Bebek Yürütecine Toplatma Kararı 2026: TS EN 1273, Oyuncak mı Çocuk Bakım Ürünü mü, TAREKS (2026/17), İdari Para Cezası ve Dava Süresi

Bebek yürüteçleri Türk hukukunda oyuncak olarak değil, çocuk bakım ürünü olarak ele alınır. Ticaret Bakanlığının Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliğinin ek tablosunun 13. satırı “Bebek yürüteçleri” için TS EN 1273 standardını gösterir. Bakanlığın 14 Ekim 2026 tarihli yetkili PGD kuruluşları listesinde yürüteç, Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğünün “çocukların kullanımına yönelik ürünler” grubunun ilk ürünüdür. İthalatta 2026/17 sayılı Anne ve Bebek Ürünlerinin İthalat Denetimi Tebliği Ek-2’nin 42–47. satırları (8715.00.10 ve 9401 alt pozisyonlarında “çocuklar için olanlar”), “yürüteçler” dâhil çocuklara yönelik ürünleri TS EN 1273+A1 dâhil standartlar yönünden TAREKS denetimine bağlar. Uygunsuzlukta piyasaya arz yasağı, piyasadan çekme, geri çağırma (toplatma), imha ve GÜBİS’te ilan gündeme gelir; imalatçı ve ithalatçı için ürün güvenliğine ilişkin aykırılığın 2026 cezası 434.505 TL’den 4.345.058 TL’ye kadardır. Kararlara karşı tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir.

Bebek Yürüteci Hangi Mevzuata Tabi? 7223 Sayılı Kanun, Genel Ürün Güvenliği ve Tebliğ Ek Sıra 13

Bebek yürüteçleri için Türk hukukunda ayrı bir “yürüteç yönetmeliği” bulunmaz. Uygulanacak kurallar üç katmanlıdır. En üstte 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu yer alır: Kanunun 5. maddesine göre ürünün güvenli olması zorunludur (m.5/1); teknik düzenlemenin insan sağlığı ve güvenliği ile ilgili hükümlerine uygun ürün, aksi ispatlanana kadar güvenli kabul edilir (m.5/2); teknik düzenlemenin bulunmadığı veya insan sağlığı ve güvenliğine ilişkin hükümler içermediği durumlarda bir ürünün güvenli olup olmadığı genel ürün güvenliği mevzuatına göre değerlendirilir (m.5/3). İkinci katman, 11/3/2021 tarihli ve 31420 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğidir.

Üçüncü ve yürüteçler bakımından en somut katman, Ticaret Bakanlığının 3/5/2016 tarihli ve 29701 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliğidir. Tebliğin ek tablosunun 13. satırı, 25/11/2022 tarihli ve 32024 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve 1/12/2022’de yürürlüğe giren değişiklik tebliğiyle yeniden yazılmıştır. Bugünkü hâliyle satır şöyledir: “13 – Bebek yürüteçleri – TS EN 1273 (Çocuk bakım eşyaları – Bebek yürüteçleri – Güvenlik gerekleri ve deney yöntemleri)”. Aynı değişiklik tebliği, Tebliğin dayanak maddesini de yenilemiş ve 7223 sayılı Kanun, Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Çerçeve Yönetmelik, Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği ve Ticaret Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliğini dayanak olarak saymıştır (m.3). Tebliğin konsolide metni ve 23 satırlık ek tablonun tamamı için Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliği güncel metni yazımıza bakılabilir.

Tebliğin 5. maddesinin birinci fıkrası, 2022 değişikliğinden sonra şu kuralı koyar: “Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu ürünlerin temel gereklere uygunluğu, ilgili iktisadi işletmeci tarafından başka türlü ispatlanmadığı sürece bu Tebliğde yer alan düzenlemeler ile ekte belirtilen standartlar dikkate alınarak değerlendirilir.” Fıkranın son cümlesine göre Türk Standardları Enstitüsü bu standartları tadil eder, revize eder veya iptal edip yerine yenisini yürürlüğe koyarsa standartların güncel hâli dikkate alınır. Bakanlık talep ederse işletmeci uygunluğu gösteren test raporlarını ve bilgi ve belgeleri sunar (m.6). Avrupa Birliği üyesi bir ülkede yasal olarak piyasada bulundurulan ürünlerin Tebliğ kurallarına uygun olduğu varsayılır; bu karine Düzenlenmemiş Alanda Karşılıklı Tanıma Yönetmeliği çerçevesinde uygulanır (m.7).

Yürüteç Oyuncak mı, Çocuk Bakım Ürünü mü? Oturaklı Yürüteç, İtme Tipi Yürüme Oyuncağı ve Oyuncak Paneli

Yürüteç dosyalarında ilk tartışılan konu sınıflandırmadır; çünkü uygulanacak standart, test yöntemi, uyarı metni ve ithalatta başvurulacak tebliğ buna göre değişir. Oyuncak Güvenliği Yönetmeliğinin 2. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre Yönetmelik, “özellikle oyunda kullanımının amaçlanmasına veya oyun amaçlı tasarlanmasına bakılmaksızın 14 yaş altı çocuklar tarafından oyunlarda kullanılan ürünleri” kapsar; Ek-1’de listelenen ürünler ise oyuncak kabul edilmez. Ek-1’in 19 sırası arasında yürüteç yer almaz. Ancak bu, yürütecin otomatik olarak oyuncak sayılacağı anlamına gelmez: Tebliğ ek sıra 13 bebek yürüteçlerini ayrı bir ürün olarak sayar ve TS EN 1273’ün başlığı ürünü bir “çocuk bakım eşyası” olarak tanımlar. Ticaret Bakanlığının PGD listesi de yürütecin oyuncaklar grubunda değil, “çocukların kullanımına yönelik ürünler” grubunda yer aldığını gösterir.

