Boşanmada Ev Eşyaları ve Otomobilin Paylaşımı

Boşanmada mal paylaşımı sadece taşınmazlar ve banka hesapları ile sınırlı değildir; ev eşyaları, otomobil, evcil hayvanlar ve kişisel eşya niteliğindeki mallar da paylaşımın bir parçasıdır. Bu tür günlük yaşamda kullanılan malların paylaşımı, Türk Medeni Kanunu (TMK) hükümleri çerçevesinde mal rejimi türüne göre farklı biçimlerde ele alınır. Bu yazıda ev eşyaları ve otomobilin hukuki niteliği, mal rejimi kapsamında değerlendirilmesi, aile konutu ve ev eşyalarının özel koruması, otomobilin mülkiyet durumu, paylaşım sırasındaki uyuşmazlıkların çözümü ve pratik öneriler ayrıntılı biçimde açıklanmıştır.

Kanuni Çerçeve: Ev Eşyası ve Araç Hangi Maddelere Tabidir?

Ev eşyası ve otomobil için Türk Medeni Kanununda ayrı bir paylaşım rejimi yoktur; bu mallar da edinilmiş mallara katılma rejiminin genel hükümlerine tabidir. Edinilmiş mal, her eşin bu mal rejiminin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleridir (TMK m.219/1). Yalnız kişisel kullanıma yarayan eşya, mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan veya sonradan miras yoluyla ya da karşılıksız kazanma yoluyla elde edilen mallar ve bunların yerine geçen değerler ise kişisel maldır (TMK m.220).

Ev eşyasında en sık sorun, eşyanın kime ait olduğunun belirlenememesidir. Belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kimse iddiasını ispat etmekle yükümlüdür; eşlerden hangisine ait olduğu ispat edilemeyen mallar onların paylı mülkiyetinde sayılır ve bir eşin bütün malları aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir (TMK m.222). Bu nedenle fatura, banka kaydı ve çeyiz listesi gibi belgeler belirleyicidir. Tasfiye sırasında her eş diğer eşte bulunan mallarını geri alır; paylı mülkiyete konu bir malın bölünmeden kendisine verilmesini isteyen eş, daha üstün bir yararı olduğunu ispat edip diğerinin payını öder (TMK m.226).

Aşağıdaki tablo ev eşyası ve araç paylaşımında başvurulan hükümleri gösterir. Genel tasfiye kuralları için mal rejimi tasfiyesi rehberimize bakabilirsiniz.

1) Ev Eşyalarının Hukuki Niteliği

Ev eşyaları, evlilik yaşamının sürdürülmesi için kullanılan mobilya, beyaz eşya, mutfak eşyaları, elektronik cihazlar, tekstil ürünleri ve benzeri günlük yaşamı destekleyen eşyaları kapsar. Bu eşyalar boşanma sırasında paylaşım konusu olur ve mal rejimine göre farklı hukuki muameleye tabi tutulur. Türkiye’de yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejiminde (TMK m.202) ev eşyaları, evlilik süresince edinildiği takdirde edinilmiş mal sayılır; evlenmeden önce sahip olunan eşyalar ise kişisel mal olarak korunur.

Ev eşyalarının paylaşımında iki temel yaklaşım vardır. Birincisi eşyaların ayni olarak paylaşılması; her eşin kullandığı veya ihtiyacı olan eşyaları alması yoluyla paylaşım yapılır. İkincisi ise değer üzerinden paylaşım; eşyaların toplam değeri hesaplanır ve her eşin payına düşen tutar para olarak ödenir. Uygulamada tarafların anlaşması hâlinde ayni paylaşım tercih edilir çünkü daha pratiktir. Anlaşma olmayınca mahkeme eşyaları eşler arasında bölüştürmez; edinilmiş eşyaların değeri artık değer hesabına girer ve katılma alacağı para olarak belirlenir (TMK m.231, m.236/1). Katılma alacağı ayın olarak da ödenebilir (TMK m.239/1). Paylı mülkiyetteki bir eşyanın bölünmeden kendisine verilmesini isteyen eş ise daha üstün yararını ispat edip diğerinin payını öder (TMK m.226/2). Değer, bilirkişi incelemesiyle belirlenir.

