracı yedi gün içinde itiraz etmez ve otuz günde ödemezse icra mahkemesinden tahliye istenir. İtiraz hâlinde sürecin uzunluğu sözleşmenin noterde onaylı olup olmadığına ve itirazın niteliğine bağlıdır.

Otel kira sözleşmesi süre bitince kendiliğinden sona erer mi?

Sözleşmenin türüne bağlıdır. Otel ruhsatı ve demirbaşıyla çalışır hâlde kiralanmışsa ürün kirası hükümleri uygulanır ve belirli süreli sözleşme sürenin bitiminde kendiliğinden sona erer (TBK m.357, 367). Yalnızca bina kiralanmış, ruhsatı kiracı almışsa sözleşme çatılı işyeri kirasıdır ve kiraya veren süre bitimine dayanamaz (TBK m.347).

Tacir olduğum için kiracıyı koruyan hükümler bana uygulanmaz mı?

Uygulanır. Tacir ve tüzel kişi kiracılar bakımından dokuz maddenin uygulanması 1 Temmuz 2012’den başlayarak sekiz yıl ertelenmişti (6217 sayılı Kanun geçici m.2). Erteleme 1 Temmuz 2020’de sona erdi; artış sınırı, güvence sınırı, erken tahliyede makul süre ve kiracı aleyhine düzenleme yasağı o tarihten beri tacir kiracılara da uygulanmaktadır.

Ticari kira davası hangi mahkemede açılır; arabuluculuk zorunlu mudur?

Kira ilişkisinden doğan bütün davalara, tutar ne olursa olsun ve taraflar tacir olsa da, sulh hukuk mahkemesi bakar (HMK m.4/1-a). Dava açılmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır; yalnızca ilamsız icra yoluyla tahliye bunun dışındadır (6325 sayılı Kanun m.18/B).

Kira sözleşmesindeki tahkim şartı geçerli midir?

Uyuşmazlığın konusuna göre değişir. İki tarafın iradesine tabi olmayan işlerden doğan uyuşmazlıklar tahkime elverişli değildir (HMK m.408). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, konut ve çatılı işyeri kirasından doğan uyuşmazlığın yalnızca tazminata ilişkin olması hâlinde tahkime elverişli sayılacağını belirtmiştir (21.01.2026, E.2025/3-502, K.2026/15). Tahliye ve kira bedelinin belirlenmesi istemleri için mahkeme yolu esas alınmalıdır.

AVM satıldı; yeni malik sözleşmemi feshedebilir mi?

Satış sözleşmeyi sona erdirmez; yeni malik kira sözleşmesinin tarafı olur (TBK m.310). Yeni malik ancak kendisinin veya Kanunda sayılan yakınlarının işyeri gereksinimi varsa, edinme tarihinden başlayarak bir ay içinde yazılı bildirimde bulunup altı ay sonra dava açabilir (TBK m.351). Diğer tahliye sebepleri yeni malik için de aynıdır.

Depozito veya teminat mektubu en fazla ne kadar olabilir?

Çatılı işyeri kirasında kiracıdan istenecek güvence üç aylık kira bedelini aşamaz (TBK m.342). Bu sınır 1 Temmuz 2020’den beri tacir kiracılar için de geçerlidir. Ürün kirasında ve genel hükümlere tabi kiralarda kanuni bir sınır yoktur.

Kiracı şirket konkordatoya başvurdu; sözleşmeyi feshedebilir miyim?

Yalnızca bu sebeple feshedemezsiniz. İşletmenin devamı için önem taşıyan sözleşmelerin devamı esastır ve sözleşme, borçlunun konkordatoya başvurduğu gerekçesiyle sona erdirilemez; mühlet içinde işleyen kiralar ise ödenmelidir (İİK m.296/1). Konkordato talebinden önce birikmiş kira alacağı ise bağlayıcı hâle gelen konkordatoya tabi olur (İİK m.308/c).

Kaynakça

  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (güncel metin; m.344’te 17.01.2019 tarihli ve 7161 sayılı Kanunla yapılan değişiklik işlenmiştir).
  • 6217 sayılı Yargı Hizmetlerinin Hızlandırılması Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, geçici m.2 (04.07.2012 tarihli ve 6353 sayılı Kanunla değişik; 7161 sayılı Kanunla ek fıkra).
  • 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (26.01.2023 tarihli ve 7435 sayılı Kanunla değişik m.11, 18 ve geçici m.3; 2026 yılı idari para cezası tutarlarına ilişkin tablo).
  • Alışveriş Merkezleri Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete: 26.02.2016, sayı 29636; 08.05.2025 tarihli değişiklik işlenmiş metin).
  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu (28.03.2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunla eklenen m.18/B).
  • 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu; 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun; 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun.
  • Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar ve bu Karara ilişkin 2008-32/34 sayılı Tebliğ m.8; Hazine ve Maliye Bakanlığının Tebliğe ilişkin sıkça sorulan sorular metni.
  • 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu; 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu; 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu.
  • Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 21.01.2026, E.2025/3-502, K.2026/15.
  • Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 12.05.2026, E.2025/6177, K.2026/2951.
  • Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 11.03.2026, E.2026/1042, K.2026/1405 (Resmî Gazete: 01.09.2026, sayı 33357).
  • Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 14.10.2025, E.2025/3126, K.2025/4810 (Resmî Gazete: 12.03.2026, sayı 33194).
  • Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 22.09.2025, E.2025/366, K.2025/4228.
  • Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 10.04.2023, E.2023/1296, K.2023/1064.
  • Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 07.11.2024, E.2024/6219, K.2024/9386.

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her dosya kendi sözleşmesi, yazışmaları ve süreleriyle birlikte değerlendirilmelidir.


Ticari kira sözleşmenizde uyuşmazlık mı var? Birlikte değerlendirelim

Uyarlama, erken çıkış, tahliye, kira tespiti ve ortak gider uyuşmazlıkları için sözleşmeniz ve son ödeme kayıtlarınızla hemen arayın.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Süreyi kaçırmayın

Kiracının çıkış bildirimi için süre bitiminden 15 gün, tahliye davaları için 1 ay, on yıllık uzama sonrası bildirim için 3 ay. Kirayı indirmeden önce çekince koyun, dava açmadan önce arabulucuya başvurun. Telefon: 0554 648 37 15.

İletişime Geçin

Post by Av. Fatma Öztürk