Otel kirasında süre dolduğunda kiracının çıkarılıp çıkarılamayacağı, sözleşmenin ürün kirası mı yoksa çatılı işyeri kirası mı olduğuna bağlıdır. Otel, ruhsatı ve demirbaşıyla çalışır hâlde bir işletme olarak kiralanmışsa ürün kirası söz konusudur ve belirli süreli sözleşme sürenin bitiminde kendiliğinden sona erer (TBK m.357, 367). Yalnızca bina kiralanmış, işletme ruhsatını kiracı kendi adına almışsa sözleşme çatılı işyeri kirasıdır; kiraya veren süre bitimine dayanamaz, sözleşmeye ancak on yıllık uzama süresinden sonra üç ay önceden bildirimle ya da kanunda sayılan tahliye sebepleriyle son verebilir (TBK m.347, 350, 351, 352). Yargıtay, tesisin demirbaşlarıyla kiralanmasını tek başına yeterli görmemekte, işletme ruhsatının da kiracıya bırakılmış olmasını aramaktadır. Ürün kirasında kiraya veren, süre bittikten sonra bir ay içinde yazılı sözleşmeyi icra dairesine sunarak tahliye emri çıkarılmasını isteyebilir (İİK m.272) ya da tahliye davası açabilir. Süre geçirilir ve ilişki sürdürülürse sözleşme bir yıl için yenilenmiş sayılır (TBK m.367).
Bu yazı, otelini bir işletmeciye kiralamış olan ve süre sonunda tesisini geri almak isteyen yatırımcılar ile kiraladığı otelde yatırım yapmış ve tahliye talebiyle karşılaşan işletmeciler için hazırlandı. Ürün kirası ile çatılı işyeri kirası arasındaki ayrım, Yargıtay’ın ruhsat ve demirbaş ölçütü, nitelendirmenin ispatı, süre sonunda icra ve dava yolu, çatılı işyeri sayılan otelde tahliye sebepleri, on yıllık uzama süresinin hesabı, kamuya ait tesisler ve işletmecinin savunması kanun maddeleri ve Yargıtay kararlarıyla ele alınır; sonunda süre bitimi nedeniyle tahliye dava dilekçesi örneği yer alır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Bu yazının dayanakları. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.112, 310, 312, 315, 316, 321, 322, 323, 327, 329, 331, 334, 339, 342, 344, 347, 350, 351, 352, 353, 354, 355, 357, 358, 359, 362, 364, 366, 367, 368, 372 ve 373; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.1009; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.272, 273, 274, 275 ve 276; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.4; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A ve 18/B; 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu m.75; 5393 sayılı Belediye Kanunu m.15. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 12.05.2026, E.2025/6177, K.2026/2951; 11.03.2026, E.2026/1042, K.2026/1405; E.2026/2877, K.2026/2766; 14.10.2025, E.2025/3126, K.2025/4810; 22.09.2025, E.2025/366, K.2025/4228; 01.10.2024, E.2024/522, K.2024/2723; 10.04.2023, E.2023/1296, K.2023/1064; 23.01.2017, E.2017/1448, K.2017/405; Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 10.03.2025, E.2025/726, K.2025/2085; 07.11.2024, E.2024/6219, K.2024/9386; E.2014/24460, K.2014/26824; Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 23.12.2015, E.2015/3132, K.2015/11384; 27.05.2013, E.2013/6912, K.2013/9179; 28.05.2007, E.2007/5485, K.2007/6561.
Yazı 20 Kasım 2026 tarihinde yürürlükte olan mevzuat metinleri esas alınarak hazırlanmıştır. Bir otel kirasının hangi kira türüne girdiği sözleşmenin metnine, ruhsat ve belgelerin kimin adına düzenlendiğine ve tesisin nasıl teslim edildiğine göre her dosyada ayrıca belirlenir; aşağıdaki açıklamalar genel çerçeveyi verir.
Otel yatırımcısı ile işletmeci arasındaki sözleşmeler çoğunlukla on, on beş ya da yirmi yıl için yapılır. Süre dolduğunda yatırımcı tesisi kendisi işletmek, satmak ya da daha iyi koşullar sunan başka bir işletmeciye vermek ister. İşletmeci ise tesise yaptığı yatırımı, kurduğu müşteri çevresini ve çalıştırdığı kadroyu gerekçe göstererek çıkmak istemez. Bu noktada taraflar aynı soruyla karşılaşır: sözleşme sürenin dolmasıyla sona ermiş midir?
Cevap otelin kendisine değil, sözleşmenin hukuki niteliğine bağlıdır. Aynı bina için imzalanan sözleşme bir dosyada sürenin bittiği gün sona erer, bir başka dosyada kiraya veren on yılı aşkın bir süre daha beklemek zorunda kalır. Farkı yaratan, tesisin kiracıya çalışan bir işletme olarak mı yoksa içinde otel kurulacak bir yapı olarak mı bırakıldığıdır. Ticari kiraların bütünü için AVM ve ticari kira uyuşmazlıkları merkezimize bakabilirsiniz; bu yazı yalnızca otel ve benzeri konaklama tesislerinde süre sonundaki tahliyeyi ayrıntılandırır.
Hangi Durumdasınız? Duruma Göre İlk Adım
Kiraya veren ve işletmeci bakımından ilk adım
| Durum | İlk bakılacak yer | İlk adım |
|---|---|---|
| Sürenin dolmasına aylar var, yatırımcı tesisi geri almak istiyor | İşyeri açma ve çalışma ruhsatı ile turizm belgelerinin kimin adına olduğu, teslim ve demirbaş tutanağı | Sözleşmenin türünün belirlenmesi; ürün kirasıysa süre dolmadan yenilememe bildirimi |
| Süre yeni doldu, kiracı tesisi boşaltmadı | Sürenin dolduğu tarih; sözleşmenin yazılı ve noter onaylı olup olmadığı | Bir ay içinde tahliye emri talebi (İİK m.272) ya da arabuluculuk başvurusu ve tahliye davası |
| Süre dolalı aylar oldu, kira ödenmeye ve alınmaya devam ediyor | Ödemelerin hangi kayıtla kabul edildiği | Ürün kirasında sözleşmenin bir yıl için yenilenmiş sayılma ihtimali; kira yılı sonu için altı ay önceden bildirim (TBK m.367, 368) |
| Ruhsat kiracı adına, bina boş teslim edilmiş | Sözleşmenin başlangıç tarihi, geçen uzama yılları, yazılı tahliye taahhüdü | Çatılı işyeri kirası: on yıllık uzama hesabı ve kanundaki tahliye sebepleri (TBK m.347, 350, 351, 352) |
| Yatırımcı oteli esaslı biçimde yenilemek istiyor | Yenileme projesi; işler sırasında tesisin kullanılıp kullanılamayacağı | Yeniden inşa ve imar sebebiyle tahliye davası (TBK m.350) |
| İşletmeciye tahliye emri tebliğ edildi | Tebliğ tarihi; ruhsat ve belgelerin kimin adına olduğu | Yedi gün içinde icra dairesine itiraz (İİK m.274); sözleşme çatılı işyeri kirasıysa ayrıca şikâyet |
| Tesis belediyeye, Hazineye ya da vakfa ait | Kira sözleşmesinin dayanağı ve bitiş tarihi | İdari tahliye yolu ve süresi (2886 sayılı Kanun m.75) |
| Otel satıldı, yeni malik işletmeciyi çıkarmak istiyor | Tapu devir tarihi; kira şerhi bulunup bulunmadığı | Yeni malik sözleşmenin tarafı olur (TBK m.310); çatılı işyerinde gereksinim bildirimi için bir ay (TBK m.351) |
Aynı Otel, Üç Ayrı Rejim
Türk Borçlar Kanunu kira sözleşmesini üç ayırımda düzenler: bütün kiralara uygulanan genel hükümler, konut ve çatılı işyeri kiralarına özgü koruyucu hükümler ve ürün kirası. Ürün kirası, kiraya verenin kiracıya ürün veren bir şeyin veya hakkın kullanılmasını ve ürünlerinin devşirilmesini bedel karşılığında bırakmayı üstlendiği sözleşmedir (TBK m.357). Bu ayırımda özel hüküm bulunmayan konularda kira sözleşmesine ilişkin genel hükümler uygulanır (TBK m.358); konut ve çatılı işyeri kiralarına özgü kurallar uygulanmaz. Konaklama tesislerinde üçüncü bir ihtimal de vardır: kamp alanı, plaj tesisi gibi açık alanın baskın olduğu yerlerde ne çatılı işyeri ne ürün kirası hükümleri, yalnızca genel hükümler uygulanabilir.
