Anlaşmalı Boşanma Dava Dilekçesi Örneği (2026) — TMK m.166/3

Anlaşmalı boşanmada davanın kaderini iki imza ve bir duruşma belirler. Protokolü taraflar bizzat imzalamalı, duruşmaya taraflar bizzat katılmalıdır. Vekilin imzası ve vekilin katılımı bu aşamada yeterli sayılmaz — Yargıtay bu eksiklikler nedeniyle verilen kararları bozmaktadır. Aşağıda TMK m.166/3’ün aradığı şartlar, hâkimin protokole müdahale yetkisi ve hazır bir anlaşmalı boşanma dava dilekçesi örneği yer alıyor.

TMK m.166/3 Ne Diyor?

Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasına göre; evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır.

Hüküm burada durmaz ve boşanma kararı verilebilmesi için iki şart daha arar: hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması.

Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir; bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur. Ayrıca bu hâlde tarafların ikrarlarının hâkimi bağlamayacağına ilişkin kural uygulanmaz — yani beyanlarınız doğrudan hükme esas alınır.

Bir Yıllık Süre Şartı

Anlaşmalı boşanma yoluna başvurabilmek için evlilik tarihinden itibaren en az bir yıl geçmiş olması gerekir. Bir yıldan kısa süren evliliklerde bu yol kapalıdır; taraflar çekişmeli boşanma davası açmak ve geçimsizliği ispatlamak zorunda kalır.

İki İmza Kuralı: Protokolü Taraflar İmzalar

Anlaşmalı boşanma protokolü, tarafların boşanmanın fer’î sonuçları üzerinde mutabık kaldıklarını gösteren yazılı bir metindir ve taraflarca bizzat imzalanmalıdır.

Protokolde bulunması gereken başlıklar şunlardır:

• Müşterek çocuğun velayeti ve kişisel ilişki düzeni — gün, saat ve tatil dönemleriyle somut biçimde
• İştirak nafakası — miktar ve artış esası
• Yoksulluk nafakası — talep edilip edilmediği açıkça yazılmalı
• Maddi ve manevi tazminat — talep yoksa feragat açıkça belirtilmeli
• Mal rejiminin tasfiyesi — taşınmaz, araç ve ziynet dâhil
• Yargılama gideri ve vekâlet ücreti — kimin üstleneceği

Eksik bırakılan bir başlık, boşanmadan sonra ayrı bir dava konusu hâline gelir. Protokolün ayrıntılı içeriği ve örnek metin için aşağıdaki rehbere bakabilirsiniz.

Duruşmaya Bizzat Katılma Zorunluluğu

TMK m.166/3, hâkimin tarafları bizzat dinlemesini emreder. Bunun pratik sonucu açıktır: her iki eşin de duruşmada hazır bulunması gerekir; vekil ile temsil bu aşamada yeterli sayılmaz.

Hâkim duruşmada protokolü taraflara okur ve bu hususlarda anlaşıp anlaşmadıklarını sorar. Amaç, iradenin serbestçe açıklandığını ve baskı bulunmadığını doğrulamaktır. Bu nedenle taraflardan birinin tereddüt etmesi ya da kabul etmemesi hâlinde anlaşmalı boşanma gerçekleşmez.

Hâkim Protokolü Değiştirirse Ne Olur?

Hâkimin protokol üzerindeki denetimi biçimsel değildir. Protokolün çocukların yüksek menfaatine veya eşlerin haklarına aykırı olduğunu tespit ederse değişiklik isteyebilir.

Bu risk, protokolün baştan dengeli hazırlanmasını gerektirir. Özellikle velayet, kişisel ilişki ve iştirak nafakası konularında çocuğun menfaatini gözetmeyen düzenlemeler hâkim denetiminden geçemez ve tüm süreci çekişmeliye çevirebilir.

