İşveren Konkordato/İflas İlan Etti – Birikmiş Alacaklarımı Alabilir miyim?

Ne yaşandı?

Çalıştığı şirket maddi olarak zora giren bir işçi, maaşlarını alamamaya başlıyor; ardından işveren konkordato ilan ediyor ya da iflas süreci başlıyor. İşçi, aylardır ödenmeyen ücretlerini ve diğer alacaklarını alıp alamayacağından endişe ediyor.

Hukuki durum

İşçi alacakları, tasfiye ve icra-iflas hukukunda korunması öncelikli alacaklar arasındadır; işçinin ücret ve kıdem gibi alacaklarına belirli sınırlar içinde imtiyaz tanınır. Ayrıca İşsizlik Sigortası Kanunu kapsamındaki Ücret Garanti Fonu, işverenin ödeme aczine düşmesi, iflası veya konkordato gibi hâllerde, işçinin son dönemine ait belirli sayıda aylık temel ücret alacağının fondan karşılanmasına imkân tanır.

Konkordato sürecinde işçi alacaklarının durumu ve ödeme sırası, sürecin niteliğine göre değişebilir; bu nedenle alacağın türü ve dönemi önem taşır.

Ücret Garanti Fonu’ndan yapılacak ödemenin kapsamı sınırlı olduğundan, fonun karşılamadığı alacaklar için iflas/konkordato dosyasına alacağın süresinde kaydedilmesi ayrıca önem taşır. Süreci kaçırmamak adına, işverenin malî durumunda ciddi bir bozulma fark ettiğinizde alacaklarınızı belgelemeye ve hukuki yola başvurmaya erken başlamak yararlıdır.

Ne yapmalısınız?

Ödenmeyen ücret ve alacaklarınızı belgeleyin (bordro, banka kaydı, sözleşme); SGK/İŞKUR üzerinden Ücret Garanti Fonu başvuru koşullarını araştırın. İflas/konkordato dosyasına alacağınızı zamanında bildirmek kritik olduğundan, bir avukatla hareket etmeniz hak kaybını önler.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız ve belirtilen kanun maddelerini güncel metinden teyit etmeniz önerilir.

İlk 7 Gün: Sırayla Yapılacaklar

Konkordato ilanını duyduğunuzda kaybedilecek zaman yoktur. Sıra şudur:

1. Alacağınızı belgeleyin. Bordrolar, banka hesap dökümü (maaş yatan hesabın son bir yılı), iş sözleşmesi, varsa fazla mesai ve izin kayıtları. Belge yoksa alacak vardır ama ispatı zorlaşır.

2. Mühlet kararını ve komiserin kim olduğunu öğrenin. Konkordato mühleti ilan edilir; ilandan komiserin adı ve alacak bildirim süresi görülür. Bu bilgi hem Fon başvurunuz hem cetvele kaydınız için gereklidir.

3. Alacağınızı komisere bildirin. İlandan itibaren tanınan süre içinde, tutarı ve dayanağıyla birlikte yazılı bildirim yapın. Bildirim yapmayan alacaklının durumu ve bilanço istisnası için konkordatoda alacaklının hakları ve alacak bildirimi sayfamıza bakabilirsiniz.

4. İşçi Alacak Belgesi’ni komisere onaylatın. Fon başvurusunun zorunlu ekidir; onay olmadan İŞKUR başvurusu tamamlanmaz.

5. İŞKUR’a şahsen başvurun. Talep dilekçesi, ödeme güçlüğünü gösterir belge ve onaylı İşçi Alacak Belgesi ile.

İş Sözleşmeniz Devam Ediyor mu?

Konkordato ilanı, iş sözleşmelerini kendiliğinden sona erdirmez. Konkordatonun amacı işletmenin ayakta kalmasıdır; borçlu komiserin gözetiminde faaliyetine devam eder. Dolayısıyla çalışmaya devam ediyorsanız iş ilişkiniz sürüyor demektir.

Bu durum iki sonuç doğurur. Birincisi, çalışmaya devam ederken de Fon başvurusu yapabilirsiniz; Yönetmelik iş sözleşmesinin devam edip etmediğine bakmaz. İkincisi, ücretiniz ödenmemeye devam ediyorsa bu, iş sözleşmenizi haklı nedenle feshetme hakkı bakımından ayrıca değerlendirilmesi gereken bir durumdur.