Konaklama tesisi kiralarında üç rejimin karşılaştırması
| Konu | Ürün kirası | Çatılı işyeri kirası | Genel hükümlere tabi kira |
|---|---|---|---|
| Tipik örnek | Ruhsatı ve demirbaşıyla çalışır hâlde bırakılan otel | Boş bina kiralanıp kiracının kendi ruhsatıyla kurduğu otel | Açık alanı baskın kamp, plaj ya da otopark tesisi |
| Süre dolduğunda | Sözleşme kendiliğinden sona erer (m.367) | Kiraya veren süre bitimine dayanamaz; sözleşme birer yıl uzar (m.347) | Sözleşme kendiliğinden sona erer (m.327) |
| İlişki süre sonrasında sürdürülürse | Sözleşme birer yıl için yenilenmiş sayılır (m.367) | Kanun gereği aynı koşullarla uzamıştır | Belirsiz süreli sözleşmeye dönüşür (m.327) |
| Sebep göstermeden sona erdirme | Yenilenen sözleşmede kira yılının sonu için altı ay önceden bildirim (m.367, 368) | On yıllık uzama süresinden sonra, uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirim (m.347) | Belirsiz süreli sözleşmede altı aylık kira döneminin sonu için üç ay önceden bildirim (m.329) |
| Tahliye sebepleri | Kanunla sınırlandırılmamıştır | Kanunda sayılanlarla sınırlıdır; kiracı aleyhine değiştirilemez (m.350, 351, 352, 354) | Kanunla sınırlandırılmamıştır |
| Ödenmeyen kira için verilecek süre | En az altmış gün (m.362) | En az otuz gün (m.315) | En az on gün (m.315) |
| Süre sonunda icra yoluyla tahliye | Yazılı sözleşmeyle mümkündür (İİK m.272) | Yalnızca yazılı tahliye taahhüdü varsa (TBK m.352) | Yazılı sözleşmeyle mümkündür (İİK m.272) |
| Kira artışında ve güvencede kanuni sınır | Yoktur | Vardır (m.342, 344) | Yoktur |
| Alt kira ve devir | Kiraya verenin rızasına bağlıdır (m.366) | Kiraya verenin yazılı rızasına bağlıdır (m.322, 323) | Alt kira kiraya verene zarar vermemek koşuluyla mümkündür; kira ilişkisinin devri yazılı rızaya bağlıdır (m.322, 323) |
Tablonun ikinci satırı yazının konusudur. Ürün kirası sayılan sözleşmede yatırımcı, sürenin dolduğu gün tesisini geri isteyebilir. Çatılı işyeri kirası sayılan sözleşmede ise kiracı bitimden en az on beş gün önce bildirimde bulunmadıkça sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzar ve kiraya veren süre bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez (TBK m.347). İki sonuç arasında, aşağıda hesaplandığı üzere, on yılı aşan bir zaman farkı vardır.
Ürün Kirası mı, Çatılı İşyeri mi? Yargıtay’ın Baktığı Olgular
Kanun, bir işletmenin kiralanmasının hangi koşullarda ürün kirası sayılacağını ayrıca düzenlemez. Ölçütü Yargıtay geliştirmiştir ve iki olguya dayanır: tesis demirbaşlarıyla birlikte mi kiralanmıştır, işletme ruhsatı da kiracıya bırakılmış mıdır? Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 22.09.2025 tarihli, E.2025/366, K.2025/4228 sayılı kararındaki ifadeyle, hasılat getiren bir yerin demirbaşlarıyla kiraya verilmesi tek başına hasılat kirası ilişkisini göstermez; kiralananın işletme ruhsatıyla birlikte kiraya verilmiş olması da gerekir.
Bu kararın olayı, otel yatırımcılarının sık düştüğü durumu yansıtır. Taraflar 2018 yılında bir yıl süreli bir “işletme sözleşmesi” imzalamış, kiralanan demirbaşlarıyla birlikte teslim edilmişti. Kiraya verenler, ürün kirasına ilişkin kurala dayanarak sözleşmenin bir yıl yenilendiğini ve yenilenen dönemin sonunda bildirimle sona erdirildiğini ileri sürüp tahliye istediler. Mahkeme belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatının kimin adına düzenlendiğini sordu; ruhsat kiracı adınaydı ve sözleşmede tesisin ruhsatla birlikte kiralandığına ilişkin bir hüküm yoktu. Derece mahkemeleri sözleşmeyi çatılı işyeri kirası saydı; kiraya verene tek taraflı fesih hakkı tanıyan sözleşme maddesi emredici hükümlere aykırı bulundu ve tahliye istemi reddedildi. Yargıtay bu sonucu onadı. Sözleşmeye “işletme sözleşmesi” adının verilmesi sonucu değiştirmedi.
Aynı ölçüt doğrudan otellere de uygulanmıştır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 10.03.2025 tarihli, E.2025/726, K.2025/2085 sayılı kararına konu olayda kiralanan, 2022 tarihli adi yazılı sözleşmeyle otel ve restoran olarak kullanılmak üzere bütün demirbaşlarıyla kiralanmıştı. Daire, otelin mefruşat ve demirbaşla birlikte kiralanmasını sözleşmeyi hasılat kirası saymak için yeterli görmemiş, işletme ruhsatıyla birlikte işletme hakkının da devredilmiş olması gerektiğini belirtmiştir. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi’nin daha eski kararları aynı yöndedir: 27.05.2013 tarihli, E.2013/6912, K.2013/9179 sayılı kararda sözleşmede kiralananın otel olarak gösterilmesinin tek başına yetmediği, ruhsatın kimin adına olduğunun araştırılması gerektiği; 28.05.2007 tarihli, E.2007/5485, K.2007/6561 sayılı kararda ise işyeri açma izni ile konaklama tesisi işletme izninin kiracı adına olduğu olayda hasılat kirası hükümlerinin uygulanamayacağı kabul edilmiştir.
Nitelendirmeye ilişkin Yargıtay kararları
| Karar | Kiralanan | Belirleyici olgu | Sonuç |
|---|---|---|---|
| 3. HD, 22.09.2025, E.2025/366, K.2025/4228 | Demirbaşlarıyla kiralanan işletme | İşyeri açma ve çalışma ruhsatı kiracı adına düzenlenmiş | Çatılı işyeri kirası; süre ve fesih bildirimiyle tahliye istemi reddedildi |
| 12. HD, 10.03.2025, E.2025/726, K.2025/2085 | Bütün demirbaşlarıyla kiralanan otel ve restoran | Ruhsatla birlikte işletme hakkının devri aranır | Demirbaşla kiralama hasılat kirası için yeterli görülmedi |
| 3. HD, 12.05.2026, E.2025/6177, K.2026/2951 | Alışveriş merkezinde bağımsız bölüm, hasılat paylaşımlı sözleşme | Taşınmaz işletme ruhsatıyla birlikte kiraya verilmemiş | Çatılı işyeri kirası; süre bitimine dayanılamadı |
| 3. HD, 01.10.2024, E.2024/522, K.2024/2723 | Büyük bölümü açık alan olan taşınmaz | Ruhsatları kiracı alacaktı; ruhsatla kiralama yok | Sözleşmenin ürün kirası sayılması hatalı bulundu |
| 6. HD, 27.05.2013, E.2013/6912, K.2013/9179 | Sözleşmede otel olarak gösterilen yer | Ruhsatın kimin adına olduğu araştırılmalı | Otel nitelemesi tek başına yeterli görülmedi |
| 6. HD, 28.05.2007, E.2007/5485, K.2007/6561 | Konaklama tesisi | İşyeri açma izni ve işletme izni kiracı adına | Hasılat kirası hükümleri uygulanmadı |
| 12. HD, 07.11.2024, E.2024/6219, K.2024/9386 | Tersane | İşletme izni mevzuat gereği devredilemiyor | Ruhsat ölçütü belirleyici sayılmadı; ürün kirası kabul edildi |
Tablonun son satırı, ölçütün katı bir kural olmadığını gösterir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 07.11.2024 tarihli kararında ruhsatla birlikte devir koşulunun kanundan değil içtihattan doğduğunu ve her olayda ayrıca değerlendirildiğini belirtmiş; işletme izninin mevzuat gereği başkasına devredilemediği bir tesiste bu ölçütü aramayarak, gelir getiren tesisin demirbaşlarıyla bırakılmasına ve bedelin kısmen hasılat payı olarak kararlaştırılmasına bakıp sözleşmeyi ürün kirası saymıştır. Karar oy çokluğuyla verilmiştir. Konaklama tesislerinde de belgelerin bir kısmı işletmeci adına düzenlenmek zorunda olabilir; bu durumda yatırımcı, belgenin kiracı adına alınmasının mevzuattan kaynaklandığını ve tesisin buna rağmen çalışan bir işletme olarak bırakıldığını ortaya koymalıdır. Yine de kararların çoğunluğu ruhsatı belirleyici saydığından, ruhsatı kiracı adına olan bir otelde ürün kirası iddiasının zayıf kaldığı kabul edilmelidir.
Nitelendirme Dosyada Nasıl İspatlanır?
Nitelendirme tartışması soyut bir hukuk tartışması değildir; belgeyle kazanılır ya da kaybedilir. Mahkemeler ruhsatın kimin adına olduğunu ilgili idareye yazı yazarak öğrenir, gerektiğinde tesiste keşif yapar. Taraflar bu nedenle iddialarını sözleşmenin metniyle sınırlı tutmamalı, tesisin teslim edildiği tarihteki fiilî durumu gösteren belgeleri dosyaya sunmalıdır.