Görev, Yetki ve Süreç

• Görevli mahkeme: aile mahkemesi; aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar
• Yetkili mahkeme: eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi
• Avukat zorunluluğu: yoktur; dava avukatsız da yürütülebilir

Kararın kesinleşmesinden sonra boşanma nüfusa tescil edilir. Kesinleşme sonrasında dahi, tarafların malî durumunun önemli ölçüde değişmesi hâlinde nafakanın artırılması, indirilmesi veya kaldırılması ayrı bir dava ile istenebilir. Protokolde yer alan nafaka düzenlemesi, sonsuza kadar değişmez bir hüküm değildir.

Dilekçe mi, Protokol mü? Hangisine Ne Yazılır

Anlaşmalı boşanmada iki ayrı belge hazırlanır ve bunların karıştırılması sık görülen bir düzen hatasıdır. Dava dilekçesi mahkemeye hitaben yazılır ve usule ilişkindir; protokol ise taraflar arasındaki anlaşmanın kendisidir.

Dilekçede fer’î sonuçların ayrıntısına girmek gerekmez; “protokoldeki düzenlemelere göre karar verilmesi” demek yeterlidir. Ayrıntıyı dilekçeye de yazmak, iki metin arasında küçük bir tutarsızlık doğduğunda gereksiz tartışma yaratır. Sayısal tutarlar, tarihler ve kişisel ilişki günleri yalnızca protokolde bulunsun.

Anlaşmalı Boşanma Dava Dilekçesi Örneği (2026)

Aşağıdaki metin, mahkemeye hitaben yazılacak dava dilekçesi şablonudur. Protokol ayrı bir belge olarak hazırlanıp ek yapılmalıdır. Köşeli parantez içindeki alanları kendi dosyanızın bilgileriyle doldurun. Metni kopyalayabilir, Word olarak indirebilir veya PDF’e yazdırabilirsiniz.

Sık Yapılan Beş Hata

1. Protokolü avukata imzalatmak. Taraflarca bizzat imzalanmalıdır; aksi hâlde karar bozulabilir.
2. Duruşmaya katılmamak. Hâkimin tarafları bizzat dinlemesi zorunludur; vekil ile temsil yeterli değildir.
3. Bir yıllık süreyi hesaplamamak. Süre dolmadan açılan ve karara kadar da dolmayan davada anlaşmalı boşanma mümkün değildir.
4. Protokolde bir başlığı boş bırakmak. Yazılmayan her konu sonradan ayrı bir dava doğurur.
5. Çocuğun menfaatini gözetmeyen düzenleme yapmak. Hâkim değişiklik ister; kabul edilmezse dava çekişmeliye döner.

m.166/3’ün Beş Cümlesi ve İspat İstisnası

Anlaşmalı boşanmanın tamamı tek bir fıkraya dayanır. Fıkra beş cümleden oluşur ve her cümle ayrı bir şart getirir.

Birinci cümle — süre ve başvuru: evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır.

İkinci cümle — bizzat dinlenme: bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi için, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi gerekir.

Üçüncü cümle — uygun bulma: hâkimin, boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır.

Dördüncü cümle — değiştirme yetkisi: hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir.

Beşinci cümle — kabul şartı: bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur.

İspat rejimindeki istisna. Bu fıkra, boşanmadaki genel ispat kuralına getirilmiş bir istisnadır. TMK m.184 uyarınca kural olarak tarafların her türlü ikrarları hâkimi bağlamaz; ancak aynı madde, m.166/3 bakımından bu kuralın uygulanmayacağını öngörmüştür.

Yani anlaşmalı boşanmada tarafların beyanı ve kabulü esas alınır; ayrıca kusur araştırması ve delil toplama yapılmaz. İşte hâkimin tarafları bizzat dinleme zorunluluğu bu istisnanın dengeleyicisidir: iradenin serbestçe açıklandığı, ancak yüz yüze tespit edilebilir.

Protokolde Bulunması Gereken Kalemler

Üçüncü cümle, düzenlemenin iki alanı kapsamasını arar: boşanmanın malî sonuçları ve çocukların durumu. Bu iki başlık altında hangi maddelerin karşılık geldiği bilinmeden protokol eksik kalır.

