Engellinin Erişimi İçin Proje Tadili Başvuru ve Dava Dilekçesi Örneği (2026) — KMK m.42

Bina girişinde beş basamak vardır ve rampa yoktur. Tekerlekli sandalye kullanan kişi her gün komşularının yardımıyla giriyor, kimse yoksa dışarıda bekliyordur. Malik toplantıda rampa ister; “cepheyi bozar”, “masraf çıkar” denilerek reddedilir.

Bu noktada çoğu kişi yolun kapandığını düşünür. Oysa kanun tam da bu hâl için ayrı bir yol öngörmüştür ve bu yol mahkemeden geçmez. Aşağıda üç aylık süre, komisyon usulü ve hazır bir idari başvuru, kurul talebi ve dava dilekçesi yer almaktadır.

Genel Kural ve İstisna

Önce zemini kuralım.

Genel kural: kat malikleri, anagayrimenkulün ortak yerlerinde kendi başlarına bir değişiklik yapamazlar. Ortak yerlerin düzgün veya bunları kullanmanın daha rahat ve kolay bir hâle konulmasına yarayacak yenilik ve ilaveler, kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu ile verecekleri karar üzerine yapılır.

Bu kural nedeniyle rampa, platform veya kapı genişletme gibi işler izinsiz yapılamaz. Yapılırsa eski hâle getirme talebiyle karşılaşılır.

Özel rejim: 2005 yılında 5378 sayılı Kanunla eklenen fıkra, engelliler bakımından ayrı bir düzen kurmuştur. Buna göre engellilerin yaşamı için zorunluluk göstermesi hâlinde, proje tadili kat maliklerinin en geç üç ay içerisinde yapacağı toplantıda görüşülerek sayı ve arsa payı çoğunluğu ile karara bağlanır.

Dikkat edilmesi gereken iki nokta: kurula bir süre yükümlülüğü getirilmiştir ve talep oybirliği değil çoğunlukla karara bağlanır.

Asıl Hüküm: Ret Yolu Kapatmaz

Yazının en önemli kısmı budur ve uygulamada en az bilinen hükümlerden biridir.

Kanun, iki ihtimali birlikte düzenlemiştir:

• Toplantının üç aylık süre içerisinde yapılamaması,
• Tadilat talebinin çoğunlukla kabul edilmemesi.

Her iki hâlde de sonuç aynıdır: ilgili kat malikinin talebi üzerine, bina güvenliğinin tehlikeye sokulmadığını bildirir komisyon raporuna istinaden ilgili mercilerden alınacak tasdikli proje değişikliği veya krokiye göre inşaat, onarım ve tesis yapılır.

Yani kurulun kararı son söz değildir. Kurul toplanmasa da, reddetse de kanun ayrı bir kapı açmıştır.

Nereye Başvurulur?

Muhatap mahkeme değil, idaredir.

Kat maliki, tadilat yapılacak binanın ruhsat işlemlerinin yapıldığı kuruluşa başvurarak komisyon oluşturulmasını talep eder. Uygulamada bu, yapı ruhsatını veren belediye veya ilgili idaredir.

Komisyonun görevi teknik ve sınırlıdır: bina güvenliğinin tehlikeye sokulmadığını bildirir raporu düzenlemek. Yani tartışma “komşular istiyor mu” değil, “yapı güvenliği zarar görüyor mu” sorusuna indirgenir.

Rapor olumluysa ilgili merciden tasdikli proje değişikliği veya kroki alınır ve inşaat, onarım ve tesis buna göre yapılır.

Kanun ayrıca iki usul güvencesi getirmiştir:

• İlgili merciler, tasdikli proje değişikliği veya kroki taleplerini en geç altı ay içinde sonuçlandırır,
• İlgili merciler, tasdikli proje değişikliği veya krokinin bir örneğini ilgili yönetici veya yöneticilere verir.

İkinci güvence pratikte önemlidir: yönetim, işlemden resmî olarak haberdar edilir ve “haberimiz yoktu” savunması ortadan kalkar.

Üç Aylık Süreyi Kim Başlatır?

Bu, dosyanın en çok aksayan noktasıdır.

Süre kendiliğinden işlemeye başlamaz; talebin yazılı olarak yönetime iletilmesi ve tebliğinin belgelenmesi gerekir. Sözlü istek, üç ayın dolduğunu göstermeye yetmez.