Ücretin ödenmemesi nedeniyle fesih yoluna gitmeden önce dikkat edilmesi gereken nokta şudur: fesih, kıdem tazminatı hakkınızı ve alacaklarınızın hangi sıraya gireceğini etkiler. Bu nedenle karar, dosyanın somut durumuna göre verilmelidir.

Takip Yapabilir misiniz? Evet — Ama Doğru Yoldan

Konkordato mühleti kural olarak takip yasağı getirir; ancak bu yasak işçi alacakları bakımından delinmiştir. İİK m.206’nın birinci sırasındaki alacaklar için mühlet içinde de haciz yoluyla takip yapılabilir ve daha önce başlamış takiplere devam edilebilir.

Buradaki incelik, hangi alacağınızın birinci sıraya girdiğidir. Birinci sıra, iş ilişkisine dayanan ve iflâsın açılmasından önceki bir yıl içinde tahakkuk etmiş alacakları (ihbar ve kıdem tazminatları dâhil) ile iflâs nedeniyle iş ilişkisinin sona ermesi üzerine hak edilen ihbar ve kıdem tazminatlarını kapsar. Bir yıldan eski tahakkuklar bu ayrıcalıktan yararlanmaz.

Pratik sonuç: alacağınızın hangi kısmının bir yıllık pencereye girdiğini ay ay hesaplamak, takip stratejinizi belirler. Sıra cetveli mekaniğinin ayrıntısı için işçi alacaklarının korunması ve Ücret Garanti Fonu sayfamızdadır.

Dava Açmanız Gerekirse: Mahkeme ve Arabuluculuk

Alacağınız cetvele hiç yazılmamış, eksik yazılmış ya da sırası yanlış gösterilmişse ve komiserle çözülemiyorsa uyuşmazlık yargıya taşınır.

İşçilik alacaklarından doğan davalarda görevli mahkeme iş mahkemesidir. Ayrıca 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesi uyarınca, işçi alacaklarına ilişkin davalarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır; arabuluculuk tüketilmeden açılan dava usulden reddedilir.

Süre kaygısı taşıyanlar için önemli bir güvence vardır: 6325 sayılı Kanun’un 18/A-15. fıkrası uyarınca arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez. Arabuluculukta geçen süre aleyhinize işlemez.

Komiserin bir işlemine itiraz ediyorsanız yol farklıdır: bu, asliye ticaret mahkemesine yapılan şikâyettir ve mahkeme bunu kesin olarak karara bağlar.

Sık Yapılan Beş Hata

1. “Şirket batıyor, nasılsa alamam” deyip başvurmamak. Fon ödemesi işverenin ödeme gücünden bağımsızdır; İşsizlik Sigortası Fonu’ndan karşılanır.

2. Yalnızca Fon’a başvurup cetvele kaydolmamak. Fon en fazla üç aylık temel ücreti karşılar. Kıdem, ihbar, fazla mesai ve kalan ücretler için ayrıca alacak bildirimi şarttır.

3. Son üç ayı talep etmek zorunda sanmak. Fon kapsamındaki üç ay, ödeme güçlüğünden önceki herhangi bir döneme ait olabilir; lehinize olan dönemi seçebilirsiniz.

4. İşçi Alacak Belgesi’ni onaylatmadan İŞKUR’a gitmek. Konkordatoda bu belgeyi komiser onaylar; onaysız başvuru tamamlanmaz.

5. Arabuluculuğu atlayıp doğrudan dava açmak. İşçilik alacaklarında arabuluculuk dava şartıdır; atlanırsa dava usulden reddedilir.

Sıkça Sorulan Sorular

İşveren konkordato ilan etti, takip yapabilir miyim?

Evet. İİK m. 294 mühlet süresince takip yasağı getirse de, m. 206’nın birinci sırasındaki imtiyazlı alacaklar için haciz yoluyla takip yapılabilir. İşçilik alacakları bu sırada yer aldığından ücret, kıdem ve ihbar tazminatı için takip başlatılabilir.

Hangi işçilik alacakları birinci sırada?