2) Aile Konutu ve Ev Eşyasının Korunması — TMK m.194, 197, 240

Aile konutu ve içindeki ev eşyaları TMK m.240 hükmü ile özel koruma altına alınmıştır. Bu düzenleme uyarınca “sağ kalan eş, eski yaşantısını devam ettirebilmesi için, ölen eşine ait olup birlikte yaşadıkları konut üzerinde kendisine katılma alacağına mahsup edilmek, yetmez ise bedel eklenmek suretiyle intifa veya oturma hakkı tanınmasını isteyebilir.” Bu hüküm yalnızca mal rejiminin ölümle sona ermesi hâli için düzenlenmiştir; sağ kalan eş aynı koşullar altında ev eşyası üzerinde kendisine mülkiyet hakkı tanınmasını da isteyebilir (TMK m.240/2). Boşanmada TMK m.240 uygulanmaz.

Boşanmada ise TMK m.194 hükmü aile konutunun korunmasını düzenler. Bu hüküm uyarınca eşlerden biri, diğer eşin açık rızası olmadıkça aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz. Bu koruma evlilik devam ettiği sürece, dolayısıyla boşanma davası süresince geçerlidir ve boşanma kararının kesinleşmesiyle sona erer. TMK m.194 ev eşyasını kapsamaz. Ev eşyası bakımından koruma, boşanma davası açılınca hâkimin eşlerin barınmasına ilişkin re’sen alacağı geçici önlemler (TMK m.169) ve ayrı yaşamada konut ve ev eşyasından yararlanmaya ilişkin önlemlerle (TMK m.197/2) sağlanır.

Boşanma Davası Sürerken Ev Eşyası ve Araç: TMK m.169, 199, 229

Boşanma davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, eşlerin mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri re’sen alır (TMK m.169). Konutu terk etmek zorunda kalan eşin zorunlu eşyalarını alması veya ev eşyasının konutta kalan eş ve çocukların kullanımına bırakılması bu önlemler kapsamında istenebilir. Boşanma davası açılmadan ayrı yaşanıyorsa hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine konut ve ev eşyasından yararlanmaya ilişkin önlemleri alır (TMK m.197/2).

Dava sürerken araç veya değerli eşyaların elden çıkarılması tehlikesine karşı iki yol vardır. Ailenin ekonomik varlığının korunması gerektirdiği ölçüde hâkim, belirleyeceği malvarlığı değerleriyle ilgili tasarrufların diğer eşin rızasına bağlanmasına karar verebilir (TMK m.199). Ayrıca araç kaydına ihtiyati tedbir konulması istenebilir (HMK m.389). Araç yine de satılırsa satış bedeli, edinilmiş malın yerine geçen değer olarak edinilmiş maldır (TMK m.219/2-5). Araç veya eşya diğer eşin rızası olmadan karşılıksız olarak devredilmiş ya da katılma alacağını azaltmak kastıyla elden çıkarılmışsa, değeri edinilmiş mallara eklenir (TMK m.229). Ayrıntılar için eklenecek değerler rehberimize bakabilirsiniz.

3) Otomobilin Paylaşımı

Otomobil, ev eşyalarından farklı bir hukuki muameleye tabi olabilir. Otomobilin mülkiyeti trafik siciline kayıtlıdır ve resmi olarak kayıt sahibinin malıdır. Ancak mal rejimi hukuku bakımından otomobilin gerçek mülkiyet ve paylaşım durumu ayrı değerlendirilir. Otomobil evlilik süresince edinildiğinde edinilmiş mal sayılır ve paylaşıma tabidir; evlenmeden önce sahip olunan otomobil ise kişisel maldır.

