📜 Dayanak ve İçtihat
Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?
- 5651 sayılı Kanun m.9 — Kişilik hakkı nedeniyle sulh ceza hâkimliğine başvuru yolu; Anayasa Mahkemesinin 11/10/2023 tarihli ve E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edildi (yürürlük 10/10/2024)
- 5651 sayılı Kanun m.9/A — Özel hayatın gizliliği nedeniyle Siber Güvenlik Başkanlığına doğrudan başvuru; yirmi dört saat içinde hâkim kararına sunma
- 4721 sayılı TMK m.24-25 — Kişilik hakkına saldırının önlenmesi, durdurulması ve hukuka aykırılığının tespiti davası
- 6100 sayılı HMK m.389-390 — Dava öncesinde veya dava sırasında ihtiyati tedbir
- 6698 sayılı KVKK m.11/1-e, 13, 14 — Kişisel verilerin silinmesini isteme; veri sorumlusuna başvuru ve Kurula şikâyet
- Anayasa Mahkemesi, N.B.B. [GK], B. No: 2013/5653, 3/3/2016 — Unutulma hakkının kapsamı ve ölçütleri
- Anayasa Mahkemesi, 4/10/2017, B. No: 2014/18260 — Yayın üzerinden geçen sürenin değerlendirilmesi
- Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 23/6/2020 tarihli ve 2020/481 sayılı Karar — Arama motorlarında ad ve soyadın indeksten çıkarılması
Ceza dosyası kapanır, beraat kararı kesinleşir; ama adınız arama motorunda hâlâ o haberle birlikte çıkar. İş görüşmesinde, kredi başvurusunda, hatta çocuğun okulunda karşınıza gelir.
Türk hukukunda bunun karşılığı unutulma hakkıdır. Bu hak ne 6698 sayılı KVKK’da ne de 5651 sayılı Kanun’da doğrudan bir madde başlığı olarak düzenlenmiştir; içeriği Anayasa Mahkemesi kararları ve Kurul uygulamasıyla şekillenmiştir.
Bu rehberde hangi yollara başvurabileceğinizi, hangi ölçütlerin arandığını, neyin mümkün olup neyin olmadığını ele alıyoruz.
Soruşturma aşamasındaki koruma için Lekelenmeme Hakkı: Soruşturmanın Gizliliği rehberimize bakabilirsiniz; bu yazı yayınlanmış içeriğin akıbetine odaklanır.
Üç Ayrı Yol
Elinizde birbirinden farklı üç başvuru yolu vardır. Hangisinin işleyeceği, hedefinizin ne olduğuna bağlıdır.
| Yol | Merci | Sonuç | Ne zaman uygun? |
|---|---|---|---|
| İçerik/yer sağlayıcıya başvuru | Sitenin kendisi | İçeriğin yayından çıkarılması | İlk adım |
| Kişilik hakkı davası ve ihtiyati tedbir (TMK m.24-25; HMK m.389) | Asliye hukuk mahkemesi | Saldırıya son verilmesi, hukuka aykırılığın tespiti; tedbiren haberin kaldırılması veya adın haberden çıkarılması | Site talebi karşılamazsa |
| Arama motoruna başvuru (KVKK) | Veri sorumlusu, sonra KVK Kurulu | Ad-soyad araması sonuçlarından indeksin çıkarılması | Haber kalsın ama adınızla bulunmasın isteniyorsa |
Üçüncü yolda haberin kendisi yerinde kalır, ancak adınızla yapılan aramada çıkmaz. Haberde özel hayata ilişkin bilgi veya görüntü varsa bunlara ek olarak Siber Güvenlik Başkanlığına doğrudan başvuru yolu da vardır (5651 s.K. m.9/A); bu yol aşağıda ayrıca anlatılmıştır.
Yol 1 ve 2: 5651 m.9 İptal Edildi, Kişilik Hakkı Davası ve İhtiyati Tedbir
İnternet ortamındaki bir yayın nedeniyle kişilik hakkının ihlal edildiğini iddia eden kişinin içerik veya yer sağlayıcısına ya da doğrudan sulh ceza hâkimine başvurarak içeriğin çıkarılmasını ve erişimin engellenmesini istemesini düzenleyen 5651 sayılı Kanunun 9. maddesi, Anayasa Mahkemesinin 11/10/2023 tarihli ve E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edilmiş, iptal 10/10/2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu nedenle uyuşturucu haberi için 9. madde kapsamında sulh ceza hâkimliğine başvuru, maddedeki yirmi dört saatlik karar süresi ve maddede öngörülen yaptırımlar artık uygulanmaz.