Uygulamada üç ürün tipini ayırmak gerekir. Birincisi, bebeğin içine oturtulduğu, tekerlekli bir çerçeve üzerinde ayaklarıyla kendini ittiği klasik oturaklı yürüteçtir; Tebliğ ek sıra 13 ve TS EN 1273 bu ürünü hedefler. İkincisi, bebeğin tutunarak ve ayakta iterek yürüdüğü, genellikle önünde oyun paneli bulunan itme tipi yürüme oyuncaklarıdır; bu ürünler çoğu zaman oyuncak olarak tasarlanıp sunulur ve oyuncak mevzuatı ile TS EN 71 serisi yönünden değerlendirilebilir. Üçüncüsü, oturaklı yürüteçle oyun panelinin birleştirildiği veya ürünün dönüştürülerek hem oturaklı yürüteç hem de itme arabası olarak kullanılabildiği çok fonksiyonlu ürünlerdir; burada ürünün her kullanım biçimi ayrı ayrı değerlendirilebilir ve oyun panelindeki küçük parçalar veya pilli bölmeler oyuncak kuralları bakımından da incelenebilir.

TS EN 1273 Ne İşe Yarar? Uygunluk Karinesi, Hangi Baskı ve İspat Yükü

TS EN 1273, Tebliğdeki adıyla “Çocuk bakım eşyaları – Bebek yürüteçleri – Güvenlik gerekleri ve deney yöntemleri” standardıdır. Bu yazıda standardın teknik içeriği madde madde özetlenmemiştir; standart Türk Standardları Enstitüsünden temin edilir ve kesin değerlendirme standardın kendi metnine göre yapılır. Hukuki açıdan önemli olan, standardın Tebliğ sisteminde hangi işlevi gördüğüdür.

Birincisi, Tebliğ m.5/1’e göre yürüteçlerin temel gereklere uygunluğu, ilgili iktisadi işletmeci başka türlü ispatlanmadıkça TS EN 1273 dikkate alınarak değerlendirilir. Bu ifade standardı tek mümkün ispat yolu hâline getirmez; ancak standarda göre alınmış güncel bir test raporu, uygunluğun en güçlü kanıtıdır. Standarda uygun olmayan bir yürütecin yine de güvenli olduğunu ispat etmek teorik olarak mümkündür, fakat bu yük işletmecidedir ve somut risk değerlendirmesiyle desteklenmelidir.

İkincisi, m.5/1’in son cümlesi standardın güncel hâlinin dikkate alınacağını söyler. Bu nedenle Tebliğ ek tablosunda yalnızca “TS EN 1273” yazmasına karşın, ithalat tebliği 2026/17’nin Ek-1’inde aynı standart “TS EN 1273+A1” olarak, yani tadil edilmiş baskısıyla sayılır. Test raporunun hangi baskıya göre düzenlendiği, özellikle eski tarihli raporlarda tartışma konusu olabilir: denetim tarihinde yürürlükte olan baskıya göre değerlendirme yapılması beklenir; eski baskıya göre alınmış raporun yeterliliği, değişikliğin içeriğine göre ayrıca incelenmelidir.

Üçüncüsü, 7223 m.16/3’e göre risk değerlendirmesinde daha yüksek bir güvenlik seviyesinin mümkün olması veya piyasada daha düşük riskli ürünlerin bulunması, bir ürünün güvenli olmadığı veya ciddi risk taşıdığı anlamına gelmez. Yürüteçlerde kamuoyunda sıkça dile getirilen genel kaygılar (örneğin yürüteç kullanımının bebek gelişimine etkisi), tek başına belirli bir ürün hakkında uygunsuzluk kararının dayanağı olamaz; kararın, üründe tespit edilmiş somut bir uygunsuzluğa veya risk değerlendirmesine dayanması gerekir.

Hangi Kurum Denetler? Ticaret Bakanlığı ve “Çocukların Kullanımına Yönelik Ürünler” Grubu

Ticaret Bakanlığının 14 Ekim 2026 tarihli “Yetkili PGD kuruluşları ve sorumlu oldukları ürün grupları” sayfasında Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğünün sorumluluğundaki gruplardan biri “Çocukların kullanımına yönelik ürünler”dir. Bu grubun ürün listesi şu sözcükle başlar: “Yürüteç, taşınabilir bebek yatağı ve desteği, evlerde kullanılan sabit ve katlanabilen çocuk karyolası, çocuk karyolası ve beşik, tekerlekli çocuk arabası, çocuklar için yüksek sandalye, tabure, askılı taşıyıcı (kanguru), emzirme yastığı, klozet daraltıcı, mama önlüğü, emzik bağlayıcı, emzik, biberon …”. Dolayısıyla yürüteçte piyasa gözetimi ve denetimi yetkisi Ticaret Bakanlığındadır; uygulamada denetimler ticaret il müdürlükleri eliyle yürütülür. Denetimin nasıl başladığı, tutanak ve numune aşamasında yapılması gerekenler Ticaret Bakanlığı denetimi geldi yazımızda anlatılmıştır.

Aynı grupta yer alan mama sandalyesi, bebek arabası, beşik, emzik ve biberon için ayrıntılı değerlendirme çocuk bakım ürünü toplatma kararı yazımızdadır. Yürüteç için özel olan nokta, Tebliğ ek tablosunda ayrı satırla düzenlenmiş olması ve ithalatta aynı açıklama satırında “yürüteçler” sözcüğüyle açıkça sayılmasıdır. İthalat aşamasında denetimi Ticaret Bakanlığının bölge müdürlüklerine bağlı Ürün Güvenliği Denetimleri Grup Başkanlıkları yapar (2026/17 m.3/1-c).

Etiket, Uyarı ve Türkçe Kullanım Talimatı: Belge Uygunsuzluğu Nasıl Ortaya Çıkar?