Otomobilin paylaşımında ayni paylaşım genellikle mümkün olmadığından değer üzerinden paylaşım yapılır. Otomobilin güncel piyasa değeri belirlenir (bilirkişi görüşü, ekspertiz raporları ve Türkiye Sigorta Birliğinin yayımladığı kasko değer listesi kullanılabilir) ve bu değer kayıt sahibi eşin artık değerine girer. Otomobil kimin adına kayıtlıysa kural olarak onda kalır; diğer eş otomobilin yarısına değil, kayıt sahibi eşin artık değerinin yarısına katılır (TMK m.231, m.236/1). Ortak kullanım varsa ve tarafların anlaşmaları hâlinde otomobil satılabilir ve satış geliri paylaşılabilir. Ayrıca birden fazla otomobil varsa her eş bir otomobili alarak paylaşım daha pratik biçimde tamamlanabilir. Otomobil ile ilgili borçlar da değerlendirmede dikkate alınır; taşıt kredisinin kalan borcu bu mala ilişkin borç olarak artık değer hesabında düşülür (TMK m.231).

Araç ve Ev Eşyasında Hesap Örneği: TMK m.231 ve m.236

Katılma alacağı, tek tek eşyaların yarısı üzerinden değil, her eşin artık değeri üzerinden hesaplanır. Artık değer, eklenmeden ve denkleştirmeden elde edilen miktarlar da dahil olmak üzere her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan miktardır (TMK m.231). Her eş diğer eşe ait artık değerin yarısı üzerinde hak sahibidir ve alacaklar takas edilir (TMK m.236/1). Bu nedenle kredisi süren bir araçta önce aracın tasfiye anındaki değeri belirlenir, sonra kalan kredi borcu düşülür.

Aracın peşinatı evlilikten önceki birikimle, kalan taksitleri evlilik içindeki maaşla ödenmişse, kişisel mal kesimi ile edinilmiş mal kesimi arasında katkı oranında denkleştirme yapılır (TMK m.230). Aşağıdaki tablo varsayımsal rakamlarla hesabın mantığını gösterir; tutarlar yalnızca yöntemi açıklamak içindir. Hesap için katılma alacağı hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

4) Kişisel Kullanıma Ait Eşyalar — TMK m.220

TMK m.220 hükmü, kişisel kullanıma ait eşyaları kişisel mal olarak tanımlar. Bu düzenleme uyarınca “eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya” kişisel mal statüsündedir. Bu kapsamda; kıyafetler, kişisel aksesuarlar, kişisel bakım eşyaları, yalnız o eşin kullandığı hobi eşyaları gibi eşyalar yer alır. Bu eşyalar artık değer hesabına girmez; her eş diğer eşte bulunan mallarını geri alır (TMK m.226/1).

Kişisel eşya niteliğinin belirlenmesinde eşyanın “yalnız kişisel kullanımına yarama” özelliği önemlidir. Örneğin bir eşin sadece kendisinin kullandığı kıyafetler kişisel eşyadır; ancak evde ortak kullanılan spor aletleri kişisel eşya sayılmaz. Düğünde takılan ziynetler ise ayrı kurallara tabidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, kadına özgü ziynet eşyalarının, eşler arasında aksine bir anlaşma veya yerel bir âdet bulunmadıkça, kim tarafından hangi eşe takılmış olursa olsun kadın eşe bağışlanmış sayılacağını ve onun kişisel malı niteliğini kazanacağını kabul etmiştir (E.2017/3-1040, K.2020/240, 04.03.2020). Yargıtay 2. Hukuk Dairesi ise 04.04.2024 tarihli kararında önce taraflar arasındaki anlaşmaya, sonra ispat edilen yerel örf ve âdete bakılacağını, bunlar yoksa erkeğe ve kadına takılan ve ekonomik değer taşıyan her şeyin kural olarak kendilerine ait olacağını, karşı cinse özgü takıların ise o cinse verilmiş sayılacağını belirtmiştir (E.2023/5704, K.2024/2402). Evlilik içinde birikim amacıyla çalışma geliriyle alınan altın ise ziynet değil, edinilmiş maldır (TMK m.219). Bu ayrımı yapmakta zorluk yaşandığında bilirkişi görüşü veya tanık delili kullanılabilir. Eşin mesleki ekipmanları (bilgisayar, kamera, müzik aletleri vb.) ise kanunda ayrıca kişisel mal olarak sayılmamıştır. Bir mesleğin icrası veya işletmenin faaliyeti sebebiyle doğan edinilmiş malların kişisel mal sayılması ancak mal rejimi sözleşmesiyle kararlaştırılabilir (TMK m.221/1); bu nedenle çalışma geliriyle alınan mesleki ekipman kural olarak edinilmiş maldır. Ayın olarak ödemede bir mesleğin icrasına ayrılmış birimlerin ekonomik bütünlüğü gözetilir (TMK m.239/1).

