Slime ve Oyun Hamuruna Toplatma Kararı 2026: Bor Sınırı (300 ve 1.200 mg/kg), Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği Ek-2, Koruyucular, CE, TAREKS (2026/10), İdari Para Cezası ve Dava Süresi

Çocuklara oyun için sunulan slime (oyun jeli) ve oyun hamuru, Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği kapsamında oyuncaktır. Yönetmeliğin Ek-2’sindeki kimyasal özelliklere ilişkin Bölüm III’ün 12. maddesi, oyuncak materyalinden bor göçünü kuru, kırılabilir, tozumsu veya yumuşak materyalde 1.200 mg/kg, akışkan veya yapışkan materyalde 300 mg/kg, kazınabilir materyalde 15.000 mg/kg ile sınırlar. Kendisi madde veya karışım olan oyuncaklar ayrıca sınıflandırma ve etiketleme mevzuatına uymalıdır (Ek-2 III/2). Su bazlı oyuncaklardaki koruyucular için Kısım C’deki özel limitler yalnızca 36 aydan küçük çocuklara yönelik veya ağza alınan oyuncaklarda uygulanır. Oyuncaklar CE işareti taşımak zorundadır. İthalatta 2026/10 sayılı Oyuncakların İthalat Denetimi Tebliği Ek-1’in 3. satırı, 3407.00.00.90.12 GTİP’li “yalnız çocukların eğlenmesi için hazırlanan” model yapmaya mahsus patları TAREKS denetimine bağlar. Uygunsuzlukta piyasaya arz yasağı, toplatma ve GÜBİS’te ilan gündeme gelir; imalatçı ve ithalatçı için ürün güvenliğine ilişkin aykırılığın 2026 cezası 434.505 TL’den 4.345.058 TL’ye kadardır. Kararlara karşı altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir.

Slime ve Oyun Hamuru Hangi Mevzuata Tabi? Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği ve 7223 Sayılı Kanun

Slime ve oyun hamuru için ayrı bir yönetmelik yoktur; çocuklara oyun amacıyla sunulduklarında 4/10/2016 tarihli ve 29847 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği uygulanır. Yönetmelik, “özellikle oyunda kullanımının amaçlanmasına veya oyun amaçlı tasarlanmasına bakılmaksızın 14 yaş altı çocuklar tarafından oyunlarda kullanılan ürünleri” kapsar (m.2/1-a). Yönetmelik iki kez değiştirilmiştir (RG 1/4/2017-30025 ve RG 24/12/2019-30988); 2019 değişikliği “su bazlı oyuncak” tanımını eklemiş ve kimyasal limitlerin bir kısmını güncellemiştir. Bu düzenlemelerin üzerinde 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu yer alır: ürünün güvenli olması zorunludur (m.5/1); teknik düzenlemenin insan sağlığı ve güvenliğine ilişkin hükümlerine uygun ürün, aksi ispatlanana kadar güvenli kabul edilir (m.5/2). Denetim, önlemler, idari para cezaları ve yargı yolu 7223 sayılı Kanuna dayanır.

Oyuncak Güvenliği Yönetmeliğine göre imalatçı, oyuncağın 11. madde ile Ek-2’deki gereklere uygun tasarlanıp imal edildiğini temin eder; teknik dosyayı hazırlar, uygunluk değerlendirmesini yapar veya yaptırır, AT uygunluk beyanını düzenler ve CE işaretini koyar; teknik dosya ile uygunluk beyanını oyuncak piyasaya arz edildikten sonra 10 yıl saklar (m.5/1-3). Oyuncaklar, içerdikleri kimyasallar da dâhil olmak üzere, çocukların davranışları göz önünde bulundurulduğunda ve amaçlandığı veya öngörüldüğü şekilde kullanıldığında kullanıcının veya üçüncü kişilerin sağlığını veya güvenliğini tehlikeye atamaz (m.11/2). Slime ve oyun hamuru gibi elle yoğrulan, sıkılan ve çoğu zaman ağza götürülebilen ürünlerde “öngörülebilir kullanım” ölçütü özellikle önemlidir.

Slime Oyuncak mı? Oyun Jeli, Yapım Seti, Kozmetik ve Kimyasal Karışım Ayrımı

Ürünün oyuncak sayılıp sayılmadığı, uygulanacak kuralların tamamını belirler. Hazır slime ve oyun hamuru, çocuklara oyun için sunulduklarında Yönetmeliğin m.2/1-a’daki tanımına girer ve Ek-1’deki oyuncak sayılmayan ürünler arasında yer almaz. Ticaret Bakanlığının PGD listesinde oyuncaklar grubu “boyama araç gereci, tebeşir, … sıkma oyuncak, … vb.” gibi geniş bir sayımla düzenlenmiştir; slime ve oyun hamuru adıyla anılmasa da bu grupta değerlendirilir.

