Anlaşmalı Boşanma Reddedilirse Ne Olur? Hâkim Protokolü Onaylamazsa (TMK 166/3, HMK 150, 349)

Anlaşmalı boşanma davası her zaman tek duruşmada bitmez. Evlilik bir yılını doldurmamışsa, taraflardan biri duruşmaya gelmez ya da hâkim önünde beyanını tekrarlamazsa, veyahut hâkim protokolü çocukların ve tarafların menfaatine aykırı bulup yaptığı değişiklikler kabul edilmezse dava reddedilir. Bu yazıda anlaşmalı boşanmanın reddedilme sebepleri, ret kararının sonuçları, davanın çekişmeliye dönüşmesi ve reddi önlemenin yolları TMK m.166/3 çerçevesinde ele alınmaktadır.

1) Anlaşmalı Boşanmanın Yasal Çerçevesi ve Ret Riski

Türk Medeni Kanunu m.166/3 şu düzenlemeyi getirir: evlilik en az bir yıl sürmüşse, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Ancak kanun bu karineyi otomatik bir sonuca bağlamaz. Aynı fıkra, boşanma kararı verilebilmesi için hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesini ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hakkındaki düzenlemeyi uygun bulmasını şart koşar.

Bu iki denetim noktası, anlaşmalı boşanmanın ret sebeplerinin de kaynağıdır. Taraflar aralarında ne kadar anlaşmış olursa olsun, hâkimin denetimi aşılmadan boşanma kararı doğmaz. Uygulamada davaların reddedilmesi çoğunlukla tarafların uzlaşmazlığından değil, şekil ve içerik eksikliklerinden kaynaklanır.

Kanun Ne Diyor? Anlaşmalı Boşanmada Ret ve Dönüşümün Dayanakları

Anlaşmalı boşanmanın reddi veya çekişmeli davaya dönüşmesi, birkaç kanun hükmünün birlikte uygulanmasının sonucudur. TMK m.166/3 tek bir fıkra olmasına rağmen dört ayrı şart içerir; bu şartlardan biri eksik kaldığında anlaşmalı boşanma kararı verilemez. Usul hükümleri ise duruşmaya gelinmemesinin, kanun yolunun ve kesinleşmenin sonuçlarını belirler.

2) Anlaşmalı Boşanma Hangi Hâllerde Reddedilir?

a) Evlilik bir yılını doldurmamışsa

TMK m.166/3’ün ilk ve en katı şartı bir yıllık evlilik süresidir. Süre resmî nikâh tarihinden dava tarihine kadar hesaplanır. Bir yılın dolmasına bir gün kalmış olsa dahi şart gerçekleşmemiş sayılır ve anlaşmaya dayanılarak boşanma kararı verilemez. Bu durumda TMK m.166/3’teki karine işlemez; boşanma ancak evlilik birliğinin temelinden sarsılması (TMK m.166/1-2) ya da varsa özel boşanma sebepleri delillerle ispatlanırsa çekişmeli boşanma olarak mümkündür. Tarafların “anlaştık” beyanı bu incelemede hâkimi bağlamaz (TMK m.184); temelden sarsılma ispatlanamazsa dava reddedilir. Yargıtay da bir yılı dolmamış evlilikte, birliğin temelinden sarsılıp sarsılmadığı araştırılmadan tarafların anlaşmasına dayanılarak verilen boşanma kararını kanun yararına bozmuştur (karar Ocak 2010’da basına yansımıştır).

b) Taraflar duruşmada bizzat hazır bulunmazsa

Hâkimin tarafları bizzat dinlemesi zorunlu olduğundan, anlaşmalı boşanmada vekil ile temsil yeterli değildir. Eşlerin duruşmaya bizzat katılıp beyanda bulunması gerekir. Geçerli mazeret hâlinde duruşma ertelenebilir; ancak tarafların katılmaması hâlinde boşanma kararı verilemez. Her iki taraf da gelmezse dosya işlemden kaldırılır; üç ay içinde yenilenmezse dava açılmamış sayılır (HMK m.150). Taraflardan yalnızca biri gelirse anlaşmalı boşanma kararı verilemez; gelen tarafın talebiyle yargılama, gelmeyen tarafın yokluğunda sürdürülebilir. Ayrıntılar için duruşmaya katılmamanın sonuçları rehberimize bakabilirsiniz.

