📜 Dayanak Mevzuat
- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.10 — Kat mülkiyeti ve kat irtifakının resmî senet ve tescille doğması
- KMK m.19 — Ortak yerlerde inşaat ve tadilatta beşte dört yazılı rıza
- KMK m.20 — Ortak giderlere katılma ve aylık yüzde beş gecikme tazminatı
- KMK m.25 — Çekilmez hâlde kat mülkiyetinin devri
- KMK m.29 ve 30 — Toplantı çağrısı, toplantı ve karar yeter sayıları
- KMK m.31 — Oy hakkı, üçte bir sınırı ve vekâlet sınırları
- KMK m.32 ve 33 — Kararların bağlayıcılığı ve iptal davası
- KMK m.34 vd. — Yönetici, denetçi ve sorumluluk rejimi
- KMK m.24, 28, 42-45 — Oybirliği, beşte dört ve sayı ile arsa payı çoğunluğu gerektiren işler
- KMK m.36 ve 38/2 — Karar defterinin tutulması ve iptal davasında yöneticiye husumet
- KMK Ek m.1 ve 6325 sayılı HUAK m.18/B-1-c — Sulh hukuk mahkemesinin görevi ve dava şartı arabuluculuk
⚡ Net Cevap: Kat mülkiyeti uyuşmazlıklarının neredeyse tamamı üç sayıya dayanır. Toplantı: kurul, kat maliklerinin sayı ve arsa payı bakımından yarısından fazlasıyla toplanır ve oy çokluğuyla karar verir; ilk toplantı yapılamazsa ikinci toplantıda yeter sayı katılanların salt çoğunluğudur. İptal: aleyhe oy kullanan karar tarihinden, katılmayan öğrenmeden itibaren bir ay, her hâlde karar tarihinden altı ay içinde sulh mahkemesine başvurur. Ortak alan: tadilat için beşte dördün yazılı rızası gerekir. Aidat gecikmesinde ise aylık yüzde beş gecikme tazminatı işler.
Apartman ve site uyuşmazlıkları küçük görünür, hızla büyür. Bir aidat kalemi, bir balkon kapatma veya bir kurul kararı; komşuluk ilişkisini bitirir, icra takibine dönüşür, bazen dairenin devri istemine kadar gider.
Bu rehber, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun uygulamada en çok işleyen hükümlerini bir araya getirir: kurul nasıl toplanır, karar nasıl alınır ve iptal edilir, aidat nasıl tahsil edilir, ortak alanda ne yapılabilir ve hangi aşamada hangi dilekçe verilir.
Kat Mülkiyeti Nasıl Kurulur?
Temel kural tek cümledir: kat mülkiyeti ve kat irtifakı resmî senetle ve tapu siciline tescil ile doğar.
Buradan çıkan iki sonuç vardır:
- Kısmi kuruluş mümkün değildir. Anagayrimenkulün tümünün mülkiyeti kat mülkiyetine çevrilmeden, o gayrimenkulün yalnız bir veya birkaç bölümü üzerinde kat mülkiyeti kurulamaz.
- Fiilî kullanım yetmez. Yıllardır oturuyor olmak, tapuda kat mülkiyeti kurulduğu anlamına gelmez. Tapu kaydında kat irtifakı mı kat mülkiyeti mi yazdığı mutlaka kontrol edilmelidir.
Kat irtifakı, yapı henüz tamamlanmadan arsa payı üzerinde kurulur. Kat mülkiyetine geçiş için kanunda öngörülen belgeler gerekir ve bunun ön koşulu çoğu zaman yapı kullanma izin belgesidir. İskân alınamıyorsa geçiş tıkanır; bu durumda sorunun kaynağı genellikle giderilmemiş bir ruhsat aykırılığıdır.
Bir başka yol daha vardır: kat mülkiyetine konu olmaya elverişli bir gayrimenkul üzerindeki ortaklığın giderilmesi davalarında, mirasçılardan veya ortak maliklerden biri paylaşmanın kat mülkiyeti kurulması ve bağımsız bölümlerin tahsisi suretiyle yapılmasını isterse; hâkim, mülkiyetin kat mülkiyetine çevrilmesine ve paylar denkleştirilmek suretiyle bağımsız bölümlerin ortaklara ayrı ayrı tahsisine karar verebilir.
Geçiş süreci için kat irtifakından kat mülkiyetine geçiş yazımıza bakılabilir.
Tapunuzda kat irtifakı yazıyorsa sebebini araştırın
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Kurul Nasıl Toplanır? İki Ölçüt Birlikte Aranır
Uygulamada en çok karar bu aşamada sakatlanır, çünkü yeter sayı yalnızca kişi sayısıyla hesaplanır.
Kanun iki ölçütü birlikte arar: kat malikleri kurulu, kat maliklerinin sayı ve arsa payı bakımından yarısından fazlasıyla toplanır ve oy çokluğuyla karar verir.
Yani on bağımsız bölümlü bir apartmanda altı malikin toplantıya gelmesi tek başına yeterli değildir; bu maliklerin arsa paylarının toplamının da yarıyı aşması gerekir. Dükkânı veya birden fazla dairesi olan bir malikin katılmaması, sayı çoğunluğu sağlansa dahi toplantıyı düşürebilir.