Daha karmaşık durumlar şunlardır: slime yapım setleri, çocuğun bileşenleri karıştırarak slime yaptığı ve çoğu zaman bir “aktivatör” çözeltisi içeren setlerdir; setteki her bileşenin hem kimyasal limitlere hem de karışım olarak etiketleme kurallarına uygunluğu ayrıca değerlendirilir. Ürün yetişkinlere stres giderici veya dekoratif amaçla sunuluyor ve çocuklara yönelik değilse oyuncak sayılmayabilir; ancak tasarım, ambalaj, yaş ibaresi ve satış kanalı çocuklara yöneldiğini gösteriyorsa “14 yaş üzeri içindir” ibaresi tek başına sonucu değiştirmez. Ciltte kullanılmak üzere sunulan ürünler kozmetik mevzuatına (Sağlık Bakanlığı), temizlik amaçlı jeller ise ilgili kimyasal mevzuatına girebilir. Çift amaçlı ürünlerde sınıflandırma tartışması için pelüş anahtarlık oyuncak mı yazımız yol gösterebilir.

Bor Sınırı Ne? Ek-2 Bölüm III/12 Göç Limitleri, Materyal Kategorileri ve Boraks

Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği Ek-2’nin kimyasal özelliklere ilişkin Bölüm III’ünün 12. maddesi, Bölüm III’ün 3, 4 ve 5. maddeleri saklı kalmak kaydıyla, oyuncak veya oyuncak bileşenlerindeki element göçünün aşağıdaki tabloda belirtilen limitleri geçemeyeceğini düzenler. Tablo üç materyal kategorisi kullanır: “kuru, kırılabilir, tozumsu veya yumuşak oyuncak materyali”, “akışkan veya yapışkan oyuncak materyali” ve “kazınabilir oyuncak materyali”. Slime ve oyun hamuru dosyalarında en çok tartışılan element bordur.

Tablodaki kurşun ve krom (VI) değerleri, 24/12/2019 tarihli ve 30988 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle güncellenmiş ve yayımdan bir yıl sonra yürürlüğe girmiştir; bor satırı değişmemiştir. Tablonun altındaki cümleye göre bu limitler, 11. maddenin ikinci fıkrasında belirtildiği şekilde kullanıldığında erişilebilirliğine, fonksiyonuna, hacim veya kütlesine bağlı olarak emme, yalama, yutma veya ciltle uzun süreli temas açısından açıkça herhangi bir tehlike arz etmeyen oyuncak veya bileşenlerine uygulanmaz. Slime ve oyun hamuru elle uzun süre temas eden ve küçük çocuklarca ağza götürülebilen ürünler olduğundan bu istisnanın uygulanma alanı dardır.

Hangi kategorinin uygulanacağı, sonucu doğrudan değiştirir: aynı bor içeriğine sahip bir ürün, “akışkan veya yapışkan” sayılırsa 300 mg/kg sınırını aşabilir, “yumuşak” sayılırsa 1.200 mg/kg sınırının altında kalabilir. Bu nedenle laboratuvar raporunda numunenin hangi kategoriye göre test edildiği, test yönteminin (göç limitlerinin ölçümüne ilişkin TS EN 71-3) hangi baskısının uygulandığı ve numunenin hazırlanış biçimi mutlaka incelenmelidir. Slime gibi akışkan veya yapışkan ürünlerin uygulamada genellikle ikinci kategoride değerlendirildiği, oyun hamurlarının ise yumuşak materyal olarak birinci kategoride ele alındığı bilinir; ancak kesin değerlendirme ürünün fiziksel özelliklerine ve standardın tanımlarına göre yapılır.

Koruyucular ve Kısım C: “Su Bazlı Oyuncak” ve 36 Ay Sınırı

Slime ve bazı oyun hamurları su içerdiğinden bozulmayı önlemek için koruyucu maddeler kullanılabilir. Oyuncak Güvenliği Yönetmeliğinin Ek-2’sine 1/4/2017 tarihli değişiklikle eklenen Kısım C, “36 aydan küçük çocuklar tarafından kullanıma yönelik veya ağza alınan oyuncaklarda kullanılan kimyasallar için özel limit değerleri” düzenler. Kısım C tablosunun 6–9. satırları izotiyazolinon türü koruyuculara ilişkindir ve 2019 değişikliğiyle bu satırlardaki “su oyuncağı” ibaresi “su bazlı oyuncak” olarak değiştirilmiştir. “Su bazlı oyuncak”, hobi boyaları, parmak boyaları, cam boyaları, yapıştırıcılar ve sabun köpüğü gibi oyuncaklar dâhil olmak üzere içeriğinde su bulunan oyuncaktır (m.4/1-dd).

Kısım C’nin başlığı, bu limitlerin yalnızca 36 aydan küçük çocuklar tarafından kullanıma yönelik oyuncaklarda veya ağza alınan oyuncaklarda uygulanacağını gösterir. Çoğu slime ve oyun hamuru 36 ay ve üzeri için piyasaya sunulduğundan Kısım C’deki koruyucu limitleri bu ürünlere doğrudan uygulanmayabilir; ancak ürün 36 aydan küçük çocuklara yönelikse veya öngörülebilir kullanımda ağza alınıyorsa limitler devreye girer. Ayrıca Ek-2 Bölüm III/7’ye göre Bölüm III’ün 3, 4 ve 5. maddeleri, Kısım C’de düzenlenen özel limit değerlere uygun materyallere uygulanmaz. Yaş sınırının ve ağza alınma öngörüsünün nasıl belirlendiği, savunmada önemli bir tartışma konusu olabilir.

