Kanguru, Sırt Taşıyıcı, Portbebe ve Ana Kucağına Toplatma Kararı 2026: TS EN 13209, TS EN 1466 ve 12790, TAREKS (2026/17), İdari Para Cezası ve Dava Süresi

Kanguru (askılı bebek taşıyıcı), çerçeveli sırt taşıyıcı, portbebe (taşınan bebek yatağı) ve ana kucağı (yatırılabilir beşik) Türk hukukunda oyuncak değil, çocuk bakım ürünüdür ve ayrı bir yönetmelikle düzenlenmez. Ticaret Bakanlığının Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliğinin ek tablosu, 21. satırda “bebek/çocuk taşıma araçları” için TS EN 13209-1 (çerçeveli sırt taşıyıcı) ve TS EN 13209-2 (yumuşak taşıma aracı), 14. satırda “bebek taşıyıcıları ve destekleri” için TS EN 1466 standardını gösterir. Ana kucağı Tebliğ ekinde yer almaz; güvenliği Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğine göre değerlendirilir, ithalatta TS EN 12790-1 ve -2 aranır. İthalatta 2026/17 sayılı Anne ve Bebek Ürünlerinin İthalat Denetimi Tebliği, askılı bebek taşıyıcılarını Ek-2’nin 23–27. satırlarında TS EN 13209-2 yönünden, portbebe ve ana kucaklarını 42–47. satırlarda TAREKS denetimine bağlar; ancak Ek-1’de TS EN 13209-1 yer almaz. Uygunsuzlukta piyasaya arz yasağı, toplatma, imha ve GÜBİS’te ilan gündeme gelir; imalatçı ve ithalatçı için ürün güvenliğine ilişkin aykırılığın 2026 cezası 434.505 TL’den 4.345.058 TL’ye kadardır. Kararlara karşı tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir.

Kanguru, Sırt Taşıyıcı, Portbebe ve Ana Kucağı Hangi Mevzuata Tabi? 7223, Genel Ürün Güvenliği ve Tebliğ

Bebek taşıyıcıları için Türk hukukunda ayrı bir yönetmelik bulunmaz; uygulanacak kurallar katmanlıdır. En üstte 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu yer alır: ürünün güvenli olması zorunludur (m.5/1); teknik düzenlemenin insan sağlığı ve güvenliği ile ilgili hükümlerine uygun ürün, aksi ispatlanana kadar güvenli kabul edilir (m.5/2); teknik düzenlemenin bulunmadığı veya insan sağlığı ve güvenliğine ilişkin hüküm içermediği durumlarda güvenlik değerlendirmesi genel ürün güvenliği mevzuatına göre yapılır (m.5/3). İkinci katman, 11/3/2021 tarihli ve 31420 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğidir.

Üçüncü katman, Ticaret Bakanlığının 3/5/2016 tarihli ve 29701 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliğidir. Tebliğin ek tablosuna 31/12/2018 tarihli ve 30642 (4. mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle eklenen 14. satır “Bebek taşıyıcıları ve destekleri – TS EN 1466 (Çocuk kullanım ve bakım eşyaları – Bebek taşıyıcıları ve destekleri – Güvenlik kuralları ve deney yöntemleri)” şeklindedir. 21. satır ise 25/11/2022 tarihli ve 32024 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve 1/12/2022’de yürürlüğe giren değişiklikle şöyle yeniden yazılmıştır: “Bebek/çocuk taşıma araçları – TS EN 13209-1 (Çocuk bakım eşyaları – Çocuk taşıyıcıları – Güvenlik gereksinimleri ve deney yöntemleri – Bölüm 1: Çerçeveli sırt taşıyıcı) – TS EN 13209-2 (Çocuk kullanım ve bakım eşyaları – Bebek taşıma araçları – Güvenlik gereklilikleri ve deney yöntemleri – Bölüm 2: Yumuşak taşıma aracı)”. Tebliğin konsolide metni için Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliği güncel metni yazımıza bakılabilir.

Tebliğin 5. maddesinin birinci fıkrası, 2022 değişikliğinden sonra şu kuralı koyar: “Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu ürünlerin temel gereklere uygunluğu, ilgili iktisadi işletmeci tarafından başka türlü ispatlanmadığı sürece bu Tebliğde yer alan düzenlemeler ile ekte belirtilen standartlar dikkate alınarak değerlendirilir.” Aynı fıkranın son cümlesine göre Türk Standardları Enstitüsü standardı tadil eder, revize eder veya iptal edip yerine yenisini yürürlüğe koyarsa standardın güncel hâli dikkate alınır. Bakanlık talep ederse işletmeci uygunluğu gösteren test raporlarını ve bilgi ve belgeleri sunar (m.6). Avrupa Birliği üyesi bir ülkede yasal olarak piyasada bulundurulan ürünlerin Tebliğ kurallarına uygun olduğu varsayılır; bu karine Düzenlenmemiş Alanda Karşılıklı Tanıma Yönetmeliği çerçevesinde uygulanır (m.7).

Hangi Ürüne Hangi Standart? Kanguru, Çerçeveli Sırt Taşıyıcı, Portbebe ve Ana Kucağı

Uygulamada aynı mağaza rafında yan yana duran bu dört ürün, hukuken farklı ölçütlere tabidir. Ürünün adı değil, tasarımı ve kullanım amacı belirleyicidir. Aşağıdaki tablo, Tebliğ eki ile 2026/17 sayılı Tebliğin Ek-1’indeki standart başlıklarından derlenmiştir; standartların teknik içeriği burada özetlenmemiştir.