İkinci toplantı farklı işler. Yeter sayının sağlanamaması nedeniyle ilk toplantının yapılamaması hâlinde, ikinci toplantı en geç on beş gün sonra yapılır. Bu toplantıda karar yeter sayısı katılanların salt çoğunluğudur. Kanunda yeter sayı için ayrıca konulmuş hükümler saklıdır.
Buradaki incelik şudur: ikinci toplantı için kanun ayrı bir toplantı yeter sayısı öngörmemiştir. Bu nedenle ikinci toplantı, katılanlarla yapılır ve karar katılanların salt çoğunluğuyla alınır. Uygulamada yönetimlerin en sık düştüğü hata, ikinci toplantıda da ilk toplantının nisabını aramak veya tersine, ilk toplantıda ikinci toplantının kolaylığını uygulamaktır.
Çağrı Usulü: Olağan Toplantı, On Beş Gün ve Yedi Gün Kuralı
Karar ne kadar isabetli olursa olsun, çağrı usulsüzse iptal riski taşır. KMK m.29 iki ayrı toplantı türü öngörür.
Olağan toplantı. Kurul, yılda bir defadan az olmamak üzere yönetim planında gösterilen zamanlarda, böyle bir zaman gösterilmemişse her takvim yılının ilk ayı içinde toplanır. Toplu yapılarda kurullar en geç iki yılda bir, yönetim planında zaman yoksa ikinci takvim yılının ilk ayında toplanır.
Önemli sebeple toplantı. Önemli bir sebep çıktığında yöneticinin, denetçinin veya kat maliklerinin üçte birinin istemi üzerine, toplantı için istenen tarihten en az on beş gün önce bütün kat maliklerine imzalattırılacak bir çağrı veya taahhütlü mektupla ve toplantı sebebi de bildirilerek kurul her zaman toplanabilir.
İkinci toplantı. İlk çağrı yapılırken, birinci toplantıda yeter sayı sağlanamazsa ikinci toplantının nerede ve hangi tarihte yapılacağı da belirtilir. KMK m.29 uyarınca ilk toplantı ile ikinci toplantı arasındaki süre yedi günden az olamaz; m.30 uyarınca ise ikinci toplantı en geç on beş gün sonra yapılır. Yani ikinci toplantı ilk toplantıdan sonraki yedinci ile on beşinci gün arasına konulmalıdır. Aynı gün veya ertesi gün yapılan “ikinci toplantı” bu kurala aykırıdır.
Çağrının denetlenmesinde bakılacaklar: tüm maliklere ulaşılmış mı, önemli sebeple toplantıda on beş günlük süreye uyulmuş ve sebep bildirilmiş mi, ikinci toplantı yeri ve tarihi yazılmış mı, iki toplantı arasındaki süre yedi ile on beş gün arasında mı? Yönetim planı ve yönetici seçimi için yönetim planı ve yönetici seçimi yazımıza bakılabilir.
Oy Hakkı: Az Bilinen Üç Sınır
Bu başlık, büyük siteler ve çok daireli yapılarda kararı doğrudan değiştirir; buna rağmen çoğu toplantıda hiç gündeme gelmez.
1. Bir bağımsız bölüm, bir oy. Her kat maliki, arsa payı oranına bakılmaksızın bir tek oy hakkına sahiptir. Büyük daire sahibinin oyu daha ağır değildir. Birden fazla bağımsız bölümü olan malik, her bölüm için ayrı oy hakkına sahiptir.
2. Üçte bir tavanı. Bir malikin sahip olduğu bağımsız bölümlerin sayısı ne olursa olsun, kullanacağı oy sayısı bütün oyların üçte birinden fazla olamaz. Oy hesabı yapılırken kesirler göz önüne alınmaz. Bu hüküm, projedeki dükkânların veya çok sayıda dairenin tek elde toplandığı yapılarda kurulun tek kişiye teslim olmasını engeller.
3. Vekâlet sınırı. Kat maliklerinden biri oyunu yetkili vekil eliyle kullanabilir. Ancak bir kişi, oy sayısının yüzde beşinden fazlasını kullanmak üzere vekil tayin edilemez. İstisnası vardır: kırk ve daha az sayıdaki kat mülkiyetine tabi taşınmazlarda bir kişi en fazla iki kişiye vekâlet edebilir.
Bir kural daha: alınacak karar doğrudan doğruya kendini ilgilendiren kat maliki görüşmelerde hazır bulunabilir, fakat oya katılamaz. Yöneticinin ibrası veya bir malikle yapılacak sözleşme gibi konularda bu hüküm işler ve gözden kaçtığında karar sakatlanır.
Vekâletle toplanan oyların sınırı aşılmış olabilir
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Hangi İş Hangi Çoğunlukla? KMK’da Nisap Haritası
KMK m.30 genel yeter sayıyı düzenler ve “bu kanunda yeter sayı için ayrıca konulmuş olan hükümler saklıdır” der. Uygulamada kararların önemli bir kısmı, genel nisapla alınamayacak işlerde genel nisap uygulandığı için iptal edilir. Aşağıdaki tablo KMK’daki özel nisapları bir araya getirir.