Yürüteç denetimlerinde dosyaların önemli bir kısmı ürünün kendisinden değil, beraberindeki bilgilerden başlar. 7223 m.16/4’e göre ürüne ilişkin uygunluk işareti veya teknik düzenlemenin gerektirdiği teknik dosya, etiket ve talimatların bulunmaması, eksik veya yetersiz olması ya da yanlış kullanılması hâlinde yetkili kuruluş risk değerlendirmesi yapmak için yeterli gerekçenin bulunduğunu varsayabilir. Bu durumda risk değerlendirmesinin sonucundan bağımsız olarak uygunsuzluğun giderilmesini, giderilmezse Kanunda öngörülen önlemlerden uygun olanların alınmasını ister; uygunsuzluk devam ederse piyasaya arzın yasaklanması veya kısıtlanması, geri çağırma ya da piyasadan çekme yoluna gidilir.

Yürüteçte uyarı ve talimat yalnızca şekli bir sorun değildir. Ürünün hangi yaş ve gelişim aşamasındaki bebek için tasarlandığı, azami kullanıcı ağırlığı, yetişkin gözetimi gereği, merdiven, eşik, ocak ve havuz gibi tehlikelere karşı uyarılar ile montaj ve katlama talimatları, güvenli kullanımın parçasıdır. 7223 m.16/6-c, belli durumlarda veya belli kişiler bakımından risk taşıyabilecek ürünlerin riskler hakkında uygun, açık ve kolayca anlaşılabilir Türkçe uyarılarla işaretlenmesini ve bu risklerin montaj, kullanım ve bakım talimatlarında açıkça belirtilmesini düzeltici önlemler arasında sayar. Dağıtıcı da ürünü piyasada bulundurmadan önce talimatların ve güvenlik kurallarının ürüne Türkçe olarak eşlik ettiğini doğrulamakla yükümlüdür (m.10/1-a).

Bilgi eksikliği nedeniyle başlayan bir süreçte uygunsuzluğun hızla giderilmesi, kararın toplatmaya dönüşmesini çoğu zaman önleyebilir. CE işareti, uygunluk beyanı ve Türkçe etiket eksikliğinde giderme süresi ve ceza bendi ayrımı CE işareti ve Türkçe etiket eksikliği yazımızda ele alınmıştır. Burada bir noktaya dikkat edilmelidir: Tebliğ kapsamındaki yürüteçler için CE işareti öngören bir AB uyum mevzuatı bulunmaz; ürünün üzerinde CE işareti bulunması uygunluğu kanıtlamaz, bulunmaması da tek başına uygunsuzluk sayılmaz. Belirleyici olan güvenlik ve standarda uygunluktur.

Denetim ve Numune: Yürüteç Nasıl Test Edilir, Rapora Nasıl Bakılır?

Yetkili kuruluş; piyasaya arz edilmesi hedeflenen, piyasaya arz edilen veya piyasada bulundurulan ürünleri depoda, nakil aracında, iş yeri ve üretim tesisi dâhil gerekli görülen yerlerde denetleyebilir ve iktisadi işletmeciden belge, bilgi ve kayıt isteyebilir (7223 m.16/1). Denetim; işaret veya belge kontrolü, duyusal inceleme, gerektiğinde numune alma, yerinde muayene veya test yoluyla yapılır (m.16/2). Yetkili kuruluş, denetim, bilgi, ihbar veya şikâyet sonucunda ürünün risk taşıdığına dair yeterli gerekçe bulursa risk değerlendirmesi yapar; ciddi risk kararına bu değerlendirme esas alınır (m.16/3).

Yürüteçte test sonucunun hukuken değerlendirilmesi için şu noktalar incelenmelidir: raporda TS EN 1273’ün hangi baskısının uygulandığı; numunenin partiyi temsil edip etmediği; ürünün test öncesinde kullanım talimatına uygun kurulup kurulmadığı; başarısızlığın tek numunede mi yoksa tekrarlanan denemelerde mi görüldüğü; tekerlek, fren veya sürtünme elemanı, oturak, katlama mekanizması ve kilit gibi bileşenlerden hangisinde sorun bulunduğu; şahit numunenin mühürlü saklanıp saklanmadığı. Test raporuna itiraz, şahit numune ve karşı analiz yolları ürünüm testten kaldı yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

İthalat: TAREKS’te Yürüteç (2026/17 Ek-2 Sıra 42–47, GTİP 8715 ve 9401)

İthal edilen yürüteçler gümrükte Anne ve Bebek Ürünlerinin İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/17) ile karşılaşır. 31/12/2025 tarihli ve 33124 sayılı (4. mükerrer) Resmî Gazete’de yayımlanan Tebliğ, Ek-1’de yer alan yönetmelikler ve standartlar kapsamında olan, Ek-2’de belirtilen ürünlerin ithalatta uygunluk denetimini düzenler (m.1/1). Ek-2’deki ürünlerin Ek-1’deki yönetmelik ve standartlar kapsamında olmaması, teknik düzenlemenin bulunmaması veya insan sağlığı ve güvenliğine ilişkin hüküm içermemesi hâlinde Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğine uygunluk aranır (m.1/2). Tebliğ serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulacak ürünleri kapsar (m.1/3).