Çocuklara ilişkin — TMK m.182. Mahkeme boşanma veya ayrılığa karar verirken, olanak bulundukça ana ve babayı dinledikten ve çocuk vesayet altında ise vasinin ve vesayet makamının düşüncesini aldıktan sonra, ana ve babanın çocuk ile kişisel ilişkilerini düzenler. Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre, velâyetin kullanılması kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır.

Protokolde bu başlık altında; velâyet, kişisel ilişki takvimi (hafta sonu, tatil, bayram, doğum günü) ve iştirak nafakası gösterilmelidir.

Malî sonuçlara ilişkin. Bu başlık altında; yoksulluk nafakası (m.175), maddî ve manevî tazminat (m.174), mal rejimi tasfiyesi ve ziynet ile ev eşyası kalemleri yer alır.

Ödeme biçimi — TMK m.176. Maddî tazminat ve yoksulluk nafakası toptan veya irat biçiminde kararlaştırılabilir; buna karşılık manevî tazminatın irat biçiminde ödenmesine karar verilemez. Protokolde manevî tazminatın aylık ödeneceği yazılırsa bu kayıt uygulanamaz.

Artış kaydı. Aynı maddenin son fıkrasına göre hâkim, istem hâlinde, irat biçiminde ödenecek nafakanın gelecek yıllarda ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir. “İstem hâlinde” kaydı gereği bu düzenleme re’sen yapılmaz; protokole yazılmalıdır.

Soyadı. Boşanan kadının eski eşinin soyadını kullanmaya devam edip etmeyeceği de protokolde düzenlenebilir. Kanun bunu ayrı bir madde ile ele almıştır ve talebin hükümde gösterilmesi gerekir.

Dilekçe ile Protokolün İşbölümü

İki belge farklı işlev görür; içeriklerinin karıştırılması dosyada eksikliğe yol açar.

Dilekçe unsurları — HMK m.119. Dava dilekçesinde; mahkemenin adı, tarafların ad, soyad ve adresleri, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, davanın konusu, vakıaların sıra numarası altında açık özetleri, dayanılan hukukî sebepler, açık bir şekilde talep sonucu ve imza bulunur.

Dilekçeye ne yazılır? Evlenme tarihi, bir yıllık sürenin dolduğu, tarafların anlaşmaya vardığı, protokolün ekte sunulduğu ve talep sonucu: boşanmaya, protokolün onaylanmasına ve hükme esas alınmasına karar verilmesi.

Protokole ne yazılır? Anlaşmanın içeriği: velâyet, kişisel ilişki, nafaka, tazminat, mal paylaşımı ve soyadı. Protokol, hükmün eki hâline geldiğinden burada yazılanlar doğrudan icra edilebilir olmalıdır.

Belgeler birlikte verilir — HMK m.121. Elde bulunan belgeler asıllarıyla birlikte, karşı taraf sayısından bir fazla örnekle dilekçeye eklenir. Anlaşmalı boşanmada bu ekler; nüfus kayıt örneği, kimlik fotokopileri ve imzalı protokoldür.

İki imza kuralı. Protokolün taraflarca imzalanması gerekir. Vekilin imzası, tarafın iradesini ortaya koyan imzanın yerine geçmez; çünkü hâkimin kanaat getireceği husus tarafların kendi iradesidir.

Görev ve yetki. Dava aile mahkemesinde açılır; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar. Yetki bakımından TMK m.168 uygulanır: eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi. Anlaşmalı boşanmada taraflar zaten uyuştuğundan yetki itirazı gündeme gelmez.

Karardan Sonra: Değişiklik ve İcra

Protokol hükme dönüştüğünde iki sonuç doğar: icra edilebilirlik ve sınırlı değişebilirlik.

İlâm hâline gelir. Hâkim tarafından onaylanan ve hükme esas alınan protokol, kararın eki hâline gelir. Bu nedenle protokoldeki edimler için ayrı bir dava açılmasına gerek kalmaz; ilamlı icra yoluyla takip edilebilir.