Nitelendirmede bakılan olgular ve belgeler
| Olgu | Bakılacak belge | Neyi gösterir |
|---|---|---|
| İşyeri açma ve çalışma ruhsatının kimin adına olduğu | Belediye ya da il özel idaresi kayıtları | Kiraya veren adına ise ürün kirası, kiracı adına ise çatılı işyeri yönünde en güçlü olgudur |
| Turizm işletmesi belgesinin ya da konaklama tesisi işletme izninin kimin adına olduğu | İlgili idarenin kayıtları | Ruhsatla aynı yönde değerlendirilir |
| Tesisin çalışır hâlde teslim edilip edilmediği | Teslim tutanağı, önceki döneme ait konaklama ve gelir kayıtları, devralınan personel ve rezervasyonlar | Çalışan işletmenin devri ürün kirası yönündedir |
| Demirbaş ve stokun tutanağa bağlanıp bağlanmadığı | Tarafların imzaladığı, değerleri gösteren tutanak (TBK m.359) | Ürün kirasını destekler; tek başına yeterli değildir |
| Kira bedelinin nasıl belirlendiği | Sözleşmenin bedel maddesi | Hasılat payı ürün kirasında kanunen öngörülmüştür (TBK m.357); ancak bedelin ciroya bağlanması tek başına yeterli değildir |
| Kiracının yaptığı yatırım | İnşaat ve donatım faturaları, tadilat ruhsatları | Binayı otele kiracı dönüştürmüşse çatılı işyeri yönündedir |
| Açık ve kapalı alanların oranı | Keşif ve bilirkişi raporu | Baskın vasıf açık alan ise genel hükümler uygulanır |
| Sözleşmenin adı ve uygulanacak hükümlere ilişkin kayıt | Sözleşme metni | Belirleyici değildir |
Sözleşme Ürün Kirasıysa: Süre Sonunda Tahliye Yolu
Belirli süreli ürün kirası sözleşmesi sürenin bitiminde kendiliğinden sona erer (TBK m.367). Kiraya verenin fesih bildiriminde bulunması, sebep göstermesi ya da kiracının rızasını alması gerekmez. Kanun bu sonucu tek bir koşula bağlar: tarafların sözleşmeyi örtülü olarak sürdürmemiş olması. Süre dolduktan sonra kiracı tesisi işletmeye, kiraya veren de kirayı almaya devam ederse sözleşme, aksi kararlaştırılmadıkça, bir yıl için yenilenmiş sayılır. Yenilenen sözleşme ancak kira yılının sonu için ve yasal bildirim süresine uyularak sona erdirilebilir; ürün kirasında bu süre en az altı aydır (TBK m.367, 368).
Bu nedenle sürenin dolduğu günü izleyen bir ay belirleyicidir. İcra yoluyla tahliye için kanun, sözleşme süresinin bitiminden sonraki bir ayı öngörür (İİK m.272). Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 01.09.2026 tarihli ve 33357 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 11.03.2026 tarihli kararında (E.2026/1042, K.2026/1405), genel hükümlere tabi belirli süreli kira sözleşmelerinde süre sonuna dayalı tahliye davasının sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren bir ay içinde açılması gerektiğini belirtmiştir. Ürün kirasında özel hüküm bulunmayan konularda genel hükümler uygulandığından (TBK m.358), otel kiralarında da dava ya da takip bu bir ay içinde başlatılmalıdır.
Ürün kirası sayılan otel sözleşmesinde adım adım tahliye
| Aşama | Yapılacak işlem | Süre ve dayanak |
|---|---|---|
| Süre dolmadan | Sözleşmenin yenilenmeyeceğinin ve tesisin teslim alınacağı günün yazılı bildirimi | Zorunlu değildir; örtülü yenileme savunmasını önler |
| Sürenin dolduğu gün | Teslim için tesiste hazır bulunma; teslim edilmezse durumun tutanağa bağlanması | TBK m.367, 372 |
| Süre dolduktan sonra | Yapılan ödemelerin kullanım bedeline mahsuben ve sözleşmenin yenilenmediği kaydıyla kabulü | TBK m.367 |
| Bir ay içinde, birinci yol | Yazılı sözleşmenin icra dairesine sunulması ve tahliye emri talebi | İİK m.272 |
| Bir ay içinde, ikinci yol | Arabuluculuk başvurusu ve ardından sulh hukuk mahkemesinde tahliye davası | 6325 sayılı Kanun m.18/B; HMK m.4 |
| Tahliye emrine itiraz edilirse | İcra mahkemesinden itirazın kaldırılması ya da genel mahkemede dava | İİK m.275 |
| Tahliye sırasında | Demirbaşın teslim tutanağıyla karşılaştırılması, eksik ve hasarın saptanması | TBK m.372, 373 |
İki yol arasındaki seçim sözleşmenin biçimine ve beklenen savunmaya göre yapılır. İcra yolu hızlıdır ve arabuluculuk gerektirmez; kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda arabuluculuk dava şartı olmakla birlikte ilamsız icra yoluyla tahliyeye ilişkin hükümler bunun dışında tutulmuştur (6325 sayılı Kanun m.18/B). Ancak kiracının itirazı takibi durdurur ve itirazın icra mahkemesinde kaldırılması sözleşmenin biçimine bağlıdır. Tahliye davasında ise önce arabulucuya başvurulur; başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede hak düşürücü süre işlemez (6325 sayılı Kanun m.18/A). Dava, tutarı ne olursa olsun sulh hukuk mahkemesinde görülür (HMK m.4) ve nitelendirme tartışması keşif ve bilirkişi incelemesiyle bu davada çözülür.
Bir aylık süre geçirilmişse durum bir örnekle şöyledir: sözleşme 31 Aralık 2025’te dolmuş, kiracı tesisi işletmeye, kiraya veren kirayı almaya devam etmişse sözleşme 31 Aralık 2026’ya kadar yenilenmiş sayılır. Kiraya veren bu dönemin sonunda tesisi geri almak istiyorsa bildirimini en geç 30 Haziran 2026’da kiracıya ulaştırmalıdır. Bu tarih de kaçırılırsa sözleşme bir yıl daha yenilenir.
İcra Yoluyla Tahliye: Tahliye Emri, İtiraz ve İtirazın Kaldırılması
Yazılı sözleşmeyle kiralanan taşınmazın süresi bittikten sonra bir ay içinde sözleşme icra dairesine sunularak tahliyesi istenebilir. İcra müdürü kiracıya tahliye emri gönderir ve taşınmazın on beş gün içinde boşaltılıp teslim edilmesini emreder (İİK m.272). Tahliye emrinde, kiranın yenilendiğine ya da uzatıldığına ilişkin bir itirazı varsa yedi gün içinde bildirmesi, aksi hâlde zorla çıkarılacağı kiracıya ihtar edilir.
Kiracı yedi gün içinde dilekçeyle ya da sözlü olarak icra dairesine itiraz ederse tahliye takibi durur (İİK m.274). Kiraya veren bu durumda icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını ister. Tahliye talebi noterlikçe düzenlenmiş, tarih ve imzası noterce onaylanmış ya da kiracı tarafından ikrar edilmiş bir sözleşmeye dayanıyorsa ve kiracı kiranın yenilendiğini ya da uzatıldığını aynı güçte bir belgeyle gösteremiyorsa itiraz kaldırılır; aksi hâlde talep reddedilir ve tarafların genel hükümlere göre mahkemeye başvurma hakkı saklı kalır (İİK m.275). İtiraz edilmemiş ya da itiraz kaldırılmışsa tahliye emrindeki süre dolduktan sonra tesis zorla boşaltılıp kiraya verene teslim edilir (İİK m.273).
Bu düzenleme otel sözleşmeleri için iki pratik sonuç doğurur. İmzaları noterde onaylanmış bir sözleşme, kiraya verene icra mahkemesi aşamasında belirgin bir üstünlük sağlar; adi yazılı sözleşmede kiracının imzayı ya da tarihi tartışmaya açması süreci genel mahkemeye taşır. İkinci sonuç tesisteki üçüncü kişilerle ilgilidir. Otellerde SPA, mağaza, restoran ya da su sporları alanları çoğu zaman alt işletmecilere bırakılmıştır. Tahliyesi istenen yerde kiracıdan başka bir kişi bulunur ve orada bulunmasının haklı olduğunu gösteren resmî bir belge sunamazsa derhâl tahliye edilir; bu kişi sözleşme tarihinden önceki bir zamandan beri orada bulunduğunu ileri sürer ve bu beyanı yerinde yapılan araştırmayla doğrulanırsa icra müdürü tahliyeyi erteleyip konuyu icra mahkemesine bildirir (İİK m.276).