Ek-1’de Ticaret Bakanlığı satırında “Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliği” ve “Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği” karşısında sayılan standartlar arasında “TS EN 1273+A1 – Çocuk bakım eşyaları – Bebek yürüteçleri – Güvenlik gerekleri ve deney yöntemleri” yer alır. Ek-2’de ise 42–47. satırlar ortak bir açıklama ve ortak bir standart sütunuyla düzenlenmiştir:

Bu satırların standart sütununda alt alta TS EN 1273+A1, TS EN 1466, TS EN 1888-1+A1, TS EN 1888-2+A1, TS EN 12790-1, TS EN 12790-2, TS EN 14988+A2, TS EN 16120+A2 ve TS EN 17022 yazılıdır. Yani standartlar satır bazında değil ürün bazında eşleşir: yürüteç için ilgili standart TS EN 1273+A1’dir; mama sandalyesi, puset veya ana kucağı için diğerleri uygulanır. Yürütecin hangi GTİP’e sınıflandırılacağı, gümrük tarife cetveli ve izahnamelere göre gümrük mevzuatı çerçevesinde belirlenir; bu yazı belirli bir ürün için tarife tespiti yapmaz. GTİP beyanı yanlışsa sonradan Ek-2’de yer aldığı anlaşılan ürün, gümrük gözetimindeyken denetime yönlendirilebilir (m.11/3) ve ayrıca gümrük mevzuatı yönünden sonuç doğurabilir.

Tebliğin işleyişi diğer ithalat denetimi tebliğleriyle paraleldir: işlemler TAREKS üzerinden ve risk analizine göre yürür (m.4/1); denetim gümrük beyannamesinin tescilinden önce yapılır (m.5/1); fiili denetime yönlendirilen ürünler için Ek-3’ün üçüncü ve dördüncü maddelerindeki belgeler başvuru günü dâhil yirmi iş günü içinde TAREKS’e yüklenir, talep hâlinde sistem ilave süre verir; süresinde yüklenmezse başvuru olumsuz sonuçlanır (m.9/1). Mevzuata aykırılık tespit edilirse veya istenen ek bilgi ve belgeler süresinde yüklenmezse fiili denetim olumsuz sonuçlanır (m.9/4); yüklenen AB uygunluk beyanı, test raporu veya istenen diğer belgelerin ilgilisince düzenlenmediği tespit edilirse diğer şartlar uygun olsa bile sonuç olumsuzdur (m.9/5). Kapsam dışı beyanı TAREKS başvurusu sürecinde denetim birimine yapılır (m.7). TAREKS referans numarası verildiği tarihten itibaren bir yıl geçerlidir (m.11/2). Olumsuz sonuca karşı yollar TAREKS’te olumsuz sonuç yazımızda anlatılmıştır.

Tebliğe aykırılık, yanlış veya yanıltıcı beyan ve belgede tahrifat hâlinde 7223 sayılı Kanun, Gümrük Kanunu ve Teknik Düzenlemeler Rejimi Kararı hükümleri uygulanır; ayrıca firma kullanıcısının yetkisi bir ila on iki ay askıya alınabilir ve firmanın başvuruları aynı süreyle fiili denetime yönlendirilebilir (m.13). A.TR Dolaşım Belgeli olduğu firma kullanıcısı tarafından TAREKS’te beyan edilen ürünlerde TAREKS referans numarası doğrudan oluşturulur; ancak risk analizine göre bu ürünler de fiili denetime yönlendirilebilir (m.6/1, 6/4).

İmalatçı, İthalatçı, Mağaza, Pazaryeri ve İkinci El Satıcı: Kim Neden Sorumlu?

7223 sayılı Kanun, tedarik zincirindeki her işletmeciye farklı yükümlülük yükler. İmalatçı ve ithalatçı ürünün güvenli olmasından ve uygunluk belgelerinden doğrudan sorumludur (m.7, 9). Dağıtıcı ise ürünü piyasada bulundurmadan önce uygunluğu gösteren belgelerin bulunduğunu, talimatların ve güvenlik kurallarının ürüne Türkçe eşlik ettiğini ve imalatçı ile ithalatçının ilgili yükümlülüklerini yerine getirdiğini doğrular; ürünün uygun olmadığını bildiği veya bilmesinin gerektiği durumlarda uygun hâle getirilmeden piyasada bulunduramaz ve risk hâlinde imalatçı veya ithalatçıyı ve yetkili kuruluşu ivedilikle bilgilendirir (m.10/1-a, b). Bebek mağazaları ve marketler bu nedenle “ben üretmedim” savunmasıyla sorumluluktan kurtulamaz; ancak cezanın bendi ve tutarı imalatçı ve ithalatçınınkinden farklıdır. Dağıtıcının yükümlülükleri ve ithalatçıya rücu mağazaya ve dağıtıcıya ürün güvenliği cezası yazımızda anlatılmıştır.

İnternet satışlarında aracı hizmet sağlayıcıya ayrı bir rol düşer: uygun olmayan ürünün internet üzerinden tanıtımı ve satışı hâlinde yetkili kuruluş içeriğin çıkarılmasını aracı hizmet sağlayıcıya bildirir; içerik yirmi dört saat içinde çıkarılmazsa erişimin engellenmesine karar verilir ve karar BTK’ya bildirilir (m.17/2). Pazaryeri satıcısının durumu pazaryeri satıcısına ürün güvenliği cezası yazımızda; yabancı üreticinin Türkiye’deki temsilcisinin konumu yetkili temsilci yazımızda ele alınmıştır.

Yürüteçler kısa süre kullanıldığı için ikinci el piyasasında sık el değiştirir. Ticari faaliyet kapsamında ikinci el veya teşhir ürünü satan işletmenin hangi hâllerde dağıtıcı, hangi hâllerde imalatçı sayılacağı ve sorumluluğun sınırları ikinci el, teşhir ve yenilenmiş ürün satışında ürün güvenliği yazımızda incelenmiştir. Bireyler arasında ticari olmayan satışlar ise 7223 sayılı Kanunun işletmeci tanımları bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.

Savunma ve Kararlar: Uygunsuzluk Giderme, Piyasaya Arz Yasağı, Toplatma ve İmha

Ürünün ciddi risk taşıdığı hâller dışında yetkili kuruluş, önlemlere ilişkin nihai kararı almadan önce iktisadi işletmeciye savunma yapabilmesi için on iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verir; kararın tebliğinde dayandığı gerekçeleri, varsa çözüm önerilerini, yasal itiraz yollarını ve süre sınırlarını belirtir (m.16/5). Savunmada sınıflandırma itirazı, test raporuna ilişkin teknik itirazlar, risk değerlendirmesine yönelik eleştiriler ve önerilen düzeltici önlemler birlikte sunulmalıdır. Savunma yazısının hazırlanmasına ilişkin ayrıntılar ürün güvenliği savunma yazısı yazımızdadır.

