Boşanmada mal paylaşımı, boşanma davasından ayrı kurallara tabidir. Eşler başka bir rejim seçmemişse “Eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejiminin uygulanması asıldır.” (TMK m.202/1). Bu rejimde evlilik süresince karşılığı verilerek edinilen mallar edinilmiş maldır (TMK m.219); evlilikten önceki mallar, miras ve bağışlar ile kişisel kullanım eşyası kişisel maldır (TMK m.220). Tapunun kimin adına olduğu belirleyici değildir: “Bir eşin bütün malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir.” (TMK m.222/3). Boşanmada mal rejimi dava tarihinden geçerli olarak sona erer (TMK m.225/2); her eş diğerinin artık değerinin yarısını alır (TMK m.236/1) ve mallar Yargıtay uygulamasında karar tarihine en yakın sürüm değeriyle hesaplanır. Mal paylaşımı alacakları on yıllık zamanaşımına tabidir (YHGK 05.10.2016, E.2016/8-1061, K.2016/959; ikincil kaynak). 01.01.2002 öncesi dönem için mal ayrılığı hükümleri uygulanır (4722 s.K. m.10).
Güncel durum (30 Ekim 2026). Mal paylaşımına ilişkin TMK m.202-241 hükümlerinde yürürlükte bir değişiklik yoktur. Basına yansıyan 13. Yargı Paketi taslağında mal rejiminden doğan alacaklarda zamanaşımının on yıldan beş yıla indirilmesi konuşulmaktadır; ancak 30.10.2026 sabahı itibarıyla teklif TBMM Başkanlığına sunulmamıştır ve resmî metin yoktur. Bu nedenle aşağıdaki cevaplar bugün yürürlükteki hukuka göre verilmiştir.
Dürüst bir not: Yargıtay kararlarını ikincil kaynaklardaki özetlerden aktardık; tam metinlerini görmedik. Bir karar yalnızca basın haberinde yer aldığında bunu ayrıca belirttik. Örnek hesaplamalar varsayımsaldır; gerçek dosyada değerleri bilirkişi raporu belirler.
Mal paylaşımında alacağınızı doğru hesaplatın
Katılma alacağı, değer artış payı, kredili ev, ziynet, mal kaçırma ve zamanaşımı için Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
📞 0554 648 37 15💬 WhatsAppİçindekiler
- Bu rehber nasıl kullanılır?
- Mal rejimi ve 2002 öncesi evlilikler (1-4)
- Edinilmiş mal ve kişisel mal (5-8)
- Ev, kredi ve aile konutu (9-12)
- Araba, banka hesabı, hisse ve kripto (13-16)
- Maaş, kıdem tazminatı, emekli ikramiyesi (17-20)
- Miras, bağış, ziynet ve çeyiz (21-24)
- Katılma alacağı nasıl hesaplanır? (25-28)
- Değer artış payı, katkı payı, denkleştirme (29-32)
- Mal kaçırma ve eklenecek değerler (33-36)
- Dava: zamanaşımı, yetki, harç (37-40)
- Değerleme, ödeme, faiz ve anlaşma (41-44)
- Varsayımsal hesap örneği
- Adım adım yol haritası
- Sık yapılan hatalar
- Sıkça sorulan sorular (45-60)
Bu Rehber Nasıl Kullanılır?
Sorular, bir mal paylaşımı dosyasında karşılaşılan sıraya göre on bir bölüme ayrılmıştır: önce hangi rejimin uygulanacağı, sonra malların nitelendirilmesi, ardından hesaplama, mal kaçırma, dava ve ödeme. Her cevap ilgili kanun maddesini gösterir; ayrıntı gerektiren konularda o konuya ayrılmış rehberimize bağlantı verilmiştir. Boşanmanın diğer konuları için boşanma: en çok sorulan 100 soru rehberimize bakabilirsiniz.
Tablo: Bölümler ve temel kanun maddeleri
| Bölüm | Sorular | Temel dayanak |
|---|---|---|
| Mal rejimi ve 2002 öncesi | 1-4 | TMK m.202, 203, 205, 206; 4722 s.K. m.10 |
| Edinilmiş ve kişisel mal | 5-8 | TMK m.219, 220, 222 |
| Ev, kredi, aile konutu | 9-12 | TMK m.194, 227, 230, 240 |
| Araba, hesap, hisse, kripto | 13-16 | TMK m.219, 220, 222 |
| Maaş, kıdem, ikramiye | 17-20 | TMK m.219, 220, 228 |
| Miras, bağış, ziynet, çeyiz | 21-24 | TMK m.220 |
| Katılma alacağı hesabı | 25-28 | TMK m.224, 231, 236 |
| Değer artış payı, denkleştirme | 29-32 | TMK m.227, 230 |
| Mal kaçırma | 33-36 | TMK m.229, 241; HMK m.389 |
| Dava | 37-40 | TMK m.214; TBK m.146, 153; HMK m.107 |
| Değerleme ve ödeme | 41-44 | TMK m.235, 239 |
| Sıkça sorulanlar | 45-60 | Çeşitli |
Mal Rejimi ve 2002 Öncesi Evlilikler
Mal paylaşımında ilk soru, hangi mal rejiminin uygulanacağıdır. Rejimler arasındaki farklar için mal rejimi sözleşmesi yazımıza bakabilirsiniz.
1. Hangi mal rejimine tabiyiz?
“Eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejiminin uygulanması asıldır.” ve “Eşler, mal rejimi sözleşmesiyle kanunda belirlenen diğer rejimlerden birini kabul edebilirler.” (TMK m.202). Sözleşme yapmamışsanız edinilmiş mallara katılma rejimine tabisiniz.
2. Mal rejimi sözleşmesi nasıl yapılır?
“Mal rejimi sözleşmesi, evlenmeden önce veya sonra yapılabilir.” (TMK m.203). Sözleşme “noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılır”; taraflar evlenme başvurusu sırasında hangi rejimi seçtiklerini yazılı olarak da bildirebilir (TMK m.205/1). Rejimi evlilik içinde değiştirmek için evlilik sırasında mal rejimi değiştirilebilir mi yazımıza bakabilirsiniz.