İcra yolunun sınırı da nitelendirmedir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin E.2014/24460, K.2014/26824 sayılı kararına göre konut ve çatılı işyeri kiralarında yazılı tahliye taahhüdü olmadan süre bitimine dayanılarak ilamsız tahliye takibi yapılamaz; tahliye emri gönderilmişse kiracı itiraz edebileceği gibi şikâyet yoluna da başvurabilir ve mahkeme kiralananın niteliğini keşifle belirlemeden karar veremez. Ruhsatın kimin adına olduğu konusunda tereddüt bulunan bir otelde icra yoluna gidilmesi, bu nedenle çoğu zaman bir itiraz ve şikâyetle karşılaşır; böyle dosyalarda bir aylık süre içinde arabuluculuğa başvurulup tahliye davası açılması daha güvenli bir yoldur. İcra dairesindeki işlemlerin ayrıntısı için taşınmazın tahliye ve teslimi yazımıza bakılabilir.
Sözleşme Çatılı İşyeri Kirasıysa: Kiraya Verenin Elindeki Yollar
Ruhsatı kiracının aldığı, binanın boş ya da yalnızca mobilyalı teslim edildiği otellerde sözleşme çatılı işyeri kirasıdır. Bu durumda kiraya veren sürenin dolmasına dayanamaz, ancak kanunda sayılan yollardan birini kullanabilir. Bu yollar sınırlıdır ve sözleşmeyle kiracı aleyhine genişletilemez (TBK m.354). Kapsamın genel çerçevesi için konut ve çatılı işyeri kirasının kapsamı, sebeplerin ayrıntısı için konut ve çatılı işyeri kiralarında tahliye sebepleri yazılarımıza bakılabilir.
Çatılı işyeri sayılan otelde kiraya verenin başvurabileceği yollar
| Yol | Şart | Süre ve dayanak |
|---|---|---|
| On yıllık uzama süresi sonunda bildirim | Sebep gösterilmesi gerekmez; yazılı bildirim | Uzama yılının bitiminden en az üç ay önce (TBK m.347) |
| İşyeri gereksinimi | Kiraya verenin tesisi kendisi ya da kanunda sayılan yakınları için kullanma zorunluluğu | Sürenin sonundan başlayarak bir ay içinde dava (TBK m.350) |
| Yeniden inşa ve imar | Tesisin esaslı onarımı, genişletilmesi ya da değiştirilmesi gerekli ve işler sırasında kullanım imkânsız | Sürenin sonundan başlayarak bir ay içinde dava (TBK m.350) |
| Yeni malikin gereksinimi | Edinme tarihinden başlayarak bir ay içinde kiracıya yazılı bildirim | Altı ay sonra dava (TBK m.351) |
| Yazılı tahliye taahhüdü | Tesisin tesliminden sonra verilmiş, belli bir tarihi içeren yazılı taahhüt | Taahhüt tarihinden başlayarak bir ay içinde icra ya da dava (TBK m.352) |
| İki haklı ihtar | Bir kira yılı içinde kiranın ödenmemesi nedeniyle iki haklı yazılı ihtar | Kira yılının bitiminden başlayarak bir ay içinde dava (TBK m.352) |
| Kiranın ödenmemesi | En az otuz gün süre veren yazılı ihtar ve sürede ödenmeme | TBK m.315 |
| Sözleşmeye aykırı kullanım | Aykırılığın giderilmesi için en az otuz gün süre veren yazılı ihtar | TBK m.316 |
| Önemli sebeple fesih | Kira ilişkisinin sürmesini çekilmez kılan önemli sebep | Yasal fesih bildirim süresine uyularak (TBK m.331) |
Otel yatırımcıları bakımından bu yolların üçü ayrıca açıklanmalıdır. İlki gereksinimdir. Kiraya veren tesisi kendisi işletmek istiyorsa işyeri gereksinimine dayanabilir; mahkemeler gereksinimin gerçek ve samimi olup olmadığını inceler. Bu yol, tesisi başka bir işletmeciye vermek isteyen yatırımcı için kapalıdır: gereksinim sebebiyle boşaltılan kiralanan, haklı sebep olmaksızın üç yıl geçmedikçe eski kiracısından başkasına kiralanamaz; aykırı davranan kiraya veren eski kiracısına son kira yılında ödenmiş bir yıllık kira bedelinden az olmamak üzere tazminat öder (TBK m.355). İkincisi yeniden inşa ve imardır. Kapsamlı bir yenileme tesisin kullanımını imkânsız kılıyorsa tahliye istenebilir; ancak eski hâliyle üç yıl başkasına kiralama yasağı ve eski kiracının yeni durumu ve yeni kira bedeliyle kiralama konusundaki öncelik hakkı burada da geçerlidir. Bu iki yolun dava dilekçeleri için ihtiyaç nedeniyle tahliye ve yeniden inşa nedeniyle tahliye örneklerimize bakılabilir.
Üçüncüsü tahliye taahhüdüdür. Kiracı, tesisin tesliminden sonra kiraya verene karşı belli bir tarihte boşaltmayı yazılı olarak üstlenmiş ve boşaltmamışsa kiraya veren bu tarihten başlayarak bir ay içinde icraya başvurabilir ya da dava açabilir (TBK m.352). Uzun süreli otel sözleşmelerinde taahhüdün zayıf noktası yenilemelerdir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 18.07.2026 tarihli ve 33313 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan kanun yararına bozma kararında (E.2026/2877, K.2026/2766), tahliye taahhüdünden sonra taraflar arasında yeni bir kira sözleşmesi imzalanmış olmasının taahhüdü hükümsüz kılabileceği gözetilmeden tahliyeye karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur. Yukarıda anılan 22.09.2025 tarihli kararda da taahhüdün yenilenen kira döneminden önceki döneme ait olduğu belirtilmiştir. Süre uzatan her ek protokolde taahhüdün durumu ayrıca ele alınmalıdır; ayrıntı için tahliye taahhüdünün şartları yazımıza bakılabilir.
Sözleşmeye aykırılık yolunda süre şartı sıkı uygulanır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 23.01.2017 tarihli, E.2017/1448, K.2017/405 sayılı kararına konu olayda otel olarak kullanılmak üzere kiralanan taşınmazın kapalı tutulması nedeniyle kiraya veren fesih ve tahliye istemiş, mahkeme davayı kabul etmişti. Daire, kapalı tutmanın sözleşmeye aykırılık oluşturabileceğini, ancak tahliyeye karar verilebilmesi için kiracıya en az otuz gün süre veren yazılı bir ihtar gönderilmiş ve aykırılığın bu sürede giderilmemiş olması gerektiğini belirterek kararı bozmuştur. Önemli sebeple fesih yolunun çatılı işyerlerinde de açık olduğu ise 12.03.2026 tarihli ve 33194 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 14.10.2025 tarihli kararla (E.2025/3126, K.2025/4810) kabul edilmiştir; bu yol önemli sebeple fesih yazımızda anlatılmıştır.
On Yıllık Uzama Süresi Nasıl Hesaplanır?
Çatılı işyeri kirasında kiraya verenin sebep göstermeden sözleşmeye son verebilmesi için on yıllık uzama süresinin dolması gerekir. Kanuna göre kiraya veren, on yıllık uzama süresi sonunda, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunmak koşuluyla sözleşmeye son verebilir (TBK m.347). On yıl, sözleşmenin başlangıcından değil sözleşme süresinin bitiminden başlar; sözleşmenin kendi süresi bu hesaba girmez.
Örnek: 1 Mayıs 2014 başlangıçlı, on yıl süreli otel binası kirası
| Aşama | Çatılı işyeri kirası sayılırsa | Ürün kirası sayılırsa |
|---|---|---|
| Sözleşme süresinin bitimi | 1 Mayıs 2024; sözleşme sona ermez, birer yıl uzar | 1 Mayıs 2024; sözleşme kendiliğinden sona erer |
| On yıllık uzama süresi | 1 Mayıs 2024 ile 1 Mayıs 2034 arası | Uygulanmaz |
| Sebepsiz sona erdirmenin mümkün olduğu ilk tarih | 1 Mayıs 2035 | 1 Mayıs 2024 |
| Bildirim için son gün | 1 Şubat 2035’ten önce kiracıya ulaşmış yazılı bildirim | Bildirim gerekmez |
| İcra ya da dava için süre | Bildirime rağmen çıkılmazsa tahliye davası | 1 Haziran 2024’e kadar tahliye emri talebi ya da dava |
Örnekteki fark on bir yıldır. Bu süre boyunca kira bedeli de serbestçe belirlenemez; çatılı işyeri kirasında artış kanundaki sınırlara tabidir. Otelini süre sonunda geri alacağını düşünerek uzun vadeli bir satış ya da yeni işletmeci sözleşmesi yapan yatırımcı, nitelendirme aleyhine sonuçlanırsa bu taahhütlerini yerine getiremez. Hesabın ayrıntıları ve Yargıtay uygulaması için on yıllık uzama süresi yazımıza ve kira tahliyesi Yargıtay kararları sayfamıza bakılabilir.