CE İşareti, AT Uygunluk Beyanı, Uyarılar ve Türkçe Talimat

Piyasada bulundurulan oyuncaklar CE işareti taşımak zorundadır (OGY m.17/1). CE işareti görünür, okunabilir ve silinmeyecek şekilde oyuncağa, iliştirilmiş bir etikete veya ambalaja, oyuncak piyasaya arz edilmeden önce konulur (m.18). AT uygunluk beyanı, 11. madde ile Ek-2’deki gereklerin yerine getirildiğini gösterir; Türkçe değilse Türkçe tercümesi beyanla birlikte verilir ve imalatçı bu beyanla oyuncağın uygunluğu konusundaki sorumluluğu üstlenir (m.16). Uyarılar açıkça görünür, kolayca okunabilir ve anlaşılabilir şekilde oyuncağın üzerinde, iliştirilmiş etikette veya ambalajda bulunmalı; güvenlik talimatları ve uyarılar Türkçe yazılmalıdır (m.12).

7223 m.16/4’e göre uygunluk işareti, teknik dosya, etiket ve talimatların bulunmaması, eksik veya yetersiz olması ya da yanlış kullanılması hâlinde yetkili kuruluş risk değerlendirmesi için yeterli gerekçe bulunduğunu varsayabilir ve önce uygunsuzluğun giderilmesini ister; giderilmezse piyasaya arzın yasaklanmasına veya toplatmaya kadar giden önlemler alınabilir. Slimelarda sık görülen belge sorunları şunlardır: CE işaretinin bulunmaması; ambalajda yalnızca yabancı dilde uyarı bulunması; imalatçı veya ithalatçı adı ve adresinin eksik olması; yaş sınırının tutarsız yazılması; yapım setinde aktivatörün tehlike işaretleri ve ilk yardım bilgisinin eksik olması. CE işareti ve Türkçe etiket eksikliğinde giderme süresi ve ceza bendi ayrımı CE işareti ve Türkçe etiket eksikliği yazımızda ele alınmıştır.

Denetim ve Numune: Slime ve Oyun Hamuru Nasıl Test Edilir, Rapora Nasıl Bakılır?

Yetkili kuruluş; piyasaya arz edilmesi hedeflenen, piyasaya arz edilen veya piyasada bulundurulan ürünleri depoda, nakil aracında, iş yeri ve üretim tesisi dâhil gerekli görülen yerlerde denetleyebilir ve iktisadi işletmeciden belge, bilgi ve kayıt isteyebilir (7223 m.16/1). Denetim; işaret veya belge kontrolü, duyusal inceleme, gerektiğinde numune alma, yerinde muayene veya test yoluyla yapılır (m.16/2). Yetkili kuruluş, denetim, bilgi, ihbar veya şikâyet sonucunda ürünün risk taşıdığına dair yeterli gerekçe bulursa risk değerlendirmesi yapar; ciddi risk kararına bu değerlendirme esas alınır. Daha yüksek bir güvenlik seviyesinin mümkün olması veya piyasada daha düşük riskli ürünlerin bulunması, tek başına ürünün güvenli olmadığı anlamına gelmez (m.16/3).

Slime ve oyun hamurunda test sonucunun hukuken değerlendirilmesi için şu noktalar incelenmelidir: numunenin hangi materyal kategorisinde (yumuşak mı, akışkan veya yapışkan mı) test edildiği; TS EN 71-3’ün hangi baskısının uygulandığı; numunenin ambalajı açılmamış satış numunesi mi olduğu ve son kullanma tarihine kadar nasıl saklandığı; aynı partiden alınan şahit numunenin bulunup bulunmadığı; çok renkli setlerde her rengin ayrı ayrı test edilip edilmediği; ölçüm belirsizliğinin raporda gösterilip gösterilmediği. Test raporuna itiraz, şahit numune ve karşı analiz yolları ürünüm testten kaldı yazımızda; denetimin ilk gününde yapılması gerekenler Ticaret Bakanlığı denetimi geldi yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

İthalat: TAREKS’te Oyun Hamuru ve Slime (2026/10 Ek-1)

İthal oyuncaklar gümrükte 31/12/2025 tarihli ve 33124 sayılı (4. mükerrer) Resmî Gazete’de yayımlanan Oyuncakların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/10) ile karşılaşır. Tebliğ, Ek-1’de yer alan ürünlerin ithalatta Oyuncak Güvenliği Yönetmeliğine uygunluğunun denetimini düzenler ve serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulacak ürünleri kapsar (m.1). Ek-1’in 3. satırı şöyledir: “3407.00.00.90.12 – Model yapmaya mahsus patlar (yalnız çocukların eğlenmesi için hazırlanan patlar)”. Oyun hamurları bu satır kapsamında TAREKS denetimine tabidir. Ek-1’de ayrıca 9503 pozisyonundaki çok sayıda oyuncak alt pozisyonu ile takım hâlindeki boyalar (3213) yer alır.

Slime için gümrük tarife cetvelinde tek ve açık bir alt pozisyon bulunmaz; ürünün bileşimine ve sunuluşuna göre farklı pozisyonlarda sınıflandırılabilir. Slimenin Ek-1’deki bir GTİP’e girip girmediği, gümrük mevzuatına göre yapılacak tarife tespitine bağlıdır; bu yazı belirli bir ürün için tarife tespiti yapmaz. Ek-1’de yer almayan bir ürün ithalatta TAREKS denetimine tabi olmasa da, piyasaya arz edildiğinde Oyuncak Güvenliği Yönetmeliğine uygun olmak zorundadır. GTİP değişikliği sonucunda Ek-1’de yer aldığı anlaşılan ürün, gümrük gözetimindeyken denetime yönlendirilebilir (m.11/3).