3. 2002’den önce evlendik; hangi kurallar uygulanır?
TMK 01.01.2002’de yürürlüğe girdiğinden, bu tarihten önceki dönem için mal ayrılığı, sonraki dönem için edinilmiş mallara katılma hükümleri uygulanır (4722 s.K. m.10). Mal varlığı iki döneme ayrılarak hesaplanır; ayrıntılar için 2002 öncesi evlenenlerde mal paylaşımı yazımıza bakabilirsiniz.
4. Boşanmadan evlilik içinde mal ayrılığına geçebilir miyim?
Haklı bir sebep varsa hâkim, bir eşin istemi üzerine mal ayrılığına karar verebilir (TMK m.206/1). Diğer eşin malvarlığının borca batık olması, menfaatleri tehlikeye düşürmesi, malvarlığı, geliri ve borçları hakkında bilgi vermekten kaçınması veya sürekli ayırt etme gücünden yoksun olması haklı sebeplerdendir (m.206/2). Bu durumda da mal rejimi dava tarihinden geçerli olarak sona erer (TMK m.225/2).
Tablo: Mal rejimiyle ilgili temel kurallar
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Yasal rejim | Edinilmiş mallara katılma | TMK m.202/1 |
| Seçimlik rejimler | Mal rejimi sözleşmesiyle | TMK m.202/2 |
| Sözleşme zamanı | Evlenmeden önce veya sonra | TMK m.203 |
| Sözleşme şekli | Noterde düzenleme veya onaylama; evlenme başvurusunda yazılı bildirim | TMK m.205/1 |
| 01.01.2002 öncesi dönem | Mal ayrılığı | 4722 s.K. m.10 |
| Evlilik içinde mal ayrılığı | Haklı sebeple hâkim kararı | TMK m.206 |
| Rejimin sona ermesi | Dava tarihinden geçerli | TMK m.225/2 |
Edinilmiş Mal ve Kişisel Mal
Paylaşıma neyin gireceğini bu ayrım belirler. Kişisel malların ayrıntısı için mal rejiminde kişisel mallar yazımıza bakabilirsiniz.
5. Edinilmiş mal nedir?
“Edinilmiş mal, her eşin bu mal rejiminin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleridir.” Özellikle çalışmasının karşılığı olan edinimler, sosyal güvenlik ve sosyal yardım kurumlarının ödemeleri, çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar, kişisel malların gelirleri ve edinilmiş malların yerine geçen değerler edinilmiş maldır (TMK m.219).
6. Kişisel mal nedir?
Kanun gereğince kişisel mallar şunlardır: yalnız kişisel kullanıma yarayan eşya; mal rejiminin başlangıcında eşe ait olan veya sonradan miras ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde edilen malvarlığı değerleri; manevi tazminat alacakları ve kişisel mallar yerine geçen değerler (TMK m.220). Kişisel mallar paylaşılmaz.
7. Ev eşimin adına; bu benim payımı etkiler mi?
Hayır. Tapunun kimin adına olduğu, malın edinilmiş mal olup olmadığını belirlemez. Kanuna göre belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden bunu ispat eder, kime ait olduğu ispat edilemeyen mallar paylı mülkiyette sayılır ve “Bir eşin bütün malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir.” (TMK m.222).
8. Kişisel malımın geliri de kişisel mi?
Hayır. Kişisel malların gelirleri edinilmiş maldır (TMK m.219/2-4). Örneğin babanızdan kalan dairenin kendisi kişisel maldır, ancak evlilik süresince elde edilen kira gelirleri ve bunlarla alınan mallar edinilmiş mal olarak paylaşıma girer.
Tablo: Edinilmiş mal ve kişisel mal ayrımı
| Değer | Nitelik | Dayanak |
|---|---|---|
| Maaş ve çalışma gelirleriyle alınan mal | Edinilmiş | TMK m.219/2-1 |
| Sosyal güvenlik ödemeleri | Edinilmiş (özel hesapla) | TMK m.219/2-2; 228/2 |
| Kişisel malın kira geliri | Edinilmiş | TMK m.219/2-4 |
| Evlenmeden önceki mal | Kişisel | TMK m.220/2 |
| Miras, bağış | Kişisel | TMK m.220/2 |
| Manevi tazminat alacağı | Kişisel | TMK m.220/3 |
| Kişisel kullanım eşyası | Kişisel | TMK m.220/1 |
| Niteliği ispatlanamayan mal | Edinilmiş sayılır | TMK m.222/3 |
Ev, Kredi ve Aile Konutu
Çoğu dosyada en değerli mal evdir ve çoğu zaman krediyle alınmıştır. Kredili evin hesabı için krediyle alınan ev boşanmada nasıl paylaşılır yazımıza bakabilirsiniz.
9. Krediyle alınan ev nasıl paylaşılır?
Evlilik içinde krediyle alınan ev kural olarak edinilmiş maldır. İkincil kaynakta aktarıldığı şekliyle Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, kredinin mal rejimi sona erdikten sonra da ödenmeye devam ettiği durumda, sona erme tarihinde vadesi gelmemiş borcun toplam krediye oranının bulunmasını, bu oranın satın alma bedeline göre dönüştürülüp karar tarihine en yakın sürüm değeriyle çarpılarak borç miktarının belirlenmesini ve bunun değerden düşülmesini istemiştir (15.02.2024, E.2023/531, K.2024/892).
10. Evlenmeden önce aldığım evin taksitleri evlilikte ödendi; ne olur?
Ev kişisel mal olarak kalır; ancak taksitler edinilmiş mallardan ödenmişse tasfiyede denkleştirme istenebilir: “Bir mal kesiminden diğer kesimdeki malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına katkıda bulunulmuşsa” denkleştirme katkı oranına ve malın tasfiye zamanındaki değerine göre yapılır (TMK m.230/3). Diğer eşin kişisel katkısı varsa değer artış payı da gündeme gelir (TMK m.227).