Bugün kişilik hakkına yönelik içerik bakımından yol, kişilik hakkı davasıdır. Hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse hâkimden saldırıda bulunanlara karşı korunmasını isteyebilir; kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça her saldırı hukuka aykırıdır (TMK m.24). Davacı saldırı tehlikesinin önlenmesini, sürmekte olan saldırıya son verilmesini, sona ermiş olsa bile etkileri devam eden saldırının hukuka aykırılığının tespitini ve bunlarla birlikte kararın üçüncü kişilere bildirilmesini ya da yayımlanmasını isteyebilir (TMK m.25). Dava sürerken haberin yayında kalması nedeniyle ciddi bir zarar doğacağından endişe ediliyorsa ihtiyati tedbir istenebilir; tedbir dava açılmadan önce esas hakkında görevli ve yetkili mahkemeden de talep edilebilir (HMK m.389/1, 390/1).
| Konu | Kural |
|---|---|
| Görevli mahkeme | Asliye hukuk mahkemesi (HMK m.2/1) |
| Yetkili mahkeme | Davacının kendi yerleşim yeri veya davalının yerleşim yeri mahkemesi (TMK m.25) |
| Talep edilebilecekler | Saldırının önlenmesi, saldırıya son verilmesi, hukuka aykırılığın tespiti; kararın yayımlanması (TMK m.25) |
| Dava sürerken | İhtiyati tedbir; dava açılmadan önce de istenebilir (HMK m.389/1, 390/1) |
| Tazminat | Manevi tazminat veya saldırıyı kınayan kararın yayımlanması (TBK m.58) |
| Eski yol | 5651 s.K. m.9 uyarınca sulh ceza hâkimliğine başvuru; madde Anayasa Mahkemesince iptal edildi |
Talebin kapsamı önemlidir: talep belirli bir habere ve o haberin adresine yönelik olmalıdır. Haberin tamamen kaldırılması yerine adın ve kimlik bilgilerinin haberden çıkarılması veya haberin anonimleştirilmesi de istenebilir; Anayasa Mahkemesi de aşağıda anlatılan kararında bu yöntemleri saymıştır.
Haberin kaldırılması için yolları birlikte değerlendirelim
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Anayasa Mahkemesi Ne Diyor?
Unutulma hakkının çerçevesini çizen temel karar, Anayasa Mahkemesi’nin N.B.B. [GK], B. No: 2013/5653, 3/3/2016 sayılı kararıdır.
Karara göre, kişinin şeref ve itibarına yönelik müdahaleleri unutulma hakkı gereğince engellemek için birden çok yöntem benimsenebilir:
- Arşivde arama yapmaya imkân tanıyan, haber ile kişi arasında ilişki kuran kişisel verilerin silinmesi
- Haberin anonim hâle getirilmesi
- Haber içeriğinin bir kısmına erişimin engellenmesi
Aynı kararda çok önemli bir sınır da çizilmiştir: yargının görevi, internet ortamının sağladığı kolaylıkla kişilerin itibarına müdahale oluşturan haberleri tamamen ortadan kaldırarak geçmişte meydana gelmiş olayların yeniden yazılmasını sağlamak değildir. İnternet haber arşivi bir bütün olarak basın özgürlüğünün koruması altındadır.
Pratik anlamı: Anayasa Mahkemesi haberin tamamen ortadan kaldırılmasını yargının görevi olarak görmemiştir. Buna karşılık "haberde adım geçmesin" veya "adımla arandığında çıkmasın" talepleri, kararda sayılan yöntemlerle örtüşen ve dengeyi gözeten taleplerdir.
Anayasa Mahkemesi’nin 4/10/2017 tarihli, B. No: 2014/18260 sayılı kararında da yayın tarihinden itibaren geçen süre değerlendirmede gözetilmiştir. Ancak süre tek başına belirleyici değildir; haberin güncelliğini ve kamu yararını sürdürüp sürdürmediği de birlikte değerlendirilir.
Üç Yolun Karşılaştırması
| Yol | Dayanak | Ne sağlar |
|---|---|---|
| Kişilik hakkı davası ve ihtiyati tedbir | TMK m.24-25; HMK m.389 | Saldırıya son verilmesi, hukuka aykırılığın tespiti, kararın yayımlanması; tedbiren haberin kaldırılması veya adın çıkarılması |
| Siber Güvenlik Başkanlığına doğrudan başvuru | 5651 s.K. m.9/A | Özel hayatın gizliliği bakımından idari yoldan hızlı tedbir; hâkim onayına bağlı |
| Arama motoruna başvuru | 6698 s.K. m.11/1-e, 13, 14 | Sonuçlarda çıkmama; içerik kaynakta kalır |
Üç yol birbirini dışlamaz. Kişilik hakkı davası ile arama motoruna başvuru birbirinden bağımsız olarak işletilebilir. Başkanlığa doğrudan başvuru ise yalnızca özel hayatın gizliliği iddiası bakımından gündeme gelir. Hangi yolun izleneceğine karar verirken belirleyici olan, istenen sonucun ne olduğudur: içeriğin kendisine ulaşımın kapatılması mı, adla birlikte aranmasının önlenmesi mi, yoksa içeriğin sunucudan kaldırılması mı?