Tebliğin işleyişi şöyledir: Ek-1’de yer almakla birlikte Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği kapsamına girmeyen veya Bakanlıkça denetimi hedeflenmeyen ürün “kapsam dışı”dır (m.3/1-h) ve kapsam dışı beyanı başvuru sürecinde yapılır (m.7). Fiili denetime yönlendirilen ürünler için Ek-2’nin üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı maddelerindeki belgeler başvuru günü dâhil yirmi iş günü içinde TAREKS’e yüklenir, talep hâlinde ilave süre verilir; süresinde yüklenmezse başvuru olumsuz sonuçlanır (m.9/1). TAREKS referans numarası bir yıl geçerlidir (m.11/2). Tebliğe aykırılık, yanlış beyan ve belgede tahrifat hâlinde 7223 sayılı Kanun, Gümrük Kanunu ve Teknik Düzenlemeler Rejimi Kararı uygulanır; firma kullanıcısının yetkisi fiilin ağırlığına göre 1 ila 12 ay askıya alınır ve firmanın başvuruları aynı süreyle fiili denetime yönlendirilir (m.13). Olumsuz sonuca karşı yollar TAREKS’te olumsuz sonuç yazımızda anlatılmıştır.

İmalatçı, İthalatçı, Mağaza ve Pazaryeri: Slime ve Oyun Hamuru Dosyasında Kim Neden Sorumlu?

7223 sayılı Kanun, tedarik zincirindeki her işletmeciye farklı yükümlülük yükler. İmalatçı ve ithalatçı ürünün güvenli olmasından ve uygunluk belgelerinden doğrudan sorumludur (m.7, 9). Dağıtıcı ise ürünü piyasada bulundurmadan önce uygunluğu gösteren belgelerin bulunduğunu, talimatların ve güvenlik kurallarının ürüne Türkçe eşlik ettiğini ve imalatçı ile ithalatçının ilgili yükümlülüklerini yerine getirdiğini doğrular; ürünün uygun olmadığını bildiği veya bilmesinin gerektiği durumlarda uygun hâle getirilmeden piyasada bulunduramaz ve risk hâlinde imalatçı veya ithalatçıyı ve yetkili kuruluşu ivedilikle bilgilendirir (m.10/1-a, b). Mağaza ve marketler bu nedenle “ben üretmedim” savunmasıyla sorumluluktan kurtulamaz; ancak cezanın bendi ve tutarı imalatçı ve ithalatçınınkinden farklıdır. Dağıtıcının yükümlülükleri ve ithalatçıya rücu mağazaya ve dağıtıcıya ürün güvenliği cezası yazımızda anlatılmıştır.

İnternet satışlarında aracı hizmet sağlayıcıya ayrı bir rol düşer: uygun olmayan ürünün internet üzerinden tanıtımı ve satışı hâlinde yetkili kuruluş içeriğin çıkarılmasını aracı hizmet sağlayıcıya bildirir; içerik yirmi dört saat içinde çıkarılmazsa erişimin engellenmesine karar verilir ve karar BTK’ya bildirilir (m.17/2). Pazaryeri satıcısının durumu pazaryeri satıcısına ürün güvenliği cezası yazımızda; yabancı üreticinin Türkiye’deki temsilcisinin konumu yetkili temsilci yazımızda ele alınmıştır. Oyuncağa ilişkin diğer kimyasal uygunsuzluklar için ithal oyuncakta fitalat ve ağır metal ve kırtasiye ürünlerinde kadmiyum ve kurşun yazılarımıza bakılabilir.

Savunma ve Kararlar: Uygunsuzluk Giderme, Piyasaya Arz Yasağı, Toplatma ve İmha

Ürünün ciddi risk taşıdığı hâller dışında yetkili kuruluş, önlemlere ilişkin nihai kararı almadan önce iktisadi işletmeciye savunma yapabilmesi için on iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verir; kararın tebliğinde dayandığı gerekçeleri, varsa çözüm önerilerini, yasal itiraz yollarını ve süre sınırlarını belirtir (m.16/5). Savunmada sınıflandırma itirazı, test raporuna ilişkin teknik itirazlar, risk değerlendirmesine yönelik eleştiriler ve önerilen düzeltici önlemler birlikte sunulmalıdır. Savunma yazısının hazırlanmasına ilişkin ayrıntılar ürün güvenliği savunma yazısı yazımızdadır.

Kanunun öngördüğü önlemler kademelidir. İktisadi işletmeci, yükümlülükleri ölçüsünde uygun ve gerekli düzeltici önlemleri orantılılık ilkesine uyarak zamanında ve etkili biçimde alır; almazsa yetkili kuruluş, gerektiğinde süre de koyarak işletmeciden risk ve önlemler hakkında bilgi verilmesini, uygun olmayan ürünün uygunluğunun sağlanmasını, risk taşıyan ürünlerin Türkçe uyarılarla işaretlenmesini, ciddi risk belirtisi bulunan ürünlerin piyasaya arzının geçici olarak durdurulmasını, ciddi risk taşıyan ürünlerin piyasaya arzının ivedilikle durdurulmasını, piyasadan çekilmesini ve geri çağrılmasını isteyebilir (m.16/6). İşletmeci önlemi almaz, geç alır veya yetersiz alırsa ya da tespit edilemezse yetkili kuruluş bu önlemleri kendisi alır (m.17/1).