Açık Alanı Baskın Tesisler: Kamp, Plaj ve Benzerleri
Konaklama tesislerinin bir kısmında kapalı yapılar taşınmazın küçük bir bölümünü oluşturur: kamp ve karavan alanları, plaj tesisleri, açık hava etkinlik alanları. Bu tesislerde tartışma ruhsattan önce kiralananın baskın vasfında başlar. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi yukarıda anılan 11.03.2026 tarihli kararında, tapuda tarla olarak kayıtlı olup sözleşmede arsa olarak gösterilen ve depo ile otopark olarak kullanılan taşınmaz bakımından, tapu kaydının tek başına yeterli olmadığını ve kiralananın üstün vasfının keşifle belirlenmesi gerektiğini vurgulamıştır. Çatısız taşınmazlarda genel hükümler, çatılı taşınmazlarda konut ve çatılı işyeri kiralarına ilişkin hükümler uygulanır.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi’nin 23.12.2015 tarihli, E.2015/3132, K.2015/11384 sayılı kararı sonucu açıkça ortaya koyar: baskın vasıf açık alan ise sözleşme sürenin sonunda kendiliğinden sona erer (TBK m.327); çatılı işyeri ise kiraya veren süre bitimini ileri süremez, yalnızca kanundaki tahliye sebeplerine dayanabilir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 01.10.2024 tarihli, E.2024/522, K.2024/2723 sayılı kararında da büyük bölümü açık alan olan ve ruhsatlarını kiracının alacağı bir taşınmazda sözleşmenin ürün kirası sayılması hatalı bulunmuştur. Açık alanı geniş tesislerde bu nedenle üç ihtimal birlikte değerlendirilir ve keşif talebi dilekçede açıkça yer almalıdır.
Kiraya Veren Kamu İdaresiyse
Konaklama tesislerinin bir bölümü Hazineye, belediyelere ya da vakıflara ait taşınmazlar üzerindedir ve bu tesislerde süre sonu farklı bir kurala bağlıdır. Devletin özel mülkiyetinde ya da hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazlar, özel bütçeli idarelerin taşınmazları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile mazbut vakıflara ait taşınmazlar bakımından, kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren işgalin devam etmesi hâlinde sözleşmede hüküm varsa ona göre hareket edilir, aksi hâlde ecrimisil alınır; işgal edilen taşınmaz, idarenin talebi üzerine bulunduğu yer mülki amirince en geç on beş gün içinde tahliye ettirilerek idareye teslim edilir (2886 sayılı Kanun m.75). Aynı madde belediye taşınmazları hakkında da uygulanır (5393 sayılı Kanun m.15).
İşletmeci bakımından bunun anlamı şudur: bu taşınmazlardaki bir otel ya da tesis kirasında süre dolduğunda idare, mahkeme kararı almadan idari yoldan tahliye isteyebilir ve süre sonrasındaki kullanım için ecrimisil talep edebilir. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi yukarıda anılan 23.12.2015 tarihli kararında, bu yolun yalnızca kanunun kapsamına giren idareler için açık olduğunu, kapsam dışındaki bir kamu kurumunun kiraya verdiği taşınmazda ise Türk Borçlar Kanununun uygulanacağını ve kiralanan çatılı işyeri ise sözleşmenin uzayacağını kabul etmiştir. Kamu kurum ve kuruluşlarının hangi usulle yapılmış olursa olsun bütün kira sözleşmelerine konut ve çatılı işyeri kiralarına ilişkin hükümlerin uygulanacağı kanunda ayrıca düzenlenmiştir (TBK m.339). Kamuya ait bir tesiste yatırım yapacak işletmeci, sözleşmeyi imzalamadan önce kiraya veren idarenin bu ayrımın hangi tarafında kaldığını ve yatırımını sözleşme süresi içinde geri alıp alamayacağını hesaplamalıdır.
İşletmecinin Savunması ve Yatırımın Korunması
Tahliye talebiyle karşılaşan işletmecinin ilk işi süreleri korumaktır. Tahliye emrine itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür ve itiraz takibi durdurur (İİK m.274). İtirazda ve sonraki yargılamada üç savunma öne çıkar.
Birincisi nitelendirmedir. İşletmeci, binanın boş teslim edildiğini, tesisi kendi yatırımıyla otele dönüştürdüğünü ve ruhsat ile belgeleri kendi adına aldığını ortaya koyabiliyorsa sözleşme çatılı işyeri kirasıdır ve süre bitimine dayanılamaz. Bu savunmanın belgeleri ruhsat ve belgelerin kendisi, ilk teslim tutanağı, inşaat ve donatım faturaları ile tadilat izinleridir. İkincisi örtülü yenilemedir. Sözleşme ürün kirası sayılsa bile, süre dolduktan sonra kiraya veren kirayı kayıtsız şartsız almaya devam etmiş ve bir ay içinde icraya ya da mahkemeye başvurmamışsa sözleşmenin bir yıl için yenilendiği ileri sürülür (TBK m.367). Üçüncüsü usule ilişkindir: adi yazılı sözleşmeye dayanan tahliye takibinde itirazın icra mahkemesinde kaldırılması güçtür ve uyuşmazlık genel mahkemede görülür.
Yatırımın karşılığı ayrı bir konudur ve kira türüne göre değişir. Çatılı işyeri kirasında ve genel hükümlere tabi kiralarda kiracı, aksine yazılı bir anlaşma yoksa kiraya verenin rızasıyla yaptığı yenilik ve değişikliklerin kiralananda yarattığı değer artışının karşılığını isteyemez (TBK m.321). Ürün kirasında kiracı, kiralanana göstermekle yükümlü olduğu özen çerçevesinde meydana gelen değer artışları için tazminat isteyemez; buna karşılık teslimde tutanağa geçirilip değer biçilmiş eşya bakımından kendi masrafından ya da emeğinden doğan değer artışı için tazminat isteyebilir (TBK m.372, 373). Her iki rejimde de sonuç aynıdır: yatırımın akıbeti sözleşmede yazılı olarak düzenlenmemişse işletmeci süre sonunda bedel talep etmekte zorlanır.
Kiracılık hakkının tapu siciline şerhi sözleşmeyle kararlaştırılabilir; şerh verilen hak, taşınmaz üzerinde sonradan hak kazananlara karşı ileri sürülebilir (TBK m.312; TMK m.1009). Kiralanan el değiştirdiğinde yeni malik zaten kira sözleşmesinin tarafı olur (TBK m.310); şerh, çatılı işyerinde yeni malikin gereksinim sebebiyle tahliye yoluna karşı ek bir güvence sağlar, ancak sözleşmenin süresini uzatmaz ve ürün kirasını çatılı işyeri kirasına dönüştürmez. Konu kira sözleşmesinin tapuya şerhi ve kiralananın el değiştirmesi yazılarımızda ele alınmıştır.
Süre Dolduğu Hâlde Tesis Geri Verilmezse
Sözleşmesi sona eren kiracı tesisi geri vermekle yükümlüdür; ürün kirasında bu yükümlülük tutanağa geçirilmiş bütün eşyayı da kapsar (TBK m.334, 372). Geri vermeyen kiracı, tesisi kullandığı süre için kullanım bedeli öder ve kiraya verenin bu yüzden uğradığı zararı gidermek zorundadır (TBK m.112). Otellerde zarar çoğu zaman kira bedelinin ötesindedir: yeni işletmeciyle imzalanmış sözleşmenin başlayamaması, sezonun kaçırılması, markalı işletme sözleşmelerinde gecikme cezaları. Bu kalemlerin istenebilmesi için tesisin teslim alınacağı tarihin ve gecikmenin doğuracağı sonuçların süre dolmadan kiracıya yazılı olarak bildirilmiş olması ispatı kolaylaştırır.
Sözleşmelerde geç teslim için günlük ceza öngören kayıtlar da nitelendirmeye bağlıdır. Ürün kirasında kiracıya kira ve yan gider dışında ödeme yükümlülüğü getirilmesini yasaklayan kural uygulanmaz; geç teslime bağlanan ceza kayıtları bu sözleşmelerde daha geniş bir geçerlilik alanı bulur. Çatılı işyeri kirasında ise durum farklıdır: Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 10.04.2023 tarihli, E.2023/1296, K.2023/1064 sayılı kararında emredici kurallara aykırı bir tahliye şartına bağlanan cezai şartı geçersiz saymış; 22.09.2025 tarihli kararda da sözleşmenin çatılı işyeri kirası sayılmasıyla birlikte kiraya verenlerin günlük ödeme istemi reddedilmiştir. Kullanım bedelinin hesabı için ecrimisil bedelinin hesaplanması yazımıza bakılabilir.
Sözleşme Yapılırken Alınacak Önlemler
Süre sonundaki uyuşmazlığın sonucu büyük ölçüde sözleşmenin imzalandığı gün belirlenir. Yatırımcı tesisini belirli bir tarihte geri almak istiyorsa bunu sözleşmeye yazması yetmez; tesisi buna uygun biçimde teslim etmesi gerekir.