İlişkilendirilmeme Kararı Artık Yok: Arama Sonuçları İçin Ne Yapılır?
Kişi talep ederse hâkimin, başvuranın adının karara konu internet adresleriyle ilişkilendirilmemesine karar vermesi ve kararda hangi arama motorlarına bildirim yapılacağını göstermesi, 5651 sayılı Kanunun 9. maddesinde düzenlenmişti. Madde Anayasa Mahkemesince iptal edildiğinden bu talep artık 5651 sayılı Kanuna dayanılarak ileri sürülemez.
Adla yapılan aramalar için bugün iki yol vardır. Birincisi, arama motoruna veri sorumlusu olarak başvurup kişisel verilerin silinmesini istemektir. Veri sorumlusu talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırır; talep reddedilir, cevap yetersiz bulunur veya süresinde cevap verilmezse, cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyette bulunulabilir (6698 s.K. m.11/1-e, 13/2, 14/1). İkincisi, haberi yayımlayan siteye karşı açılacak kişilik hakkı davasında adın ve kimlik bilgilerinin haberden çıkarılmasını istemektir (TMK m.25).
Bu nedenle dava dilekçesindeki talepler kademeli yazılabilir. Asıl talep haberin yayından kaldırılması, fer’î talep ise bu kabul edilmezse adın, soyadın ve fotoğrafın haberden çıkarılması veya haberin anonimleştirilmesi olabilir; davacı aynı davalıya karşı aralarında hukuki veya ekonomik bağlantı bulunan talepleri aslilik-ferîlik ilişkisi kurarak aynı dilekçede ileri sürebilir (HMK m.111). Arama motoruna yapılacak başvuru bu davadan bağımsız olarak yürütülür.
Davanın ve tedbirin işleyişi
Kişilik Hakkı Davasında İhtiyati Tedbir
| Aşama | Süre ve usul |
|---|---|
| Dava öncesi tedbir | İhtiyati tedbir dava açılmadan önce esas hakkında görevli ve yetkili mahkemeden istenebilir (HMK m.390/1) |
| Tedbirin şartı | Değişme veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın ya da ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi (HMK m.389/1) |
| Dilekçe | Tedbir sebebi ve türü açıkça belirtilir; haklılık yaklaşık olarak ispat edilir (HMK m.390/3) |
| Acil hâller | Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk varsa hâkim karşı tarafı dinlemeden karar verebilir (HMK m.390/2) |
| Esas davanın açılması | Dava öncesi verilen tedbirde, kararın uygulanmasının talep edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde esas hakkında dava açılır; aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar (HMK m.397/1) |
| Tedbire aykırılık | Tedbir kararına aykırı davranan kimse, ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde şikâyet üzerine altı aya kadar disiplin hapsi ile cezalandırılır (HMK m.398/1) |
Belgelerin eksiksiz sunulması belirleyicidir. Tedbir talebinde haklılık yaklaşık ispatla ortaya konulduğundan, başvuruda ihlale konu haberin tam adresinin (URL), tarih ve saat damgalı ekran görüntülerinin ve beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararının onaylı örneğinin birlikte sunulması gerekir. Haberin hangi bölümünün, hangi nedenle kişilik hakkını ihlal ettiği de dilekçede açıkça gösterilmelidir.
Yeniden yayımlanma sorunu
Erişim engeli ve tedbir kararları belirli adreslere yönelik verilir. Özel hayat nedeniyle erişim engeli de URL şeklinde uygulanır (5651 s.K. m.9/A-4). Bu, korumanın kapsamını da sınırlar: aynı içerik başka bir adreste yeniden yayımlandığında, mevcut karar o adresi kendiliğinden kapsamaz. Bu nedenle sürecin karardan sonra da izlenmesi gerekir. Yeni bir adreste aynı içeriğin yayımlandığı tespit edilirse, o adres için ayrıca başvuru yapılması gündeme gelir.
Bu durum, başvuru öncesinde yapılacak tespiti de etkiler. Başvurudan önce içeriğin hangi adreslerde bulunduğunun taranması ve tespit edilen tüm adreslerin tek bir başvuruda gösterilmesi yerinde olur. Aksi hâlde ilk karar alındıktan sonra kalan adresler için süreç yeniden başlatılır. Tespit yapılırken içeriğin haber sitesindeki asıl adresi kadar, varsa alıntılandığı diğer siteler ve sosyal medya paylaşımları da gözden geçirilmelidir.