Çeyiz ve Kişisel Eşyaların İadesi: TMK m.220 ve m.226/1

Evlenirken bir eşin getirdiği çeyiz eşyası, mal rejiminin başlangıcında o eşe ait olduğu veya ailesi tarafından karşılıksız verildiği için kişisel maldır (TMK m.220/2). Kişisel mallar artık değer hesabına girmez; her eş diğer eşte bulunan mallarını geri alır (TMK m.226/1). Bu nedenle çeyiz eşyası için katılma alacağı değil, eşyanın aynen iadesi, bulunamaması hâlinde bedeli istenir. Eşyanın kime ait olduğunu iddia eden eş bunu ispatla yükümlüdür (TMK m.222/1); çeyiz listesi, faturalar, düğün fotoğrafları ve tanık beyanları başlıca delillerdir.

Ortak kullanım, eşyanın mülkiyetini değiştirmez. Evlilik boyunca birlikte kullanılan bir çeyiz eşyası da kişisel mal olmaya devam eder; ancak bu eşyanın onarımına veya yenilenmesine edinilmiş mallardan katkı yapılmışsa denkleştirme gündeme gelir (TMK m.230). Kişisel kullanım eşyaları ve çeyiz, boşanma sonrasında çoğunlukla konutta kalan eşin elinde bulunduğundan, eşyanın konutta olduğunun tespiti için keşif istenebilir. Ziynet eşyalarının iadesi için ziynet iadesi rehberimize bakabilirsiniz.

5) Evcil Hayvanlar

Evcil hayvanların paylaşımı, günümüzde giderek daha fazla gündeme gelen bir konudur. Türk Medeni Kanununda boşanmada evcil hayvanın kime bırakılacağına ilişkin özel bir hüküm bulunmadığından, hayvan mal rejiminin tasfiyesinde taşınır mal hükümlerine göre değerlendirilir. Kanunda hayvanın refahını esas alan bir paylaşım ölçütü yer almaz; taraflar anlaşamazsa hayvanın kime ait olduğu edinme tarihi ve kaynağına göre belirlenir. Bu nedenle hayvanın kime kalacağının, bakım giderlerinin ve diğer eşin hayvanla görüşmesinin anlaşmalı boşanma protokolünde açıkça düzenlenmesi önemlidir.

Evlilik süresince edinilen bir evcil hayvan edinilmiş mal olarak değerlendirilebilir ve paylaşıma tabi olur. Ancak canlı bir varlık olduğundan bölünme mümkün değildir; genellikle bir eşe bırakılır. Karşı eşin hayvanın piyasa değeri üzerinden katılma alacağı hakkı doğabilir. Taraflar evcil hayvanla ilgili bir “görüşme” düzenlemesi de yapabilir; kanunda bu yönde bir dayanak bulunmadığından böyle bir düzenleme ancak tarafların anlaşmasıyla kurulabilir. Evcil hayvan konusunda ihtilaf yaşanmaması için tarafların anlaşarak protokol düzenlemesi ve boşanma anlaşmasına dâhil etmesi önerilir.

Ortak Alınan Eşya ve Araç: Paylı Mülkiyet ve TMK m.226/2

Bazı eşyalar ve araçlar eşlerin birlikte ödemesiyle alınır veya kimin aldığı ispat edilemez. Eşlerden hangisine ait olduğu ispat edilemeyen mallar onların paylı mülkiyetinde sayılır (TMK m.222/2). Araç trafik sicilinde iki eş adına paylı olarak kayıtlı da olabilir. Bu durumda tasfiye sırasında eşlerden biri, kanunda öngörülen diğer olanaklardan yararlanabileceği gibi, daha üstün bir yararı olduğunu ispat etmek ve diğerinin payını ödemek suretiyle o malın bölünmeden kendisine verilmesini isteyebilir (TMK m.226/2).