Kat Mülkiyeti Kanunu’nda Karar ve Rıza Nisapları
| İş | Gereken nisap | Dayanak |
|---|---|---|
| Olağan yönetim kararları | Sayı ve arsa payı bakımından yarıdan fazlasıyla toplanma, oy çokluğu; ikinci toplantıda katılanların salt çoğunluğu | KMK m.30 |
| Yönetici ve denetçi seçimi | Sayı ve arsa payı çoğunluğu; sekiz ve daha fazla bağımsız bölümde yönetici zorunlu | KMK m.34, m.41 |
| Ortak yerde inşaat, onarım, tesis, farklı renkte dış boya | Bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası; acil onarım ve güçlendirme mahkemece tespit edilmişse rıza aranmaz | KMK m.19/2 |
| Yönetim planının değiştirilmesi | Bütün kat maliklerinin beşte dördü | KMK m.28 |
| Ortak yerde yenilik ve ilaveler; ısı yalıtımı ve ısıtma sistemi dönüşümü | Sayı ve arsa payı çoğunluğu | KMK m.42 |
| Engelli için proje tadili | Üç ay içinde toplantıda sayı ve arsa payı çoğunluğu; olmazsa komisyon raporuyla | KMK m.42 |
| Lüks veya çok masraflı yenilik | Katılmak istemeyen malik gidere katılmaz | KMK m.43 |
| Kat ilavesi, çekme kat yerine tam kat, sonradan bağımsız bölüm yapımı | Oybirliği ve arsa paylarının oybirliğiyle yeniden tespiti | KMK m.44 |
| Anagayrimenkulün bir hakla kayıtlanması, arsanın bölünüp devri, dış duvar ve çatının reklam için kiralanması | Bütün kat maliklerinin oybirliği | KMK m.45 |
| Meskende eğlence, gıda, imalathane, dükkân gibi yerlerin açılması | Oybirliği | KMK m.24 |
| Kat mülkiyetinin devri davasının açılması | Aksi kararlaştırılmamışsa sayı ve arsa payı çoğunluğu | KMK m.25 |
Oy hesabında KMK m.31’deki sınırlar da uygulanır: her bağımsız bölüm bir oy, tek malikin oyu bütün oyların üçte birini aşamaz, kendisini doğrudan ilgilendiren kararda malik oya katılamaz. Beşte dört ve oybirliği aranan işlerde oran toplantıya katılanlara göre değil, bütün kat maliklerine göre hesaplanır.
Karar Kimleri Bağlar?
Anagayrimenkul; kat malikleri kurulu tarafından, sözleşme, yönetim planı ve kanun hükümleri uyarınca verilecek kararlara göre yönetilir.
Kararların bağlayıcılığı geniştir: bütün kat malikleriyle külli ve cüzi halefleri, yönetici ve denetçiler kurul kararlarına uymakla yükümlüdür.
“Cüzi halef” ifadesi, daire alıcısını doğrudan ilgilendirir: daireyi sonradan satın alan kişi de önceki kararlarla bağlıdır. Alım öncesinde karar defterinin incelenmesi bu yüzden önemlidir; alınmış bir tadilat kararı, ödenmemiş bir gider payı veya sürmekte olan bir uyuşmazlık yeni malike geçer.
Kararların ispat aracı karar defteridir. KMK m.32 uyarınca kurul kararları, sayfaları sırayla numaralanmış ve her sayfası noter mührüyle tasdikli bir deftere yazılır ve toplantıda bulunan bütün kat maliklerince imzalanır; karara aykırı oy verenler aykırılığın sebebini belirterek imza atar. Bir konuda ileride çıkan uyuşmazlık, karar defterinde aynı konuda daha önce verilmiş bir karar varsa kural olarak ona göre çözülür. KMK m.36 uyarınca yönetici; kararları, yapılan ihtar ve tebligatın özetini ve bütün giderleri bu deftere tarih sırasıyla yazmak, belgeleri dosyada saklamak ve defteri her takvim yılının bitiminden itibaren bir ay içinde notere kapattırmak zorundadır.
Bu nedenle daire alırken üç belge istenmelidir: yönetim planı, son iki yılın karar defteri ve aidat borcu bulunmadığına dair yazı.
Kurul Kararının İptali: Bir Ay ve Altı Ay
Karar hukuka aykırıysa yolu açıktır; ancak süreler kısadır ve kimin ne zaman dava açabileceği farklıdır.
- Toplantıda aleyhe oy kullanan kat maliki: karar tarihinden başlayarak bir ay içinde.
- Toplantıya katılmayan kat maliki: kararı öğrenmesinden başlayarak bir ay içinde.
- Her hâlde: karar tarihinden başlayarak altı ay içinde.
Dava, anagayrimenkulün bulunduğu yerdeki sulh mahkemesinde açılır. KMK m.33 son cümlesi uyarınca kurul kararının yok veya mutlak butlanla hükümsüz sayıldığı durumlarda bu süreler aranmaz; yeter sayı hiç oluşmadan alınmış veya kanunun oybirliği aradığı bir işte çoğunlukla alınmış kararlar bu tartışmanın tipik örnekleridir. Ancak bir kararın butlan mı iptal edilebilirlik mi taşıdığı her dosyada ayrıca değerlendirildiğinden bir aylık süreye uymak en güvenli yoldur.