Özel Hayatın Gizliliği İçin Hızlı Yol: m.9/A
Kanun, özel hayatın gizliliğinin ihlali bakımından ayrı ve daha hızlı bir yol öngörmüştür. Bu yol, mahkeme kararı beklenmeden idari yoldan koruma sağlar.
m.9/A — İşleyiş ve Süreler
| Aşama | İçeriği |
|---|---|
| Başvuru | Özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini iddia eden kişi doğrudan Siber Güvenlik Başkanlığına başvurur (m.9/A-1; m.2/1-v) |
| Başvuruda bulunacaklar | Yayının tam adresi (URL), hangi açılardan ihlal edildiğine ilişkin açıklama ve kimlik bilgileri |
| Uygulama | Talep Birliğe bildirilir; erişim sağlayıcılar dört saat içinde tedbiri alır |
| Hâkim onayı | Talep eden kişi, talepte bulunduğu saatten itibaren yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunar |
| Hâkimin kararı | Hâkim kararını en geç kırk sekiz saat içinde açıklar ve doğrudan Başkanlığa gönderir |
| Aksi hâlde | Erişimin engellenmesi tedbiri kendiliğinden kalkar |
| İçerik kaldırılırsa | Erişimin engellenmesine konu içeriğin yayından çıkarılmış olması durumunda hâkim kararı kendiliğinden hükümsüz kalır (m.9/A-7) |
Dördüncü ve altıncı satır birlikte okunmalıdır ve bu yolun en kritik noktasıdır. İdari yoldan alınan tedbir kalıcı değildir. Talep, talepte bulunulan saatten itibaren yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunulmalıdır; hâkim kırk sekiz saat içinde karar açıklamazsa tedbir kendiliğinden kalkar. Yani hızlı sonuç veren bu yol, takip edilmediği takdirde sonuçsuz kalır. Başvuru yapılırken bu ikinci adımın da baştan planlanması gerekir.
İki yol arasındaki tercih, ihlalin niteliğine göre yapılır. Kişilik hakkının ihlali iddiası yukarıda anlatılan kişilik hakkı davası ve ihtiyati tedbir yoluyla; özel hayatın gizliliğinin ihlali iddiası ise bu madde kapsamında ileri sürülür. Uyuşturucu dosyalarına ilişkin bir haberde her iki iddia da birlikte gündeme gelebilir; bu hâlde iki yol birlikte işletilebilir. Ayrıca erişimin engellenmesi ile içeriğin tamamen silinmesi aynı şey değildir: engelleme içeriğe ulaşımı teknik olarak önler, içerik kaynakta varlığını sürdürebilir; yayından çıkarılma ise içeriğin sunuculardan kaldırılmasını ifade eder.
Yol 3: Arama Motoruna Başvuru
Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun 23/6/2020 tarihli ve 2020/481 sayılı kararı, arama motorları bakımından yolu netleştirmiştir.
Karara göre unutulma hakkı Anayasa ve kişisel verilerin korunması mevzuatı kapsamında güvence altındadır; kişilerin ad ve soyadlarının indeksten çıkarılması yönündeki talepleri unutulma hakkı bağlamında incelenip karara bağlanmalıdır. Veri sorumluları bu değerlendirmeyi, temel hak ve hürriyetler ile kamunun bilgi edinmesindeki menfaat arasındaki dengeyi gözeterek yapmakla yükümlüdür.
KVKK m.11/1-e, ilgili kişiye kişisel verilerinin silinmesini, yok edilmesini veya anonim hâle getirilmesini isteme hakkı tanır. Başvuru önce veri sorumlusuna yapılır; sonuç alınamazsa Kurula şikâyet yolu açıktır.
Başvuru usulü ve Kurula şikâyet süreci için İlgili Kişi Başvurusu ve Kurula Şikâyet rehberimize bakabilirsiniz. Verilerin silinmesi, yok edilmesi ve anonimleştirilmesine ilişkin genel çerçeve için Kişisel Veri Envanteri ve Saklama-İmha Politikası rehberimiz yol gösterir.
Değerlendirmede Hangi Ölçütler Aranır?