11. Boşanırken evde ben kalabilir miyim?
Kanundaki aile konutunun eşe özgülenmesi hükmü ölüm hâline ilişkindir: TMK m.240 “sağ kalan eş” için intifa veya oturma hakkı öngörür. Boşanmada katılma alacağı ve değer artış payı ayın veya para olarak ödenebilir (TMK m.239/1); bizim değerlendirmemize göre bu hüküm evin size ayın olarak verilmesini kendiliğinden sağlamaz, tarafların anlaşması veya hâkimin değerlendirmesi gerekir. Dava sürerken konutun kullanımı geçici önlemle (TMK m.169), şiddet varsa 6284 sayılı Kanunla düzenlenebilir.
12. Eşim aile konutunu benden habersiz satabilir mi?
Hayır. Eşlerden biri diğerinin açık rızası olmadıkça aile konutunu devredemez veya üzerindeki hakları sınırlayamaz; malik olmayan eş tapuya şerh konulmasını isteyebilir (TMK m.194). Şerhin nasıl konulacağı için aile konutu şerhi yazımıza bakabilirsiniz.
Tablo: Ev ve konutla ilgili kurallar
| Durum | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Evlilik içinde krediyle alınan ev | Edinilmiş mal; kalan kredi oransal düşülür | Y2HD 2024/892 K. (ikincil kaynak) |
| Evlilik öncesi ev, evlilikte ödenen taksit | Kişisel mal; denkleştirme | TMK m.230/3 |
| Eşin kişisel katkısı | Değer artış payı | TMK m.227 |
| Konutun eşe özgülenmesi | Ölüm hâlinde | TMK m.240 |
| Boşanmada ayın ödeme | Mümkün; kendiliğinden değil (bizim değerlendirmemiz) | TMK m.239/1 |
| Dava sürerken konut | Geçici önlem; 6284 | TMK m.169; 6284 s.K. |
| Rızasız satış | Yasak; tapuya şerh | TMK m.194 |
Araba, Banka Hesabı, Hisse ve Kripto
Taşınmaz dışındaki varlıklar da aynı ayrıma tabidir. Banka hesapları için boşanmada banka hesapları ve birikimler yazımıza bakabilirsiniz.
13. Araba paylaşılır mı?
Evlilik içinde edinilmiş mallarla alınan araba edinilmiş maldır ve değeri hesaba katılır; evlenmeden önce alınan veya miras parasıyla alınan araba kişisel maldır (TMK m.219, 220). Aksi ispat edilmedikçe edinilmiş sayılır (TMK m.222/3). Ayrıntılar için ev eşyası ve otomobilin paylaşımı yazımıza bakabilirsiniz.
14. Ortak hesaba yatırdığım miras parası paylaşılır mı?
23.07.2022 tarihli bir basın haberine göre Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, babadan kalan paranın ortak hesaba yatırılmasının onun kişisel mal niteliğini değiştirmeyeceğini, eşin çektiği paranın evlilik birliği için harcandığını ispatlaması gerektiğini kabul etmiştir (haberde esas ve karar numarası yer almamaktadır). Paranın kaynağını gösteren belgeleri saklamak önemlidir.
15. Eşimin şirket hissesi paylaşılır mı?
Evlilik içinde edinilmiş mallarla alınan hisse edinilmiş maldır. Evlilikten önce sahip olunan veya miras kalan hisse kişisel maldır, ancak evlilik süresince elde edilen kâr payları kişisel malın geliri olarak edinilmiş maldır (TMK m.219/2-4). Değerleme bilirkişi işidir; ayrıntılar için eşin şirket hissesi boşanmada paylaşılır mı yazımıza bakabilirsiniz.
16. Kripto para ve dijital varlıklar paylaşılır mı?
Kanun varlığın türüne göre değil, edinme biçimine göre ayrım yapar; evlilik içinde edinilmiş gelirlerle alınan kripto varlıklar da edinilmiş maldır (TMK m.219). Uygulamada asıl sorun tespit ve değerlemedir; ayrıntılar için boşanmada kripto para yazımıza bakabilirsiniz.
Tablo: Taşınır varlıklar ve nitelikleri
| Varlık | Kural olarak | Dayanak veya not |
|---|---|---|
| Evlilik içinde alınan araba | Edinilmiş | TMK m.219 |
| Evlilik öncesi araba | Kişisel | TMK m.220/2 |
| Ortak hesaptaki miras parası | Kişisel niteliğini korur | Y3HD (basın haberi, 2022) |
| Evlilik içinde alınan hisse | Edinilmiş | TMK m.219 |
| Kişisel hissenin kâr payı | Edinilmiş | TMK m.219/2-4 |
| Kripto varlık | Edinme biçimine göre | TMK m.219, 220 |
| Kaynağı belirsiz varlık | Edinilmiş sayılır | TMK m.222/3 |
Maaş, Kıdem Tazminatı, Emekli İkramiyesi ve BES
Çalışma hayatının sonunda ödenen toplu paralar çoğu zaman en büyük nakit birikimdir. Ayrıntılar için emekli ikramiyesi, kıdem tazminatı ve BES yazımıza bakabilirsiniz.
17. Maaş ve birikimler paylaşılır mı?
Evlilik süresince elde edilen maaş “çalışmasının karşılığı olan edinimler” arasındadır ve bununla yapılan birikimler edinilmiş maldır (TMK m.219/2-1). Mal rejiminin sona erdiği dava tarihinden sonra kazanılanlar ise paylaşıma girmez (TMK m.225/2).
18. Kıdem tazminatı paylaşılır mı?
Kıdem tazminatı çalışmanın karşılığıdır; bizim değerlendirmemize göre evlilik içinde ve 01.01.2002 sonrasında geçen çalışma dönemine isabet eden kısmı edinilmiş mal olarak hesaba katılır, evlilik öncesi döneme isabet eden kısım ise kişisel mal niteliğindedir. Uygulamadaki oranlama için yukarıdaki rehberimize bakabilirsiniz.