Üstün yarar, örneğin aracı işi için kullanan eşin veya çocuklarla birlikte konutta kalan ve ev eşyasına ihtiyacı olan eşin durumunda ileri sürülebilir. Üstün yarar ispatlanamazsa paylı malın paylaşımı genel hükümlere göre yapılır. Her iki eşin payı da kendi edinilmiş malı olarak artık değer hesabına girer; bu nedenle paylı bir araçta her eşin payının değeri ayrı ayrı hesaplanır. Taraflar anlaşırsa katılma alacağı, aracın veya eşyanın alacaklı eşe devredilmesi yoluyla ayın olarak da ödenebilir; bu durumda malların sürüm değeri esas alınır (TMK m.239/1).

6) Değerleme ve Bilirkişi Görüşü

Ev eşyaları ve otomobil gibi malların paylaşımında değerleme önemli bir aşamadır. Doğru değer belirlemesi olmadan adil paylaşım yapılamaz. Değerleme genellikle iki yolla yapılır: (i) tarafların anlaşması ile fiyat belirlenmesi, (ii) bilirkişi görüşü ile piyasa değeri saptanması. Anlaşma olmadığı durumlarda bilirkişi görüşüne başvurulur. Bilirkişi, malların güncel piyasa değerini, kullanım durumunu, yıpranma seviyesini ve piyasa koşullarını değerlendirir.

Değerleme sırasında dikkat edilmesi gereken hususlar şunlardır: (i) malların satın alma değeri değil, tasfiye anındaki sürüm değeri esas alınır (TMK m.232, m.235/1), (ii) kullanım nedeniyle değer kaybı hesaba katılır, (iii) marka, model, yaş, kullanım durumu gibi faktörler etkilidir, (iv) ikinci el piyasa değeri esas alınır. Otomobil bakımından Türkiye Sigorta Birliğinin yayımladığı kasko değer listesi de referans olarak kullanılabilir; ancak nihai değer bilirkişi görüşü ile belirlenir. Değerleme sürecinin nesnel ve tutarlı olması, paylaşımın adil biçimde yapılması için önemlidir.

7) Uyuşmazlıkların Çözümü ve Pratik Öneriler

Ev eşyaları ve otomobil paylaşımı, boşanma davalarında sıkça uyuşmazlığa yol açan bir konudur. Uyuşmazlık genellikle iki nedenden kaynaklanır: (i) eşyaların değerleri konusunda görüş ayrılığı, (ii) kimin hangi eşyayı alacağı konusunda anlaşmazlık. Bu tür uyuşmazlıklar için pratik öneriler şunlardır: (i) evde bulunan eşyaların envanterini birlikte veya ayrı ayrı hazırlamak, (ii) fotoğraf ve video ile eşyaların durumunu belgelemek, (iii) satın alma faturalarını ve garanti belgelerini toplamak, (iv) uzman değerleme raporu almak, (v) arabuluculuk yolunu değerlendirmek.

Anlaşmalı boşanmada ev eşyaları ve otomobil paylaşımı boşanma protokolüne yazılı olarak dahil edilir; hâkimin boşanmanın malî sonuçları hakkında taraflarca kabul edilen düzenlemeyi uygun bulması gerekir (TMK m.166/3); hangi eşyanın kime kaldığı, hangi malın satılıp bedelinin paylaşılacağı ayrıntılı biçimde belirtilir. Bu düzenleme boşanma sonrası ihtilafları önler. Çekişmeli boşanmada ise bu paylaşım mahkeme tarafından belirlenir ve ekseriyetle mal rejiminin tasfiyesi davası içinde çözülür. Avukat desteği bu tür karmaşık ve duygusal içerikli davalarda önemlidir; hem mali haklarının korunması hem de sürecin sağlıklı yönetilmesi için uzman yardımı gerekir. Boşanmanın psikolojik zorlukları da göz önünde bulundurulmalı ve tarafların mümkün olduğunca uzlaşarak çözüm bulmaları uzun vadede daha yararlıdır.