İş ilişkisine dayanan ve iflâsın açılmasından önceki bir yıl içinde tahakkuk etmiş ihbar ve kıdem tazminatları dâhil alacaklar ile iflâs nedeniyle iş ilişkisinin sona ermesi üzerine hak edilen ihbar ve kıdem tazminatları.

Bir yıldan eski alacaklarım ne olur?

İflasın açılmasından bir yıldan önce tahakkuk etmiş işçilik alacakları imtiyazlı sayılmaz ve imtiyazsız dördüncü sıraya düşer. Konkordatonun kabulü hâlinde bu alacaklar konkordato hükümlerine, yani öngörülen indirim ve vadeye tabi olur.

Ücret Garanti Fonu hangi kanunda düzenlenmiştir?

İş Kanunu’nda değil, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun Ek 1. maddesinde. Konkordato ilanı, aciz vesikası alınması, iflas veya iflasın ertelenmesi hâllerinde işçilerin üç aylık ödenmeyen ücret alacaklarını karşılar.

Fondan yararlanma şartları nelerdir?

Ücret alacağının bulunduğu dönemde hizmet akdine tabi çalışıyor olmak, işverenin ödeme güçlüğüne düşmüş olması, ödeme güçlüğünden önceki son bir yıl içinde aynı işyerinde çalışmış olmak ve alacağın beş yıllık zamanaşımına uğramamış olması.

Fon kıdem ve ihbar tazminatımı da öder mi?

Hayır. Fon yalnızca ücret alacağını ve en fazla üç aylık temel ücreti karşılar; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti ve fazla çalışma kapsam dışındadır.

Başvuruyu nereye yapacağım?

Düzenlenmiş veya onaylı işçi alacak belgesiyle Türkiye İş Kurumuna başvurulur. Belgeyi konkordato komiserinden, iflas idaresinden ya da işverenden temin edebilirsiniz.

Fona başvurmak takip hakkımı ortadan kaldırır mı?

Hayır. Fonun ödeme kapsamı dışında kalan alacaklar için İcra ve İflas Kanunu m. 179/b ve 206 çerçevesinde takip yapılabilir; iki yol paralel yürür.

İşverenim konkordato ilan etti, ilk ne yapmalıyım?

Sırasıyla: alacağınızı belgeleyin (bordro, banka dökümü, sözleşme); mühlet ilanından komiserin kim olduğunu ve bildirim süresini öğrenin; alacağınızı süresinde komisere bildirin; İşçi Alacak Belgesi’ni komisere onaylatın; İŞKUR’a şahsen Ücret Garanti Fonu başvurusu yapın.

Hâlâ çalışıyorum, yine de Fon’a başvurabilir miyim?

Evet. Ücret Garanti Fonu Yönetmeliği, ödemenin yapılabilmesi için iş sözleşmesinin devam edip etmediğine bakmaz. Çalışmaya devam ederken de başvurabilirsiniz.

Konkordato ilanı iş sözleşmemi sona erdirir mi?

Hayır. Konkordatonun amacı işletmenin ayakta kalmasıdır; borçlu komiserin gözetiminde faaliyetine devam eder ve iş sözleşmeleri kendiliğinden sona ermez. Ücretin ödenmemesi ise haklı nedenle fesih bakımından ayrıca değerlendirilmesi gereken bir durumdur.

Mühlet varken işveren aleyhine icra takibi yapabilir miyim?

İİK m.206’nın birinci sırasındaki işçilik alacakları için mühlet içinde de haciz yoluyla takip yapılabilir ve başlamış takiplere devam edilebilir. Ancak alacağınızın hangi kısmının birinci sıraya girdiğini (bir yıllık tahakkuk penceresi) ay ay tespit etmeniz gerekir.

Alacağım cetvele yanlış yazıldı, hangi mahkemeye gideceğim?

İşçilik alacaklarından doğan davalarda görevli mahkeme iş mahkemesidir ve 7036 s.K. m.3 uyarınca dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Komiserin bir işlemine yönelik şikâyet ise asliye ticaret mahkemesine yapılır ve kesin olarak karara bağlanır.

Arabuluculuk süreci alacak sürelerimi eritir mi?

Hayır. 6325 s.K. m.18/A-15 uyarınca arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez.