İşyeri Kapandı, Patronu Bulamıyorum — Alacaklarımı Nasıl Alırım?

İşyerinin kapanması alacağınızı ortadan kaldırmaz

İlk netleştirilmesi gereken nokta budur: işyerinin fiilen kapanmış olması, işverenin borcunu sona erdirmez. Alacağınız kişiye ya da tüzel kişiye karşıdır, binaya değil. Kapanma yalnızca tahsilatı zorlaştırır; hakkı ortadan kaldırmaz.

İkinci nokta fesih tarihidir. İşveren hiçbir bildirim yapmadan işyerini kapatmışsa ortada yazılı bir fesih bildirimi yoktur; bu durumda fesih iradesinin fiilen ortaya konduğu tarih esas alınır. Bu tarihi ispatlayan her kayıt — son maaş ödemesinin tarihi, SGK işten ayrılış bildirgesi, kapalı işyerini gösteren fotoğraf ve tanıklar, kapatılan kurumsal hesaplar, turnike veya PDKS kaydının kesildiği gün — belirleyici olur. Çünkü bütün süreler bu tarihten işler.

Muhatabı bulmak: adres ve malvarlığı araştırması

“Patronu bulamıyorum” sorunu çoğu zaman fiziksel değil, hukuki bir muhatap sorunudur.

İşveren tüzel kişiyse (limited veya anonim şirket), muhatap şirketin kendisidir ve şirket, işyeri kapansa dahi ticaret sicilinde varlığını sürdürür. Ticaret sicil kayıtlarından şirketin güncel merkez adresi, yetkilileri ve tescil edilmiş değişiklikler öğrenilebilir. Şirket tasfiyeye girmişse tasfiye memuru muhataptır. Tebligat, tescilli adrese yapılır; adreste bulunamama hâli için tebligat mevzuatındaki usuller uygulanır.

İşveren gerçek kişiyse muhatap doğrudan kişidir ve adres tespiti dava ya da icra dosyası üzerinden yapılır.

İşyeri devredilmişse tablo değişir: İş Kanunu m. 6, işyerinin devri hâlinde devreden ve devralan işverenin sorumluluğunu düzenler. Aynı yerde başka bir unvanla faaliyet sürüyorsa, bunun bir devir olup olmadığı araştırılmalıdır. Bu ihtimal, tahsil şansını ciddi biçimde artırdığı için mutlaka değerlendirilmelidir.

Malvarlığı araştırması icra dosyası üzerinden yürütülür: tapu, trafik tescil, banka hesapları, üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklar, SGK ve vergi kayıtları sorgulanır. Haciz sırasında haczi kabil mal bulunamazsa düzenlenen belge, ayrı bir kapı açar.

Aciz vesikası: Ücret Garanti Fonu’nun anahtarı

Burası bu sayfanın en işlevli bilgisidir. Aciz vesikası, borçlunun borcunu ödemeye yetecek malvarlığının bulunmadığını gösteren belgedir ve yalnızca bir başarısızlık kaydı değildir — Ücret Garanti Fonu’nun dört tetikleyicisinden biridir.

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu Ek Madde 1 uyarınca Fon; işverenin konkordato ilan etmesi, işveren için aciz vesikası alınması, iflası veya iflasın ertelenmesi nedenleriyle ödeme güçlüğüne düştüğü hâllerde devreye girer ve işçilerin iş ilişkisinden kaynaklanan üç aylık ödenmeyen ücret alacaklarını karşılar. Ödemelerde işçinin, ödeme güçlüğüne düşülmesinden önceki son bir yıl içinde aynı işyerinde çalışmış olması koşulu esas alınır ve temel ücret üzerinden ödeme yapılır; tutar kanunla belirlenen kazanç üst sınırını aşamaz.

Yönetmelik, “ödeme güçlüğüne düşme tarihi”ni aciz vesikası bakımından vesikanın alındığı tarih olarak belirler. Yararlanmak için ayrıca ücret alacağının beş yıllık zamanaşımına uğramamış olması gerekir. Başvuru, düzenlenmiş veya onaylı işçi alacak belgesi ile Türkiye İş Kurumuna yapılır.

Sınırını da bilin: Fon yalnızca ücret alacağını, en fazla üç ay ile karşılar. Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti ve fazla çalışma kapsam dışındadır; bunlar için takip ve dava yolu sürer.

İşveren iflas veya konkordatoya gitmişse

Kapanmanın arkasında bir iflas ya da konkordato varsa sıra imtiyazı devreye girer. İcra ve İflas Kanunu m. 206’nın birinci sırasında, işçilerin iş ilişkisine dayanan ve iflâsın açılmasından önceki bir yıl içinde tahakkuk etmiş ihbar ve kıdem tazminatları dâhil alacakları ile iflâs nedeniyle iş ilişkisinin sona ermesi üzerine hak ettikleri ihbar ve kıdem tazminatları yer alır.

Bir yıldan eski tahakkuklar imtiyazsız dördüncü sıraya düşer. Konkordato mühletinde ise m. 294’teki genel takip yasağına rağmen, m. 206’nın birinci sırasındaki imtiyazlı alacaklar için haciz yoluyla takip yapılabilir.

Yol haritası ve süreler

1) Fesih tarihini sabitleyin ve belgeleri toplayın: iş sözleşmesi, bordrolar, ücret hesap pusulaları, banka hesap dökümü, SGK hizmet dökümü ve işten ayrılış bildirgesi, işyeri kimlik kartı, mesajlaşma kayıtları, tanık bilgileri.

2) Ticaret sicil ve tasfiye durumunu araştırın; aynı adreste faaliyet sürüyorsa devir ihtimalini değerlendirin.

3) Arabuluculuğa başvurun — işçilik alacağı davalarında dava şartıdır. Karşı taraf bulunamazsa süreç anlaşmama tutanağıyla kapanır ve dava yolu açılır.

4) Dava ve icra takibi yürütün; malvarlığı sorgusu sonucunda haczi kabil mal çıkmazsa aciz vesikası alın.

5) Aciz vesikasıyla İŞKUR’a başvurun — üç aylık ücret alacağınız için Fon devreye girer.

Süreler. Kıdem, ihbar, kötüniyet ve eşit davranma tazminatları ile yıllık izin ücretinde zamanaşımı İş Kanunu Ek Madde 3 uyarınca beş yıl ve fesih tarihinden işler; ücret ve fazla çalışma alacaklarında m. 32 uyarınca yine beş yıl. İş güvencesi kapsamındaysanız ve fesih işverence yapılmışsa işe iade için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır — ancak işyeri tamamen kapanmışsa işe iadenin pratik değeri sınırlı kalır, tazminat kalemlerine yoğunlaşmak daha isabetlidir. Usul tarafında 7589 sayılı Kanun (31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete) HMK m. 107’yi kaldırmış, yerine HMK m. 109’a eklenen fıkrayla güçlendirilmiş kısmi dava gelmiştir.