Kanunun öngördüğü önlemler kademelidir. İktisadi işletmeci, yükümlülükleri ölçüsünde uygun ve gerekli düzeltici önlemleri orantılılık ilkesine uyarak zamanında ve etkili biçimde alır; almazsa yetkili kuruluş, gerektiğinde süre de koyarak işletmeciden risk ve önlemler hakkında bilgi verilmesini, uygun olmayan ürünün uygunluğunun sağlanmasını, risk taşıyan ürünlerin Türkçe uyarılarla işaretlenmesini, ciddi risk belirtisi bulunan ürünlerin piyasaya arzının geçici olarak durdurulmasını, ciddi risk taşıyan ürünlerin piyasaya arzının ivedilikle durdurulmasını, piyasadan çekilmesini ve geri çağrılmasını isteyebilir (m.16/6). İşletmeci önlemi almaz, geç alır veya yetersiz alırsa ya da tespit edilemezse yetkili kuruluş bu önlemleri kendisi alır (m.17/1).

Geri çağırma, alınan diğer önlemlerin riski ortadan kaldırmakta yetersiz kalması durumunda uygulanır (m.19/1). Geri çağıran işletmeci duyuruda ürünün teslim alınacağı veya onarılacağı adresleri ve nihai kullanıcıya sunulan seçenekleri belirtir; ürünü teslim eden tüketiciye sorunun giderilmesi, ürünün teslim tarihindeki perakende satış değerinin ödenmesi veya teknik düzenlemesine uygun, güvenli ve eş değer bir ürünle değiştirilmesi seçeneklerinden en az birini sunar ve tüm masrafları üstlenir (m.19/2-4). Yürüteçlerde ürünlerin önemli kısmı tüketicinin evinde ve ikinci el piyasasında dolaşımda olabileceğinden, duyurunun etkili yapılması ayrıca önem taşır. Toplatma sonrası plan için düzeltici önlem planı yazımıza bakılabilir.

Yetkili kuruluş, işletmecinin aldığı düzeltici önlemleri ve kendi aldığı önlemleri internet sitesi dâhil gerekli gördüğü tüm yöntemlerle ve bir gazete veya internet haber sitesinde ivedilikle ilan eder (m.16/8). GÜBİS’teki ilanlar bu hükme dayanır. İlanın güncellenmesi ve itibar zararı için firmam GÜBİS’te ilan edildi yazımız yol gösterir.

İdari Para Cezaları 2026: Yürüteçte Hangi Bent Uygulanır?

7223 sayılı Kanunun 20. maddesindeki tutarlar her yıl yeniden değerlenir. 2026 yılı tutarları, 31/12/2025 tarihli ve 33124 (4. mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğ ile 1/1/2026–31/12/2026 dönemi için belirlenmiştir; aşağıdaki tutarlar mevzuat.gov.tr’deki güncel Kanun metninde parantez içinde işlenen değerlerdir.

Hangi bendin uygulanacağı uygunsuzluğun niteliğine ve işletmecinin rolüne göre değişir. Devrilme, fren veya sürtünme elemanının işlememesi, katlanma mekanizmasının kendiliğinden kapanması ya da sıkışma noktası gibi ürün güvenliğine ilişkin aykırılık, imalatçı ve ithalatçı için m.20/1-a’ya girer. Teknik düzenlemenin güvenlik dışındaki hükümlerine aykırılık m.20/1-b’ye; uygunluk değerlendirmesi ve belge yükümlülüğüne aykırılık (m.7/1-b, 9/1-b) m.20/1-c’ye girer. (c), (ç), (d) ve (e) bentlerindeki aykırılıklarda aynı fiil nedeniyle (a) ve (b) bentleri uygulanmaz (m.20/7). Dağıtıcının m.10/1-a, b, ç ve d’deki yükümlülüklerine aykırılık m.20/1-e kapsamındadır.

Cezalar uygulanırken aykırılığın büyüklüğü ve yaptırım uygulanacak kişinin ekonomik durumu dikkate alınır (m.20/11); alt ve üst sınır arasında tutar belirlenirken bu kuralın gerekçelendirilmesi gerekir ve dava aşamasında denetlenebilir. Birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci fıkralardaki cezalar, uygunsuzluğun iki yıl içinde tekrarında her tekrar için bir önceki cezanın iki katı uygulanır (m.20/8); tekerrür ve içtima sorunları için ürün güvenliği cezasında tekerrür yazımıza bakılabilir. İdari para cezası idari önlemlerin uygulanmasına engel değildir (m.20/9) ve tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir (m.20/10). Ödeme ile dava arasındaki ilişki ürün güvenliği idari para cezası rehberimizde ele alınmıştır.

Kanun ayrıca imalatçı ve ithalatçıyı idari yaptırımdan kurtaran hâlleri sayar: ürünü piyasaya kendisinin arz etmediğini, uygunsuzluğun dağıtıcının veya üçüncü bir tarafın ürüne müdahalesinden ya da kullanıcıdan kaynaklandığını veya uygunsuzluğun teknik düzenlemelere ya da diğer zorunlu teknik kurallara uygun üretilmesinden doğduğunu ispat ederse Kanundaki idari yaptırımlar uygulanmaz (m.21/2). Yürüteçte örneğin numunenin talimata aykırı monte edildiğinin, parçalarının sonradan değiştirildiğinin veya teşhirde hasar gördüğünün gösterilmesi bu kapsamda değerlendirilebilir; ancak ispat yükü işletmecidedir.