2026/17 sayılı Tebliğin Ek-1’inde TS EN 1466 başlığı “Çocuk bakımı ürünleri – Evde kullanıma yönelik portatif pusetler ve taşınan yataklar – Güvenlik gereksinimleri ve test yöntemleri” olarak; TS EN 12790-1 “Yatırılabilir beşikler – Bölüm 1: Çocuklar için oturmayı denemeye başlayana kadar kullanılması tasarlanan yatırılabilir beşikler”, TS EN 12790-2 “Bölüm 2: Çocuklar için ayağa kalkmayı denemeye başlayana kadar kullanılması tasarlanan yatırılabilir beşikler” olarak; TS EN 13209-2 ise “Çocuk Kullanım ve Bakım Malzemeleri, Bebek Taşıyıcıları, Güvenlik Gereksinimleri ve Test Yöntemleri – Bölüm 2: Yumuşak taşıma aracı” olarak yazılmıştır. Aynı standardın iki tebliğde farklı Türkçe başlıklarla anılması, uygulanacak standardı değiştirmez; esas olan standart numarası ve güncel baskısıdır (Tebliğ m.5/1 son cümle).

Taşıyıcı Oyuncak mı? Ek-1, Oyun Çubuğu ve Asılı Oyuncaklar

Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği, “özellikle oyunda kullanımının amaçlanmasına veya oyun amaçlı tasarlanmasına bakılmaksızın 14 yaş altı çocuklar tarafından oyunlarda kullanılan ürünleri” kapsar; Ek-1’de listelenen ürünler oyuncak kabul edilmez (m.2/1-a). Taşıyıcılar, portbebe ve ana kucağı Ek-1’in 19 sırası arasında sayılmaz; ancak bu ürünler oyunda kullanılmak üzere değil, bebeği taşımak, yatırmak veya desteklemek üzere tasarlanır. Tebliğ ekinin bu ürünleri ayrıca saymış olması ve Ticaret Bakanlığının PGD listesinde “çocukların kullanımına yönelik ürünler” grubunda yer almaları, bunların çocuk bakım ürünü olarak ele alındığını gösterir.

Sınıflandırmada tartışma, ürüne eklenen oyun unsurlarında çıkar. Ana kucağının üzerine takılan oyun çubuğu, asılı peluş oyuncaklar, müzik ve titreşim modülleri ya da kangurunun askısına takılan dişlik ve oyuncaklar, kendi başlarına oyuncak niteliği taşıyabilir. Bu parçalarda küçük parça, kordon uzunluğu ve kimyasal göç gibi oyuncak kuralları ayrıca incelenebilir; ana ürünün test raporu bu parçaları kapsamıyorsa savunmada eksik kalınır. Çift amaçlı ürünlerde sınıflandırma tartışması için pelüş anahtarlık oyuncak mı yazımız, küçük parça testi için oyuncakta küçük parça ve boğulma riski yazımız yol gösterebilir.

Hangi Kurum Denetler? Ticaret Bakanlığı ve “Çocukların Kullanımına Yönelik Ürünler” Grubu

Ticaret Bakanlığının 14 Ekim 2026 tarihli “Yetkili PGD kuruluşları ve sorumlu oldukları ürün grupları” sayfasında Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğünün sorumluluğundaki “Çocukların kullanımına yönelik ürünler” grubu şu ürünleri sayar: “Yürüteç, taşınabilir bebek yatağı ve desteği, evlerde kullanılan sabit ve katlanabilen çocuk karyolası, çocuk karyolası ve beşik, tekerlekli çocuk arabası, çocuklar için yüksek sandalye, tabure, askılı taşıyıcı (kanguru), emzirme yastığı, klozet daraltıcı, mama önlüğü, emzik bağlayıcı, emzik, biberon … vb.” Dolayısıyla kanguru (“askılı taşıyıcı”) ve portbebe (“taşınabilir bebek yatağı ve desteği”) açıkça Ticaret Bakanlığının sorumluluğundadır; ana kucağı ve çerçeveli sırt taşıyıcı da listedeki “vb.” kaydı ve Tebliğin Ticaret Bakanlığı sorumluluğundaki ürünleri kapsaması nedeniyle bu grupta değerlendirilir. Denetimler uygulamada ticaret il müdürlükleri eliyle yürütülür; ithalatta ise Bakanlığın bölge müdürlüklerine bağlı Ürün Güvenliği Denetimleri Grup Başkanlıkları TAREKS üzerinden denetim yapar (2026/17 m.3/1-c).

Aynı gruptaki mama sandalyesi, bebek arabası, beşik, emzik ve biberon için çocuk bakım ürünü toplatma kararı yazımıza, bebek yürüteci için bebek yürütecine toplatma kararı yazımıza bakılabilir.

Etiket, Uyarı ve Türkçe Kullanım Talimatı: Belge Uygunsuzluğu Nasıl Ortaya Çıkar?