Görev, Yetki, Zamanaşımı ve Dava Değeri

Ev eşyası, araç ve çeyiz eşyasına ilişkin talepler aile hukukundan doğduğu için aile mahkemesinde görülür (4787 sayılı Kanun m.4). Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin davalarda boşanma davasında yetkili olan mahkeme de yetkilidir (TMK m.214/2). Davacı, aynı davalıya karşı birbirinden bağımsız birden fazla asli talebini aynı dava dilekçesinde ileri sürebileceğinden (HMK m.110), çeyiz eşyasının iadesi ile katılma alacağı talebi birlikte açılabilir. Mal rejimi dava tarihinden geçerli olarak sona erdiğinden boşanma kararının kesinleşmesi bekletilir (TMK m.225/2, HMK m.165).

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, katılma alacağında TBK m.146’daki on yıllık zamanaşımının uygulanacağını ve sürenin boşanma hükmünün kesinleştiği tarihten başlayacağını kabul etmiştir (E.2016/8-1061, K.2016/959). Belirsiz alacak davası (HMK m.107) 7589 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldığından, değeri bilirkişi incelemesiyle belirlenecek eşya ve araç alacakları kısmi dava olarak açılıp HMK m.109/4 uyarınca tahkikatın sonuna kadar bir defaya mahsus artırılabilir.

Ev eşyası, araç ve çeyiz paylaşımı için 0554 648 37 15 numaralı telefondan Hukukçular Evi Ankara ile görüşebilirsiniz.

Çeyiz Eşyasının İadesi ve Katılma Alacağı Talepli Dava Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki örnek, çeyiz eşyasının iadesi ile araç ve ev eşyasından doğan katılma alacağının aynı dilekçede istenmesinin yapısını gösterir. Köşeli parantez içindeki yerler dosyaya göre doldurulmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Ev eşyaları boşanmada nasıl paylaşılır?

Türkiye’de yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılmada (TMK m.202) evlilik süresince edinilen ev eşyaları edinilmiş mal olarak paylaşıma tabidir. Paylaşım ya ayni olarak (her eş kendi ihtiyacı olan eşyaları alır) ya da değer üzerinden yapılır: edinilmiş eşyaların değeri artık değer hesabına girer ve her eş diğerinin artık değerinin yarısını alır (TMK m.236/1).

Evlenmeden önceki eşyalar paylaşılır mı?

Hayır. TMK m.220 uyarınca evlenmeden önce sahip olunan eşyalar kişisel mal sayılır ve paylaşıma tabi tutulmaz. Ayrıca evlilik süresince miras yoluyla veya karşılıksız kazanma yoluyla elde edilen eşyalar da kişisel maldır.

Otomobil kimin adına kayıtlıysa onda mı kalır?

Trafik sicilindeki kayıt teknik olarak mülkiyeti belirler ancak mal rejimi hukuku bakımından otomobil evlilik süresince edinilmişse edinilmiş mal olarak paylaşıma tabidir. Kayıt sahibi eşte otomobil kalır; otomobilin tasfiye anındaki değerinden kalan kredi borcu düşülerek bulunan tutar kayıt sahibinin artık değerine girer ve diğer eş bu artık değerin yarısını alır (TMK m.231, m.236/1).

Kişisel kullanım eşyaları hangileri?

TMK m.220 uyarınca “eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya” kişisel maldır. Kıyafetler, kişisel aksesuarlar, bakım eşyaları ve yalnız o eşin kullandığı hobi eşyaları bu kapsamdadır. Mesleki ekipman kural olarak edinilmiş maldır; mal rejimi sözleşmesiyle kişisel mal sayılması kararlaştırılabilir (TMK m.221/1). Düğünde takılan ziynetlerin kime ait olduğu ise ayrıca değerlendirilir.

Aile konutu ve eşyaları özel korumaya sahip mi?