Husumet ve giderler. KMK m.38/2 uyarınca kurul kararlarının iptaline ilişkin davalar, kat maliklerini temsilen yöneticiye husumet yöneltilerek açılabilir; toplu yapılarda ada veya toplu yapı temsilciler kurulunca seçilen yöneticiye yöneltilir. Yönetici davayı bütün kat maliklerine duyurur ve karar iptal edilirse yargılama giderleri ortak giderlerden karşılanır. Arabuluculuk. 1 Eylül 2023’ten itibaren HUAK m.18/B-1-c uyarınca Kat Mülkiyeti Kanunu’ndan kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır; bir aylık iptal süresi kısa olduğundan başvuru karar öğrenilir öğrenilmez yapılmalıdır.
Kritik ayrıntı: toplantıya katılıp karara olumlu oy veren malikin iptal davası açması kural olarak beklenmez. Bu nedenle karara katılmıyorsanız, aleyhe oy kullandığınızın tutanakta görünmesi gerekir. Muhalefet şerhi, dava hakkınızı koruyan tek belgedir.
Uygulamada iptal sebepleri şu başlıklarda toplanır: çağrı usulsüzlüğü, yeter sayı eksikliği, gündeme bağlılığın ihlali, oy sınırlarının aşılması, kararın kanuna veya yönetim planına aykırılığı ve kendisini ilgilendiren konuda malikin oya katılması.
Dilekçe kurgusu için kat malikleri kurulu kararının iptali dava dilekçesi yazımıza bakılabilir.
Aidat ve Ortak Giderler
Kat mülkiyeti dosyalarının sayıca en büyük bölümü buradadır.
Tahsil yolu. Aidatlarını ödemeyen kat maliki hakkında, diğer kat maliklerinden her biri veya yönetici tarafından; yönetim planına, Kanuna ve genel hükümlere göre dava açılabilir, icra takibi yapılabilir. Yani yalnızca yönetici değil, herhangi bir kat maliki de harekete geçebilir.
Gecikme tazminatı. Gider ve avans payının tamamını ödemeyen kat maliki, ödemede geciktiği günler için aylık yüzde beş hesabıyla gecikme tazminatı ödemekle yükümlüdür. Bu, kanuni faizden ayrı ve yüksek bir orandır; talep edilmediğinde hükmedilmez.
Sık karşılaşılan tartışmalar:
- Kiracı mı malik mi ödeyecek? Malik ile kiracı arasındaki iç ilişki, yönetime karşı sorumluluğu tek başına ortadan kaldırmaz; ayrıntı için aidatı kim öder yazımıza bakılabilir.
- Dairesini kullanmayan malik. Boş daire, ortak gider yükümlülüğünü kendiliğinden kaldırmaz.
- Gider paylaşım ölçütü. Hangi giderin eşit, hangisinin arsa payı oranında paylaşılacağı yönetim planı ve kanun hükümlerine göre belirlenir.
Dilekçe için aidat ve ortak gider alacağı dava dilekçesi yazımıza bakılabilir.
Ortak Alanlar: Beşte Dört Kuralı
Balkon kapatma, cephe değişikliği, çatıya tesis kurulması, ortak alana depo yapılması. Bu işlemlerin tamamı tek bir hükme takılır.
Kat maliklerinden biri, bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadıkça anagayrimenkulün ortak yerlerinde inşaat, onarım ve tesisler ile değişik renkte dış badana veya boya yaptıramaz.
Üç noktaya dikkat edilmelidir:
- Rıza yazılı olmalıdır. Sözlü onay veya sessiz kalma yeterli değildir.
- Oran, toplantıya katılanların değil bütün kat maliklerinin beşte dördüdür.
- İmar boyutu ayrıca işler. Rıza alınmış olsa dahi işlem ruhsata tabi ise ruhsat alınmalıdır; aksi hâlde idari yaptırım gündeme gelir.
Rıza alınmadan yapılan tadilatta talep, eski hâle getirmedir. Ayrıntı için ortak alanda izinsiz tadilat ve balkon kapatma ile ortak alana el atmanın önlenmesi dilekçesi yazılarımıza bakılabilir.
Rahatsızlık, Çekilmez Hâl ve Devir
Gürültü, amaç dışı kullanım ve komşuları rahatsız eden davranışlar önce komşuluk hukuku çerçevesinde ele alınır: müdahalenin önlenmesi ve koşulları varsa tazminat istenir.
Ancak kat mülkiyeti rejiminin daha sert bir yaptırımı vardır. Kat maliklerinden biri, kendisine düşen borç ve yükümlülükleri yerine getirmemek suretiyle diğer kat maliklerinin haklarını onlar için çekilmez hâle gelecek derecede ihlal ederse, o malikin bağımsız bölümü üzerindeki mülkiyet hakkının devri istenebilir.