Borçlunun alanı dardır. İlamlı icrada icra dairesine itirazla takip durdurulamaz. Borçlunun yolu icranın geri bırakılmasıdır; İİK m.33 uyarınca icra emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde borcun itfa, imhal veya zamanaşımı sebebiyle sona erdiği ileri sürülebilir. Bu sebepler sınırlı sayıdadır ve kural olarak noter belgesi ya da alacaklının ikrarı ile ispatlanır.

Nafaka bakımından. Nafaka ilâmlarında temyiz icrayı durdurmaz ve teminat karşılığında dahi icranın durdurulmasına karar verilemez. Ödenmemesi hâlinde İİK m.344 uyarınca tazyik hapsi gündeme gelir.

Neler değiştirilebilir? Protokolün tamamı değişmez bir metin değildir. TMK m.176/4 uyarınca tarafların malî durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde iradın artırılması veya azaltılmasına karar verilebilir. Çocuk nafakası bakımından ise TMK m.331 devrededir: durumun değişmesi hâlinde hâkim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır.

Çocuğa ilişkin düzenlemeler. Velâyet ve kişisel ilişki, protokolde kararlaştırılmış olsa dahi çocuğun üstün yararı gerektirdiğinde değiştirilebilir. TMK m.183 uyarınca yeni olguların zorunlu kılması hâlinde hâkim re’sen veya istem üzerine gerekli önlemleri alır.

Süre sınırı. Protokolde yer almayan ve hükümde karşılanmamış talepler bakımından TMK m.178 işler: evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

Bir Yıllık Süre Nasıl Hesaplanır?

Fıkranın ilk şartı olan “evlilik en az bir yıl sürmüş ise” ifadesi, dosyanın kabul edilip edilmeyeceğini baştan belirler.

Başlangıç: evlenme tarihi. Süre, resmî evlenme işleminin yapıldığı tarihten işlemeye başlar. Nikâh öncesi birliktelik ya da dinî tören bu hesaba katılmaz; esas alınan tarih nüfus kaydındaki evlenme tarihidir.

Bitiş: dava tarihi. Sürenin dolup dolmadığı, davanın açıldığı tarihe göre değerlendirilir. Bu nedenle dilekçeye nüfus kayıt örneği eklenmeli ve evlenme tarihi açıkça yazılmalıdır.

Ayrı yaşanan süre sayılır. Kanun, evliliğin bir yıl sürmüş olmasını arar; fiilen bir arada yaşanmış olmasını değil. Eşler bu süre içinde ayrı yaşamış olsalar dahi evlilik devam ettiğinden süre işler.

Bir yıl dolmamışsa. Anlaşmalı boşanma yolu kapalıdır; hâkim, tarafların anlaşmış olmasına rağmen m.166/3 uyarınca karar veremez. Bu durumda iki seçenek kalır: sürenin dolmasını beklemek ya da TMK m.166/1‘deki genel sebebe dayalı çekişmeli dava açmak.

Çekişmeli açılan dava sonradan dönüşebilir. Dava açıldığında bir yıl dolmamış olsa dahi, yargılama sürerken süre tamamlanmışsa ve taraflar anlaşmışsa dosyanın anlaşmalı olarak sonuçlandırılması gündeme gelebilir. Bunun için protokolün sunulması ve tarafların bizzat dinlenmesi gerekir.

Protokolün madde madde hazırlanışı için protokol örneği yazımıza, şartların tamamı için TMK m.166/3 şartları yazımıza, bizzat dinlenme kuralı için hâkimin bizzat dinlemesi yazımıza, vazgeçme için iradeden dönme yazımıza, uyulmaması hâlinde protokole uyulmazsa yazımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Anlaşmalı boşanmanın kanuni dayanağı nedir?

Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasıdır. Bu hükme göre evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır.

