Kürtaj Komplikasyonları ve Malpraktis: Rahim Delinmesi, Eksik Tahliye, Enfeksiyon ve Tazminat

Kürtaj (rahim tahliyesi), kısa süren ve sık yapılan bir işlem olduğu için çoğu zaman basit bir müdahale olarak görülür; oysa rahim delinmesi, buna bağlı bağırsak veya damar yaralanması, gebelik ürününün rahimde kalması, kanama, enfeksiyon, rahim içi yapışıklık ve kısırlık, anesteziye bağlı sorunlar ve gebeliğin sona ermemesi gibi ciddi sonuçlar doğurabilir. Her komplikasyon hekim hatası değildir; hukuken belirleyici olan, işlemin 2827 sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun ve 1983 tarihli Rahim Tahliyesi ve Sterilizasyon Tüzüğündeki şartlara uygun yapılıp yapılmadığı, risklerin önceden anlatılıp anlatılmadığı ve komplikasyonun zamanında fark edilip doğru yönetilip yönetilmediğidir. Anayasa Mahkemesi, devlet hastanesinde yasal süre aşılarak yapılan kürtaj sonucu kadının ölümüne ilişkin dosyada yaşam hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir. Bu rehberde kürtaj komplikasyonlarında hekimin, kliniğin ve idarenin sorumluluğunu, delilleri, ceza boyutunu ve süreleri mevzuat ve yargı kararları ışığında anlatıyoruz.

Kürtaj Komplikasyonları: Hangi Durumlar Malpraktis Sorusu Doğurur?

Kürtaj sonrası ortaya çıkan her olumsuz sonuç hekim hatası değildir. Tıbbın gerektirdiği özen gösterilse bile bazı riskler gerçekleşebilir. Hukuken sorulması gereken üç soru vardır: risk önceden anlatılmış mıdır, işlem kurallara uygun yapılmış mıdır ve komplikasyon zamanında fark edilip doğru yönetilmiş midir? Aşağıdaki tablo, kürtaj dosyalarında en sık karşılaşılan durumları ve her birinde öne çıkan hukuki soruyu gösterir.

Komplikasyon ile kusur arasındaki ayrımın genel ölçütleri için komplikasyon mu malpraktis mi rehberimize bakabilirsiniz.

Mevzuat Haritası

Hukuki Çerçeve: Kürtaj Kim Tarafından, Nerede ve Hangi Şartlarla Yapılır?

2827 sayılı Kanunun 2. maddesi, gebeliğin sona erdirilmesinin Devletin gözetim ve denetimi altında yapılacağını ve Kanunda öngörülen hâller dışında gebeliğin sona erdirilemeyeceğini belirtir. 5. madde, gebeliğin onuncu haftası doluncaya kadar annenin sağlığı bakımından tıbbi sakınca bulunmadıkça rahmin istek üzerine tahliye edileceğini; on haftadan sonra ise ancak gebeliğin annenin hayatını tehdit ettiği veya doğacak çocuk ile onu takip edecek nesiller için ağır maluliyete neden olacağı hâllerde, uzmanların objektif bulgulara dayanan gerekçeli raporlarıyla tahliye yapılabileceğini düzenler. Kanunun uygulanması 1983 tarihli Tüzükle ayrıntılandırılmıştır.

Tüzüğe göre on haftaya kadar rahim tahliyesini kadın hastalıkları ve doğum uzmanları yapar; Bakanlığın eğitim merkezlerinde kurs görüp yeterlik belgesi almış pratisyen hekimler de uzmanın denetim ve gözetimi altında menstrüel regülasyon yöntemiyle tahliye yapabilir (m.3). Uzmanlar on haftaya kadar olan tahliyeyi mesleklerini uyguladıkları yerlerde yapabilir; ancak anestezi gerektiren tahliyeler, anestezi uygulanabilen resmî tedavi kurumlarında ve özel hastanelerde yapılır ve işlemin yapıldığı yerde Tüzüğe ekli listedeki araç ve gerecin bulunması zorunludur (m.4). On haftayı geçen gebelikte tıbbi zorunluluk hâlindeki tahliye yalnızca resmî yataklı tedavi kurumlarında ve özel hastanelerde yapılabilir (m.6).