- Tesisin çalışan bir işletme olarak bırakıldığı belgelenmelidir. Sözleşmede tesisin ruhsat ve belgeleriyle, demirbaşıyla ve faaliyetini sürdürür hâlde kiralandığı açıkça yazılmalı; ruhsat ve belgelerin kimin adına kalacağı, yenilenmeleri ve giderleri düzenlenmelidir.
- Demirbaş ve stok tutanağı değerleriyle birlikte düzenlenmelidir. Sözleşme araç, gereç ve stok içeriyorsa taraflar bunların değerini birlikte takdir edip iki nüsha tutanağa geçirmek ve imzalamakla yükümlüdür (TBK m.359). Tutanak hem nitelendirmenin hem de iade sırasındaki hesabın temel belgesidir.
- İmzalar noterde onaylatılmalıdır. Noter onaylı sözleşme, süre sonunda icra yoluyla tahliyede itirazın kaldırılmasını mümkün kılar.
- İşletme standardı ve alt kira düzenlenmelidir. Ürün kirasında kiracı tesisi özgülendiği amaca uygun ve iyi biçimde işletmek zorundadır ve kiraya verenin rızası olmadan tesisi başkasına kiralayamaz, işletme hakkını devredemez; ancak tesisteki bazı yerleri kiraya veren için zarar doğuracak bir değişiklik gerektirmemek koşuluyla kiraya verebilir (TBK m.364, 366). Alt işletmecilerle yapılacak sözleşmelerin süresi ana sözleşmenin süresiyle sınırlanmalıdır.
- Sona erme takvimi yazılmalıdır. Rezervasyonların, personelin, tedarik sözleşmelerinin ve marka kullanımının süre sonunda nasıl devredileceği, teslim gününde yapılacak sayım ve tespit sözleşmede yer almalıdır.
- İşletmeci bakımından: yatırımın karşılığı yazıya bağlanmalıdır. Yapılacak yatırımın tutarı, sürenin bu yatırımı karşılayıp karşılamadığı, süre sonunda bedel ödenip ödenmeyeceği ve erken sona ermede hesabın nasıl kapatılacağı açıkça düzenlenmelidir. Süresinden önce çıkışın sonuçları sözleşme bitmeden kapatmak yazımızda anlatılmıştır.
Süre Bitimi Nedeniyle Tahliye Dava Dilekçesi Örneği
Aşağıdaki örnek, ruhsatı ve demirbaşıyla çalışır hâlde kiraya verdiği otelin süresi dolan ve tesisi teslim alamayan kiraya veren şirket için hazırlanmıştır. Dava, arabuluculuk süreci tamamlandıktan sonra sulh hukuk mahkemesinde açılır.
[YER] SULH HUKUK MAHKEMESİNE
DAVACI : [Kiraya veren şirketin unvanı], [MERSİS no], [adres]
VEKİLİ : Av. [Ad SOYAD], [Baro ve sicil no], [adres]
DAVALI : [Kiracı şirketin unvanı], [MERSİS no], [adres]
KONU : [Tarih] tarihli ürün kirası sözleşmesinin süresinin dolması nedeniyle davalının [otelin adı] tesisinden tahliyesi ve tesisin tutanakta gösterilen demirbaşlarla birlikte müvekkile teslimi istemidir.
AÇIKLAMALAR
Taraflar arasındaki sözleşme ve tesisin teslimi
1. Müvekkil şirket, [il ve ilçe] [adres] adresinde bulunan [….] odalı [otelin adı] tesisinin maliki ve tesise ait ruhsat ve belgelerin sahibidir. Tesis, taraflar arasında imzalanan [tarih] tarihli sözleşmeyle [….] yıl süreyle davalıya kiralanmıştır. Sözleşmenin süresi [tarih] tarihinde dolmuştur.
2. Tesis davalıya, faaliyetini sürdüren bir işletme olarak; odaları, mutfağı, restoranı, ortak alanları ve bütün demirbaşlarıyla birlikte teslim edilmiştir. Teslim edilen demirbaş ve stok, tarafların birlikte değer biçerek imzaladıkları [tarih] tarihli tutanakta gösterilmiştir. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı ile turizm işletmesi belgesi müvekkil adına düzenlenmiş olup sözleşmenin [….]. maddesiyle tesisin işletme hakkı bu ruhsat ve belgelerle birlikte davalıya bırakılmıştır.
Sözleşme ürün kirasıdır (TBK m.357)
3. Türk Borçlar Kanununun 357. maddesine göre ürün kirası, kiraya verenin kiracıya ürün veren bir şeyin veya hakkın kullanılmasını ve ürünlerinin devşirilmesini bedel karşılığında bırakmayı üstlendiği sözleşmedir. Taraflar arasındaki sözleşmenin konusu boş bir yapı değil, gelir getiren ve teslim tarihinde faaliyette olan bir işletmedir. Yargıtay kararlarında ürün kirası için aranan iki olgu, tesisin demirbaşlarıyla ve işletme ruhsatıyla birlikte kiraya verilmiş olması, bu dosyada birlikte gerçekleşmiştir.
4. Davalı tesisi kendisinin kurduğunu ve sözleşmenin konut ve çatılı işyeri kiralarına ilişkin hükümlere tabi olduğunu ileri sürebilir. Ruhsat ve belgeler sözleşmenin bütün süresi boyunca müvekkil adına kalmış, davalı kendi adına ruhsat almamıştır; bu husus [belediyenin adı] ve [ilgili il müdürlüğü] kayıtlarının getirtilmesiyle açıkça görülecektir. Davalı tesise esaslı bir yatırım yapmamış, teslim aldığı işletmeyi sürdürmüştür. Kira bedelinin sözleşmenin [….]. maddesinde tesis hasılatının belirli bir oranı olarak kararlaştırılmış olması da aynı sonucu doğrulamaktadır.
Sözleşme sürenin dolmasıyla sona ermiştir (TBK m.367)
5. Türk Borçlar Kanununun 367. maddesi gereğince belirli süreli ürün kirası sözleşmesi sürenin bitiminde kendiliğinden sona erer. Kiraya verenin süre bitimine dayanamayacağına ilişkin kural konut ve çatılı işyeri kiralarına özgüdür; ürün kirasında özel hüküm bulunmayan konularda yalnızca kira sözleşmesinin genel hükümleri uygulanır (TBK m.358). Taraflar arasındaki sözleşme [tarih] tarihinde sona ermiştir.
6. Müvekkil, sözleşmenin yenilenmeyeceğini ve tesisin sürenin dolduğu gün teslim alınacağını [tarih] tarihli ihtarnameyle davalıya bildirmiştir. Davalı belirtilen gün tesisi teslim etmemiş, bu durum [tarih] tarihli tutanakla saptanmıştır. Müvekkil süre dolduktan sonra sözleşmeyi sürdürme iradesini gösteren hiçbir işlem yapmamış; davalının bu tarihten sonra yatırdığı tutarlar, kullanım bedeline mahsuben ve sözleşmenin yenilenmediği açıkça bildirilerek kabul edilmiştir. Sözleşmenin örtülü olarak sürdürüldüğünden ve bir yıl için yenilendiğinden söz edilemez.
7. Dava açılmadan önce [tarih] tarihinde arabulucuya başvurulmuş, [tarih] tarihli son tutanakla anlaşma sağlanamadığı belirlenmiştir. Başvuru sürenin dolduğu tarihten itibaren bir ay içinde yapılmış, dava son tutanağın düzenlenmesinin ardından gecikmeksizin açılmıştır.
Tesis tutanaktaki demirbaşlarla birlikte geri verilmelidir (TBK m.372, 373)
8. Kira süresinin bitiminde kiracı, kiralananı tutanağa geçirilmiş olan bütün eşyalarla birlikte ve bulundukları durumda geri vermekle yükümlüdür. Davalının tesisi ve [tarih] tarihli tutanakta gösterilen demirbaşı eksiksiz teslim etmesi gerekir. Teslim sırasında saptanacak eksiklikler ve iyi işletme hâlinde kaçınılabilecek değer kayıpları ile sürenin dolduğu tarihten teslime kadar geçen dönemin kullanım bedeli bakımından müvekkilin dava ve talep hakları saklıdır.
HUKUKİ SEBEPLER
9. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.357, 358, 359, 367, 372 ve 373; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.4; 6325 sayılı Kanun m.18/B ve ilgili mevzuat.
DELİLLER
10. [Tarih] tarihli kira sözleşmesi ve ekleri; [tarih] tarihli demirbaş ve stok tutanağı; işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile turizm işletmesi belgesi ve ilgili idarelerin kayıtları; [tarih] tarihli ihtarname ve tebliğ belgesi; teslim edilmediğine ilişkin tutanak; süre sonrasındaki ödemelere ilişkin banka kayıtları ve yazışmalar; arabuluculuk son tutanağı; keşif, bilirkişi incelemesi, tanık ve her türlü delil.
SONUÇ VE İSTEM
11. Açıklanan nedenlerle; davalının [il ve ilçe] [adres] adresindeki [otelin adı] tesisinden tahliyesine, tesisin [tarih] tarihli tutanakta gösterilen demirbaşlarla birlikte müvekkile teslimine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla talep ederiz.