Denetimlerde dosyaların önemli bir kısmı ürünün kendisinden değil, beraberindeki bilgilerden başlar. 7223 m.16/4’e göre ürüne ilişkin uygunluk işareti veya teknik düzenlemenin gerektirdiği teknik dosya, etiket ve talimatların bulunmaması, eksik veya yetersiz olması ya da yanlış kullanılması hâlinde yetkili kuruluş risk değerlendirmesi yapmak için yeterli gerekçenin bulunduğunu varsayabilir. Bu durumda risk değerlendirmesinin sonucundan bağımsız olarak uygunsuzluğun giderilmesini, giderilmezse Kanunda öngörülen önlemlerden uygun olanların alınmasını ister; uygunsuzluk devam ederse piyasaya arzın yasaklanması veya kısıtlanması, geri çağırma ya da piyasadan çekme yoluna gidilir.

Taşıyıcılarda uyarı ve talimat güvenli kullanımın parçasıdır: ürünün hangi kilo ve yaş aralığı için tasarlandığı, bebeğin yüzünün ve hava yolunun açık tutulmasına ilişkin uyarılar, toka ve bağlantıların her kullanımda kontrolü, taşırken eğilme ve düşme riskine ilişkin uyarılar ile portbebe ve ana kucağında “yüksek bir yüzeye koymayın” türünden uyarılar, kullanıcıyı doğrudan korur. 7223 m.16/6-c, belli durumlarda veya belli kişiler bakımından risk taşıyabilecek ürünlerin riskler hakkında uygun, açık ve kolayca anlaşılabilir Türkçe uyarılarla işaretlenmesini ve bu risklerin montaj, kullanım ve bakım talimatlarında açıkça belirtilmesini düzeltici önlemler arasında sayar. Dağıtıcı da ürünü piyasada bulundurmadan önce uygunluk işaretlerini ve belgelerini, talimatların ve güvenlik kurallarının ürüne Türkçe olarak eşlik ettiğini doğrulamakla yükümlüdür (m.10/1-a). CE işareti, uygunluk beyanı ve Türkçe etiket eksikliğinde giderme süresi ve ceza bendi ayrımı CE işareti ve Türkçe etiket eksikliği yazımızda ele alınmıştır.

Denetim ve Numune: Kanguru ve Portbebe Nasıl Test Edilir, Rapora Nasıl Bakılır?

Yetkili kuruluş; piyasaya arz edilmesi hedeflenen, piyasaya arz edilen veya piyasada bulundurulan ürünleri depoda, nakil aracında, iş yeri ve üretim tesisi dâhil gerekli görülen yerlerde denetleyebilir ve iktisadi işletmeciden belge, bilgi ve kayıt isteyebilir (7223 m.16/1). Denetim; işaret veya belge kontrolü, duyusal inceleme, gerektiğinde numune alma, yerinde muayene veya test yoluyla yapılır (m.16/2). Yetkili kuruluş, denetim, bilgi, ihbar veya şikâyet sonucunda ürünün risk taşıdığına dair yeterli gerekçe bulursa risk değerlendirmesi yapar; ciddi risk kararına bu değerlendirme esas alınır. Daha yüksek bir güvenlik seviyesinin mümkün olması veya piyasada daha düşük riskli ürünlerin bulunması, tek başına ürünün güvenli olmadığı anlamına gelmez (m.16/3).

Taşıyıcılarda test sonucunun hukuken değerlendirilmesi için şu noktalar incelenmelidir: raporda hangi standardın (TS EN 13209-1, 13209-2, 1466 veya 12790) ve hangi baskısının uygulandığı; ürünün doğru tipe göre test edilip edilmediği; numunenin partiyi temsil edip etmediği; kemer, toka, dikiş ve taşıma kulpu gibi bileşenlerden hangisinde sorun bulunduğu; başarısızlığın mekanik dayanımda mı, yoksa uyarı ve işaretleme eksikliğinde mi olduğu; şahit numunenin mühürlü saklanıp saklanmadığı. Test raporuna itiraz, şahit numune ve karşı analiz yolları ürünüm testten kaldı yazımızda; denetimin ilk gününde yapılması gerekenler Ticaret Bakanlığı denetimi geldi yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

İthalat: TAREKS’te Askılı Bebek Taşıyıcıları, Portbebe ve Ana Kucağı (2026/17)

İthal edilen taşıyıcılar gümrükte Anne ve Bebek Ürünlerinin İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/17) ile karşılaşır. Tebliğ, Ek-1’de yer alan yönetmelikler ve standartlar kapsamında olan, Ek-2’de belirtilen ürünlerin ithalatta uygunluk denetimini düzenler (m.1/1); Ek-2’deki ürünlerin Ek-1’deki düzenlemeler kapsamında olmaması veya teknik düzenleme bulunmaması hâlinde Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğine uygunluk aranır (m.1/2). Tebliğ serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulacak ürünleri kapsar (m.1/3).

Bu satırlarda standartlar ürün bazında eşleşir: kanguru için TS EN 13209-2, emzik askısı için TS EN 12586+A1; portbebe için TS EN 1466; ana kucağı için TS EN 12790-1 ve -2. Dikkat çeken nokta, Ek-1’de TS EN 13209-1’in (çerçeveli sırt taşıyıcı) yer almamasıdır. Bu durumda çerçeveli sırt taşıyıcının 2026/17 kapsamında hangi satıra ve hangi ölçüte göre denetleneceği, ürünün GTİP’ine ve m.1/2’deki genel ürün güvenliği kuralına göre ayrıca değerlendirilmelidir; bu yazı belirli bir ürün için tarife tespiti yapmaz. GTİP tespiti gümrük mevzuatına göre yapılır; sonradan Ek-2’de yer aldığı anlaşılan ürün gümrük gözetimindeyken denetime yönlendirilebilir (m.11/3).