c) Taraflardan biri beyanından döner veya imzadan kaçınırsa

Duruşmada hâkim, dosyaya sunulan protokolü ve tarafların beyanlarını okur, tutanağı taraflara imzalatır. Beyanlar okunmadan ve teyit edilmeden boşanmaya karar verilemez. Taraflardan biri tutanağı imzalamaktan kaçınır ya da anlaşmadan vazgeçtiğini beyan ederse, anlaşmalı boşanma gerçekleşmez; bu durum tutanağa geçirilir ve dava çekişmeli boşanma olarak yürümeye başlar.

d) Hâkim protokolde değişiklik yapar, taraflar kabul etmezse

TMK m.166/3, hâkime protokole müdahale yetkisi verir: hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Ancak bu değişikliklerin bağlayıcı olabilmesi taraflarca da kabul edilmesine bağlıdır. Kanun, boşanmaya hükmedilebilmesini açıkça “bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâline” bağlamıştır. Taraflar hâkimin önerdiği düzeltmeyi kabul etmezse protokol onaylanmaz ve anlaşmalı boşanma talebi reddedilir.

e) Protokol çocuğun üstün yararına aykırıysa

Hâkimin denetimi özellikle velayet ve kişisel ilişki maddelerinde yoğunlaşır. Çocukla kişisel ilişki gün ve saatleri yerleşik uygulamaya aykırı biçimde düzenlendiğinde, velayet konusunda belirsizlik bırakıldığında ya da iştirak nafakasından feragat edildiğinde protokol olduğu hâliyle kabul edilmez. İştirak nafakası çocuğun hakkıdır; anne veya baba bu haktan çocuk adına feragat edemez.

f) Malî sonuçlar protokolde eksik bırakılmışsa

Protokolün boşanmanın malî sonuçlarını (maddî ve manevî tazminat, yoksulluk nafakası) kapsaması gerekir. Talep bulunmasa dahi bu kalemler hakkında “talep yoktur / feragat edilmiştir” şeklinde açık bir irade beyanı yer almalıdır. Boşluk bırakılan protokoller, düzeltme talebine ve düzeltilmezse redde konu olur.

Hâkim Protokolde Neleri Denetler? Kalem Kalem Ret Riski

TMK m.166/3, hâkime protokolü yalnızca okuyup onaylama değil, içeriğini denetleme görevi verir. Boşanmanın fer’î sonuçlarına ilişkin anlaşmalar hâkim onaylamadıkça geçerli olmadığından (TMK m.184), protokoldeki her kalem hâkimin önüne bir soru olarak gelir: düzenleme açık mı, uygulanabilir mi ve çocuğun yararına uygun mu? Aşağıdaki tablo, uygulamada en çok düzeltme istenen kalemleri ve eksikliğin sonucunu gösterir.

Hâkimin değişiklik önerisi, protokolün “reddedilmesi” değildir; anlaşmayı kurtarma imkânıdır. Taraflar öneriyi duruşmada kabul ederse boşanmaya karar verilir. Bu nedenle duruşmaya, hangi maddelerde esneklik gösterilebileceği önceden konuşulmuş olarak gitmek, davanın tek duruşmada sonuçlanma ihtimalini artırır. Protokolün hazırlanmasına ilişkin ayrıntılar için anlaşmalı boşanma protokolü örneğimize bakabilirsiniz.

3) Ret Kararı Verilirse Evlilik Devam mı Eder?

Anlaşmalı boşanma talebinin reddi, evliliğin sürdürülmesine karar verildiği anlamına gelmez. Burada iki farklı ihtimal ayrılmalıdır:

• Şart eksikliği (örneğin bir yıllık sürenin dolmaması): Anlaşmalı boşanma kararı verilemez. Dava genel boşanma sebebi yönünden delillerle incelenir; evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı ispatlanamazsa reddedilir ve taraflar şartlar oluştuğunda yeniden dava açabilir.
• Anlaşmanın bozulması nedeniyle: Taraflardan biri anlaşmadan döndüğünde dava kural olarak sona ermez; çekişmeli boşanma davası olarak görülmeye devam eder. Taraflar iddia ve savunmalarını sunar, delillerini bildirir, tanık dinletir; yargılama genel usule göre yürür.

Bu ayrım pratikte önemlidir: anlaşmalı boşanmadan vazgeçen taraf, davadan kurtulmuş olmaz. Aksine, kusur tartışmasının ve delil değerlendirmesinin yapıldığı, çok daha uzun sürecek bir yargılamanın içine girmiş olur.

4) Boşanma Kararı Verildikten Sonra Protokolden Dönülebilir mi?