[Tarih]
Davacı Vekili
Av. [Ad SOYAD]
EKLER
1. Kira sözleşmesi ve ekleri
2. Demirbaş ve stok tutanağı
3. Ruhsat ve belge örnekleri
4. İhtarname ve tebliğ belgesi
5. Teslim edilmediğine ilişkin tutanak
6. Arabuluculuk son tutanağı
7. Vekâletname örneği
Süreler
Otel kirasında süre sonuna ilişkin başlıca süreler
| İşlem | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Ürün kirasında süre sonunda tahliye emri talebi | Sürenin bitiminden sonra bir ay içinde | İİK m.272 |
| Süre sonuna dayalı tahliye davası | Sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren bir ay içinde | 3. HD, 11.03.2026, E.2026/1042, K.2026/1405 |
| Tahliye emrindeki boşaltma süresi | On beş gün | İİK m.272 |
| Tahliye emrine itiraz | Tebliğden itibaren yedi gün | İİK m.274 |
| Yenilenen ürün kirası sözleşmesinin sona erdirilmesi | Kira yılının sonu için en az altı ay önceden bildirim | TBK m.367, 368 |
| Ürün kirasında ödenmeyen kira için verilecek süre | En az altmış gün | TBK m.362 |
| Çatılı işyerinde ödenmeyen kira için verilecek süre | En az otuz gün | TBK m.315 |
| Çatılı işyerinde kiracının süre sonunda çıkış bildirimi | Sürenin bitiminden en az on beş gün önce | TBK m.347 |
| On yıllık uzama süresi sonunda bildirim | Uzama yılının bitiminden en az üç ay önce | TBK m.347 |
| Gereksinim, yeniden inşa ve iki haklı ihtar sebebiyle dava | Sürenin ya da kira yılının bitiminden başlayarak bir ay içinde | TBK m.350, 352 |
| Yeni malikin gereksinim bildirimi | Edinme tarihinden başlayarak bir ay; dava altı ay sonra | TBK m.351 |
| Tahliye taahhüdüne dayalı icra ya da dava | Taahhüt edilen tarihten başlayarak bir ay içinde | TBK m.352 |
| Dava açma süresinin uzaması | Süresinde yapılan yazılı bildirimle bir kira yılı | TBK m.353 |
| Gereksinim sebebiyle boşaltılan yerin başkasına kiralanamaması | Üç yıl | TBK m.355 |
| Kamu taşınmazında idari tahliye | İdarenin talebi üzerine en geç on beş gün içinde | 2886 sayılı Kanun m.75 |
Dosyada Bulunması Gereken Belgeler
- Kira ya da işletme sözleşmesi, ekleri ve bütün ek protokoller; imzaların noterde onaylı olup olmadığını gösteren nüsha.
- İşyeri açma ve çalışma ruhsatı, turizm işletmesi belgesi ve tesise ilişkin diğer izinler; bunların kimin adına ve hangi tarihte düzenlendiğini gösteren idare yazıları.
- Tesisin kiracıya teslim edildiği tarihteki durumunu gösteren teslim tutanağı; demirbaş ve stok tutanağı.
- Teslimden önceki döneme ait konaklama, gelir ve personel kayıtları.
- Kiracının yaptığı yatırıma ilişkin faturalar, hak edişler ve tadilat izinleri.
- Sözleşmenin yenilenmeyeceğine ilişkin ihtarname ve tebliğ belgesi.
- Süre dolduktan sonraki ödemelere ilişkin banka kayıtları ve bu ödemelerin hangi kayıtla kabul edildiğini gösteren yazışmalar.
- Varsa yazılı tahliye taahhüdü ve taahhütten sonra imzalanan sözleşme ve protokoller.
- Tapu kaydı; varsa kira şerhi; tesisin el değiştirdiği dosyalarda devir tarihi.
- Tesisteki alt işletmecilerle yapılmış sözleşmeler.
- Kiraya veren kamu idaresiyse ihale kararı, şartname ve idarenin tahliyeye ilişkin yazıları.
Sık Yapılan Hatalar
- Sözleşmenin adına güvenmek. “İşletme sözleşmesi” ya da “hasılat kirası” başlığı, ruhsatı kiracı almışsa sözleşmeyi ürün kirası yapmaz.
- Süre dolduktan sonra beklemek. Bir ay içinde icraya ya da arabulucuya başvurulmazsa ve kira alınmaya devam edilirse sözleşme bir yıl için yenilenmiş sayılır.
- Süre sonrasındaki kirayı kayıtsız kabul etmek. Ödemelerin kullanım bedeline mahsuben alındığı ve sözleşmenin yenilenmediği her ödemede yazılı olarak bildirilmelidir.
- Çatılı işyeri sayılabilecek bir otelde süre bitimine dayanarak tahliye emri göndermek. Takip itiraz ve şikâyetle karşılaşır; kaybedilen süre içinde gerçek tahliye sebepleri için öngörülen bir aylık dava süreleri de geçebilir.
- Ödeme ihtarında yanlış süre vermek. Ürün kirasında altmış, çatılı işyeri kirasında otuz günden kısa süre veren ihtar tahliye sonucunu doğurmaz.
- Tesisi başka bir işletmeciye vermek için gereksinim sebebine dayanmak. Gereksinim sebebiyle boşaltılan yer üç yıl geçmeden başkasına kiralanırsa en az bir yıllık kira tutarında tazminat ödenir.
- Tahliye taahhüdünü sözleşmeyle birlikte almak ya da yenilemelerde güncellememek. Taahhüt teslimden sonra verilmiş olmalıdır; sonradan imzalanan yeni sözleşme taahhüdü hükümsüz kılabilir.
- Demirbaş tutanağı düzenlememek. Tutanak yoksa hem ürün kirası iddiası zayıflar hem de iade sırasındaki eksiklerin ispatı güçleşir.
- İşletmeci bakımından: tahliye emrine yedi gün içinde itiraz etmemek. İtiraz edilmezse tahliye emrindeki sürenin sonunda tesis zorla boşaltılır.
- İşletmeci bakımından: yatırımın karşılığını yazıya bağlamamak. Yazılı hüküm yoksa süre sonunda değer artışının bedeli istenemez.
- Kamu taşınmazındaki tesiste uzama korumasına güvenmek. Kanun kapsamındaki idareler süre sonunda idari yoldan tahliye isteyebilir.
Hukukçular Evi Otel Kirası Dosyalarında Ne Yapar?
Yatırımcı tarafında, sözleşmeyi, ruhsat ve belge kayıtlarını ve teslim tutanaklarını birlikte inceleyerek sözleşmenin hangi kira türüne girdiğine ilişkin bir ön değerlendirme hazırlıyoruz. Ürün kirası sayılabilecek sözleşmelerde süre dolmadan gönderilecek bildirimi, teslim günü yapılacak tespiti, bir ay içinde açılacak tahliye takibini ya da davayı planlıyor; çatılı işyeri sayılacak sözleşmelerde on yıllık uzama hesabını yapıyor ve kanundaki tahliye sebeplerinden hangisinin kullanılabileceğini belirliyoruz.
İşletmeci tarafında tahliye emrine itirazı ve şikâyeti süresinde yapıyor, nitelendirme ve örtülü yenileme savunmalarını belgeleriyle kuruyor, yatırımın karşılığına ilişkin talepleri değerlendiriyoruz. Yeni yapılacak sözleşmelerde ise tesisin teslim biçimini, ruhsat düzenini, demirbaş tutanağını ve sona erme takvimini, süre sonunda hangi rejimin uygulanacağı baştan öngörülebilecek biçimde kaleme alıyoruz.
Dosyanız için sözleşmenizi, ruhsat ve belgelerinizi ve teslim tutanağınızı 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz.
İlgili Rehberler
- AVM ve Ticari Kira Uyuşmazlıkları Merkezi: Ciro Kirası, Erken Fesih, Uyarlama ve Tahliye
- AVM’de Mağazayı Sözleşme Bitmeden Kapatmak: Makul Süre, Erken Fesih Cezası ve Teminat Mektubu
- AVM’de Ciro Düştü, Asgari Kira Ödenemiyor: Kira Uyarlama Davası
- AVM’de Kiracı Nasıl Çıkarılır? Yatırımcının Tahliye Yolları ve On Yıllık Uzama Hesabı (2026)
- Konut ve Çatılı İşyeri Kirasının Kapsamı (TBK m.339)
- Konut ve Çatılı İşyeri Kiralarında Tahliye Sebepleri
- On Yıllık Uzama Süresi
- Sözleşmenin Kendiliğinden Uzaması
- Kiracı Tahliye Taahhüdü: TBK m.352 Şartları
- Tahliye Taahhüdüne Dayalı Tahliye Dilekçesi Örneği
- İhtiyaç Nedeniyle Tahliye
- İhtiyaç Nedeniyle Tahliye Dava Dilekçesi Örneği
- Yeniden İnşa ve Esaslı Onarım Nedeniyle Tahliye
- Yeniden İnşa Nedeniyle Tahliye Dava Dilekçesi Örneği
- Yeni Malikin Gereksinimi Nedeniyle Tahliye
- Kiralananın El Değiştirmesi
- Kira Sözleşmesinin Tapuya Şerhi
- Tahliye İstekli İlamsız Takip ve İtiraz (İİK m.269)
- Taşınmazın Tahliye ve Teslimi, İlamsız Kira Tahliyesi
- Kira Bedelinin Ödenmemesi: Temerrüt ve Otuz Günlük İhtar
- Önemli Sebeple Kira Sözleşmesinin Feshi (TBK m.331)
- Kiracının Tadilat Hakkı ve Eski Hâle Getirme (TBK m.321)
- Ecrimisil Bedelinin Hesaplanması
- Kira Bedelinin Döviz Cinsinden Belirlenmesi Yasağı
- Kira Davası Açmadan Önce Arabulucuya Gitmek Şart mı?