Geri çağırma, alınan diğer önlemlerin riski ortadan kaldırmakta yetersiz kalması durumunda uygulanır (m.19/1). Geri çağıran işletmeci duyuruda ürünün teslim alınacağı veya onarılacağı adresleri ve nihai kullanıcıya sunulan seçenekleri belirtir; ürünü teslim eden tüketiciye sorunun giderilmesi, ürünün teslim tarihindeki perakende satış değerinin ödenmesi veya teknik düzenlemesine uygun, güvenli ve eş değer bir ürünle değiştirilmesi seçeneklerinden en az birini sunar ve tüm masrafları üstlenir (m.19/2-4). Oyuncak Güvenliği Yönetmeliğinin 43. maddesinin üçüncü fıkrası da acil durumlar dışında önlem öncesinde iktisadi işletmeye görüşlerini sunması için “10 günden az olmamak kaydıyla” süre tanınmasını öngörür; 7223 m.16/5 ise “on iş günü” der. İki süre arasında fark bulunduğundan tebligattaki süre dikkatle okunmalıdır. Slime ve oyun hamuru gibi düşük fiyatlı ve hızlı tüketilen ürünlerde geri çağırma duyurusunun okul, kırtasiye ve pazaryeri kanallarında da yapılması etkinliği artırır. Toplatma sonrası plan için düzeltici önlem planı yazımıza bakılabilir.

Yetkili kuruluş, işletmecinin aldığı düzeltici önlemleri ve kendi aldığı önlemleri internet sitesi dâhil gerekli gördüğü tüm yöntemlerle ve bir gazete veya internet haber sitesinde ivedilikle ilan eder (m.16/8). GÜBİS’teki ilanlar bu hükme dayanır. İlanın güncellenmesi ve itibar zararı için firmam GÜBİS’te ilan edildi yazımız yol gösterir.

İdari Para Cezaları 2026: Slime ve Oyun Hamuru Dosyasında Hangi Bent Uygulanır?

7223 sayılı Kanunun 20. maddesindeki tutarlar her yıl yeniden değerlenir. 2026 yılı tutarları, 31/12/2025 tarihli ve 33124 (4. mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğ ile 1/1/2026–31/12/2026 dönemi için belirlenmiştir; aşağıdaki tutarlar mevzuat.gov.tr’deki güncel Kanun metninde parantez içinde işlenen değerlerdir.

Hangi bendin uygulanacağı uygunsuzluğun niteliğine ve işletmecinin rolüne göre değişir. Bor göç limitinin aşılması veya CMR maddesi kullanılması gibi ürün güvenliğine ilişkin aykırılık, imalatçı ve ithalatçı için m.20/1-a’ya girer. Teknik düzenlemenin güvenlik dışındaki hükümlerine aykırılık m.20/1-b’ye; uygunluk değerlendirmesi ve belge yükümlülüğüne aykırılık (m.7/1-b, 9/1-b) m.20/1-c’ye girer. (c), (ç), (d) ve (e) bentlerindeki aykırılıklarda aynı fiil nedeniyle (a) ve (b) bentleri uygulanmaz (m.20/7). Dağıtıcının m.10/1-a, b, ç ve d’deki yükümlülüklerine aykırılık m.20/1-e kapsamındadır.

Cezalar uygulanırken aykırılığın büyüklüğü ve yaptırım uygulanacak kişinin ekonomik durumu dikkate alınır (m.20/11); alt ve üst sınır arasında tutar belirlenirken bu kuralın gerekçelendirilmesi gerekir ve dava aşamasında denetlenebilir. Birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci fıkralardaki cezalar, uygunsuzluğun iki yıl içinde tekrarında her tekrar için bir önceki cezanın iki katı uygulanır (m.20/8); tekerrür ve içtima sorunları için ürün güvenliği cezasında tekerrür yazımıza bakılabilir. İdari para cezası idari önlemlerin uygulanmasına engel değildir (m.20/9) ve tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir (m.20/10). Ödeme ile dava arasındaki ilişki ürün güvenliği idari para cezası rehberimizde ele alınmıştır.

Kanun ayrıca imalatçı ve ithalatçıyı idari yaptırımdan kurtaran hâlleri sayar: ürünü piyasaya kendisinin arz etmediğini, uygunsuzluğun dağıtıcının veya üçüncü bir tarafın ürüne müdahalesinden ya da kullanıcıdan kaynaklandığını veya uygunsuzluğun teknik düzenlemelere ya da diğer zorunlu teknik kurallara uygun üretilmesinden doğduğunu ispat ederse Kanundaki idari yaptırımlar uygulanmaz (m.21/2). Örneğin numunenin son kullanma tarihi geçtikten sonra veya talimata aykırı saklanarak test edildiğinin gösterilmesi bu kapsamda değerlendirilebilir. Ancak ispat yükü işletmecidedir.

Karara Karşı Yol: Üst Makama Başvuru, İptal Davası ve Yürütmenin Durdurulması

7223 sayılı Kanun hükümlerine göre verilen idari yaptırım kararlarına karşı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre idari yargı yoluna başvurulabilir (m.22/2). Bu nedenle idari para cezası ile piyasaya arz yasağı, toplatma ve imha kararlarına karşı yol idare mahkemesidir. Dava açma süresi, özel kanunda ayrı süre gösterilmediği için idare mahkemelerinde altmış gündür (İYUK m.7/1) ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar.