Karara Karşı Yol: Üst Makama Başvuru, İptal Davası ve Yürütmenin Durdurulması

7223 sayılı Kanun hükümlerine göre verilen idari yaptırım kararlarına karşı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre idari yargı yoluna başvurulabilir (m.22/2). Bu nedenle idari para cezası ile piyasaya arz yasağı, toplatma ve imha kararlarına karşı yol idare mahkemesidir. Dava açma süresi, özel kanunda ayrı süre gösterilmediği için idare mahkemelerinde altmış gündür (İYUK m.7/1) ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar.

İlgili, dava açmadan önce işlemin kaldırılmasını, geri alınmasını veya değiştirilmesini üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan dava açma süresi içinde isteyebilir; bu başvuru işlemeye başlamış dava süresini durdurur. Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve dava süresi, başvuru tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılarak yeniden işlemeye başlar (İYUK m.11). Dava açılması işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz; mahkeme, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi hâlinde yürütmenin durdurulmasına karar verebilir (İYUK m.27). Toplatma ve imha kararları, uygulanınca etkisi tükendiğinden, yürütmenin durdurulması talebinin önemli olduğu işlemlerdir.

Yürüteç davalarında öne çıkabilecek iptal sebepleri şunlardır: ürünün yanlış sınıflandırılması (oturaklı yürüteç ile itme tipi yürüme oyuncağının karıştırılması) ve buna bağlı olarak yanlış standardın uygulanması; savunma hakkının tanınmaması; test raporunun ve numune sürecinin usule aykırılığı; risk değerlendirmesinin yetersizliği; kararda gerekçenin bulunmaması ve cezanın gerekçesiz olarak üst sınırlara yakın belirlenmesi. TAREKS olumsuz sonucu da idari işlemdir ve idari yargıya taşınabilir.

Kaza, Tazminat ve GÜBİS Görünümü: Yürüteçte Riskin Sonuçları

Bebek Yaralanırsa: Ürün Sorumluluğu Tazminatı

Ürünün bir kişiye veya bir mala zarar vermesi hâlinde imalatçı veya ithalatçı zararı gidermekle yükümlüdür (7223 m.6/1). Zarar gören, zararı ve uygunsuzluk ile zarar arasındaki nedensellik bağını ispat etmek zorundadır (m.6/2). Birden fazla imalatçı veya ithalatçı sorumluysa müteselsilen sorumlu olurlar (m.6/3); sorumluluğu kaldıran veya azaltan sözleşme hükümleri hükümsüzdür (m.6/4). Maddi ve manevi tazminatın belirlenmesinde Türk Borçlar Kanunu uygulanır (m.6/5). Tazminat talebi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren üç yıl ve her hâlde zararın doğduğu tarihten itibaren on yıllık zamanaşımına tabidir (m.6/6).

Zararın uygunsuzluğun yanı sıra zarar görenin veya sorumluluğundaki bir kişinin kusurundan da kaynaklanması hâlinde tazminat hal ve şartlara göre azaltılabilir veya kaldırılabilir (m.21/4). Yürüteçte yetişkin gözetimine ve merdiven gibi tehlikelere ilişkin uyarılar bu değerlendirmede önem kazanır; ancak uyarının bulunması, üründe esasa ilişkin bir kusur varsa sorumluluğu kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Bir kazanın ardından ayrıca ceza soruşturması yürütülebilir; böyle bir süreçte ilgililer hakkında kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmadıkça masumiyet karinesi geçerlidir. Bu konuda güvensiz ürün nedeniyle yaralanma veya ölümde ceza sorumluluğu yazımıza; tazminat davasındaki savunma için ürün sorumluluğu davasında savunma yazımıza bakılabilir.

GÜBİS’te Yürüteç İlanı Var mı?

GÜBİS’te yayımlanan ilanların son altı aylık dağılımını düzenli olarak izliyoruz. GÜBİS Rehberi sayfamızdaki istatistiklerde 05.05.2026–05.11.2026 dönemindeki 20 kaydın 12’si oyuncak, 5’i bebek ve çocuk giyimi, 2’si kırtasiye, 1’i spor ürünlerine ilişkindir; bu dönemde yürüteç veya çocuk bakım ürünleri grubunda bir ilan kaydı bulunmamaktadır. Bu, ürün grubunun denetim dışında olduğu anlamına gelmez: yürüteç Ticaret Bakanlığının PGD listesinde açıkça sayılır, Tebliğ ek tablosunda ayrı satırla düzenlenmiştir ve ithalatta TAREKS denetimine tabidir.

Varsayımsal Örnekler: İthalatçı, Bebek Mağazası ve İnternet Satıcısı

Varsayımsal örnek 1 – ithalatçı: Bir ithalatçı, çocuklara yönelik oturaklı yürüteçleri 9401 pozisyonundaki “çocuklar için olanlar” satırlarından biriyle beyan eder. TAREKS risk analizi partiyi fiili denetime yönlendirir. İthalatçı yalnızca TS EN 71-1 raporu yükler. Ürün oturaklı yürüteç olduğu için 2026/17 Ek-1 ve Ek-2 uyarınca TS EN 1273+A1 yönünden değerlendirme beklenir; doğru standarda göre rapor süresinde yüklenmezse başvuru olumsuz sonuçlanır (m.9/1, 9/4). İthalatçının bu aşamada yapabileceği, ilave süre talep ederek doğru rapor sağlamak veya olumsuz sonuca karşı idari ve yargısal yolları değerlendirmektir.