Anlaşmalı boşanma kararı verildikten sonra dahi taraflar kanun yoluna (istinaf) başvurarak anlaşmadan dönebilir; Yargıtay bu imkânın karar kesinleşinceye kadar sürdüğünü kabul etmektedir (Yargıtay 2. HD, 19.10.2021, E.2021/8338, K.2021/7386). Yargıtay uygulamasında, eşlerin boşanmanın malî sonuçlarına ve çocukların durumuna ilişkin irade beyanlarından dönmelerini engelleyen bir kanunî düzenleme bulunmadığı kabul edilmektedir. Karar bu yolla kaldırıldığında, taraflar açıkça davadan feragat etmedikçe dava ortadan kalkmaz; anlaşmalı boşanma davası çekişmeli boşanma davasına dönüşür.

Bu nedenle anlaşmalı boşanmada kararın kesinleşmesi belirleyicidir. Kesinleşmeden önce protokolün bağlayıcılığı tam değildir; kesinleşmeden sonra ise protokol mahkeme kararının parçası olarak bağlayıcı hâle gelir. Aile hukukuna ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez (HMK m.350/2).

Anlaşmadan Dönme ve Kesinleşme: Yargıtay Ne Diyor?

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, anlaşmalı boşanma yönünde oluşan karar kesinleşinceye kadar tarafların anlaşmadan dönebileceğini ve bu durumda davanın TMK m.166/1-2 kapsamında çekişmeli boşanma davası olarak görülmesi gerektiğini kabul etmektedir (Yargıtay 2. HD, 19.10.2021, E.2021/8338, K.2021/7386). Aynı ilke 2026 yılında da tekrarlanmıştır (Yargıtay 2. HD, 14.01.2026, E.2025/5443, K.2026/277). Daire ayrıca kanun yolu aşamasında sunulan bir protokolün değerlendirilmesi gerektiğini, ancak taraflar bizzat çağrılıp iradeleri teyit edilmeden bu protokole göre karar verilemeyeceğini belirtmiştir (Yargıtay 2. HD, 06.10.2025, E.2025/6954, K.2025/8288).

Dönme imkânının kesinleşmeyle kapanması, kesinleşme anını belirleyici kılar. İstinaf süresi kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (HMK m.345). Taraflar ilamın kendilerine tebliğinden önce istinaf yoluna başvurma hakkından feragat edemez (HMK m.349/1); bu nedenle duruşma sonunda alınan “istinaf hakkımızdan feragat ediyoruz” beyanı, gerekçeli karar tebliğ edilmeden kararı kesinleştirmez. Başvuru yapıldıktan sonra feragat edilirse dosya bölge adliye mahkemesine gönderilmez ve başvuru feragat nedeniyle reddedilir (HMK m.349/2). Aile hukukuna ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemediğinden (HMK m.350/2), protokoldeki boşanmaya bağlı yükümlülüklerin uygulanması da kesinleşmeyi bekler.

Konunun ayrıntıları için anlaşmalı boşanmada iradeden dönme rehberimize ve boşanma kararının kesinleşmesi rehberimize bakabilirsiniz.

5) Ret Kararına Karşı Ne Yapılabilir?

1. Eksikliği gidererek yeniden başvurmak. Süre şartı nedeniyle reddedilmişse bir yıl dolduktan sonra, protokol eksikliği nedeniyle reddedilmişse düzeltilmiş protokolle yeni dava açılabilir.
2. İstinaf yoluna başvurmak. Ret kararının usule veya esasa aykırı olduğu düşünülüyorsa istinaf kanun yoluna gidilebilir; süre, kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (HMK m.345).
3. Çekişmeli olarak devam etmek. Anlaşma bozulmuşsa dava zaten çekişmeli olarak sürer; bu aşamada delil listesi ve tanık bildirimi süreleri kritik hâle gelir.

Ret veya Çıkmaz Sonrası Yol Haritası

Anlaşmalı boşanmanın gerçekleşmemesi farklı sebeplerden kaynaklanabilir ve her sebebin sonucu farklıdır. Bazı durumlarda dava aynı dosyada çekişmeli olarak sürer, bazılarında ise dosya kapanır ve yeniden dava açmak gerekir. Hangi durumda olduğunuzu doğru tespit etmek, süre kaybını önler.