İlgili, dava açmadan önce işlemin kaldırılmasını, geri alınmasını veya değiştirilmesini üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan dava açma süresi içinde isteyebilir; bu başvuru işlemeye başlamış dava süresini durdurur. Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve dava süresi, başvuru tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılarak yeniden işlemeye başlar (İYUK m.11). Dava açılması işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz; mahkeme, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi hâlinde yürütmenin durdurulmasına karar verebilir (İYUK m.27). Toplatma ve imha kararları, uygulanınca etkisi tükendiğinden, yürütmenin durdurulması talebinin önemli olduğu işlemlerdir.

Slime davalarında öne çıkabilecek iptal sebepleri şunlardır: materyal kategorisinin yanlış belirlenmesi (yumuşak ürünün akışkan veya yapışkan kategoride test edilmesi gibi), yaş grubuna bağlı olarak Kısım C limitlerinin yanlış uygulanması ve ölçüm belirsizliğinin dikkate alınmaması; savunma hakkının tanınmaması; test raporunun ve numune sürecinin usule aykırılığı; risk değerlendirmesinin yetersizliği; kararda gerekçenin bulunmaması ve cezanın gerekçesiz olarak üst sınırlara yakın belirlenmesi. TAREKS olumsuz sonucu da idari işlemdir ve idari yargıya taşınabilir.

Sağlık Zararı, Tazminat ve GÜBİS Görünümü

Kullanıcı Zarar Görürse: Ürün Sorumluluğu Tazminatı

Ürünün bir kişiye veya bir mala zarar vermesi hâlinde imalatçı veya ithalatçı zararı gidermekle yükümlüdür (7223 m.6/1). Zarar gören, zararı ve uygunsuzluk ile zarar arasındaki nedensellik bağını ispat etmek zorundadır (m.6/2). Birden fazla imalatçı veya ithalatçı sorumluysa müteselsilen sorumlu olurlar (m.6/3); sorumluluğu kaldıran veya azaltan sözleşme hükümleri hükümsüzdür (m.6/4). Maddi ve manevi tazminatın belirlenmesinde Türk Borçlar Kanunu uygulanır (m.6/5). Tazminat talebi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren üç yıl ve her hâlde zararın doğduğu tarihten itibaren on yıllık zamanaşımına tabidir (m.6/6).

Zararın uygunsuzluğun yanı sıra zarar görenin veya sorumluluğundaki bir kişinin kusurundan da kaynaklanması hâlinde tazminat hal ve şartlara göre azaltılabilir veya kaldırılabilir (m.21/4). Slime ve oyun hamurunda yaş sınırı, yetişkin gözetimi ve “ağza almayınız” türünden uyarılar bu değerlendirmede önem kazanır; ancak uyarının bulunması, üründe kimyasal limitlerin aşılması gibi esasa ilişkin bir kusur varsa sorumluluğu kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Bir kazanın ardından ayrıca ceza soruşturması yürütülebilir; böyle bir süreçte ilgililer hakkında kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmadıkça masumiyet karinesi geçerlidir. Bu konuda güvensiz ürün nedeniyle yaralanma veya ölümde ceza sorumluluğu yazımıza; tazminat davasındaki savunma için ürün sorumluluğu davasında savunma yazımıza bakılabilir.

GÜBİS’te Slime İlanı Var mı?

GÜBİS Rehberi sayfamızdaki istatistiklerde 05.05.2026–05.11.2026 dönemindeki 20 kaydın 12’si oyuncaklara ilişkindir; bu kayıtlarda kimyasal uygunsuzluk olarak fitalat, nikel salımı, kurşun, kadmiyum ve boyama araç gereçlerinde çözünebilir baryum göçü görülür. Bu dönemde slime veya oyun hamuru grubunda bor göçüne ilişkin bir ilan kaydı bulunmamaktadır. Bu, ürün grubunun denetim dışında olduğu anlamına gelmez: oyuncaklar Ticaret Bakanlığının en yoğun denetlediği gruptur ve oyun hamurları ithalatta TAREKS denetimine tabidir. Oyuncakta toplatma sürecinin genel çerçevesi için oyuncağıma toplatma kararı verildi yazımıza bakılabilir.

Varsayımsal Örnekler: İthalatçı, Kırtasiye ve İnternette Ev Yapımı Slime Satıcısı

Varsayımsal örnek 1 – ithalatçı: Bir ithalatçı, çok renkli oyun hamuru setlerini 3407.00.00.90.12 pozisyonunda beyan eder. TAREKS risk analizi partiyi fiili denetime yönlendirir. Tedarikçinin raporu yalnızca iki renk için TS EN 71-3 sonuçlarını içerir. Setin diğer renklerine ilişkin rapor süresinde yüklenmezse başvuru olumsuz sonuçlanır (2026/10 m.9/1). İthalatçının yapabileceği, ilave süre isteyerek eksik renkleri test ettirmek veya olumsuz sonuca karşı idari ve yargısal yolları değerlendirmektir.