19. Emekli ikramiyesi nasıl hesaba katılır?
Sosyal güvenlik kurumlarının ödemeleri edinilmiş maldır (TMK m.219/2-2). Ancak toptan ödemelerde kanun özel bir hesap öngörür: ödeme, ömür boyu irat bağlanmış olsaydı mal rejiminin sona erdiği tarihten sonraki döneme ait iradın peşin sermayeye çevrilmiş değeri ne olacak idiyse, o miktar kişisel mal olarak hesaba katılır (TMK m.228/2).
20. İş kazası tazminatı ve manevi tazminat paylaşılır mı?
Çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar edinilmiş maldır (TMK m.219/2-3), ancak TMK m.228/2’deki özel hesaba tabidir. Manevi tazminat alacakları ise kişisel maldır ve paylaşılmaz (TMK m.220/3).
Tablo: Çalışma gelirleri ve toplu ödemeler
| Ödeme | Nitelik | Dayanak |
|---|---|---|
| Evlilik içi maaş ve birikim | Edinilmiş | TMK m.219/2-1 |
| Dava tarihinden sonraki maaş | Paylaşıma girmez | TMK m.225/2 |
| Kıdem tazminatı | Evlilik dönemine isabet eden kısım (bizim değerlendirmemiz) | TMK m.219/2-1 |
| Emekli ikramiyesi | Edinilmiş; sonraki döneme ait kısım kişisel | TMK m.219/2-2; 228/2 |
| Çalışma gücü kaybı tazminatı | Edinilmiş; özel hesap | TMK m.219/2-3; 228/2 |
| Manevi tazminat | Kişisel | TMK m.220/3 |
| BES birikimi | Katkıların dönemi ve kaynağına göre | TMK m.219, 220 |
Miras, Bağış, Ziynet ve Çeyiz
Karşılıksız kazanımlar ve düğünde verilenler, uygulamada en çok ispat sorunu yaşanan kalemlerdir. Miras kalan mallar için miras kalan mal boşanmada paylaşılır mı yazımıza bakabilirsiniz.
21. Miras kalan mal paylaşılır mı?
Hayır. Bir eşin “sonradan miras yoluyla ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri” kişisel maldır (TMK m.220/2). Ancak miras malın gelirleri edinilmiş maldır (TMK m.219/2-4) ve miras parasıyla alınan malın kaynağı ispatlanmalıdır (TMK m.222).
22. Ailemin bana bağışladığı ev paylaşılır mı?
Bağış karşılıksız kazanma olduğundan kişisel maldır (TMK m.220/2). Ancak ailenin parayı kime bağışladığı (yalnız size mi, iki eşe birlikte mi) uyuşmazlık konusu olabilir; bunu kanıtlayan banka kayıtları ve belgeler saklanmalıdır.
23. Düğünde takılan ziynetler kime ait?
İkincil kaynakta aktarıldığı şekliyle Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 04.04.2024 tarihli, E.2023/5704, K.2024/2402 sayılı kararına göre önce tarafların anlaşmasına, yoksa yerel örf ve âdete bakılır; bunlar da yoksa takı kime takıldıysa ona aittir, kadına veya erkeğe özgü takılar o cinse verilmiş sayılır. Ziynet kişisel maldır ve mal paylaşımına girmez; ayrıntılar için ziynet kime ait yazımıza bakabilirsiniz.
24. Çeyiz eşyaları kime kalır?
Evlenmeden önce kadına ait olan çeyiz eşyası, mal rejiminin başlangıcında ona ait bulunduğundan kişisel maldır (TMK m.220/2). Uygulamada asıl sorun eşyanın varlığının ve kimde kaldığının ispatıdır; ayrıntılar için çeyiz eşyaları yazımıza bakabilirsiniz.
Tablo: Karşılıksız kazanımlar ve düğün eşyaları
| Değer | Nitelik | Dayanak |
|---|---|---|
| Miras | Kişisel | TMK m.220/2 |
| Miras malın geliri | Edinilmiş | TMK m.219/2-4 |
| Bağış | Kişisel | TMK m.220/2 |
| Ziynet | Kişisel; anlaşma, örf, kime takıldığı | Y2HD 2024/2402 K. (ikincil kaynak) |
| Çeyiz | Kişisel | TMK m.220/2 |
| Kaynağın ispatı | Kişisel olduğunu iddia eden ispatlar | TMK m.222/1 |
| İspatlanamayan değer | Edinilmiş sayılır | TMK m.222/3 |
Katılma Alacağı Nasıl Hesaplanır?
Katılma alacağı, her eşin edinilmiş mallarından borçlar düşüldükten sonra kalan artık değer üzerinden hesaplanır. Hesap adımları için artık değere katılma alacağı nasıl hesaplanır yazımıza bakabilirsiniz.
25. Artık değer nedir?
“Artık değer, eklenmeden ve denkleştirmeden elde edilen miktarlar da dahil olmak üzere her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan miktardır.” ve “Değer eksilmesi göz önüne alınmaz.” (TMK m.231). Yani artık değer eksi bir sayı olamaz; borçlu eşin açığı diğer eşe yüklenmez.
26. Diğer eşin artık değerinin ne kadarını alırım?
“Her eş veya mirasçıları, diğer eşe ait artık değerin yarısı üzerinde hak sahibi olurlar. Alacaklar takas edilir.” (TMK m.236/1). İki eşin artık değeri de varsa karşılıklı alacaklar mahsup edilir ve fark ödenir; sayısal örnek için aşağıdaki tabloya bakabilirsiniz.
27. Boşanmada kusurlu olan eş mal paylaşımında pay kaybeder mi?
Kural olarak hayır; mal paylaşımı kusura bağlı değildir. Tek istisna şudur: “Zina veya hayata kast nedeniyle boşanma hâlinde hâkim, kusurlu eşin artık değerdeki pay oranının hakkaniyete uygun olarak azaltılmasına veya kaldırılmasına karar verebilir.” (TMK m.236/2). Ayrıntılar için zina veya hayata kast hâlinde mal paylaşımı yazımıza bakabilirsiniz.
28. Eşimin borçları benim payımı etkiler mi?
Edinilmiş mallara ilişkin borçlar artık değer hesabında düşülür (TMK m.231). Dış ilişkide ise “Eşlerden her biri kendi borçlarından bütün malvarlığıyla sorumludur.” (TMK m.224); eşinizin kişisel borcu için kural olarak sizin malınız sorumlu olmaz. Ayrıntılar için edinilmiş mallara katılma rejiminde eşlerin borçları yazımıza bakabilirsiniz.
Tablo: Katılma alacağının hesap adımları
| Adım | İşlem | Dayanak |
|---|---|---|
| 1 | Malların dava tarihindeki durumuna göre ayrılması | TMK m.225/2, 228/1 |
| 2 | Edinilmiş malların karar tarihine yakın sürüm değeri | TMK m.235/1; Y2HD 2024/5363 K. (ikincil kaynak) |
| 3 | Eklenecek değerler ve denkleştirmeler | TMK m.229, 230 |
| 4 | Edinilmiş mallara ilişkin borçların düşülmesi | TMK m.231/1 |
| 5 | Eksi değer sıfır sayılır | TMK m.231/2 |
| 6 | Diğer eşin artık değerinin yarısı | TMK m.236/1 |
| 7 | Karşılıklı alacakların takası | TMK m.236/1 |
| İstisna | Zina veya hayata kastta pay azaltılabilir | TMK m.236/2 |
Değer Artış Payı, Katkı Payı ve Denkleştirme
Katılma alacağının yanında, eşin diğerinin malına yaptığı katkı için ayrı alacaklar da vardır. Aralarındaki fark için değer artış payı ve katkı payı farkı yazımıza bakabilirsiniz.
29. Değer artış payı nedir?
Eşlerden biri, diğerine ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç veya uygun bir karşılık almadan katkıda bulunmuşsa, tasfiyede o malda oluşan değer artışından katkısı oranında pay alır; değer kaybında katkının başlangıçtaki değeri esas alınır (TMK m.227/1). Bu alacak, eşin kişisel malı için de istenebilir. Ayrıntılar için değer artış payı alacağı yazımıza bakabilirsiniz.
30. Değer artış payından vazgeçilebilir mi?
Evet. Eşler yazılı bir anlaşmayla değer artışından pay almaktan vazgeçebilir veya pay oranını değiştirebilir (TMK m.227/3). Katkı yapılan mal daha önce elden çıkarılmışsa hâkim alacağı hakkaniyete göre belirler (m.227/2).
31. Katkı payı alacağı nedir?
01.01.2002 öncesi mal ayrılığı döneminde, bir eşin diğerinin adına edinilen mala yaptığı parasal katkı için uygulamada katkı payı alacağı istenir (4722 s.K. m.10). Değer artış payı ise edinilmiş mallara katılma döneminde TMK m.227’ye dayanır. Hangisinin isteneceği katkının yapıldığı döneme bağlıdır; ayrıntılar için katkı payı ile katılma alacağı farkı yazımıza bakabilirsiniz.
32. Denkleştirme nedir?
“Bir eşin kişisel mallara ilişkin borçları edinilmiş mallardan veya edinilmiş mallara ilişkin borçları kişisel mallarından ödenmiş ise, tasfiye sırasında denkleştirme istenebilir.” (TMK m.230/1). Hangi kesime ait olduğu anlaşılamayan borç edinilmiş mallara ilişkin sayılır (m.230/2).
Tablo: Katılma alacağı dışındaki alacaklar
| Alacak | Ne zaman | Dayanak |
|---|---|---|
| Değer artış payı | Diğer eşin malına karşılıksız katkı | TMK m.227/1 |
| Değer kaybında | Katkının başlangıçtaki değeri | TMK m.227/1 |
| Mal elden çıkarılmışsa | Hakkaniyete göre | TMK m.227/2 |
| Vazgeçme | Yazılı anlaşmayla | TMK m.227/3 |
| Katkı payı | 2002 öncesi mal ayrılığı dönemi | 4722 s.K. m.10 |
| Denkleştirme | Kesimler arası borç ödemesi veya katkı | TMK m.230 |
| Belirsiz kesim borcu | Edinilmiş mallara ilişkin sayılır | TMK m.230/2 |
Mal Kaçırma ve Eklenecek Değerler
Boşanma yaklaşırken malları akrabaya devretmek, kanunun öngördüğü sonuçları ortadan kaldırmaz. Dava sürerken alınabilecek tedbirler için boşanmada mallar üzerine ihtiyati tedbir yazımıza bakabilirsiniz.
33. Eşim boşanmadan önce malları annesine devretti; ne olur?
Bu devirler hesaba eklenir: mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan olağan hediyeler dışında yapılan karşılıksız kazandırmalar ve rejim süresince katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirler edinilmiş mallara değer olarak eklenir (TMK m.229/1). Eklenen değer, malın devredildiği tarihe göre hesaplanır (TMK m.235/2).
34. Malı alan üçüncü kişiye karşı da dava açabilir miyim?
Evet. Eşin malvarlığı katılma alacağını karşılamazsa, hesaba eklenmesi gereken kazandırmalar eksik kalan miktarla sınırlı olarak bunlardan yararlanan üçüncü kişilerden istenebilir (TMK m.241/1). Dava hakkı, hakların zedelendiğini öğrenmeden itibaren bir yıl ve her hâlde mal rejiminin sona ermesinden itibaren beş yıl içinde kullanılmalıdır (m.241/2). Ayrıca davanın kendisine ihbar edilmesi koşuluyla karar üçüncü kişiye karşı da ileri sürülebilir (TMK m.229/2).
35. Dava sürerken satışı nasıl engellerim?
Mahkemeden ihtiyati tedbir istenebilir (HMK m.389); tapuya tedbir şerhi konulursa devir engellenir. Aile konutu için ayrıca TMK m.194 uyarınca şerh verilebilir.
36. Eşim malvarlığını saklıyor; nasıl öğrenirim?
Mahkemeden tapu, banka, araç, SGK ve şirket kayıtlarının getirtilmesi istenebilir. Evlilik devam ederken eşin malvarlığı, geliri ve borçları hakkında bilgi vermekten kaçınması mal ayrılığı için haklı sebeptir (TMK m.206/2). Kayıtların istenmesi için boşanmada müzekkere talep dilekçesi yazımıza bakabilirsiniz.