İşlemler TAREKS üzerinden ve risk analizine göre yürür (m.4/1); denetim gümrük beyannamesinin tescilinden önce yapılır (m.5/1); fiili denetime yönlendirilen ürünler için Ek-3’ün üçüncü ve dördüncü maddelerindeki belgeler başvuru günü dâhil yirmi iş günü içinde TAREKS’e yüklenir, talep hâlinde sistem ilave süre verir; süresinde yüklenmezse başvuru olumsuz sonuçlanır (m.9/1). Mevzuata aykırılık tespit edilirse veya istenen ek bilgi ve belgeler süresinde yüklenmezse fiili denetim olumsuz sonuçlanır (m.9/4); yüklenen uygunluk beyanı veya test raporunun ilgilisince düzenlenmediği tespit edilirse diğer şartlar uygun olsa bile sonuç olumsuzdur (m.9/5). Kapsam dışı beyanı başvuru sürecinde denetim birimine yapılır (m.7); TAREKS referans numarası bir yıl geçerlidir (m.11/2). Aykırılık, yanlış beyan ve belgede tahrifat hâlinde 7223 sayılı Kanun, Gümrük Kanunu ve Teknik Düzenlemeler Rejimi Kararı uygulanır; firma kullanıcısının yetkisi bir ila on iki ay askıya alınabilir (m.13). Olumsuz sonuca karşı yollar TAREKS’te olumsuz sonuç yazımızda anlatılmıştır.

İmalatçı, İthalatçı, Mağaza ve Pazaryeri: Taşıyıcı Dosyasında Kim Neden Sorumlu?

7223 sayılı Kanun, tedarik zincirindeki her işletmeciye farklı yükümlülük yükler. İmalatçı ve ithalatçı ürünün güvenli olmasından ve uygunluk belgelerinden doğrudan sorumludur (m.7, 9). Dağıtıcı ise ürünü piyasada bulundurmadan önce uygunluğu gösteren belgelerin bulunduğunu, talimatların ve güvenlik kurallarının ürüne Türkçe eşlik ettiğini ve imalatçı ile ithalatçının ilgili yükümlülüklerini yerine getirdiğini doğrular; ürünün uygun olmadığını bildiği veya bilmesinin gerektiği durumlarda uygun hâle getirilmeden piyasada bulunduramaz ve risk hâlinde imalatçı veya ithalatçıyı ve yetkili kuruluşu ivedilikle bilgilendirir (m.10/1-a, b). Mağaza ve marketler bu nedenle “ben üretmedim” savunmasıyla sorumluluktan kurtulamaz; ancak cezanın bendi ve tutarı imalatçı ve ithalatçınınkinden farklıdır. Dağıtıcının yükümlülükleri ve ithalatçıya rücu mağazaya ve dağıtıcıya ürün güvenliği cezası yazımızda anlatılmıştır.

İnternet satışlarında aracı hizmet sağlayıcıya ayrı bir rol düşer: uygun olmayan ürünün internet üzerinden tanıtımı ve satışı hâlinde yetkili kuruluş içeriğin çıkarılmasını aracı hizmet sağlayıcıya bildirir; içerik yirmi dört saat içinde çıkarılmazsa erişimin engellenmesine karar verilir ve karar BTK’ya bildirilir (m.17/2). Pazaryeri satıcısının durumu pazaryeri satıcısına ürün güvenliği cezası yazımızda; yabancı üreticinin Türkiye’deki temsilcisinin konumu yetkili temsilci yazımızda ele alınmıştır. Kangurular kısa süre kullanıldığı için ikinci el piyasasında sık el değiştirir; ticari faaliyet kapsamında ikinci el ürün satan işletmenin konumu ikinci el, teşhir ve yenilenmiş ürün satışında ürün güvenliği yazımızda incelenmiştir.

Savunma ve Kararlar: Uygunsuzluk Giderme, Piyasaya Arz Yasağı, Toplatma ve İmha

Ürünün ciddi risk taşıdığı hâller dışında yetkili kuruluş, önlemlere ilişkin nihai kararı almadan önce iktisadi işletmeciye savunma yapabilmesi için on iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verir; kararın tebliğinde dayandığı gerekçeleri, varsa çözüm önerilerini, yasal itiraz yollarını ve süre sınırlarını belirtir (m.16/5). Savunmada sınıflandırma itirazı, test raporuna ilişkin teknik itirazlar, risk değerlendirmesine yönelik eleştiriler ve önerilen düzeltici önlemler birlikte sunulmalıdır. Savunma yazısının hazırlanmasına ilişkin ayrıntılar ürün güvenliği savunma yazısı yazımızdadır.

Kanunun öngördüğü önlemler kademelidir. İktisadi işletmeci, yükümlülükleri ölçüsünde uygun ve gerekli düzeltici önlemleri orantılılık ilkesine uyarak zamanında ve etkili biçimde alır; almazsa yetkili kuruluş, gerektiğinde süre de koyarak işletmeciden risk ve önlemler hakkında bilgi verilmesini, uygun olmayan ürünün uygunluğunun sağlanmasını, risk taşıyan ürünlerin Türkçe uyarılarla işaretlenmesini, ciddi risk belirtisi bulunan ürünlerin piyasaya arzının geçici olarak durdurulmasını, ciddi risk taşıyan ürünlerin piyasaya arzının ivedilikle durdurulmasını, piyasadan çekilmesini ve geri çağrılmasını isteyebilir (m.16/6). İşletmeci önlemi almaz, geç alır veya yetersiz alırsa ya da tespit edilemezse yetkili kuruluş bu önlemleri kendisi alır (m.17/1).