Talebin kabul görüp görmeyeceği, kişilik hakkı ile basın özgürlüğü ve kamunun bilgi edinme menfaati arasındaki dengeye bağlıdır. Değerlendirmede gözetilen başlıca ölçütler şunlardır:
| Ölçüt | Lehinize olan durum | Aleyhinize olan durum |
|---|---|---|
| Aradan geçen süre | Yayın üzerinden uzun süre geçmiş olması | Güncel ve devam eden bir olay |
| Dosyanın sonucu | Beraat, takipsizlik veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı | Kesinleşmiş mahkûmiyet |
| Kişinin konumu | Kamuya mal olmamış sıradan kişi | Kamusal görev veya toplumsal ilgi çeken konum |
| Haberin güncelliği | Bugün kamuoyunu ilgilendirmeyen eski olay | Süregelen kamusal tartışmanın parçası |
| İçeriğin doğruluğu | Yanlış, eksik veya güncelliğini yitirmiş bilgi | Doğru ve güncel bilgi |
| Talebin kapsamı | Ad-soyadın çıkarılması, anonimleştirme, URL bazlı engelleme | Sitenin tamamının engellenmesi |
İkinci satır belirleyicidir: beraat veya takipsizlik kararı, unutulma hakkı talebinin en güçlü dayanağıdır. Karar türleri arasındaki farklar için beraat, takipsizlik ve düşme arasındaki fark ile beraat ve ceza verilmesine yer olmadığı kararı (CMK m.223) rehberlerimize bakabilirsiniz.
Adli Sicil ile Karıştırmayın
Sık yapılan bir hata, internet içeriğiyle adli sicil kaydının aynı şey sanılmasıdır. Bunlar tamamen ayrı sistemlerdir.
| Adli sicil kaydı | İnternet içeriği | |
|---|---|---|
| Tutan | Devlet (Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü) | Haber siteleri, arama motorları |
| Silinme | Kanunda öngörülen şart ve sürelere bağlı | Başvuru ve yargı kararı ile |
| Başvuru yeri | İlgili kurum veya mahkeme | Site, asliye hukuk mahkemesi, Siber Güvenlik Başkanlığı, arama motoru, KVK Kurulu |
| Etkisi | Resmî işlemler ve güvenlik soruşturması | İtibar, iş hayatı, sosyal çevre |
Adli sicil kaydınızın silinmesi, internetteki haberi kendiliğinden ortadan kaldırmaz. İki süreç ayrı ayrı yürütülmelidir. Sicil tarafı için adli sicil kaydının silinmesi ve arşiv kaydının silinmesi rehberlerimize bakabilirsiniz.
Kaydın iş hayatına etkisi için Uyuşturucu Suçu Sicile İşler mi? ve güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması rehberlerimiz yol gösterir.
İçerik Asılsızsa: Ayrı Bir Yol
Haber yalnızca eski değil gerçeğe aykırı ise, unutulma hakkının yanında kişilik haklarına saldırı hükümleri de devreye girer. Bu durumda tekzip, maddi ve manevi tazminat ile ceza şikâyeti yolları ayrıca gündeme gelebilir.
Bu kapsamdaki haklarınız için Hakkımda Asılsız İddialar Yayıldı: Kişilik Haklarına Saldırı rehberimize bakabilirsiniz. Sosyal medya paylaşımlarının hukuki sınırı için Sosyal Medyada Uyuşturucu Paylaşımı Suç mu? rehberimiz yol gösterir.
Adınızın veya kimliğinizin başkalarınca kullanıldığını düşünüyorsanız Adresim ve Kimliğim Uyuşturucu İşinde Kullanıldı rehberimize bakabilirsiniz.
Gerçekçi Beklenti
Dürüst olmak gerekirse: Anayasa Mahkemesi, yargının görevinin geçmişte meydana gelmiş olayların yeniden yazılmasını sağlamak olmadığını açıkça belirtmiştir. Bu nedenle hedef, haberin izinin tamamen silinmesinden çok itibarın korunmasıdır.
Kararda sayılan yöntemlerle ulaşılabilecek sonuç şudur: haber arşivde kalır, ancak adınızla yapılan aramada karşınıza çıkmaz veya haberdeki kimlik bilgileriniz anonimleştirilir.
Adım Adım Süreç
- İçerikleri listeleyin — Adınızla arama yapıp çıkan bağlantıların tam URL’lerini kaydedin.
- Ekran görüntüsü alın — Tarih ve saat görünecek şekilde delil oluşturun.
- Dosya sonucunuzu belgeleyin — Beraat, takipsizlik veya düşme kararının onaylı örneğini alın.
- Önce siteye başvurun — Haberin kaldırılmasını veya adınızın haberden çıkarılmasını yazılı olarak isteyin.
- Kişilik hakkı davası açın — Sonuç alınamazsa asliye hukuk mahkemesinde haberin adresini gösteren, ihtiyati tedbir talepli dava açın (TMK m.24-25; HMK m.389).
- Özel hayat varsa Başkanlığa başvurun — Haberde özel hayatınıza ilişkin bilgi varsa Siber Güvenlik Başkanlığına başvurun ve talebinizi yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunun (5651 s.K. m.9/A).