- Kira ve Tahliye Davalarında Görevli ve Yetkili Mahkeme
- Kira Tahliyesi Yargıtay Kararları
- Turizm ve Otelcilik Sektöründe Konkordato
- Yabancılar Türkiye’de Otel Kurabilir veya Satın Alabilir mi?
- Turizm ve Konaklamada Vergilendirme
- Hazine Taşınmazında Tahsis, Devir ve Terk
- AVM Ortak Gider Katılım Payı: Hangi Giderler İstenemez, Fazla Ödenen Nasıl Geri Alınır?
- Kira Hukuku Rehberi
- Kira Hukuku Örnek Dilekçeler
- Dilekçe Örnekleri
Sıkça Sorulan Sorular
Otel kira sözleşmesinin süresi doldu; kiracıyı çıkarabilir miyim?
Sözleşmenin türüne bağlıdır. Otel ruhsatı ve demirbaşıyla çalışır hâlde kiralanmışsa ürün kirası söz konusudur ve sözleşme sürenin bitiminde kendiliğinden sona erer (TBK m.367). Yalnızca bina kiralanmış ve ruhsatı kiracı almışsa sözleşme çatılı işyeri kirasıdır; kiraya veren süre bitimine dayanamaz (TBK m.347).
Otel kirası her zaman ürün kirası mıdır?
Hayır. Yargıtay, tesisin demirbaşlarıyla kiralanmasını tek başına yeterli görmemekte, işletme ruhsatının da kiracıya bırakılmış olmasını aramaktadır. Ruhsat kiracı adına düzenlenmişse sözleşme çoğunlukla çatılı işyeri kirası sayılmaktadır.
Sözleşmede “ürün kirası hükümleri uygulanır” yazması yeterli mi?
Yeterli değildir. Nitelendirmeyi sözleşmenin adı değil, tesisin nasıl teslim edildiği ve ruhsatın kimin adına olduğu belirler. Çatılı işyeri kirasında dava yoluyla sona erdirmeye ilişkin hükümler kiracı aleyhine değiştirilemez (TBK m.354).
Süre bittikten sonra ne kadar sürede harekete geçmeliyim?
Bir ay içinde. İcra yoluyla tahliye sürenin bitiminden sonraki bir ay içinde istenebilir (İİK m.272); Yargıtay süre sonuna dayalı tahliye davası için de aynı süreyi aramaktadır. Süre geçirilir ve ilişki sürdürülürse ürün kirası sözleşmesi bir yıl için yenilenmiş sayılır.
Dava açmadan icra yoluyla tahliye mümkün mü?
Ürün kirasında ve genel hükümlere tabi kiralarda yazılı sözleşmeyle mümkündür. İcra dairesi on beş gün süreli tahliye emri gönderir; kiracı yedi gün içinde itiraz edebilir. İtirazın icra mahkemesinde kaldırılması, sözleşmenin noterce düzenlenmiş ya da onaylanmış veya ikrar edilmiş olmasına bağlıdır (İİK m.272, 274, 275).
Çatılı işyeri sayılan otelde kiracıyı hangi sebeplerle çıkarabilirim?
Kanunda sayılan sebeplerle: işyeri gereksinimi, yeniden inşa ve imar, yeni malikin gereksinimi, yazılı tahliye taahhüdü, iki haklı ihtar, kiranın ödenmemesi ve sözleşmeye aykırı kullanım. Sebep göstermeden sona erdirme ancak on yıllık uzama süresinden sonra mümkündür (TBK m.315, 316, 347, 350, 351, 352).
On yıllık uzama süresi ne zaman dolar?
On yıl, sözleşme süresinin bitiminden başlar. On yıl süreli bir sözleşmede sebepsiz sona erdirmenin mümkün olduğu ilk tarih sözleşmenin başlangıcından yirmi bir yıl sonradır; bildirim uzama yılının bitiminden en az üç ay önce yapılmalıdır (TBK m.347).
Oteli başka bir işletmeciye vermek için gereksinim sebebine dayanabilir miyim?
Hayır. Gereksinim, kiraya verenin tesisi kendisinin ya da kanunda sayılan yakınlarının kullanması zorunluluğudur. Bu sebeple boşaltılan yer haklı sebep olmaksızın üç yıl geçmedikçe eski kiracısından başkasına kiralanamaz; aykırılık hâlinde en az bir yıllık kira tutarında tazminat ödenir (TBK m.350, 355).
İşletmeciyim, tahliye emri geldi; ne yapmalıyım?
Tebliğden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edin; itiraz takibi durdurur (İİK m.274). Ruhsat sizin adınıza düzenlenmişse ve bina boş teslim edilmişse sözleşmenin çatılı işyeri kirası olduğunu, süre sonrasında kira kayıtsız alınmışsa sözleşmenin yenilendiğini ileri sürebilirsiniz.
Otelde yaptığım yatırımın bedelini süre sonunda isteyebilir miyim?
Sözleşmede yazılı bir hüküm yoksa güçtür. Kiracı, aksine yazılı anlaşma bulunmadıkça rızayla yaptığı yeniliklerin yarattığı değer artışını isteyemez (TBK m.321); ürün kirasında özen borcu çerçevesinde doğan değer artışları için de tazminat istenemez (TBK m.372).
Otel belediyeye ya da Hazineye aitse süre sonunda ne olur?
Kanun kapsamındaki kamu taşınmazlarında kira süresi bittikten sonra kullanım sürerse ecrimisil alınır ve taşınmaz, idarenin talebi üzerine mülki amirce en geç on beş gün içinde tahliye ettirilir (2886 sayılı Kanun m.75). Bu hüküm belediye taşınmazlarına da uygulanır.
Otel kirası ödenmezse kaç gün süre verilir?
Ürün kirasında en az altmış, çatılı işyeri kirasında en az otuz gün (TBK m.315, 362). Yanlış süre içeren ihtar ya da ödeme emri tahliye sonucunu doğurmaz; bu nedenle ihtar gönderilmeden önce sözleşmenin türü belirlenmelidir.
Kaynakça
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (güncel metin).
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu.
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu (28.03.2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunla eklenen m.18/B).
- 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu; 5393 sayılı Belediye Kanunu.
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 12.05.2026, E.2025/6177, K.2026/2951.
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 11.03.2026, E.2026/1042, K.2026/1405 (Resmî Gazete: 01.09.2026, sayı 33357).
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E.2026/2877, K.2026/2766 (Resmî Gazete: 18.07.2026, sayı 33313).
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 14.10.2025, E.2025/3126, K.2025/4810 (Resmî Gazete: 12.03.2026, sayı 33194).
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 22.09.2025, E.2025/366, K.2025/4228.
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 01.10.2024, E.2024/522, K.2024/2723.
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 10.04.2023, E.2023/1296, K.2023/1064.
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 23.01.2017, E.2017/1448, K.2017/405.
- Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 10.03.2025, E.2025/726, K.2025/2085.
- Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 07.11.2024, E.2024/6219, K.2024/9386.
- Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E.2014/24460, K.2014/26824.
- Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 23.12.2015, E.2015/3132, K.2015/11384.
- Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 27.05.2013, E.2013/6912, K.2013/9179.
- Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 28.05.2007, E.2007/5485, K.2007/6561.
Otel kirasında süre doluyor mu? Hangi rejimde olduğunuzu birlikte belirleyelim
Ürün kirası ve çatılı işyeri ayrımı, bir aylık süre, tahliye emri, tahliye davası ve işletmecinin savunması için sözleşmeniz ve ruhsat belgelerinizle hemen arayın.
Süreyi kaçırmayın
Ürün kirasında süre bittikten sonra tahliye emri ve dava için 1 ay; tahliye emrine itiraz için 7 gün; yenilenen sözleşmede 6 ay önceden bildirim. Süre sonrasındaki kirayı kayıtsız kabul etmeyin. Telefon: 0554 648 37 15.
İlgili ana rehberler
AVM ve Ticari Kira Uyuşmazlıkları Merkezi · Kira Hukuku Rehberi · Gayrimenkul Hukuku Rehberi · Konkordato Hukuku Rehberi · Dilekçe Örnekleri · İletişim