Varsayımsal örnek 2 – kırtasiye: Bir kırtasiyeden alınan slime numunesinde bor göçü “akışkan veya yapışkan” kategori için öngörülen 300 mg/kg sınırının üzerinde ölçülür. Kırtasiye ürünü bir toptancıdan almıştır. Burada kırtasiyenin dağıtıcı olarak CE işareti ve Türkçe uyarıyı doğrulama yükümlülüğü ile tedarikçi bilgisini bildirmesi gündeme gelir; bor limitinin aşılmasından ise esas olarak imalatçı veya ithalatçı sorumludur. İthalatçının savunmasında materyal kategorisinin doğru belirlenip belirlenmediği ve ölçüm belirsizliği incelenmelidir.

Varsayımsal örnek 3 – internette ev yapımı slime satıcısı: Bir kişi, evde ürettiği slimeleri bir pazaryerinde “çocuklar için güvenli, doğal” ibaresiyle satmaktadır. Ürünlerde CE işareti, imalatçı adresi ve Türkçe uyarı bulunmaz. Ürünü kendi adıyla piyasaya arz eden kişi Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği bakımından imalatçıdır ve teknik dosya, uygunluk değerlendirmesi ve CE işareti yükümlülükleri ona aittir. Gizli alımla temin edilen numunede uygunsuzluk bulunursa içerik bildirimden itibaren 24 saat içinde kaldırılmazsa erişim engeli gündeme gelir (7223 m.17/2). Ölçek küçük olsa da yükümlülükler aynıdır; ceza tutarı belirlenirken ekonomik durum dikkate alınır (m.20/11).

Sık Yapılan Hatalar ve Adım Adım Yol Haritası

Slime ve oyun hamuru dosyalarında sık görülen hatalar şunlardır: ürünü oyuncak olarak değerlendirmemek; hammaddeyi veya tedarikçiyi değiştirip testi yenilememek; çok renkli setlerde yalnızca bazı renkleri test ettirmek; materyal kategorisini yanlış belirlemek; yapım setlerinde aktivatörün etiketini ve tehlike bilgisini ihmal etmek; “doğal”, “toksik değildir” gibi kanıtsız ifadeler kullanmak; CE işareti ve Türkçe uyarıyı eksik bırakmak; savunma süresini kaçırmak; ödeme süresi ile dava süresini karıştırmak. Kurumsal bir ürün güvenliği düzeni için ürün güvenliği uyum programı yazımız bir çerçeve sunar; test raporuna itiraz için ürünüm testten kaldı yazımız yol gösterir.

1. Ürünü sınıflandırın: Oyuncak mı, yapım seti mi, yetişkin ürünü mü, kozmetik mi? Ambalaj, yaş ibaresi ve satış metnini bu sınıflandırmayla uyumlu hâle getirin.
2. Formülü ve hammaddeyi kontrol edin: Bor içeren bileşenleri, koruyucuları ve CMR sınıflandırmasını tedarikçi güvenlik bilgi formlarıyla birlikte inceleyin.
3. Doğru kategoriye göre test ettirin: TS EN 71-3’ün güncel baskısı; setteki her renk ve bileşen; 36 ay altı veya ağza alınan ürünlerde Kısım C.
4. Belgeleri tamamlayın: Teknik dosya, AT uygunluk beyanı ve Türkçe tercümesi, CE işareti, Türkçe uyarılar, imalatçı/ithalatçı bilgisi.
5. Tutanak ve yazıyı inceleyin: Hangi ürün, hangi parti, hangi limit ve hangi kategori gösterilmiş? Tebliğ tarihini not edin.
6. Rolünüzü belirleyin: İmalatçı, ithalatçı, dağıtıcı veya aracı hizmet sağlayıcı olmanıza göre ceza bendi değişir.
7. Satışı ve ilanları gözden geçirin: Gerekiyorsa satışı durdurun; kendiliğinden önlemin m.21/1 etkisini değerlendirin.
8. Savunmayı süresinde verin: OGY m.43/3 ve 7223 m.16/5 sürelerini birlikte gözetin.
9. Süreleri takvime işleyin: Bir aylık ödeme süresi, altmış günlük dava süresi, üst makama başvuru ve yürütmenin durdurulması talebi.
10. Toplatma gerekiyorsa planlayın: Dağıtıcı bildirimi, tüketiciye sunulacak seçenekler, duyuru ve kayıt (m.18, 19).

Sıkça Sorulan Sorular

Slime oyuncak sayılır mı?

Çocuklara oyun amacıyla sunulan slime, Oyuncak Güvenliği Yönetmeliğinin 2/1-a maddesindeki tanıma girer ve Ek-1’de oyuncak sayılmayan ürünler arasında yer almaz. Bu nedenle CE işareti, uygunluk beyanı, Türkçe uyarı ve Ek-2’deki kimyasal sınırlar uygulanır.

Slimede bor sınırı ne kadar?

Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği Ek-2 Bölüm III/12’ye göre bor göçü akışkan veya yapışkan oyuncak materyalinde 300 mg/kg, kuru, kırılabilir, tozumsu veya yumuşak materyalde 1.200 mg/kg, kazınabilir materyalde 15.000 mg/kg’ı geçemez.

Oyun hamurunda bor sınırı farklı mı?

Sınır, element değil materyal kategorisine göre değişir. Oyun hamuru gibi yumuşak materyaller genellikle 1.200 mg/kg sınırının uygulandığı kategoride, slime gibi akışkan veya yapışkan ürünler 300 mg/kg sınırının uygulandığı kategoride değerlendirilir; kesin değerlendirme ürünün özelliklerine ve TS EN 71-3’e göre yapılır.