Tablo: Mal kaçırmaya karşı yollar
| Yol | Şart veya süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Rızasız karşılıksız kazandırma | Rejimin sona ermesinden önceki 1 yıl | TMK m.229/1-1 |
| Kasıtlı devir | Rejim süresince; katılma alacağını azaltma kastı | TMK m.229/1-2 |
| Eklenecek değerin hesabı | Devir tarihindeki değer | TMK m.235/2 |
| Üçüncü kişiye dava | Öğrenmeden 1 yıl; her hâlde 5 yıl | TMK m.241 |
| Kararın üçüncü kişiye etkisi | Davanın ihbarı şartıyla | TMK m.229/2 |
| İhtiyati tedbir | Dava sürerken | HMK m.389 |
| Aile konutu şerhi | Rızasız devre karşı | TMK m.194 |
Dava: Zamanaşımı, Yetki ve Harç
Mal paylaşımı davası ayrı bir davadır ve kendi süreleri vardır. Zamanaşımının ayrıntısı için mal paylaşımı davasında zamanaşımı yazımıza bakabilirsiniz.
37. Mal paylaşımı davasını ne zamana kadar açabilirim?
İkincil kaynakta aktarıldığı şekliyle Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, TMK m.178’deki bir yıllık sürenin mal rejimi alacaklarına uygulanmayacağını ve bu alacakların on yıllık genel zamanaşımına tabi olduğunu kabul etmiştir (05.10.2016, E.2016/8-1061, K.2016/959; TBK m.146). Evlilik devam ettiği sürece eşler arasındaki alacaklar için zamanaşımı işlemez (TBK m.153). Basına yansıyan 13. Yargı Paketi taslağında bu sürenin beş yıla indirilmesi konuşulmaktadır; resmî metin yoktur.
38. Yurt dışında boşandım; süre ne zaman başlar?
İkincil kaynakta aktarıldığı şekliyle Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, yabancı mahkemede boşanılan durumda tasfiye alacağının zamanaşımının yabancı boşanma kararının kesinleştiği tarihten başladığını kabul etmiştir (29.11.2023, E.2022/2-1205, K.2023/1188). Yurt dışındaki mallar için yurt dışındaki ev ve hesaplar yazımıza bakabilirsiniz.
39. Dava hangi mahkemede açılır?
Görevli mahkeme aile mahkemesidir. Yetki bakımından boşanma veya evliliğin iptali hâlinde “bu davalarda yetkili olan mahkeme”, ölüm hâlinde ölenin son yerleşim yeri, diğer durumlarda davalı eşin yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m.214).
40. Harç nasıl ödenir; değeri bilmiyorsam ne yaparım?
Mal paylaşımı davası parasal bir alacak davasıdır ve nispi harca tabidir. Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarı tam olarak belirlenemiyorsa, hukuki ilişki ve asgari bir miktar gösterilerek belirsiz alacak davası açılabilir (HMK m.107); bilirkişi raporundan sonra talep artırılır.
Tablo: Mal paylaşımı davasında usul
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Zamanaşımı | 10 yıl; TMK 178 uygulanmaz | YHGK 2016/959 K. (ikincil kaynak); TBK m.146 |
| Başlangıç | Boşanmanın kesinleşmesi | TBK m.149 |
| Evlilik sürerken | Zamanaşımı işlemez | TBK m.153 |
| Yabancı boşanma | Yabancı kararın kesinleşmesinden | YHGK 2023/1188 K. (ikincil kaynak) |
| Görevli mahkeme | Aile mahkemesi | 4787 s.K. |
| Yetki | Boşanma davasında yetkili mahkeme | TMK m.214/2 |
| Dava türü | Belirsiz alacak davası mümkün | HMK m.107 |
| 13. Yargı Paketi | 5 yıl taslağı; resmî metin yok | Basın haberleri, 2026 |
Değerleme, Ödeme, Faiz ve Anlaşma
Alacak belirlendikten sonra, hangi tarihin değerine göre ve nasıl ödeneceği önemlidir. Değerleme tarihi için mal rejimi tasfiyesinde değerleme tarihi yazımıza bakabilirsiniz.
41. Evin değeri hangi tarihe göre belirlenir?
Mallar mal rejiminin sona erdiği dava tarihindeki durumlarına göre ayrılır (TMK m.228/1) ve “tasfiye anındaki değerleriyle hesaba katılırlar” (TMK m.235/1). İkincil kaynakta aktarıldığı şekliyle Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, tasfiye tarihinin karar tarihi olduğunu ve değerin karar tarihine en yakın sürüm değeriyle belirlenmesi gerektiğini belirtmiştir (04.07.2024, E.2023/4239, K.2024/5363).
42. Alacak para olarak mı, mal olarak mı ödenir?
“Katılma alacağı ve değer artış payı ayın veya para olarak ödenebilir.” Aynî ödemede malların sürüm değeri esas alınır; bir mesleğin icrasına ayrılmış birimler ile işletmelerin ekonomik bütünlüğü gözetilir (TMK m.239/1).
43. Borçlu eş ödemeyi erteletebilir mi; faiz işler mi?
Derhâl ödeme borçlu eş için ciddi güçlükler doğuracaksa ödemelerin uygun bir süre ertelenmesi istenebilir (TMK m.239/2). Aksine anlaşma yoksa tasfiyenin sona ermesinden başlayarak faiz yürütülür ve durum gerektiriyorsa borçludan güvence istenebilir (m.239/3).
44. Anlaşmalı boşanmada mal paylaşımını protokole yazmalı mıyız?
Zorunlu değildir; yazılmazsa sonradan ayrı dava açılabilir. Bizim değerlendirmemize göre protokoldeki genel feragat ifadeleri sonradan uyuşmazlık doğurabildiğinden mal rejimi açıkça düzenlenmeli veya açıkça saklı tutulmalıdır; fer’i sonuçlara ilişkin anlaşmalar hâkimin onayıyla geçerlidir (TMK m.184/5). Ayrıntılar için anlaşmalı boşanmada mal paylaşımı yazımıza bakabilirsiniz.