Varsayımsal örnek 2 – bebek mağazası: Bir bebek mağazasında yapılan denetimde, kutusunda yalnızca yabancı dilde kullanım talimatı bulunan yürüteçler tespit edilir. Mağaza ürünleri bir toptancıdan almıştır. Burada mağazanın dağıtıcı olarak Türkçe talimatı doğrulama yükümlülüğü (7223 m.10/1-a) ve tedarikçi bilgisini bildirmesi gündeme gelir. Belge uygunsuzluğu m.16/4 uyarınca giderilmesi istenebilecek bir eksikliktir; mağaza satışı durdurur, tedarikçi bilgisini süresinde verir ve Türkçe talimatın sağlanmasını takip ederse, sorumluluğun ağırlığı ithalatçıya kayabilir. Mağazanın ceza bendi, ithalatçınınkinden farklıdır (m.20/1-e).

Varsayımsal örnek 3 – internet satıcısı: Bir internet satıcısı, “yürümeyi hızlandırır” tanıtımıyla oyun panelli ve dönüştürülebilir bir yürüteç satmaktadır. Gizli alımla temin edilen numunede, ürün itme arabası moduna çevrildiğinde panelden kolayca ayrılan küçük bir parça tespit edilir. Satıcı savunmasında ürünün yalnızca TS EN 1273’e tabi olduğunu ileri sürer. Ürünün oyun paneli ve itme modu, oyuncak kuralları yönünden de değerlendirilebileceğinden, satıcının her iki kullanım biçimi için de test sonucu sunması gerekir. İçerik bildirimden itibaren 24 saat içinde kaldırılmazsa erişim engeli gündeme gelir (m.17/2). Satıcının ithalatçı mı dağıtıcı mı olduğu ceza bendini belirler.

Sık Yapılan Hatalar ve Adım Adım Yol Haritası

Yürüteç dosyalarında sık görülen hatalar şunlardır: ürünü sınıflandırmadan test ettirmek; oturaklı yürüteç için yalnızca oyuncak standardına göre rapor almak; dönüştürülebilir ürünlerde yalnızca bir kullanım biçimini test ettirmek; raporun standardın eski baskısına veya başka modele ait olması; satış metninde bebeğin gelişimine ilişkin abartılı vaatlere yer vermek; Türkçe uyarı ve azami kullanıcı ağırlığı bilgisini eksik bırakmak; TAREKS’e başka modele ait rapor yüklemek; savunma süresini kaçırmak; ödeme süresi ile dava süresini karıştırmak; toplatma kararından sonra dağıtıcılara bildirim yapmamak. Kurumsal bir ürün güvenliği düzeni kurmak isteyen işletmeler için ürün güvenliği uyum programı yazımız bir çerçeve sunar.

1. Ürünü sınıflandırın: Oturaklı yürüteç mi, itme tipi yürüme oyuncağı mı, yoksa dönüştürülebilir ürün mü? Ambalaj, talimat ve satış metnini bu sınıflandırmayla uyumlu hâle getirin.
2. Doğru standardı ve raporu belirleyin: TS EN 1273’ün güncel baskısı; gerekiyorsa oyun paneli için TS EN 71 serisi. Raporun ürün modeline ait olduğundan emin olun.
3. Tutanak ve yazıyı inceleyin: Hangi ürün, hangi parti, hangi uygunsuzluk ve hangi madde gösterilmiş? Tebliğ tarihini not edin.
4. Rolünüzü belirleyin: İmalatçı, ithalatçı, dağıtıcı veya aracı hizmet sağlayıcı olmanıza göre yükümlülük ve ceza bendi değişir.
5. Test raporunu ve numuneyi değerlendirin: Uygulanan baskı, numunenin temsil gücü, kurulum koşulları ve şahit numune imkânı.
6. Satışı ve ilanları gözden geçirin: Gerekiyorsa satışı durdurun; kendiliğinden önlemin m.21/1 etkisini değerlendirin.
7. Savunmayı süresinde verin: Belgeler, sınıflandırma ve teknik itirazlar ve düzeltici önlem planıyla birlikte (m.16/5).
8. Süreleri takvime işleyin: Bir aylık ödeme süresi, altmış günlük dava süresi, üst makama başvuru ve yürütmenin durdurulması talebi.
9. Toplatma gerekiyorsa planlayın: Dağıtıcı bildirimi, tüketiciye sunulacak seçenekler, duyuru ve kayıt (m.18, 19).
10. Tedarik sözleşmesini güncelleyin: Sonraki partiler için standart ve test şartı, rücu ve masraf paylaşımı; oyun panelindeki küçük parça riski için oyuncakta küçük parça ve boğulma riski yazımız da yol gösterebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Bebek yürüteci satmak yasak mı?

Hayır. Türkiye’de bebek yürüteçlerinin satışını genel olarak yasaklayan bir hüküm yoktur. Ürün güvenli olmalı (7223 m.5) ve Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliğinin ek sıra 13’ündeki TS EN 1273 dikkate alınarak değerlendirildiğinde temel gereklere uygun olmalıdır.

Bebek yürüteci oyuncak sayılır mı?

Oturaklı bebek yürüteci, Tebliğ ek sıra 13’te ayrıca düzenlenmiş bir çocuk bakım ürünüdür ve Ticaret Bakanlığının PGD listesinde oyuncaklar grubunda değil “çocukların kullanımına yönelik ürünler” grubunda yer alır. Bebeğin ayakta iterek yürüdüğü yürüme oyuncakları ise oyuncak olarak sunulabilir ve TS EN 71 serisi yönünden değerlendirilebilir; oyun panelli ürünlerde panel ayrıca incelenebilir.

Yürüteçler hangi standarda göre değerlendirilir?

Tebliğ ek sıra 13 “Bebek yürüteçleri” için TS EN 1273’ü (Çocuk bakım eşyaları – Bebek yürüteçleri – Güvenlik gerekleri ve deney yöntemleri) gösterir. Standardın tadil veya revizyonu hâlinde güncel hâli dikkate alınır (Tebliğ m.5/1); ithalat tebliği 2026/17’nin Ek-1’i standardı TS EN 1273+A1 olarak sayar.