Bu, kat mülkiyetinin en ağır sonucudur. KMK m.25 uyarınca davanın açılması, aksi kararlaştırılmamışsa kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğuyla alınacak karara bağlıdır; hâkim hüküm vermeden önce devir bedelinin üçer aylık vadeli banka hesabına yatırılması için davacılara süre verir ve davayı kabul ederse bağımsız bölümün davacılara arsa payları oranında devrine ve bedelin faiziyle davalıya ödenmesine karar verir. Kanun üç hâlde çekilmezliği her hâlde mevcut sayar: ortak gider ve avans borcunu ödemediği için malik hakkında iki takvim yılı içinde üç defa icra veya dava takibi yapılmasına sebep olunması; sulh hâkiminin m.33 uyarınca verdiği emre rağmen ihlalde bir yıl ısrar edilmesi; bağımsız bölümün randevu evi, kumarhane veya benzeri yer olarak kullanılması. Dava hakkı, devir için alınan dava açma kararının öğrenilmesinden itibaren altı ay ve her hâlde hakkın doğumundan itibaren beş yıl içinde kullanılmazsa veya dava sebebi ortadan kalkarsa düşer.
Devre gelmeden önceki kademe hâkimin müdahalesidir: KMK m.33 uyarınca kat malikinin veya bağımsız bölümden sürekli yararlanan kiracının borç ve yükümlerini yerine getirmemesinden zarar gören kat maliki sulh mahkemesinden müdahale isteyebilir; hâkim derhal karar verir ve kısa bir süre belirler, bu sürede karara uymayanlara aynı mahkemece idari para cezası verilir.
Bu nedenle dosyanın hazırlığı belgeye dayanır: tutanaklar, kolluk kayıtları, kurul kararları, gönderilen ihtarlar ve tanık beyanları. Ayrıntı için kat mülkiyetinin devri dava dilekçesi ve komşu gürültüsünde müdahalenin önlenmesi dilekçesi yazılarımıza bakılabilir.
Yönetici: Vekil Gibi Sorumlu
Yöneticinin konumu tek cümleyle özetlenir: yönetici, kat maliklerine karşı aynen bir vekil gibi sorumludur.
Bunun pratik sonuçları:
- Özen yükümlülüğü. Yönetici, işleri kat maliklerinin yararına ve özenle yürütmekle yükümlüdür.
- Hesap verme. Gelir ve giderlerin belgeli olarak kayda geçirilmesi ve kurula sunulması gerekir.
- Kararları uygulama. Yönetici, kurul kararlarını yerine getirmekle yükümlüdür; uygulamaması sorumluluk doğurur.
- Denetim. Denetçi eliyle yapılan denetim, ibra tartışmasının temelidir.
KMK m.34 uyarınca yönetici her yıl kanuni yıllık toplantıda yeniden atanır ve m.41 uyarınca kurul, haklı bir sebep çıkması hâlinde yöneticiyi her zaman değiştirebilir; hesaplar, yönetim planında zaman yoksa üç ayda bir denetlenir. Sulh mahkemesince atanan yönetici ise atanmasından itibaren altı ay geçmedikçe kurulca değiştirilemez. Yönetici, kat malikleri noter ihtarına rağmen borçlarını yerine getirmezse m.40 uyarınca sözleşmesini tazminatsız feshedip zararını isteyebilir; yönetim planında ücret yoksa uygun bir ücret talep edebilir. Kat malikleri arasından atanan yöneticinin yönetim giderlerine katılıp katılmayacağını kurul kararlaştırır; karar yoksa yönetici normal yönetim giderlerinin yarısına katılmaz.
Ayrıntı için apartman yönetimi: yönetici, hesap ve denetçi yazımıza bakılabilir.
Kat Mülkiyeti ile Kentsel Dönüşüm Kesişimi
Riskli yapı süreci başladığında kat mülkiyeti kuralları yerini özel rejime bırakır ve nisap değişir.
Kat Mülkiyeti Kanunu, anagayrimenkulün bir hakla kayıtlanması ve arsanın bölünmesi gibi temliki tasarruflar için m.45’te, kat ilavesi için m.44’te oybirliği arar; genel kurallar içinde binanın yıkılıp yeniden yapılması da ancak bütün maliklerin iradesiyle mümkündür. 6306 sayılı Kanun kapsamındaki riskli yapılarda ise karar m.6 uyarınca hisseleri oranında paydaşların salt çoğunluğu ile alınır. Bu oran, 7471 sayılı Kanun’la üçte ikiden salt çoğunluğa indirilmiştir.
İki rejim arasındaki farklar:
- Nisap ölçütü. Kat mülkiyetinde oy hakkı bağımsız bölüm başınadır; dönüşümde ise arsa payı esas alınır.
- Karara katılmayanın durumu. Dönüşümde, karara katılmayan malikin hissesi rayiç bedel üzerinden satışa konu olabilir.
- Paylaşım. Yeni yapıda bağımsız bölüm tahsisi arsa payı ve şerefiye esaslarına göre yapılır.
Bu nedenle arsa payının hatalı dağıtıldığını düşünen malik, dönüşüm başlamadan harekete geçmelidir; düşük payla girilen bir dönüşüm sonradan düzeltilemez. Ayrıntı için kentsel dönüşüm rehberi ve arsa payının düzeltilmesi dilekçesi yazılarımıza bakılabilir.
Hangi Durumda Hangi Dilekçe?