Tablo: Değerleme ve ödeme kuralları
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Malların ayrılması | Sona erme anındaki durum | TMK m.228/1 |
| Değer | Tasfiye anındaki değer | TMK m.235/1 |
| Tasfiye anı | Karar tarihi; en yakın sürüm değeri | Y2HD 2024/5363 K. (ikincil kaynak) |
| Ödeme biçimi | Ayın veya para | TMK m.239/1 |
| Erteleme | Ciddi güçlük varsa | TMK m.239/2 |
| Faiz ve güvence | Tasfiyenin sona ermesinden | TMK m.239/3 |
| Protokolde mal paylaşımı | Zorunlu değil; hâkim onayı | TMK m.184/5 |
Varsayımsal Hesap Örneği
Aşağıdaki örnek, yalnızca hesap mantığını göstermek için basitleştirilmiş ve varsayımsaldır. 2010’da evlenen eşlerden kocanın adına evlilik içinde krediyle alınmış bir daire, kadının adına evlilik içinde alınmış bir araç bulunduğu, kadının babasından kalan bir arsanın da olduğu varsayılmıştır. Gerçek dosyada değerleri bilirkişi raporu belirler; kredili evde kalan borç Yargıtay’ın oransal yöntemine göre hesaplanır. Kendi rakamlarınızla yaklaşık hesap için değer artış payı ve mal sınıflandırma aracımızı kullanabilirsiniz.
Tablo: Varsayımsal katılma alacağı hesabı
| Kalem | Koca | Kadın |
|---|---|---|
| Edinilmiş mal | Daire: 3.000.000 TL | Araç: 600.000 TL |
| Edinilmiş mala ilişkin borç | Kalan kredi payı: 500.000 TL | Yok |
| Kişisel mal (hesaba girmez) | Yok | Babadan kalan arsa |
| Artık değer (TMK m.231) | 2.500.000 TL | 600.000 TL |
| Diğer eşin alacağı (yarısı, TMK m.236/1) | Kadının alacağı: 1.250.000 TL | Kocanın alacağı: 300.000 TL |
| Takas sonrası (TMK m.236/1) | Koca kadına 950.000 TL öder | — |
| Arsanın kira geliriyle alınan mal varsa | Kadının edinilmiş mallarına eklenir (TMK m.219/2-4) | — |
Adım Adım Yol Haritası
- Dönemleri belirleyin. Evlilik tarihi, 01.01.2002 ve boşanma davasının açıldığı tarih hesabın üç kilit tarihidir.
- Mal listesini çıkarın. Taşınmaz, araç, banka hesabı, hisse, BES, kripto, şirket payı ve alacaklar.
- Her malın kaynağını belgeleyin. Miras, bağış ve evlilik öncesi mallar için kişisel mal olduğunu siz ispatlarsınız (TMK m.222/1).
- Borçları ayırın. Kredi sözleşmesi, ödeme planı ve dava tarihindeki kalan borç.
- Kayıtları mahkemeden isteyin. Tapu, banka, araç, SGK ve şirket kayıtları.
- Mal kaçırma varsa hemen harekete geçin. İhtiyati tedbir, aile konutu şerhi; üçüncü kişiler için TMK m.241’deki süreler.
- Davayı doğru kurun. Katılma alacağı, değer artış payı ve gerekiyorsa katkı payını birlikte; belirsiz alacak olarak isteyin.
- Süreyi kaçırmayın. Boşanmanın kesinleşmesinden itibaren on yıl; taslak değişiklikleri takip edin.
Sık Yapılan Hatalar
- Tapuya bakarak karar vermek. Tapudaki isim değil, malın nasıl edinildiği belirleyicidir.
- Kişisel malın kaynağını belgelememek. İspat edilemeyen mal edinilmiş sayılır (TMK m.222/3).
- Kişisel malın gelirini unutmak. Kira ve kâr payları edinilmiş maldır (TMK m.219/2-4).
- Kredi borcunu yanlış düşmek. Kalan borç, nominal tutarla değil oransal yöntemle hesaplanır.
- Dava sonrası değer artışını kaçırmak. Değer karar tarihine en yakın tarihe göre belirlenir.
- Mal kaçırmayı sonraya bırakmak. Üçüncü kişiye dava için öğrenmeden itibaren bir yıl vardır (TMK m.241/2).
- Protokolde genel feragat ifadesi kullanmak. Mal rejimi açıkça düzenlenmeli veya saklı tutulmalıdır.
- Taslağı yürürlükte sanmak. Beş yıllık süre bugün yürürlükte değildir; ancak beklemek de risklidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Son on altı soru (45-60):
45. Ev benim adıma kayıtlı; eşim pay alabilir mi?
Ev evlilik içinde edinilmiş mallarla alındıysa evet. Tapudaki isim belirleyici değildir; eşiniz artık değerinizin yarısını katılma alacağı olarak isteyebilir (TMK m.219, 236/1).
46. Evlenmeden önce aldığım ev paylaşılır mı?
Hayır, kişisel maldır (TMK m.220/2). Ancak evlilik içinde edinilmiş mallardan ödenen taksitler için denkleştirme (TMK m.230), eşinizin katkısı varsa değer artış payı (TMK m.227) istenebilir.
47. Kira gelirleri paylaşılır mı?
Evet. Kişisel malların gelirleri edinilmiş maldır (TMK m.219/2-4); evlilik süresince elde edilen kira gelirleri ve bunlarla alınan mallar paylaşıma girer.
48. Eşimin ailesinden kalan eve tadilat yaptım; hakkım var mı?
Eşinizin kişisel malının iyileştirilmesine karşılıksız katkıda bulunduysanız değer artış payı isteyebilirsiniz (TMK m.227/1). Katkının miktarını ve tarihini belgelemek önemlidir.
49. Ortak kredi borcunu kim öder?
Bankaya karşı sorumluluk kredi sözleşmesine göre belirlenir; iç ilişkide borç, ilişkin olduğu malın kesimine göre tasfiyede hesaba katılır (TMK m.230/2, 231). Ayrıntılar için ortak kredi ve banka borçları yazımıza bakabilirsiniz.