Dönüşüm tek yönlü değildir. Çekişmeli olarak açılmış bir davada da, evlilik en az bir yıl sürmüşse, davalı eşin davayı kabul etmesi ve iki tarafın boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hakkında anlaşması hâlinde TMK m.166/3 uygulanabilir. Bu durumda da hâkimin tarafları bizzat dinlemesi ve düzenlemeyi uygun bulması gerekir. Yargıtay, kanun yolu aşamasında sunulan protokolün de değerlendirilmesi gerektiğini, ancak taraflar bizzat dinlenmeden karar verilemeyeceğini kabul etmiştir (Yargıtay 2. HD, 06.10.2025, E.2025/6954, K.2025/8288). Bu yolun ayrıntıları için çekişmeli davanın anlaşmalıya dönüşmesi rehberimize bakabilirsiniz.

Ret Kararı Kesinleşirse: TMK m.166/4 ve Bir Yıllık Süre

Anlaşmalı boşanma talebi gerçekleşmeyen ve çekişmeli olarak da temelden sarsılma ispatlanamadığı için reddedilen bir dava, evliliği kalıcı olarak sürdürmez. Boşanma sebeplerinden herhangi biriyle açılmış davanın reddine karar verilmesi ve bu kararın kesinleştiği tarihten başlayarak bir yıl geçmesi hâlinde, her ne sebeple olursa olsun ortak hayat yeniden kurulamamışsa evlilik birliği temelden sarsılmış sayılır ve eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilir (TMK m.166/4).

Bu süre eskiden üç yıldı. Anayasa Mahkemesi üç yıllık süreyi içeren fıkrayı iptal etmiş (AYM, 22.02.2024, E.2023/116, K.2024/56; RG 19.04.2024, S.32522), süre 7532 sayılı Kanunun 13. maddesiyle bir yıla indirilmiştir. Bir yıllık sürenin Anayasa’ya aykırı olduğu iddiasıyla yapılan itiraz ise oy çokluğuyla reddedilmiştir (AYM, 12.02.2026, E.2025/203, K.2026/39; RG 17.04.2026, sayı 33227). Bu nedenle ret kararının kesinleştiği tarih not edilmeli; bir yıl dolduğunda ve ortak hayat kurulamamışsa, kusur tartışmasına girilmeden bu hükme dayanılarak yeniden dava açılabilir. Ayrıntılar için reddedilen boşanma sonrası fiili ayrılık rehberimize bakabilirsiniz.

Protokol ve Mal Paylaşımı: Hukuk Genel Kurulunun 2025 Kararı

Anlaşmalı boşanmanın en çok sonradan tartışılan yönü mal rejimidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, bu konuda yol gösterici bir karar vermiştir (YHGK, 10.09.2025, E.2024/2-7, K.2025/498). Kurul çoğunluğuna göre feragatin somutlaştırılmış bir hakla ilgili, kayıtsız şartsız ve kuşkuya yer vermeyecek biçimde açık olması gerekir. Anlaşmada ayrıca yer verilmemişse, tarafların sırf anlaşmalı olarak boşanmış olmaları mal rejimini tasfiye ettikleri anlamına gelmez; anlaşma metninde soyut, muğlak ve her anlama gelebilen ifadeler kullanılmamalıdır. Buna karşılık usulüne uygun yapılan bir anlaşmayla boşanma davası sonuçlanmış ve karar kesinleşmişse, aynı konuda yeniden tasfiye talebinde bulunmak dürüst davranma kuralına aykırı olur.

Somut olayda protokolde ve hüküm fıkrasında mal rejiminin tasfiyesine ilişkin bir düzenleme yoktu; tarafların duruşmadaki “paylaşacak malımız yoktur” beyanları tek başına feragat sayılmadı ve direnme kararı bozuldu. Karşı oyda ise bu beyanların mahkeme içi ikrar olduğu ve tasfiyenin gerçekleştiği savunulmuştur. Kararın pratik dersi açıktır: protokolde mal rejimi ya ayrıntılı biçimde tasfiye edilmeli ya da açıkça saklı tutulmalıdır. Ayrıntılar için anlaşmalı boşanmada mal paylaşımı ve feragat rehberimize bakabilirsiniz.

Örnek Olay: Hâkimin Önerdiği Değişiklik Kabul Edilmezse

Bu örnek, anlaşmalı boşanmada “ret” denilen sonucun çoğu zaman bir son değil, bir yol ayrımı olduğunu gösterir: taraflar ya hâkimin önerisiyle anlaşmayı tamamlar ya da çok daha uzun sürecek çekişmeli yargılamaya girer.