- Arama motoruna başvurun — Ad-soyad indeksinden çıkarılma talebini ayrıca iletin.
- Kurula şikâyet edin — Veri sorumlusundan sonuç alınamazsa KVK Kuruluna başvurun.
- Yeni adresleri takip edin — Aynı içerik başka adreslerde çıkarsa o adresler için ayrıca başvurun.
Beraat veya takipsizlik sonrası haberleriniz için arayın
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
İlgili Konular ve Kaynaklar
Uyuşturucu suçları
- Uyuşturucu Suçları Rehberi: TCK m.188-192, Ticaret ile Kullanma Ayrımı ve Savunma
- Uyuşturucu Ticareti Suçu (TCK 188): Kullanmak İçin Bulundurmadan Nasıl Ayrılır?
- Kullanmak İçin Uyuşturucu Bulundurma (TCK 191): 7571 Sayılı Kanun Sonrası Yeni Denetimli Serbestlik Rejimi
- Uyuşturucu Kullanılmasını Kolaylaştırma ve Özendirme (TCK 190): Ev Sahibinin, Yayıncının ve Sağlıkçının Sorumluluğu
- Uyuşturucu Suçları: Kullanma (TCK 191) ile Ticaret (TCK 188) Ayrımı
- Uyuşturucu Suçlarında Etkin Pişmanlık (TCK 192): Ceza Verilmeyen Hâller
- Uyuşturucu Kullanmaktan Yakalandım: Ceza, Denetimli Serbestlik ve Süreç (TCK 191)
- Uyuşturucu Kullanmada Denetimli Serbestlik: Süreç ve İhlal
- Uyuşturucu Madde Suçlarında Savunma: Zorunlu Müdafilik, UAEM Raporu ve Tedavi Tedbiri (TCK 188-191)
- Uyuşturucu Suçlarında Tutuklanma Riski (CMK m.100): Katalog Suç, Ölçülülük ve Adli Kontrol
- Uyuşturucu Madde Suçlarında Yargılama (Genel Bilgi)
- İzinsiz Kenevir Ekme Suçu (2313 s.K. m.23): İki Ayrı Suç, Ceza ve TCK 188 ile Sınır
- Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Nedir? Kapsam, Listeler ve Sentetik Maddeler
- Kargoda Uyuşturucu Çıktı: Sevk, Nakil ve İthal Ayrımı (TCK 188)
- Cezaevine Uyuşturucu Sokma (TCK 297): Ziyaretçi, Görevli ve Hükümlü Sorumluluğu
Yeni rehberler
- Çocuğum Uyuşturucu ile Yakalandı: Ailenin Hukuki Yol Haritası (5395 ve TCK m.31)
- Uyuşturucu Suçu Sicile İşler mi? Memuriyet, Güvenlik Soruşturması ve İş Hayatı
- Uyuşturucu Etkisinde Araç Kullanma (KTK m.48/8): Ehliyet, Ceza ve Savunma
- İşyerinde Uyuşturucu ve Fesih (İş K. m.25/II-d): İşveren Test Yaptırabilir mi?
- Yakınım Madde Bağımlısı: Tedaviye Zorlayabilir miyim? (TMK m.432)
- Yabancıyım, Uyuşturucu Suçundan Yargılanıyorum: Sınır Dışı Edilir miyim?
- Kiracım Evde Uyuşturucu Kullanıyor: Ev Sahibi Sorumlu Olur mu? (TCK 190)
Ceza sorumluluğu ve indirimler
- Akıl Sağlığı ve Ceza Ehliyeti: ATK Raporu, Gözlem ve Güvenlik Tedbiri (TCK 32)
- Haksız Tahrik Nedir? Cezayı Ne Kadar Düşürür? (TCK 29)
- Takdiri İndirim (İyi Hâl İndirimi) Nedir? TCK 62 Nasıl Uygulanır?
- Suça Teşebbüs Nedir? Ceza İndirimi Nasıl Hesaplanır? (TCK 35)
- Suça Teşebbüs ve Gönüllü Vazgeçme — TCK m. 35-36
- Ağır Tahrik ile Basit Tahrik Arasındaki Fark (TCK 29)
Soruşturma ve savunma
- Ceza Muhakemesinde Arama ve Elkoyma — CMK m. 116-127
- Arama ve Elkoyma: Hukuka Uygunluk Şartları (CMK 116 vd.)