Dosyanın hangi aşamada olduğu belirlenmeden dilekçe yazılmamalıdır. Aşağıdaki eşleştirme, en sık karşılaşılan durumları karşılar:
- Aidat ödenmiyor → aidat ve ortak gider alacağı dava dilekçesi
- Kurul kararı hukuka aykırı → kurul kararının iptali dava dilekçesi
- Ortak alan işgal edilmiş veya izinsiz tadilat yapılmış → el atmanın önlenmesi ve eski hâle getirme dilekçesi
- Komşu gürültüsü veya rahatsızlık → müdahalenin önlenmesi dava dilekçesi
- Durum çekilmez hâle gelmiş → kat mülkiyetinin devri dava dilekçesi
- Arsa payı orantısız → arsa payının düzeltilmesi dava dilekçesi
- Kentsel dönüşümde hisse satışı → arsa payı satışının iptali dava dilekçesi
Sık Yapılan Hatalar
- Toplantı yeter sayısını yalnızca kişi sayısıyla hesaplamak. Sayı ve arsa payı ölçütleri birlikte aranır.
- İkinci toplantıyı ilk toplantıyla aynı sanmak. İkinci toplantıda karar yeter sayısı katılanların salt çoğunluğudur.
- Çağrı usulünü atlamak. Toplantı gününden en az on beş gün önce bildirim yapılmalıdır.
- Vekâlet sınırını gözetmemek. Bir kişi oy sayısının yüzde beşinden fazlasını kullanmak üzere vekil tayin edilemez.
- İptal süresini kaçırmak. Bir aylık süre ve her hâlde altı aylık üst sınır hak düşürücüdür.
- Ortak alanda beşte dört rızasını almadan tadilat yapmak. Rıza yazılı olmalıdır; sonradan alınan onay her zaman sonucu kurtarmaz.
- Gecikme tazminatını talep etmemek. Aylık yüzde beş oranındaki tazminat ayrıca istenmelidir.
- Muhalefet şerhi düşmemek. KMK m.32 uyarınca aykırı oy veren, sebebini belirterek karar defterini imzalar.
- İkinci toplantıyı aynı güne koymak. KMK m.29 uyarınca iki toplantı arasında en az yedi gün bulunmalıdır.
- Oybirliği gereken işte çoğunlukla karar almak. Kat ilavesi (m.44), temliki tasarruf ve çatının reklam için kiralanması (m.45) oybirliği ister.
- Arabulucuya başvurmadan dava açmak. HUAK m.18/B uyarınca KMK uyuşmazlıklarında arabuluculuk dava şartıdır.
Adım Adım Süreç
- Yönetim planını temin edin — Tapu müdürlüğünden onaylı örneğini alın; toplantı zamanı ve usul burada yazılıdır.
- Arsa payı listesini çıkarın — Tüm bağımsız bölümlerin arsa paylarını tabloya dökün; yeter sayı bununla hesaplanır.
- Çağrı usulünü denetleyin — Bildirim en az on beş gün önce ve usulüne uygun yapılmış mı?
- Toplantıda şerh düşün — Aleyhe oyunuzun ve itirazınızın tutanağa geçmesini sağlayın.
- Karar tutanağını alın — İmzalı örneğini talep edin; dava süresi bu tarihten işler.
- Süreleri takvimlendirin — Bir aylık dava süresi ve altı aylık üst sınırı hesaplayın.
- Uygun dilekçeyi seçin — Aidat, kurul kararı, ortak alan veya devir; her biri farklı metin gerektirir.
Muhalefet şerhi düşmezseniz dava hakkınız tartışmalı olur
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
İlgili Konular ve Kaynaklar
Kurul, yönetim ve karar
- Kooperatif Ortaklıktan Çıkarma Kararına İtiraz Dilekçesi (1163 m.16)
- Yöneticiden Hesap Sorma, Azil ve Yönetici Atanması Dilekçesi (KMK m.34, 39)
- Kat ve Bağımsız Bölüm İlavesinde Eski Hâle Getirme Dilekçesi (KMK m.44)
- Kat İrtifakından Kat Mülkiyetine Geçiş Dilekçesi (KMK m.14)
- Engellinin Erişimi İçin Proje Tadili Dilekçesi (KMK m.42)
- Yapı Malikinin Sorumluluğu Tazminat Dilekçesi (TBK m.69)
- Sitede Ortak Gidere ve Kurul Kararına İtiraz Dilekçesi (KMK m.69-73)
- Devre Tatil ve Devre Mülk Sözleşmesinin İptali Dilekçesi (6502 m.50)
- Kat Malikleri Kurulu Kararının İptali Dilekçesi (KMK m.33)
- Komşu Kazı Nedeniyle Bina Hasarı Tazminat Dava Dilekçesi
- Yapı Hasarı Tazminat Dava Dilekçesi Örneği (4708)
- Meskenin İşyerine Çevrilmesi Dava Dilekçesi Örneği (KMK m.24)
- Yönetim Planı ve Yönetici Seçimi (KMK m.28)
- Apartman Yönetimi: Yönetici, Hesap ve Denetçi (KMK m.34-42)
- Kat Malikleri Kurulu Kararının İptali Davası (KMK m.33)
- Yönetim Planı ve Site Yönetimi Kararlarına İtiraz
- Yönetim Aidat ve Demirbaş Kararı Aldı: Kim Ödeyecek?