Yazılı talepte şunlar bulunmalıdır:

• Engelli kişinin bağımsız bölümde sürekli olarak yaşadığı,
• Talep edilen düzenlemenin ne olduğu — somut ve teknik,
• Bunun neden yaşamsal bir zorunluluk oluşturduğu,
• Kurulun üç ay içinde toplanması istemi,
• Kararın yazılı olarak bildirilmesi istemi.

Toplantı yapılırsa tutanak, yapılmazsa sürenin dolduğunu gösteren tebliğ belgesi — idari başvurunun dayanağı bu ikisinden biridir.

Zorunluluğun İspatı

Hükmün uygulanabilmesi “engelli olmak”a değil, yaşam için zorunluluk göstermesine bağlıdır.

Bu nedenle dosyada şunlar bulunmalıdır:

• Engelli sağlık kurulu raporu,
• Mevcut durumun fotoğraflarla gösterilmesi — basamak sayısı, kapı genişliği, asansör kabini ölçüleri,
• Talep edilen düzenlemenin teknik çizimi veya krokisi,
• Gerekiyorsa erişim ölçütlerine ilişkin uzman görüşü.

Teknik çizim özellikle önemlidir: komisyon güvenlik değerlendirmesini somut bir öneri üzerinden yapar. “Rampa istiyorum” cümlesi tek başına incelenebilir bir talep değildir.

Dava Yolu da Açıktır

İdari yol daha hızlı olmakla birlikte tek seçenek değildir.

Kurulun red kararına karşı, kanunda öngörülen süreler içinde kararın iptali istenebilir. Buna ek olarak, kat maliklerinin borç ve yükümlerini yerine getirmemesi nedeniyle zarar gören kat maliki sulh mahkemesine başvurarak hâkimin müdahalesini isteyebilir.

Hâkim; Kanuna ve yönetim planına, bunlarda hüküm yoksa genel hükümlere ve hakkaniyet kurallarına göre karar verir ve yerine getirilmesi için süre tespit eder.

İki yol birbirini dışlamaz; dosyanın koşullarına göre birlikte de yürütülebilir. Kurul kararına itiraz usulü için kat malikleri kurulu kararının iptali yazımıza bakılabilir.

Engelli Erişimi Proje Tadili Dilekçesi Örneği (2026)

Aşağıdaki metin genel bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanları doldurun; yalnızca dosyanıza uyan bentleri bırakın. İlk metin ruhsat merciine başvuru, ardından kat malikleri kuruluna talep ve red kararına karşı dava dilekçesi yer almaktadır. Metni kopyalayabilir, Word olarak indirebilir veya PDF’e yazdırabilirsiniz.

Kontrol Listesi

• Engelli sağlık kurulu raporu alındı mı?
• Engelli kişi bağımsız bölümde sürekli yaşıyor mu?
• Talep edilen düzenleme somutlaştırıldı mı?
• Teknik çizim veya kroki hazırlandı mı?
• Mevcut durum fotoğraflandı mı?
• Yönetime yazılı talep verildi mi, tebliğ belgelendi mi?
• Üç aylık süre ne zaman doluyor?
• Toplantı yapıldıysa tutanak alındı mı?
• Reddedildiyse gerekçesi yazılı mı?
• Ruhsat mercii hangi idare?
• Başvuruda komisyon talebi açıkça yazıldı mı?
• Altı aylık sonuçlandırma süresi takip ediliyor mu?
• Gerekiyorsa dava süresi kaçırılıyor mu?

Sık Yapılan Hatalar

• Doğrudan tadilata başlamak. Ortak yerlerde kendi başına değişiklik yapılamaz.
• Talebi sözlü iletmek. Üç aylık süre yazılı talep ve tebliğle başlatılır.
• Red kararından sonra vazgeçmek. Kanun bu hâl için ayrı bir yol öngörmüştür.
• Sağlık raporunu eklememek. Zorunluluk bu belgeyle ortaya konur.
• Teknik çizim sunmamak. Komisyon güvenlik değerlendirmesini buna göre yapar.
• Toplantı tutanağını almamak. İdari başvurunun dayanağı bu belgedir.
• Altı aylık süreyi takip etmemek. İdarenin sonuçlandırma süresi öngörülmüştür.

Adım Adım Süreç

1. Belgeleri hazırlayın — Engelli sağlık kurulu raporu ve tapu.
2. Teknik çizim yaptırın — Talep edilen düzenleme somut olmalı.
3. Yönetime yazılı talep verin — Üç aylık süre buradan başlar.
4. Toplantıyı takip edin — Gündeme alındığından emin olun.
5. Kararı yazılı alın — Ret veya toplanmama belgelenmeli.
6. Ruhsat merciine başvurun — Komisyon ve tasdikli proje talebi.
7. Gerekirse dava açın — İptal ve hâkimin müdahalesi birlikte.