Evliliğin en az ne kadar sürmüş olması gerekir?

En az bir yıl. Bir yıldan kısa süren evliliklerde anlaşmalı boşanma yoluna başvurulamaz; bu durumda çekişmeli boşanma davası açılması ve geçimsizliğin ispatlanması gerekir.

Dava açtığımda bir yıl dolmamışsa ne olur?

Başvuru dilekçesi verildiğinde süre henüz dolmamış olsa bile karara kadar bir yıl tamamlanırsa sürenin tamamlanmış sayılacağı kabul edilmektedir. Buna karşılık süre dolmadan açılan ve karara kadar da dolmayan davada anlaşmalı boşanmadan söz edilemez.

Duruşmaya bizzat katılmak zorunda mıyım?

Evet. TMK m.166/3 hâkimin tarafları bizzat dinlemesini emreder. Bu nedenle her iki eşin duruşmada bizzat hazır bulunması gerekir; vekil ile temsil bu aşamada yeterli sayılmaz.

Vekilim benim yerime katılamaz mı?

Katılamaz. Yargıtay, tarafların bizzat dinlenilmeden verilen anlaşmalı boşanma kararının bozulması gerektiğine hükmetmiştir. Telefonla görüntülü bağlantı yoluyla beyan alınmasının da yeterli görülmediği kararlar bulunmaktadır.

Protokolü avukatlarımız imzalayabilir mi?

İmzalayamaz. Anlaşmalı boşanma protokolünün taraflarca bizzat imzalanması gerekir. Protokolün taraf vekilleri tarafından imzalandığı bir dosyada Yargıtay kararı usul ve kanuna aykırı bulmuştur.

Protokolde neler yer almalıdır?

Boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumuna ilişkin tüm hususlar: müşterek çocuğun velayeti, kişisel ilişki düzeni, iştirak nafakası, yoksulluk nafakası, maddi ve manevi tazminat ile mal rejiminin tasfiyesi. Eksik bırakılan bir başlık sonradan uyuşmazlık doğurabilir.

Hâkim protokolü değiştirebilir mi?

Evet. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur.

Değişikliği kabul etmezsek ne olur?

Tarafların hâkimin önerdiği değişikliği kabul etmemesi hâlinde dava anlaşmalı boşanma olarak sonuçlanmaz ve çekişmeli boşanmaya dönüşür. Bu da süreci uzatır.

Hangi mahkemede dava açılır?

Görevli mahkeme aile mahkemesidir; aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar.

Yetkili mahkeme hangisidir?

Boşanma davalarında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir.

Avukatsız dava açabilir miyim?

Anlaşmalı boşanma davasının avukatsız olarak yürütülmesi hukuken mümkündür. Ancak protokol, tarafların geleceğini uzun süre bağlayan bir metindir ve taraflardan biri protokolü kendi lehine düzenleyebilir. Bu nedenle metnin hukuki denetimden geçirilmesi önerilir.

Karardan sonra nafaka değiştirilebilir mi?

Tarafların malî durumunun önemli ölçüde değişmesi hâlinde nafakanın artırılması, indirilmesi veya kaldırılması ayrı bir dava ile istenebilir. Anlaşmalı boşanma kararının kesinleşmiş olması bu imkânı ortadan kaldırmaz.

Karar kesinleşmeden fikrimi değiştirebilir miyim?

Anlaşmalı boşanmada iradeden dönme kesinleşmeye kadar gündeme gelebilen bir konudur ve sonuçları dosyanın aşamasına göre değişir. Bu ihtimal ayrıca değerlendirilmesi gereken bir başlıktır; ayrıntılar için aşağıdaki rehbere bakabilirsiniz.

Bu sayfadaki örnek dilekçe yalnızca bilgilendirme amaçlı genel bir şablondur ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosya kendine özgüdür; süreler hak düşürücü olabilir. Dilekçenizi mutlaka avukatınızla birlikte hazırlayın. Bu içerik avukat-müvekkil ilişkisi doğurmaz.