Anlaşmalı Boşanmanın Reddine Yol Açan Sık Hatalar

1. Bir yıl dolmadan dava açmak. Süre resmî nikâh tarihinden dava tarihine kadar hesaplanır; eksik süreyle anlaşmalı boşanma kararı verilemez (TMK m.166/3).
2. Duruşmaya yalnızca avukat göndermek. Hâkim tarafları bizzat dinlemek zorundadır; Yargıtay görüntülü aramayla alınan beyanı da yeterli görmemiştir.
3. Protokolü taraflar yerine avukatlara imzalatmak. Yargıtay, taraflarca imzalanmamış protokole dayanan boşanma kararını kanun yararına bozmuştur.
4. İştirak nafakasından feragat etmek. İştirak nafakası çocuğun yararınadır; hâkim düzenleme ister (TMK m.182).
5. Tazminat ve yoksulluk nafakası konusunda sessiz kalmak. Talep veya feragat iradesi açıkça yazılmalıdır (TMK m.174, m.175).
6. Mal rejimini muğlak bir cümleyle geçiştirmek. Feragat ancak açık ve kayıtsız şartsız ise sonuç doğurur (YHGK, 10.09.2025, E.2024/2-7, K.2025/498).
7. Duruşmadaki feragat beyanını kesinleşme sanmak. İlamın tebliğinden önce istinaf hakkından feragat edilemez (HMK m.349/1).
8. Kesinleşmeden protokolü uygulamaya koymak. Aile hukukuna ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez (HMK m.350/2).
9. Hâkimin değişiklik önerisini düşünmeden reddetmek. Öneri reddedilirse dava çekişmeli olarak sürer ve yargılama uzar.

6) Reddi Önlemek İçin Kontrol Listesi

• ☑ Resmî nikâh tarihinden itibaren bir yıl dolmuş mu?
• ☑ Dava birlikte mi açıldı, yoksa diğer eş davayı kabul edecek mi?
• ☑ Her iki taraf da duruşmaya bizzat katılacak mı?
• ☑ Protokolde velayet, kişisel ilişki günleri ve iştirak nafakası açık ve ölçülebilir biçimde yazıldı mı?
• ☑ Maddî tazminat, manevî tazminat ve yoksulluk nafakası hakkında irade beyanı (talep/feragat) var mı?
• ☑ Nafakanın her yıl artış oranı belirlendi mi? (Oran yazılmazsa her yıl yeniden artırım davası riski doğar; TMK m.176.)
• ☑ Mal paylaşımı konusunda düzenleme yapıldı mı, yapılmadıysa bunun sonucu değerlendirildi mi? (Feragat ancak açık ve kayıtsız şartsız yazılırsa sonuç doğurur.)
• ☑ Protokol somut olaya uyarlandı mı, yoksa hazır şablon mu?

Sıkça Sorulan Sorular

Anlaşmalı boşanma reddedilirse dava biter mi?

Ret sebebine göre değişir. Bir yıllık süre şartı eksikse anlaşmaya dayanılarak boşanma kararı verilemez; dava genel boşanma sebebi yönünden delillerle incelenir ve temelden sarsılma ispatlanamazsa reddedilir. Anlaşmanın bozulması nedeniyle anlaşmalı boşanmaya karar verilemiyorsa dava sona ermez, çekişmeli boşanma davası olarak görülmeye devam eder.

Evlilik bir yılını doldurmadan anlaşmalı boşanma mümkün mü?

Hayır. TMK m.166/3 en az bir yıllık evlilik süresini aramaktadır ve süre resmî nikâh tarihinden dava tarihine kadar hesaplanır. Süre dolmadan açılan davada anlaşmaya dayanılarak boşanmaya karar verilemez; boşanma ancak evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı delillerle ispatlanırsa çekişmeli boşanma olarak mümkündür.

Duruşmaya avukatımı göndersem olur mu?

Olmaz. Hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi kanunî bir zorunluluktur. Eşlerin duruşmada bizzat hazır bulunması gerekir; yalnızca vekil ile temsil boşanma kararı verilmesine yetmez.

Hâkim protokolde değişiklik yapabilir mi?

Evet. TMK m.166/3 uyarınca hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Ancak boşanmaya hükmedilebilmesi için bu değişikliklerin taraflarca da kabul edilmesi gerekir; kabul edilmezse talep reddedilir.

Duruşmada fikrimi değiştirirsem ne olur?

Beyanınızdan dönmeniz veya tutanağı imzalamaktan kaçınmanız hâlinde anlaşmalı boşanma gerçekleşmez. Bu durum tutanağa geçirilir ve dava çekişmeli boşanma davası olarak devam eder; taraflar delillerini sunarak yargılamaya devam eder.