- Kat Maliklerinin Hak ve Borçları
- Miras Kalan Dairede Kat Malikleri Kurulu
Aidat ve ortak giderler
- Aidat ve Ortak Gider Alacağı Dava Dilekçesi Örneği
- Aidat Borcu Ödenmezse: İcra Takibi ve Faiz
- Kat Mülkiyetinde Aidat Hesaplama
- Aidatı Kim Öder: Kiracı mı, Ev Sahibi mi?
- Yan Giderler ve Ortak Giderler (TBK m.302, 341)
- Kat Mülkiyeti ve Aidat Uyuşmazlıkları
- Aidat Ödemeyen Kat Malikinin Dairesi Satılabilir mi?
Ortak alan ve komşuluk
- Komşuluk Hukuku ve Taşkınlıktan Doğan Sorumluluk
- Kiracı Evi Amacı Dışında Kullanıyor: Ne Yapılabilir?
- Ortak Alan, Otopark ve Depo Kullanımı
- Ortak Alana El Atmanın Önlenmesi ve Eski Hâle Getirme Dilekçesi
- Ortak Alanda İzinsiz Tadilat ve Balkon Kapatma (KMK m.19)
- Balkon Kapatma ve Dış Cephe Değişikliği: Ruhsat Boyutu
- Komşu Gürültüsü: Müdahalenin Önlenmesi Dava Dilekçesi
- Komşum Sürekli Gürültü Yapıyor: Ne Yapabilirim?
- Komşuluk Hukuku: Taşkın Yapı, Gürültü ve Zarar
- Sözleşmeye Aykırı Kullanım ve Komşulara Saygı Yükümü
- Konutun Günübirlik Kiraya Verilmesi ve Kat Mülkiyeti
- Kat Mülkiyetinin Devri Dava Dilekçesi Örneği (KMK m.25)
Kuruluş, arsa payı ve dönüşüm
- Arsa Payı Karşılığı (Kat Karşılığı) İnşaat Sözleşmesi
- Kat İrtifakından Kat Mülkiyetine Geçiş
- Kat İrtifakından Kat Mülkiyetine Geçiş (KMK m.14-16)
- Kat Mülkiyeti ile Kat İrtifakı Arasındaki Fark
- Arsa Payının Düzeltilmesi Dava Dilekçesi Örneği (KMK m.3)
- Arsa Payı Düzeltmesi ve Paylaşma
- Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi Rehberi
- Kentsel Dönüşümde Bağımsız Bölüm Tahsisi ve Şerefiye
- Kentsel Dönüşüm Rehberi
- Gayrimenkul Hukuku Rehberi
Sıkça Sorulan Sorular
Kat mülkiyeti nasıl kurulur?
Kat mülkiyeti ve kat irtifakı resmî senetle ve tapu siciline tescil ile doğar. Anagayrimenkulün tümünün mülkiyeti kat mülkiyetine çevrilmeden yalnız bir veya birkaç bölüm üzerinde kat mülkiyeti kurulamaz.
Kat malikleri kurulu kaç kişiyle toplanır?
Kat malikleri kurulu, kat maliklerinin sayı ve arsa payı bakımından yarısından fazlasıyla toplanır ve oy çokluğuyla karar verir. Her iki ölçüt birlikte aranır.
İlk toplantıda çoğunluk sağlanamazsa ne olur?
Yeter sayının sağlanamaması nedeniyle ilk toplantı yapılamazsa ikinci toplantı en geç on beş gün sonra yapılır. Bu toplantıda karar yeter sayısı, katılanların salt çoğunluğudur.
Toplantı çağrısı ne zaman yapılır?
KMK m.29 uyarınca önemli bir sebep çıktığında yönetici, denetçi veya kat maliklerinin üçte birinin istemiyle, toplantı tarihinden en az on beş gün önce bütün kat maliklerine imzalattırılacak bir çağrı veya taahhütlü mektupla ve toplantı sebebi bildirilerek toplantı yapılabilir. İlk ve ikinci toplantı arasındaki süre yedi günden az olamaz.
Olağan toplantı ne zaman yapılır?
Kurul, yılda en az bir defa olmak üzere yönetim planında gösterilen zamanda toplanır. Yönetim planında bir zaman öngörülmemişse her takvim yılının ilk ayı içinde toplanır.
Büyük daire sahibinin oyu daha mı ağırdır?
Hayır. Her kat maliki, arsa payı oranına bakılmaksızın bir tek oy hakkına sahiptir. Birden fazla bağımsız bölümü olan malik her bölüm için ayrı oy hakkına sahiptir.
Çok sayıda dairesi olan malik kurulu tek başına yönetebilir mi?
Hayır. Malik olduğu bağımsız bölümlerin sayısı ne olursa olsun, sahip olacağı oy sayısı bütün oyların üçte birinden fazla olamaz.
Vekâletle oy kullanmanın sınırı var mı?
Vardır. Bir kişi, oy sayısının yüzde beşinden fazlasını kullanmak üzere vekil tayin edilemez. Ancak kırk ve daha az sayıdaki kat mülkiyetine tabi taşınmazlarda bir kişi en fazla iki kişiye vekâlet edebilir.
Kendisini ilgilendiren konuda malik oy kullanabilir mi?