Geri çağırma, alınan diğer önlemlerin riski ortadan kaldırmakta yetersiz kalması durumunda uygulanır (m.19/1). Geri çağıran işletmeci duyuruda ürünün teslim alınacağı veya onarılacağı adresleri ve nihai kullanıcıya sunulan seçenekleri belirtir; ürünü teslim eden tüketiciye sorunun giderilmesi, ürünün teslim tarihindeki perakende satış değerinin ödenmesi veya teknik düzenlemesine uygun, güvenli ve eş değer bir ürünle değiştirilmesi seçeneklerinden en az birini sunar ve tüm masrafları üstlenir (m.19/2-4). Taşıyıcılarda ürünler tüketicinin evinde ve sık sık ikinci el piyasasında dolaştığından, geri çağırma duyurusunun bebek mağazaları, pazaryerleri ve doğum sonrası bakım kanallarında da yapılması etkinliği artırır. Toplatma sonrası plan için düzeltici önlem planı yazımıza bakılabilir.

Yetkili kuruluş, işletmecinin aldığı düzeltici önlemleri ve kendi aldığı önlemleri internet sitesi dâhil gerekli gördüğü tüm yöntemlerle ve bir gazete veya internet haber sitesinde ivedilikle ilan eder (m.16/8). GÜBİS’teki ilanlar bu hükme dayanır. İlanın güncellenmesi ve itibar zararı için firmam GÜBİS’te ilan edildi yazımız yol gösterir.

İdari Para Cezaları 2026: Taşıyıcı Dosyasında Hangi Bent Uygulanır?

7223 sayılı Kanunun 20. maddesindeki tutarlar her yıl yeniden değerlenir. 2026 yılı tutarları, 31/12/2025 tarihli ve 33124 (4. mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğ ile 1/1/2026–31/12/2026 dönemi için belirlenmiştir; aşağıdaki tutarlar mevzuat.gov.tr’deki güncel Kanun metninde parantez içinde işlenen değerlerdir.

Hangi bendin uygulanacağı uygunsuzluğun niteliğine ve işletmecinin rolüne göre değişir. Toka veya kemerin açılması, dikişin kopması, portbebe kulpunun kırılması ya da ana kucağının devrilmesi gibi ürün güvenliğine ilişkin aykırılık, imalatçı ve ithalatçı için m.20/1-a’ya girer. Teknik düzenlemenin güvenlik dışındaki hükümlerine aykırılık m.20/1-b’ye; uygunluk değerlendirmesi ve belge yükümlülüğüne aykırılık (m.7/1-b, 9/1-b) m.20/1-c’ye girer. (c), (ç), (d) ve (e) bentlerindeki aykırılıklarda aynı fiil nedeniyle (a) ve (b) bentleri uygulanmaz (m.20/7). Dağıtıcının m.10/1-a, b, ç ve d’deki yükümlülüklerine aykırılık m.20/1-e kapsamındadır.

Cezalar uygulanırken aykırılığın büyüklüğü ve yaptırım uygulanacak kişinin ekonomik durumu dikkate alınır (m.20/11); alt ve üst sınır arasında tutar belirlenirken bu kuralın gerekçelendirilmesi gerekir ve dava aşamasında denetlenebilir. Birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci fıkralardaki cezalar, uygunsuzluğun iki yıl içinde tekrarında her tekrar için bir önceki cezanın iki katı uygulanır (m.20/8); tekerrür ve içtima sorunları için ürün güvenliği cezasında tekerrür yazımıza bakılabilir. İdari para cezası idari önlemlerin uygulanmasına engel değildir (m.20/9) ve tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir (m.20/10). Ödeme ile dava arasındaki ilişki ürün güvenliği idari para cezası rehberimizde ele alınmıştır.

Kanun ayrıca imalatçı ve ithalatçıyı idari yaptırımdan kurtaran hâlleri sayar: ürünü piyasaya kendisinin arz etmediğini, uygunsuzluğun dağıtıcının veya üçüncü bir tarafın ürüne müdahalesinden ya da kullanıcıdan kaynaklandığını veya uygunsuzluğun teknik düzenlemelere ya da diğer zorunlu teknik kurallara uygun üretilmesinden doğduğunu ispat ederse Kanundaki idari yaptırımlar uygulanmaz (m.21/2). Taşıyıcıda örneğin numunenin kullanıcı tarafından değiştirildiğinin, talimata aykırı kurulduğunun veya teşhirde hasar gördüğünün gösterilmesi bu kapsamda değerlendirilebilir. Ancak ispat yükü işletmecidedir.

Karara Karşı Yol: Üst Makama Başvuru, İptal Davası ve Yürütmenin Durdurulması

7223 sayılı Kanun hükümlerine göre verilen idari yaptırım kararlarına karşı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre idari yargı yoluna başvurulabilir (m.22/2). Bu nedenle idari para cezası ile piyasaya arz yasağı, toplatma ve imha kararlarına karşı yol idare mahkemesidir. Dava açma süresi, özel kanunda ayrı süre gösterilmediği için idare mahkemelerinde altmış gündür (İYUK m.7/1) ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar.