Karar verildikten sonra protokolden dönebilir miyim?

Karar kesinleşmeden önce istinaf kanun yoluna başvurarak anlaşmadan dönmek mümkündür. Bu hâlde açıkça feragat edilmedikçe dava ortadan kalkmaz, çekişmeli boşanma davasına dönüşür. Karar kesinleştikten sonra protokol mahkeme kararı niteliği kazanır.

Protokolde mal paylaşımına yer verilmemesi hak kaybı yaratır mı?

Protokolde mal paylaşımına yer verilmemesi tek başına bu hakkın kaybedildiği anlamına gelmez; mal rejiminin tasfiyesi ayrı bir dava konusudur. Ancak belirsizlik ileride ayrı bir yargılamaya yol açacağından, protokolde bu konudaki iradenin açıkça yazılması tavsiye edilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, protokolde düzenleme yokken duruşmadaki “paylaşacak malımız yoktur” beyanının tek başına mal rejiminden feragat sayılamayacağını kabul etmiştir (YHGK, 10.09.2025, E.2024/2-7, K.2025/498).

Eşim anlaşmalı boşanma duruşmasına gelmezse ne olur?

Hâkim tarafları bizzat dinleyemediği için anlaşmalı boşanma kararı verilemez. Gelen tarafın talebiyle yargılama gelmeyen tarafın yokluğunda sürdürülebilir; her iki taraf da gelmezse dosya işlemden kaldırılır ve üç ay içinde yenilenmezse dava açılmamış sayılır (HMK m.150).

Anlaşmalı boşanmada anlaşmadan ne zamana kadar dönülebilir?

Yargıtay 2. Hukuk Dairesine göre karar kesinleşinceye kadar. Dönme hâlinde dava TMK m.166/1-2 kapsamında çekişmeli boşanma davası olarak görülür (Yargıtay 2. HD, 19.10.2021, E.2021/8338, K.2021/7386; Yargıtay 2. HD, 14.01.2026, E.2025/5443, K.2026/277).

Duruşmada istinaftan feragat edersek karar o gün kesinleşir mi?

Hayır. Taraflar ilamın kendilerine tebliğinden önce istinaf yoluna başvurma hakkından feragat edemez (HMK m.349/1). Gerekçeli karar tebliğ edildikten sonra feragat edilebilir; aksi hâlde iki haftalık istinaf süresinin dolması beklenir (HMK m.345).

Protokolde mal paylaşımı yazmıyorsa sonradan dava açabilir miyim?

Kural olarak evet. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, anlaşmada ayrıca yer verilmemişse tarafların sırf anlaşmalı olarak boşanmış olmalarının mal rejimini tasfiye ettikleri anlamına gelmediğini, feragatin açık ve kayıtsız şartsız olması gerektiğini belirtmiştir (YHGK, 10.09.2025, E.2024/2-7, K.2025/498).

Protokolü avukatımızın imzalaması yeterli mi?

Hayır. Yargıtay, taraflarca değil avukatlarca imzalanan protokole ve görüntülü aramayla alınan beyana dayanılarak verilen anlaşmalı boşanma kararını kanun yararına bozmuştur. Protokolün taraflarca imzalanması ve duruşmada bizzat teyit edilmesi gerekir (TMK m.166/3).

Hâkim protokolü değiştirirse bunu kabul etmek zorunda mıyız?

Hayır, ancak kabul edilmezse anlaşmalı boşanma kararı verilemez. TMK m.166/3’e göre hâkimin yaptığı değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur; kabul edilmezse dava çekişmeli olarak sürer.

Anlaşmalı boşanma kararı kesinleşmeden protokoldeki yükümlülükler istenebilir mi?

Aile hukukuna ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez (HMK m.350/2). Bu nedenle boşanmaya bağlı yükümlülüklerin uygulanması için kararın kesinleşmesi beklenir.

Anlaşmalı boşanma davam reddedildi; tekrar ne zaman dava açabilirim?

Ret kararının kesinleştiği tarihten başlayarak bir yıl geçmiş ve ortak hayat yeniden kurulamamışsa, evlilik birliği temelden sarsılmış sayılır ve eşlerden birinin istemiyle boşanmaya karar verilir (TMK m.166/4). Süre 7532 sayılı Kanunla üç yıldan bir yıla indirilmiş, Anayasa Mahkemesi bir yıllık süreye yönelik itirazı reddetmiştir (AYM, 12.02.2026, E.2025/203, K.2026/39).