- Şüphelinin ve Sanığın Hakları (CMK): Susma Hakkı, Müdafi ve Masumiyet Karinesi
- Gözaltı ve Gözaltı Süreleri (CMK 90-91): Haklar, İtiraz ve Tazminat
- Ceza Hukuku Rehberi: Soruşturma, Kovuşturma ve Sanık Hakları
Tedavi ve bağımlılık
🗺️ Uyuşturucu Suçları Konu Haritası
Sürecin tüm aşamaları için hazırladığımız rehberler:
⚖️ Temel Kavramlar ve Suç Tipleri
- Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Nedir? Kapsam ve Listeler
- Uyuşturucu Ticareti Suçu (TCK 188)
- Kullanmak İçin Bulundurma (TCK 191)
- Kullanılmasını Kolaylaştırma ve Özendirme (TCK 190)
- Kullanma ile Ticaret Ayrımı
- İzinsiz Kenevir Ekme Suçu (2313 m.23)
🔍 Soruşturma, Savunma ve Yargılama
🤝 Etkin Pişmanlık ve Denetimli Serbestlik
- Etkin Pişmanlık (TCK 192)
- Kullanmaktan Yakalandım: Ceza ve Denetimli Serbestlik
- Denetimli Serbestlik: Süreç ve İhlal
📦 Özel Suç Tipleri ve Durumlar
- Kargoda Uyuşturucu: Sevk, Nakil ve İthal Ayrımı
- Cezaevine Uyuşturucu Sokma (TCK 297)
- Uyuşturucu Etkisinde Araç Kullanma (KTK 48/8)
- İşyerinde Uyuşturucu ve Fesih (İş K. m.25/II-d)
- Sosyal Medyada Uyuşturucu Paylaşımı (TCK 190/2)
- Dijital Deliller: Mesaj, IP ve Dinleme
- İçeceğime Bir Şey Katıldı: Mağdurun Hakları
- Bildirmek Zorunda mıyım? (TCK 278-280)
👨👩👧 Aile ve Yakınlar İçin
- Çocuğum Uyuşturucu ile Yakalandı: Ailenin Yol Haritası
- Yakınımı Tedaviye Zorlayabilir miyim? (TMK m.432)
📄 Sonuçlar ve Statü
📚 Genel çerçeve için Uyuşturucu Suçları Rehberi sayfamıza bakabilirsiniz.
📘 İlgili Rehberler
- Uyuşturucudan Hüküm Giydim, İş Bulamıyorum: Eski Hükümlü İstihdamı ve Haklarınız
- Uyuşturucu Suçları (Ana Rehber)
- Uyuşturucu Ticareti Suçu (TCK 188): Kullanmaktan Farkı
- Kullanma (TCK 191) ile Ticaret (TCK 188) Ayrımı
- Uyuşturucu Suçlarında Etkin Pişmanlık (TCK 192)
- Uyuşturucu Suçlarında Tutuklanma Riski (CMK m.100)
- Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Nedir? Kapsam ve Listeler
- Müsadere: Eşya ve Kazanç Müsaderesi (TCK 54-55)
Boşanma kararınız adınızla internetteyse: Yargıtay kararlarının anonimleştirilmesi, KVKK başvurusu ve arama motorundan kaldırma yolları için Boşanma Kararım İnternette Görünüyor: Kararların Anonimleştirilmesi yazımıza bakın.
Sıkça Sorulan Sorular
Uyuşturucu haberim internetten tamamen silinebilir mi?
Anayasa Mahkemesi, yargının görevinin geçmişte meydana gelmiş olayların yeniden yazılmasını sağlamak olmadığını ve internet haber arşivinin bir bütün olarak basın özgürlüğü koruması altında bulunduğunu belirtmiştir. Bu nedenle haberin tamamen silinmesi yanında adın haberden çıkarılması, anonimleştirme ve arama sonuçlarından çıkarılma talepleri de birlikte değerlendirilmelidir.
O hâlde ne talep edebilirim?
Anayasa Mahkemesi kararında sayılan yöntemler arasında haber ile kişi arasında ilişki kuran kişisel verilerin silinmesi, haberin anonim hâle getirilmesi ve haber içeriğinin bir kısmına erişimin engellenmesi yer alır.
Nereye başvurmalıyım?
Önce haberi yayımlayan siteye başvurulabilir; sonuç alınamazsa asliye hukuk mahkemesinde kişilik hakkı davası açılarak ihtiyati tedbir istenebilir (TMK m.24-25; HMK m.389). Kişilik hakkı nedeniyle sulh ceza hâkimliğine başvuruyu düzenleyen 5651 s.K. m.9 Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir. Haberde özel hayata ilişkin bilgiler varsa Siber Güvenlik Başkanlığına başvurulabilir (5651 s.K. m.9/A); arama motoruna KVKK kapsamında ayrıca talep iletilebilir.
Dava hangi mahkemede açılır?