Evet. TMK m.194 uyarınca eşlerden biri, diğer eşin açık rızası olmadıkça aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, konutu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz. Bu koruma boşanma davası süresince geçerlidir ve boşanma kararının kesinleşmesiyle sona erer. TMK m.194 ev eşyasını kapsamaz; ev eşyasından yararlanma TMK m.169 ve m.197/2 uyarınca alınacak önlemlerle düzenlenir.

Evcil hayvan boşanmada nasıl paylaşılır?

Evcil hayvanlar hukuki nitelik olarak mal sayılır ancak canlı varlık olarak duygusal boyutu göz önünde bulundurulur. Kanunda özel bir ölçüt yoktur; hayvan taşınır mal hükümlerine göre değerlendirilir. Evlilik içinde edinilmişse edinilmiş maldır ve değeri artık değer hesabına girer (TMK m.219, m.231). Hayvanın kime kalacağının protokolde düzenlenmesi en güvenli yoldur.

Ev eşyalarının değeri nasıl belirlenir?

Değerleme ya tarafların anlaşması ile ya da bilirkişi görüşü ile yapılır. Anlaşma olmayan durumlarda bilirkişi, malların güncel piyasa değerini, kullanım durumunu ve yıpranma seviyesini değerlendirir. Değer belirlemede satın alma değeri değil, tasfiye anındaki sürüm değeri esas alınır (TMK m.235/1); malın kapsamı ise boşanma davasının açıldığı tarihe göre belirlenir (TMK m.225/2, m.228/1).

Boşanma davası sürerken eşim arabayı satarsa ne olur?

Satış bedeli, edinilmiş malın yerine geçen değer olarak edinilmiş maldır (TMK m.219/2-5). Araç rızanız olmadan karşılıksız devredilmiş veya katılma alacağını azaltmak kastıyla elden çıkarılmışsa değeri edinilmiş mallara eklenir (TMK m.229). Satıştan önce TMK m.199 uyarınca tasarrufun rızanıza bağlanması veya HMK m.389 uyarınca ihtiyati tedbir istenebilir.

Çeyiz eşyaları boşanmada kime kalır?

Evlenirken getirilen çeyiz eşyası, mal rejiminin başlangıcında o eşe ait olduğu için kişisel maldır (TMK m.220/2) ve artık değer hesabına girmez. Her eş diğer eşte bulunan mallarını geri alır (TMK m.226/1); eşyanın aynen iadesi, bulunamaması hâlinde bedeli istenir.

Kredisi süren araç nasıl hesaplanır?

Aracın tasfiye anındaki değerinden kalan kredi borcu, bu mala ilişkin borç olarak düşülür ve kalan tutar kayıt sahibinin artık değerine girer (TMK m.231). Peşinat evlilikten önceki birikimle ödenmişse kişisel mal kesimi ile edinilmiş mal kesimi arasında denkleştirme yapılır (TMK m.230).

Ziynet eşyaları ev eşyası gibi paylaşılır mı?

Hayır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kadına özgü ziynetlerin, aksine anlaşma veya yerel âdet yoksa kadına bağışlanmış sayılacağını kabul etmiştir (E.2017/3-1040, K.2020/240). Yargıtay 2. Hukuk Dairesi ise anlaşma ve yerel âdet yoksa takıların kime takıldıysa ona ait olacağını belirtmiştir (E.2023/5704, K.2024/2402).

Eşim ölürse ev eşyaları ne olur?

Sağ kalan eş, eski yaşantısını sürdürebilmesi için ölen eşe ait ev eşyası üzerinde katılma alacağına mahsup edilmek, yetmezse bedel eklenmek suretiyle kendisine mülkiyet hakkı tanınmasını isteyebilir (TMK m.240/2). Bu hak yalnızca ölüm hâlinde vardır; boşanmada uygulanmaz.

Birlikte aldığımız eşyayı kim alır?

Kime ait olduğu ispat edilemeyen mallar paylı mülkiyette sayılır (TMK m.222/2). Eşlerden biri daha üstün bir yararı olduğunu ispat edip diğerinin payını ödeyerek malın bölünmeden kendisine verilmesini isteyebilir (TMK m.226/2).