Boraks içeren slime yasak mı?

Ek-2 Bölüm III/3, CMR olarak sınıflandırılan maddelerin oyuncaklarda kullanılmasını yasaklar; III/4 ve 5 belirli konsantrasyonların altında kalma gibi istisnalar öngörür. Bunun yanında bor göç limiti ayrıca uygulanır. Kullanılan bor bileşiğinin sınıflandırması ve konsantrasyon sınırları somut olarak kontrol edilmelidir.

Slimedeki koruyucular için limit var mı?

Ek-2 Kısım C, su bazlı oyuncak materyalinde izotiyazolinon türü koruyucular için 0,25–5 mg/kg arasında içerik limitleri öngörür. Ancak Kısım C, 36 aydan küçük çocuklara yönelik veya ağza alınan oyuncaklara uygulanır.

Slime satmak için CE işareti gerekir mi?

Evet. Piyasada bulundurulan oyuncaklar CE işareti taşımak zorundadır (OGY m.17/1). İmalatçı AT uygunluk beyanını düzenler ve Türkçe değilse Türkçe tercümesini verir (m.16); uyarılar Türkçe yazılır (m.12).

Oyun hamuru ithalatı TAREKS’e tabi mi?

Evet. 2026/10 sayılı Oyuncakların İthalat Denetimi Tebliği Ek-1’in 3. satırı 3407.00.00.90.12 GTİP’li “yalnız çocukların eğlenmesi için hazırlanan” model yapmaya mahsus patları TAREKS denetimine bağlar. Slimenin hangi GTİP’e girdiği tarife tespitine bağlıdır.

Evde yaptığım slimeyi internette satabilir miyim?

Ürünü kendi adınızla çocuklara oyuncak olarak satarsanız Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği bakımından imalatçı olursunuz; teknik dosya, uygunluk değerlendirmesi, AT uygunluk beyanı, CE işareti ve Türkçe uyarı yükümlülükleri size aittir.

Slime için 2026 idari para cezası ne kadar?

Ürün güvenliğine ilişkin aykırılıkta imalatçı ve ithalatçıya 434.505–4.345.058 TL (m.20/1-a), belge ve uygunluk değerlendirmesi aykırılığında 173.801–1.738.022 TL (m.20/1-c), dağıtıcının doğrulama yükümlülüğüne aykırılıkta 60.830–608.307 TL (m.20/1-e) ceza öngörülür.

Savunma için ne kadar süre verilir?

Ciddi risk hâli dışında yetkili kuruluş, önlemlere ilişkin nihai kararı almadan önce on iş gününden az olmamak üzere makul bir savunma süresi verir (7223 m.16/5).

Toplatma kararına veya cezaya karşı dava süresi kaç gün?

7223 kapsamındaki idari yaptırım kararlarına karşı idari yargı yolu açıktır (m.22/2). Dava süresi idare mahkemesinde altmış gündür ve yazılı bildirimi izleyen günden başlar (İYUK m.7). Dava açmak işlemin yürütülmesini durdurmaz; yürütmenin durdurulması ayrıca istenmelidir (İYUK m.27).

Kendiliğimden toplatırsam ceza alır mıyım?

Uygunsuzluğu kendisi tespit edip yetkili kuruluşun talebi ve uyarısı olmadan geri çağırma dâhil gerekli tedbirleri alan ve uygunsuzluğu tamamen gideren işletmeciye 7223 sayılı Kanundaki idari yaptırımlar uygulanmaz (m.21/1).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; slime, oyun hamuru ve diğer oyuncaklara ilişkin dosyalarda ürünün hangi mevzuata, hangi standarda ve hangi kuruma girdiğinin belirlenmesi, test raporu ve numune incelemesi, TAREKS başvurusu ve olumsuz sonuca karşı başvuru, savunma, piyasaya arz yasağı, toplatma ve idari para cezasına karşı iptal davası ve yürütmenin durdurulması ile tedarik sözleşmeleri konularında hukuki destek sağlar. Ürün güvenliği rehberlerinin tamamı için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi, GÜBİS ilanları için GÜBİS Rehberi sayfalarına bakılabilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (RG 12/03/2020-31066) m.5, 6, 7, 9, 10, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22 ve Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğ (RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer); Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği (RG 04/10/2016-29847) m.2, 4/1-dd, 5, 11, 12, 16, 17, 18, 43, Ek-1, Ek-2 Bölüm III/1–5, 7 ve 12 (ek metni Resmî Gazete’deki görüntüden okunmuştur) ve değişiklikleri (RG 01/04/2017-30025: Kısım C; RG 24/12/2019-30988: kurşun ve krom (VI) limitleri, su bazlı oyuncak); Oyuncakların İthalat Denetimi Tebliği (2026/10; RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer) m.1, 3/1-h, 7, 9, 11, 12, 13 ve Ek-1 sıra 3 (ek görüntüden okunmuştur); 2577 sayılı İYUK m.7, 11, 27; Ticaret Bakanlığı “Yetkili PGD kuruluşları ve sorumlu oldukları ürün grupları” sayfası (14.10.2026). Standartların ve test yöntemlerinin teknik içeriği burada özetlenmemiştir. Metin 06.11.2026 itibarıyla günceldir. Yazıda belirli bir firma, marka veya model hakkında değerlendirme yer almaz. Örnekler varsayımsaldır. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.