50. Boşanma davası açıldıktan sonra aldığım mal paylaşılır mı?
Hayır. Mal rejimi dava tarihinden geçerli olarak sona erdiğinden, bu tarihten sonra edinilen mallar tasfiyeye girmez (TMK m.225/2).
51. Yurt dışındaki ev ve hesaplar paylaşılır mı?
Türk hukuku uygulanıyorsa yurt dışındaki edinilmiş mallar da tasfiyeye girer; uygulanacak hukuk yabancılık unsuru varsa MÖHUK hükümlerine göre belirlenir. Ayrıntılar için yurt dışındaki ev ve hesaplar yazımıza bakabilirsiniz.
52. Mal paylaşımı boşanma kesinleşmeden açılabilir mi?
Boşanma davasıyla birlikte veya sonra açılabilir; ancak tasfiye boşanmanın kesinleşmesine bağlı olduğundan uygulamada çoğu zaman ayrılır ve boşanmanın kesinleşmesi beklenir. Ayrıntılar için mal paylaşımı boşanmadan önce açılır mı yazımıza bakabilirsiniz.
53. Mal rejimi sözleşmesini evlendikten sonra yapabilir miyiz?
Evet. “Mal rejimi sözleşmesi, evlenmeden önce veya sonra yapılabilir.” (TMK m.203). Sözleşme noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılır (TMK m.205).
54. Eşim öldü; mal paylaşımı nasıl olur?
Mal rejimi ölümle sona erer (TMK m.225/1). Önce mal rejimi tasfiye edilip sağ kalan eşin katılma alacağı belirlenir, sonra ölenin terekesi mirasçılar arasında paylaşılır. Sağ kalan eş aile konutu üzerinde hak isteyebilir (TMK m.240); ayrıntılar için katılma alacağı mı miras payı mı önce gelir yazımıza bakabilirsiniz.
55. Eşimin borcu için benim malıma haciz gelir mi?
Kural olarak hayır. “Eşlerden her biri kendi borçlarından bütün malvarlığıyla sorumludur.” (TMK m.224). Birlikte imzaladığınız borçlar veya kefalet bu kuralın dışındadır.
56. Hacizli veya ipotekli ev nasıl paylaşılır?
Ev edinilmiş malsa değeri, ona ilişkin borçlar düşülerek hesaba katılır (TMK m.231). Ayrıntılar için hacizli veya ipotekli ev boşanmada nasıl paylaşılır yazımıza bakabilirsiniz.
57. Mal paylaşımı davası ne kadar sürer?
Kanunda bir süre yoktur. Kayıtların toplanması, keşif ve bilirkişi değerlemesi süreyi belirler; birden fazla taşınmaz, şirket payı veya yurt dışı mal varsa dava uzar.
58. Değer artış payı ile katılma alacağı aynı davada istenebilir mi?
Evet. Mal rejiminin tasfiyesi kapsamında katılma alacağı, değer artış payı ve gerekiyorsa 2002 öncesi dönem için katkı payı birlikte istenebilir; her birinin dayanağı ayrı gösterilmelidir.
59. Avukatsız mal paylaşımı davası açabilir miyim?
Hukuken mümkündür; ancak dönem ayrımı, kredi hesabı, eklenecek değerler ve bilirkişi raporuna itiraz teknik konulardır. Hesap hatası alacağın önemli kısmının kaybına yol açabilir.
60. 13. Yargı Paketi mal paylaşımını değiştirdi mi?
Hayır, henüz değil. 30.10.2026 sabahı itibarıyla teklif TBMM’ye sunulmamıştır. Basına yansıyan taslakta zamanaşımının on yıldan beş yıla indirilmesi konuşulmaktadır; güncel durum için 13. Yargı Paketi son durum sayfamıza bakabilirsiniz.
Bu yazının kaynakları. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.169, 178, 184, 194, 202, 203, 205, 206, 214, 219, 220, 222, 224, 225, 227, 228, 229, 230, 231, 235, 236, 239, 240, 241; 4722 sayılı Kanun m.10; 6098 sayılı TBK m.146, 149, 153; 6100 sayılı HMK m.107, 389; 4787 sayılı Kanun; 6284 sayılı Kanun. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 05.10.2016, E.2016/8-1061, K.2016/959; 29.11.2023, E.2022/2-1205, K.2023/1188; Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 15.02.2024, E.2023/531, K.2024/892; 04.04.2024, E.2023/5704, K.2024/2402; 04.07.2024, E.2023/4239, K.2024/5363 (hepsi ikincil kaynakta aktarıldığı şekliyle). Basın haberleri: 23.07.2022 (CNN Türk; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, haberde esas ve karar numarası yer almamaktadır); 13. Yargı Paketinin durumuna ilişkin 28-30.10.2026 tarihli haberler.
📚 İlgili Rehberler
- 🧭 Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi (Hub)Boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımının tüm başlıkları
- Boşanma: En Çok Sorulan 100 Soru
- Boşanmada Mal Paylaşımı: Edinilmiş Mallara Katılma
- Artık Değere Katılma Alacağı Nasıl Hesaplanır?
- Mal Rejiminde Kişisel Mallar Nelerdir?
- Krediyle Alınan Ev Boşanmada Nasıl Paylaşılır?
- Emekli İkramiyesi, Kıdem Tazminatı ve BES
- Değer Artış Payı Alacağı Nedir?
- 2002 Öncesi Evlenenlerde Mal Paylaşımı
- Ziynet (Altın) Kime Ait?
- Mal Paylaşımı Davasında Zamanaşımı
- Mal Rejimi Tasfiyesinde Değerleme Tarihi
- Boşanmada Mallar Üzerine İhtiyati Tedbir
Mal paylaşımında hakkınızı kaybetmeyin
Mal listesi, dönem ayrımı, kredi hesabı, mal kaçırma ve zamanaşımı için Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
📞 0554 648 37 15💬 WhatsAppMal rejimi kümesindeki diğer rehberler:
Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi · Boşanmada mal paylaşımı · Katılma alacağı · Kredili ev · Şirket hissesi · Banka hesapları · Ziynet · Zamanaşımı