İlgili, dava açmadan önce işlemin kaldırılmasını, geri alınmasını veya değiştirilmesini üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan dava açma süresi içinde isteyebilir; bu başvuru işlemeye başlamış dava süresini durdurur. Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve dava süresi, başvuru tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılarak yeniden işlemeye başlar (İYUK m.11). Dava açılması işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz; mahkeme, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi hâlinde yürütmenin durdurulmasına karar verebilir (İYUK m.27). Toplatma ve imha kararları, uygulanınca etkisi tükendiğinden, yürütmenin durdurulması talebinin önemli olduğu işlemlerdir.

Taşıyıcı davalarında öne çıkabilecek iptal sebepleri şunlardır: ürün tipinin yanlış belirlenmesi ve buna bağlı olarak yanlış standardın (TS EN 13209-1 yerine 13209-2 veya TS EN 1466 yerine 12790 gibi) uygulanması; savunma hakkının tanınmaması; test raporunun ve numune sürecinin usule aykırılığı; risk değerlendirmesinin yetersizliği; kararda gerekçenin bulunmaması ve cezanın gerekçesiz olarak üst sınırlara yakın belirlenmesi. TAREKS olumsuz sonucu da idari işlemdir ve idari yargıya taşınabilir.

Kaza, Tazminat ve GÜBİS Görünümü

Kullanıcı Zarar Görürse: Ürün Sorumluluğu Tazminatı

Ürünün bir kişiye veya bir mala zarar vermesi hâlinde imalatçı veya ithalatçı zararı gidermekle yükümlüdür (7223 m.6/1). Zarar gören, zararı ve uygunsuzluk ile zarar arasındaki nedensellik bağını ispat etmek zorundadır (m.6/2). Birden fazla imalatçı veya ithalatçı sorumluysa müteselsilen sorumlu olurlar (m.6/3); sorumluluğu kaldıran veya azaltan sözleşme hükümleri hükümsüzdür (m.6/4). Maddi ve manevi tazminatın belirlenmesinde Türk Borçlar Kanunu uygulanır (m.6/5). Tazminat talebi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren üç yıl ve her hâlde zararın doğduğu tarihten itibaren on yıllık zamanaşımına tabidir (m.6/6).

Zararın uygunsuzluğun yanı sıra zarar görenin veya sorumluluğundaki bir kişinin kusurundan da kaynaklanması hâlinde tazminat hal ve şartlara göre azaltılabilir veya kaldırılabilir (m.21/4). Taşıyıcılarda bebeğin hava yolunun açık tutulmasına, yetişkinin eğilme ve düşme riskine ve kilo sınırına ilişkin uyarılar bu değerlendirmede önem kazanır; ancak uyarının bulunması, üründe esasa ilişkin bir kusur varsa sorumluluğu kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Bir kazanın ardından ayrıca ceza soruşturması yürütülebilir; böyle bir süreçte ilgililer hakkında kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmadıkça masumiyet karinesi geçerlidir. Bu konuda güvensiz ürün nedeniyle yaralanma veya ölümde ceza sorumluluğu yazımıza; tazminat davasındaki savunma için ürün sorumluluğu davasında savunma yazımıza bakılabilir.

GÜBİS’te Taşıyıcı İlanı Var mı?

GÜBİS Rehberi sayfamızdaki istatistiklerde 05.05.2026–05.11.2026 dönemindeki 20 kaydın 12’si oyuncak, 5’i bebek ve çocuk giyimi, 2’si kırtasiye, 1’i spor ürünlerine ilişkindir; bu dönemde kanguru, portbebe, ana kucağı veya diğer çocuk bakım ürünlerinde ilan kaydı bulunmamaktadır. Bu, ürün grubunun denetim dışında olduğu anlamına gelmez: ürünler Ticaret Bakanlığının PGD listesinde sayılır, Tebliğ ekinde ayrı satırlarla düzenlenmiştir ve ithalatta TAREKS denetimine tabidir.

Varsayımsal Örnekler: İthalatçı, Bebek Mağazası ve İnternet Satıcısı

Varsayımsal örnek 1 – kanguru ithalatçısı: Bir ithalatçı, kumaş kangurularını 6307.90.98 pozisyonunda “askılı bebek taşıyıcıları” olarak beyan eder. TAREKS risk analizi partiyi fiili denetime yönlendirir. İthalatçı, tedarikçisinin başka bir modele ait TS EN 13209-2 raporunu yükler. Yüklenen raporun ilgili ürün için düzenlenmediği anlaşılırsa diğer şartlar uygun olsa bile sonuç olumsuz olur (2026/17 m.9/5). İthalatçının yapabileceği, ilave süre isteyerek modele ait rapor sağlamak veya olumsuz sonuca karşı idari ve yargısal yolları değerlendirmektir.

Varsayımsal örnek 2 – bebek mağazası: Bir mağazada yapılan denetimde ana kucaklarının kutusunda Türkçe kullanım talimatı bulunmadığı ve azami kilo bilgisinin yalnızca yabancı dilde yazıldığı tespit edilir. Mağaza dağıtıcıdır; Türkçe talimatı doğrulama yükümlülüğü (7223 m.10/1-a) ve tedarikçi bilgisini bildirmesi gündeme gelir. Belge uygunsuzluğu m.16/4 uyarınca giderilmesi istenebilecek bir eksikliktir; mağaza satışı durdurur ve tedarikçiyle birlikte eksikliği giderirse, sorumluluğun ağırlığı ithalatçıya kayabilir.

