“Medeni Bir Şekilde Ayrılmak İstiyoruz” – Anlaşmalı Boşanma

Ne yaşandı?

Ankara’da yaşayan, yaklaşık iki yıldır evli bir çift, artık birlikte yürütemeyeceklerine karar verir. Aralarında büyük bir kavga ya da şiddet yoktur; sadece beklentileri ve hayat görüşleri uyuşmamaktadır. İkisi de “mahkeme kapılarında yıllarca sürünmek yerine medeni bir şekilde, kırıcı olmadan ayrılalım” düşüncesindedir. Bir çocukları vardır ve onun en az zararla bu süreci atlatmasını isterler.

Çift, mal paylaşımı, çocuğun velayeti, nafaka ve çocukla kişisel ilişki (görüşme günleri) konularında temelde aynı fikirdedir. Ancak bu konuşulanları nasıl resmî hâle getireceklerini, hangi belgeleri hazırlamaları gerektiğini bilmemektedirler.

Bu durumda ne yapmalısınız?

• Bir yıl şartını kontrol edin: Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir. Bu çift için bu şart sağlanmaktadır.
• Bir boşanma protokolü hazırlayın: Velayet, nafaka (hem çocuk hem de eş için), mal paylaşımı, varsa tazminat ve görüşme günleri tek tek yazılı hâle getirilir. Bu metnin eksiksiz ve birbiriyle çelişmeyecek şekilde hazırlanması ileride çıkabilecek anlaşmazlıkları baştan önler.
• Dava dilekçesiyle birlikte mahkemeye verin: Protokol, dilekçeye eklenerek aile mahkemesine sunulur.
• Duruşmaya bizzat katılın: Hâkim, tarafların boşanma iradesini serbestçe açıkladığına kanaat getirmek için ikisini de bizzat dinler. Sadece avukat beyanı yeterli değildir; eşlerin duruşmada hazır bulunması şarttır.
• Çocuğun yararını önceleyin: Hâkim, çocuğun menfaatine aykırı bulduğu noktalarda protokolde değişiklik isteyebilir. Bu değişiklikleri kabul ederseniz boşanmaya karar verilir.

Anlaşmalı boşanma, koşullar uygunsa en hızlı ve en az yıpratıcı yoldur. Yine de protokoldeki tek bir eksik veya muğlak ifade, yıllar sonra yeniden mahkemelik olmanıza yol açabilir. Bu yüzden “anlaştık” demeden önce metni bir uzmana kontrol ettirmek en doğrusudur.

⚖️ Güncel not: Anayasa Mahkemesi 4 Haziran 2026 tarihli kararıyla TMK m.175/1’deki “süresiz olarak” ibaresini iptal etmiştir; iptal, Resmî Gazete yayımından dokuz ay sonra yürürlüğe girecektir. Geçiş döneminde mevcut nafaka kararları ve ödeme yükümlülüğü devam eder. Ayrıntı: AYM süresiz nafaka kararı (2026).

Karar Sonrası: On Günlük Kontrol Listesi

Anlaşmalı boşanmanın “kolay” olması, karar sonrası adımların da kendiliğinden yürüyeceği anlamına gelmez. Takip edilmezse protokoldeki hükümler kâğıt üzerinde kalır.

Protokoldeki Hüküm Yerine Getirilmezse

Protokol, mahkemece onaylandığında ilam niteliği kazanır. İhlal hâlinde izlenecek yol, taahhüdün türüne göre değişir.

Üçüncü satırdaki “infaza elverişlilik” kritiktir: protokolde “taşınmaz devredilecektir” biçiminde genel bir ifade varsa ve taşınmaz ada-parsel bilgisiyle tanımlanmamışsa, ilam doğrudan tapu işlemi yapmaya elverişli olmayabilir. Bu durumda ayrıca dava açmak gerekir — protokol düzenlenirken bu risk baştan giderilmelidir.

Sonradan Değişiklik Talepleri

Protokol kesinleştikten sonra da koşullar değişebilir. Değiştirilebilecek ve değiştirilemeyecek hükümler ayrılır.

Protokolde düzenlenmeyen bir konu ise farklı bir rejime tabidir: hiç değinilmemiş bir talep — örneğin ziynet alacağı — sonradan bağımsız dava konusu yapılabilir. Buna karşılık açıkça feragat edilmiş bir talep bu kayıtla karşılanır. Bu nedenle protokolde her kalemin ya düzenlenmesi ya da feragat edildiğinin açıkça yazılması gerekir.

Protokolde bulunması gereken kalemler ve hâkimin denetim yetkisi için anlaşmalı boşanma şartları rehberimize, protokole uyulmaması hâlinde başvurulacak icra yolları için protokol ihlali rehberimize bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Anlaşmalı boşanmanın şartları nelerdir?

Evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması, eşlerin mahkemeye birlikte başvurması veya birinin diğerinin davasını kabul etmesi, boşanmanın malî sonuçları ve çocukların durumunu düzenleyen bir protokol hazırlanması ve hâkimin tarafları bizzat dinleyip protokolü uygun bulması gerekir (TMK 166/3).

Anlaşmalı boşanma ne kadar sürer?

Şartlar tamamsa dava çoğunlukla tek duruşmada karara bağlanabilir. Duruşma gününün verilmesi ve kararın kesinleşmesi mahkeme yoğunluğuna göre değişir; kesin süre taahhüt edilemez.

Protokolde neler yer almalı?

Nafaka (tedbir, yoksulluk, iştirak), velayet ve kişisel ilişki, varsa maddi-manevi tazminat ve mal paylaşımı gibi tüm malî ve çocukla ilgili konular açıkça düzenlenmelidir. Eksik protokol, hâkim tarafından tamamlattırılabilir.

Bu sayfadaki anlatım, Türkiye’de sıkça yaşanan durumlardan yola çıkılarak hazırlanmış temsilî bir senaryodur; gerçek kişilere ait kimlik bilgisi içermez. Bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her olay kendine özgüdür.