İlgili Konular ve Kaynaklar

Sıkça Sorulan Sorular

Engelli için binada tadilat yaptırabilir miyim?

Kat Mülkiyeti Kanununa tabi apartman ve sitelerde yaşayan kişiler, engeline uygun tadilat yaptırma olanağına sahiptir. Mevzuat bu talebi özel bir rejime bağlamıştır.

Karar hangi çoğunlukla alınır?

Engellilerin yaşamı için zorunluluk göstermesi hâlinde proje tadili, kat maliklerinin en geç üç ay içerisinde yapacağı toplantıda görüşülerek sayı ve arsa payı çoğunluğu ile karara bağlanır.

Kurul üç ay içinde toplanmazsa ne olur?

Toplantının bu süre içerisinde yapılamaması durumunda ilgili kat malikinin talebi üzerine idari yol işletilir; talep, kurulun toplanmamasıyla sonuçsuz kalmaz.

Kurul reddederse yol kapanır mı?

Hayır. Tadilat talebinin çoğunlukla kabul edilmemesi durumunda da ilgili kat malikinin talebi üzerine aynı yol işletilir.

Bu durumda nereye başvurulur?

Kat maliki, tadilat yapılacak binanın ruhsat işlemlerinin yapıldığı kuruluşa başvurarak komisyon oluşturulmasını talep edebilir.

Komisyon ne yapar?

Bina güvenliğinin tehlikeye sokulmadığını bildirir raporu düzenler. İnşaat, onarım ve tesis bu rapora istinaden alınacak tasdikli proje değişikliği veya krokiye göre yapılır.

İdare talebi ne kadar sürede sonuçlandırır?

İlgili merciler, tasdikli proje değişikliği veya kroki taleplerini en geç altı ay içinde sonuçlandırır.

Proje değişikliği yönetime bildirilir mi?

İlgili merciler, tasdikli proje değişikliği veya krokinin bir örneğini ilgili yönetici veya yöneticilere verir.

Komisyonun çalışma usulü nasıl belirlenir?

Komisyonun teşkili, çalışma usulü ile engellinin kullanımından sonraki süreçle ilgili usul ve esasların yönetmelikle belirleneceği düzenlenmiştir.

Ortak yerlerde genel kural nedir?

Kat malikleri, anagayrimenkulün ortak yerlerinde kendi başlarına bir değişiklik yapamazlar. Ortak yerlerin daha rahat ve kolay kullanılmasına yarayacak yenilik ve ilaveler, kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu ile verecekleri karar üzerine yapılır.

Engelli olan malik değilse ne olur?

Hüküm engellilerin yaşamı için zorunluluk hâline dayanmaktadır. Talebi, bağımsız bölümün maliki olan ilgili kat maliki ileri sürer.

Masrafları kim karşılar?

Giderlerin paylaşımı yönetim planı ve kanundaki ortak gider kuralları çerçevesinde değerlendirilir. Bu husus toplantı gündeminde açıkça görüşülmelidir.

Bu düzenleme ne zaman geldi?

İlgili fıkra, 2005 yılında 5378 sayılı Kanunun 19. maddesiyle Kat Mülkiyeti Kanununun 42. maddesine eklenmiştir.

Ayrıca dava açabilir miyim?

İdari yol yanında, kurul kararının iptali ve hâkimin müdahalesi talepleri sulh mahkemesinde ileri sürülebilir.

Hâkimin müdahalesi ne sağlar?

Hâkim, ilgilileri dinledikten sonra Kanuna ve yönetim planına, bunlarda hüküm yoksa genel hükümlere ve hakkaniyet kurallarına göre karar verir ve yerine getirilmesi için süre tespit eder.

Hangi belgeler gerekir?

Tapu kaydı, engelli sağlık kurulu raporu, talep edilen düzenlemeye ilişkin teknik çizim veya kroki, fotoğraflar, yönetime yapılan yazılı talep ile toplantı tutanağı başlıca belgelerdir.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş veya reklam niteliği taşımaz. Dilekçe metni genel bir şablondur; somut dosyanıza göre uyarlanması gerekir. İdari ve adli dava süreleri hak düşürücüdür; mutlaka güncel mevzuat ve kendi tebligat tarihiniz esas alınmalıdır.