Varsayımsal örnek 3 – internet satıcısı: Bir internet satıcısı, “yenidoğandan 20 kiloya kadar her pozisyonda” tanıtımıyla bir taşıyıcı satmaktadır. Gizli alımla temin edilen numunede, ürünün talimatında yazan kilo sınırının satış sayfasındakinden düşük olduğu ve belirli bir taşıma pozisyonunda toka bağlantısının testte açıldığı tespit edilir. Satıcının tanıtımı ile ürün talimatı arasındaki çelişki risk değerlendirmesinde aleyhe değerlendirilebilir; içerik bildirimden itibaren 24 saat içinde kaldırılmazsa erişim engeli gündeme gelir (m.17/2). Satıcının ithalatçı mı dağıtıcı mı olduğu ceza bendini belirler.

Sık Yapılan Hatalar ve Adım Adım Yol Haritası

Taşıyıcı dosyalarında sık görülen hatalar şunlardır: ürün tipini belirlemeden test ettirmek; ana kucağını portbebe veya beşik standardına göre test ettirmek; çerçeveli sırt taşıyıcı için yumuşak taşıyıcı raporu kullanmak; oyun çubuğu ve asılı oyuncakları teste dâhil etmemek; satış metninde talimattan farklı kilo ve yaş aralığı yazmak; Türkçe uyarıları eksik bırakmak; TAREKS’e başka modele ait rapor yüklemek; savunma süresini kaçırmak; ödeme süresi ile dava süresini karıştırmak. Kurumsal bir ürün güvenliği düzeni kurmak isteyen işletmeler için ürün güvenliği uyum programı yazımız bir çerçeve sunar.

1. Ürün tipini belirleyin: Yumuşak taşıyıcı mı, çerçeveli sırt taşıyıcı mı, portbebe mi, ana kucağı mı? Ambalaj, talimat ve satış metnini bu tiple uyumlu hâle getirin.
2. Doğru standardı ve raporu belirleyin: TS EN 13209-1/-2, TS EN 1466 veya TS EN 12790-1/-2; oyun unsurları için oyuncak kuralları. Raporun modele ve güncel baskıya ait olduğundan emin olun.
3. Tutanak ve yazıyı inceleyin: Hangi ürün, hangi parti, hangi uygunsuzluk ve hangi madde gösterilmiş? Tebliğ tarihini not edin.
4. Rolünüzü belirleyin: İmalatçı, ithalatçı, dağıtıcı veya aracı hizmet sağlayıcı olmanıza göre yükümlülük ve ceza bendi değişir.
5. Test raporunu ve numuneyi değerlendirin: Uygulanan standart, numunenin temsil gücü, kurulum ve şahit numune imkânı.
6. Satışı ve ilanları gözden geçirin: Gerekiyorsa satışı durdurun; kendiliğinden önlemin m.21/1 etkisini değerlendirin.
7. Savunmayı süresinde verin: Belgeler, tip ve standart itirazları ve düzeltici önlem planıyla birlikte (m.16/5).
8. Süreleri takvime işleyin: Bir aylık ödeme süresi, altmış günlük dava süresi, üst makama başvuru ve yürütmenin durdurulması talebi.
9. Toplatma gerekiyorsa planlayın: Dağıtıcı bildirimi, tüketiciye sunulacak seçenekler, duyuru ve kayıt (m.18, 19).
10. Tedarik sözleşmesini güncelleyin: Sonraki partiler için standart ve test şartı, rücu ve masraf paylaşımı.

Sıkça Sorulan Sorular

Kanguru satmak için belge gerekir mi?

Kanguru için CE işareti veya özel izin öngören bir düzenleme yoktur; ancak ürün güvenli olmalı ve Tebliğ ek sıra 21’deki TS EN 13209-2 dikkate alınarak değerlendirildiğinde temel gereklere uygun olmalıdır. Bakanlık talep ederse uygunluğu gösteren test raporu ve belgeler sunulur (Tebliğ m.6).

Kanguru ve sırt taşıyıcı hangi standarda göre değerlendirilir?

Tebliğ ek sıra 21, çerçeveli sırt taşıyıcı için TS EN 13209-1’i, yumuşak taşıma aracı (kanguru) için TS EN 13209-2’yi gösterir. Standardın güncel hâli dikkate alınır (Tebliğ m.5/1).

Portbebe hangi standarda tabidir?

Tebliğ ek sıra 14 “bebek taşıyıcıları ve destekleri” için TS EN 1466’yı gösterir; 2026/17 sayılı ithalat tebliği aynı standardı “evde kullanıma yönelik portatif pusetler ve taşınan yataklar” başlığıyla sayar.

Ana kucağı Tebliğ kapsamında mı?

Ana kucağı (yatırılabilir beşik) Tebliğ ekinde ayrı satır olarak yer almaz; güvenliği Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğine göre değerlendirilir. İthalatta 2026/17 sayılı Tebliğ Ek-2 sıra 42–47 “ana kucakları”nı sayar ve Ek-1’de TS EN 12790-1 ve 12790-2 yer alır.