Yürüteçleri hangi kurum denetler?

Ticaret Bakanlığının 14.10.2026 tarihli yetkili PGD kuruluşları listesinde yürüteç, Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğünün “çocukların kullanımına yönelik ürünler” grubunda sayılır. İthalatta denetimi Bakanlığın Ürün Güvenliği Denetimleri Grup Başkanlıkları TAREKS üzerinden yapar.

Yürüteç ithalatı TAREKS’e tabi mi?

Evet. 2026/17 sayılı Anne ve Bebek Ürünlerinin İthalat Denetimi Tebliği Ek-2’nin 42–47. satırları (8715.00.10.00.00 ve 9401.61, 9401.69, 9401.71, 9401.79, 9401.80 alt pozisyonlarında “çocuklar için olanlar”) “çocuklara yönelik imal edilen mama sandalyeleri, yürüteçler, taşıyıcılar, oturaklar, pusetler, bebek arabaları, ana kucakları vb. ürünler”i TAREKS denetimine bağlar. Ürünün GTİP’i gümrük mevzuatına göre belirlenir.

TAREKS’te fiili denetimde belgeleri ne kadar sürede yüklemem gerekir?

Fiili denetime yönlendirilen ürünler için gerekli belgeler başvuru günü dâhil yirmi iş günü içinde TAREKS’e yüklenir; talep hâlinde sistem ilave süre verir. Süresinde yüklenmezse başvuru olumsuz sonuçlanır (2026/17 m.9/1).

Gümrükten geçen yürüteç için sonradan toplatma kararı verilebilir mi?

Evet. Ürünün ithaline izin verilmesi veya TAREKS referans numarası oluşturulması, ürünün mevzuata uygun veya güvenli olduğu anlamına gelmez ve bu amaçla ispat aracı olarak kullanılamaz (2026/17 m.12/2-3). Piyasa denetiminde uygunsuzluk tespit edilirse 7223 m.16 uyarınca önlem alınabilir.

Yürüteçte CE işareti zorunlu mu?

Tebliğ kapsamındaki bebek yürüteçleri için CE işareti öngören bir AB uyum mevzuatı bulunmaz. Ürünün güvenliği ve TS EN 1273’e uygunluğu belirleyicidir; CE işaretinin bulunması uygunluğu kanıtlamaz.

Yürüteç için 2026 idari para cezası ne kadar?

Ürün güvenliğine ilişkin aykırılıkta imalatçı ve ithalatçıya 434.505–4.345.058 TL (m.20/1-a), belge ve uygunluk değerlendirmesi aykırılığında 173.801–1.738.022 TL (m.20/1-c), dağıtıcının doğrulama yükümlülüğüne aykırılıkta 60.830–608.307 TL (m.20/1-e) ceza öngörülür. Tutarlar 2026/13 sayılı Tebliğ ile 2026 yılı için belirlenmiştir.

Savunma için ne kadar süre verilir?

Ciddi risk hâli dışında yetkili kuruluş, önlemlere ilişkin nihai kararı almadan önce on iş gününden az olmamak üzere makul bir savunma süresi verir (7223 m.16/5).

Toplatma kararına veya cezaya karşı dava süresi kaç gün?

7223 kapsamındaki idari yaptırım kararlarına karşı idari yargı yolu açıktır (m.22/2). Dava süresi idare mahkemesinde altmış gündür ve yazılı bildirimi izleyen günden başlar (İYUK m.7). Dava açmak işlemin yürütülmesini durdurmaz; yürütmenin durdurulması ayrıca istenmelidir (İYUK m.27).

Kendiliğimden toplatırsam ceza alır mıyım?

Uygunsuzluğu kendisi tespit edip yetkili kuruluşun talebi ve uyarısı olmadan geri çağırma dâhil gerekli tedbirleri alan ve uygunsuzluğu tamamen gideren işletmeciye 7223 sayılı Kanundaki idari yaptırımlar uygulanmaz (m.21/1).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; bebek yürüteci ve diğer çocuk bakım ürünlerine ilişkin dosyalarda ürünün hangi mevzuata ve hangi standarda girdiğinin belirlenmesi, test raporu ve numune incelemesi, TAREKS başvurusu ve olumsuz sonuca karşı başvuru, savunma, piyasaya arz yasağı, toplatma ve idari para cezasına karşı iptal davası ve yürütmenin durdurulması ile tedarik sözleşmeleri konularında hukuki destek sağlar. Ürün güvenliği rehberlerinin tamamı için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi, GÜBİS ilanları için GÜBİS Rehberi sayfalarına bakılabilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (RG 12/03/2020-31066) m.5, 6, 7, 9, 10, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22 ve Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğ (RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer); Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliği (RG 03/05/2016-29701) ve değişikliği (RG 25/11/2022-32024) m.3, 5, 6, 7 ve ek sıra 13; Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği (RG 04/10/2016-29847) m.2/1-a ve Ek-1 (ek metni Resmî Gazete’deki görüntüden okunmuştur); Anne ve Bebek Ürünlerinin İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/17; RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer) m.1, 3, 4, 5, 6, 7, 9, 11, 12, 13, Ek-1 ve Ek-2 sıra 42–47 (ek metni görüntüden okunmuştur); Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği (RG 11/03/2021-31420); 2577 sayılı İYUK m.7, 11, 27; Ticaret Bakanlığı “Yetkili PGD kuruluşları ve sorumlu oldukları ürün grupları” sayfası (ticaret.gov.tr, 14.10.2026). Standardın teknik içeriği burada özetlenmemiştir; kesin değerlendirme standardın kendi metnine göre yapılır. Metin 06.11.2026 itibarıyla günceldir. Yazıda belirli bir firma, marka veya model hakkında değerlendirme yer almaz. Örnekler varsayımsaldır. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.