Kişilik hakkının korunmasına ilişkin dava asliye hukuk mahkemesinde açılır (HMK m.2/1); davacı kendi yerleşim yeri veya davalının yerleşim yeri mahkemesini seçebilir (TMK m.25). Özel hayat nedeniyle 9/A kapsamındaki başvuru ise yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunulur.
Sitenin tamamının engellenmesini isteyebilir miyim?
Özel hayat nedeniyle erişimin engellenmesi URL şeklinde, yani ihlali oluşturan yayın, kısım, bölüm, resim veya video bakımından uygulanır (5651 s.K. m.9/A-4). Kişilik hakkı davasında da talebin belirli haber ve adreslerle sınırlı tutulması, Anayasa Mahkemesinin gözettiği dengeyle uyumludur.
Beraat ettim, bu talebimi güçlendirir mi?
Evet. Beraat, takipsizlik veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı, unutulma hakkı talebinin en güçlü dayanaklarından biridir; içeriğin güncelliğini ve doğruluğunu tartışmalı kılar.
Aradan geçen süre önemli mi?
Evet, ancak tek başına yeterli değildir. Anayasa Mahkemesi kararlarında yayın tarihinden itibaren geçen süre, haberin güncelliği ve kamu yararıyla birlikte değerlendirilir.
Adımın Google sonuçlarından çıkarılmasını isteyebilir miyim?
Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun 23/6/2020 tarihli ve 2020/481 sayılı kararına göre ad ve soyadın indeksten çıkarılması talepleri unutulma hakkı bağlamında incelenip karara bağlanmalıdır.
Arama motoruna başvurdum, cevap gelmedi. Ne yapabilirim?
Veri sorumlusu başvuruyu en geç otuz gün içinde sonuçlandırır. Başvuru reddedilir, cevap yetersiz bulunur veya süresinde cevap verilmezse, cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyette bulunulabilir (6698 s.K. m.13/2, 14/1).
Adli sicil kaydım silinirse haber de silinir mi?
Hayır. Adli sicil kaydı ile internet içeriği tamamen ayrı sistemlerdir. Kaydın silinmesi internetteki haberi kendiliğinden ortadan kaldırmaz; iki süreç ayrı yürütülmelidir.
Tedbir kararına rağmen haber kaldırılmazsa ne olur?
İhtiyati tedbir kararına aykırı davranan kimse, ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde şikâyet edilmesi üzerine altı aya kadar disiplin hapsi ile cezalandırılır (HMK m.398/1). Kararı yerine getirmeyen sağlayıcılar için adli para cezası öngören hüküm ise iptal edilen 5651 s.K. m.9 içinde yer alıyordu.
Aynı haber başka sitelerde de var, tek tek mi uğraşacağım?
Verilen kararın aynı içeriği yayımlayan diğer adreslere Erişim Sağlayıcıları Birliğine başvuru üzerine uygulanmasını öngören hüküm, iptal edilen 5651 s.K. m.9 içindeydi. Bu nedenle her adres davada veya 9/A başvurusunda ayrı ayrı gösterilmelidir; aynı içerik yeni bir adreste yayımlanırsa o adres için ayrıca başvurulur.
İlgili Rehberler
- 📚 Ana Rehber: Ceza Hukuku Rehberi
- ▸ Mavi Bülten, Sarı Bülten ve Difüzyon Nedir? 2026 — Interpol Bülten Türleri, Kırmızı Bültenden Farkları, Hangisi Yakalatır, Kırmızı Difüzyon, Gümüş Bülten, CCF Başvurusu ve Yargıtay Kararları
- ▸ Yurt Dışındayım, Hakkımda Yakalama Kararı Var: Ne Yapmalıyım? 2026 — Kararın Türü, İstinabe ile İfade ve Sorgu, Güvence Belgesi (CMK 246, 248/7), Kaçaklık ve Zamanaşımı, Türkiye’nin İade Talebi (6706 m.22), Pasaport, Planlı Dönüş ve Yargıtay Kararları
- ▸ İadeyi Engelleyen Sebepler 2026 — 6706 m.11 Ret Hâlleri: İşkence ve Kötü Muamele Riski, Siyasi Suç, Türkiye’nin Yargı Yetkisi, Zamanaşımı, Ölüm Cezası Teminatı, Gıyabi Hüküm, Aile Durumu ve Yargıtay Kararları
- ▸ Türk Vatandaşı Yabancı Ülkeye İade Edilir mi? 2026 — Anayasa m.38 Yasağı, Çifte Vatandaşlar, Vatandaşlık Başvurusu ve Geri Alınması, Üçüncü Ülkede Yakalanma Riski, Türkiye’de Yargılanma (TCK m.11-13) ve Yargıtay Kararları
Bu konuda hukuki destek almak için