Alınacak karar doğrudan doğruya kendini ilgilendiren kat maliki görüşmelerde hazır bulunabilir, fakat oya katılamaz.
Kurul kararının iptali için süre nedir?
Toplantıda aleyhe oy kullanan kat maliki karar tarihinden başlayarak bir ay, toplantıya katılmayan kat maliki kararı öğrenmesinden başlayarak bir ay ve her hâlde karar tarihinden başlayarak altı ay içinde dava açabilir.
İptal davası hangi mahkemede görülür?
Anagayrimenkulün bulunduğu yerdeki sulh mahkemesinde görülür.
Aidatını ödemeyen malike ne yapılabilir?
Diğer kat maliklerinden her biri veya yönetici tarafından, yönetim planına, Kanuna ve genel hükümlere göre dava açılabilir ve icra takibi yapılabilir.
Aidat gecikmesinde faiz oranı nedir?
Gider ve avans payının tamamını ödemeyen kat maliki, ödemede geciktiği günler için aylık yüzde beş hesabıyla gecikme tazminatı ödemekle yükümlüdür.
Ortak alanda tadilat için kaç kişinin onayı gerekir?
Kat maliklerinden biri, bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadıkça anagayrimenkulün ortak yerlerinde inşaat, onarım ve tesisler yapamaz.
Balkon kapatma ortak alan sayılır mı?
Dış cephe ve balkon, yapının ortak yerlerinden kabul edilir. Bu nedenle cephede yapılan değişiklik hem kat mülkiyeti hem imar mevzuatı bakımından sonuç doğurur.
Kat malikinin dairesi elinden alınabilir mi?
Kat maliklerinden biri, borç ve yükümlülüklerini yerine getirmemek suretiyle diğer kat maliklerinin haklarını onlar için çekilmez hâle gelecek derecede ihlal ederse, dairesinin devri istenebilir. Bu, kanunda öngörülen koşullara ve sürelere bağlıdır.
Yöneticinin sorumluluğu nedir?
Yönetici, kat maliklerine karşı aynen bir vekil gibi sorumludur. Kurul kararlarını yerine getirmekle yükümlüdür.
Kurul kararı kimleri bağlar?
Bütün kat malikleriyle külli ve cüzi halefleri, yönetici ve denetçiler kurul kararlarına uymakla yükümlüdür. Daireyi sonradan satın alan da kararla bağlıdır.
Kiracı aidattan sorumlu mudur?
Kiracının ortak giderlerden sorumluluğu, kira sözleşmesi ve ilgili mevzuat hükümlerine göre belirlenir. Malik ile kiracı arasındaki iç ilişki, yönetime karşı sorumluluğu tek başına ortadan kaldırmaz.
Kat irtifakı ile kat mülkiyeti arasındaki fark nedir?
Kat irtifakı, yapı henüz tamamlanmadan arsa payı üzerinde kurulan bir haktır. Kat mülkiyeti ise tamamlanmış yapıdaki bağımsız bölüm üzerindeki mülkiyettir; geçiş için kanunda öngörülen belgeler gerekir.
İkinci toplantı ilk toplantıdan kaç gün sonra yapılır?
KMK m.29 uyarınca ilk toplantı ile ikinci toplantı arasındaki süre yedi günden az olamaz; KMK m.30 uyarınca ikinci toplantı en geç on beş gün sonra yapılır. İkinci toplantıda karar yeter sayısı katılanların salt çoğunluğudur.
Kat ilavesi için çoğunluk kararı yeterli mi?
Hayır. KMK m.44 uyarınca kat ilavesi, çekme kat yerine tam kat yapılması veya sonradan bağımsız bölüm yapımı için kat malikleri kurulunun oybirliğiyle karar vermesi ve arsa paylarının oybirliğiyle yeniden tespiti gerekir.
Kurul kararının iptali davası kime karşı açılır?
KMK m.38/2 uyarınca iptal davası kat maliklerini temsilen yöneticiye husumet yöneltilerek açılabilir; karar iptal edilirse yargılama giderleri ortak giderlerden karşılanır. Dava açmadan önce HUAK m.18/B uyarınca arabulucuya başvurmak dava şartıdır.
Aidat ödemeyen malikin dairesinin devri ne zaman istenebilir?
KMK m.25 uyarınca ortak gider ve avans borcunu ödemediği için hakkında iki takvim yılı içinde üç defa icra veya dava takibi yapılmasına sebep olan malik bakımından çekilmezlik her hâlde mevcut sayılır. Dava hakkı, dava açma kararının öğrenilmesinden itibaren altı ay ve her hâlde beş yıl içinde kullanılmalıdır.
Yok hükmündeki kurul kararına süre geçtikten sonra dava açılabilir mi?
KMK m.33 uyarınca kat malikleri kurulu kararlarının yok veya mutlak butlanla hükümsüz sayıldığı durumlarda bir aylık ve altı aylık süre koşulu aranmaz.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş veya reklam niteliği taşımaz. Dilekçe metni genel bir şablondur; somut dosyanıza göre uyarlanması gerekir. İdari ve adli dava süreleri hak düşürücüdür; mutlaka güncel mevzuat ve kendi tebligat tarihiniz esas alınmalıdır.