Bu ürünleri hangi kurum denetler?

Ticaret Bakanlığının 14.10.2026 tarihli PGD listesinde “taşınabilir bebek yatağı ve desteği” ile “askılı taşıyıcı (kanguru)”, Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğünün “çocukların kullanımına yönelik ürünler” grubunda sayılır.

Kanguru ithalatı TAREKS’e tabi mi?

Evet. 2026/17 sayılı Tebliğ Ek-2’nin 23–27. satırları (4421.99.99.00.19, 6307.90.10 ve 6307.90.98 alt pozisyonları) “yalnızca bebek taşıyıcıları ve emzik askıları”nı TS EN 13209-2 ve TS EN 12586+A1 yönünden TAREKS denetimine bağlar.

Çerçeveli sırt taşıyıcı ithalatta hangi standarda göre denetlenir?

2026/17 sayılı Tebliğin Ek-1’inde TS EN 13209-1 yer almaz. Çerçeveli sırt taşıyıcının ithalatta hangi satıra ve ölçüte göre denetleneceği ürünün GTİP’ine ve Tebliğ m.1/2’deki genel ürün güvenliği kuralına göre ayrıca değerlendirilmelidir; piyasa denetiminde ise Tebliğ ek sıra 21’deki TS EN 13209-1 dikkate alınır.

Taşıyıcı için 2026 idari para cezası ne kadar?

Ürün güvenliğine ilişkin aykırılıkta imalatçı ve ithalatçıya 434.505–4.345.058 TL (m.20/1-a), belge ve uygunluk değerlendirmesi aykırılığında 173.801–1.738.022 TL (m.20/1-c), dağıtıcının doğrulama yükümlülüğüne aykırılıkta 60.830–608.307 TL (m.20/1-e) ceza öngörülür. Tutarlar 2026/13 sayılı Tebliğ ile belirlenmiştir.

Gümrükten geçen kanguru için sonradan toplatma kararı verilebilir mi?

Evet. TAREKS referans numarası oluşturulması ürünün güvenli olduğu anlamına gelmez ve ispat aracı olarak kullanılamaz (2026/17 m.12/2-3). Piyasa denetiminde uygunsuzluk tespit edilirse 7223 m.16 uyarınca önlem alınabilir.

Savunma için ne kadar süre verilir?

Ciddi risk hâli dışında yetkili kuruluş, önlemlere ilişkin nihai kararı almadan önce on iş gününden az olmamak üzere makul bir savunma süresi verir (7223 m.16/5).

Toplatma kararına veya cezaya karşı dava süresi kaç gün?

7223 kapsamındaki idari yaptırım kararlarına karşı idari yargı yolu açıktır (m.22/2). Dava süresi idare mahkemesinde altmış gündür ve yazılı bildirimi izleyen günden başlar (İYUK m.7). Dava açmak işlemin yürütülmesini durdurmaz; yürütmenin durdurulması ayrıca istenmelidir (İYUK m.27).

Kendiliğimden toplatırsam ceza alır mıyım?

Uygunsuzluğu kendisi tespit edip yetkili kuruluşun talebi ve uyarısı olmadan geri çağırma dâhil gerekli tedbirleri alan ve uygunsuzluğu tamamen gideren işletmeciye 7223 sayılı Kanundaki idari yaptırımlar uygulanmaz (m.21/1).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; kanguru, sırt taşıyıcı, portbebe, ana kucağı ve diğer çocuk bakım ürünlerine ilişkin dosyalarda ürünün hangi mevzuata, hangi standarda ve hangi kuruma girdiğinin belirlenmesi, test raporu ve numune incelemesi, TAREKS başvurusu ve olumsuz sonuca karşı başvuru, savunma, piyasaya arz yasağı, toplatma ve idari para cezasına karşı iptal davası ve yürütmenin durdurulması ile tedarik sözleşmeleri konularında hukuki destek sağlar. Ürün güvenliği rehberlerinin tamamı için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi, GÜBİS ilanları için GÜBİS Rehberi sayfalarına bakılabilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (RG 12/03/2020-31066) m.5, 6, 7, 9, 10, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22 ve Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğ (RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer); Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliği (RG 03/05/2016-29701) ve değişiklikleri (RG 31/12/2018-30642, 4. mükerrer; RG 25/11/2022-32024) m.5, 6, 7, ek sıra 14, 17 ve 21 (2018 ek tablosu Resmî Gazete’deki görüntüden okunmuştur); Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği (RG 04/10/2016-29847) m.2/1-a ve Ek-1; Anne ve Bebek Ürünlerinin İthalat Denetimi Tebliği (2026/17; RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer) m.1, 3, 4, 5, 7, 9, 11, 12, 13, Ek-1 ve Ek-2 sıra 23–27 ve 42–47 (ek metni görüntüden okunmuştur); Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği (RG 11/03/2021-31420); 2577 sayılı İYUK m.7, 11, 27; Ticaret Bakanlığı “Yetkili PGD kuruluşları ve sorumlu oldukları ürün grupları” sayfası (14.10.2026). Standartların teknik içeriği burada özetlenmemiştir; kesin değerlendirme standardın kendi metnine göre yapılır. Metin 06.11.2026 itibarıyla günceldir. Yazıda belirli bir firma, marka veya model hakkında değerlendirme yer almaz. Örnekler varsayımsaldır. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.