Bu kurallar komplikasyon dosyalarında doğrudan önem taşır. Anestezi gerektiren bir tahliyenin bu imkânların bulunmadığı bir yerde yapılması, yetkisi olmayan bir kişinin işlemi gerçekleştirmesi veya ekli listedeki araç ve gerecin bulunmaması, ortaya çıkan zararda kusuru güçlendiren bağımsız birer aykırılıktır. Kürtajın yasallık şartlarının ayrıntısı için kürtaj yasal mı rehberimize bakabilirsiniz.

İşlem Öncesi: Gebelik Haftası, Gebeliğin Yeri ve Tıbbi Sakınca

Kanun, isteğe bağlı tahliyeyi iki şarta bağlar: gebeliğin onuncu haftası dolmamış olmalı ve annenin sağlığı bakımından tıbbi bir sakınca bulunmamalıdır. Bu iki şart, işlemden önce bir değerlendirme yapılmasını zorunlu kılar. Hekim gebelik süresini belirlemeli ve kayda geçirmelidir; on haftalık sınıra yakın durumlarda bu kayıt hem yasallığın hem de kullanılacak yöntemin dayanağıdır. Kadının sağlık durumu, kanama bozukluğu, kronik hastalıkları ve anestezi riski de sorgulanmalıdır. Anestezi öncesi değerlendirmenin genel kuralları için anestezi malpraktisi rehberimize bakabilirsiniz.

Gebeliğin rahim içinde olup olmadığının belirlenmesi ayrı bir önem taşır. Rahim dışı (dış) gebelikte kürtaj gebeliği sona erdirmez; gebelik büyümeye devam eder ve tüpün yırtılmasıyla hayati bir kanama ortaya çıkabilir. Adli tıp uygulamasını anlatan bir çalışmada, gebeliğin zamanında fark edilmemesinin ve dış gebeliğin kaçırılmasının dava konuları arasında yer aldığı belirtilmektedir (Cağdır, Sağlık Düşüncesi ve Tıp Kültürü Dergisi, 2012). Bu nedenle bilirkişiye işlemden önce gebeliğin yerinin nasıl belirlendiği ve işlemden sonra gebeliğin sona erdiğinin nasıl doğrulandığı mutlaka sorulmalıdır. Dış gebelikte tanı gecikmesi için dış gebelik rehberimize bakabilirsiniz.

İzin Belgesi ile Aydınlatılmış Onam Aynı Şey Değildir

2827 sayılı Kanunun 6. maddesi ve Tüzüğün 13-15. maddeleri, rahim tahliyesi için kimin izninin gerektiğini düzenler: kadının kendi izni; evliyse eşinin, küçükse velisinin izni; vesayet altındaki kadında vasinin rızası ve sulh hâkiminin izni. Tüzüğe göre izin belgeleri, başvuru sırasında rızası aranan kişilere imzalatılır; eş veya vasi gelemiyorsa yazılı ve imzalı izin belgesi yeterlidir ve belgeyi getiren kişi imzanın sahibine ait olduğunun hukuki sorumluluğunu üstlenen ayrı bir belge imzalar (m.15). Hayati tehlike bulunan acil hâllerde izin aranmaz (Kanun m.6; Tüzük m.14).

İzin belgesi, işlemin yasal ön şartıdır; hastanın işlemin riskleri hakkında aydınlatıldığını göstermez. Hekim, her tıbbi müdahalede olduğu gibi kürtajda da hastaya işlemin nasıl yapılacağını, olası komplikasyonlarını ve işlemden sonra dikkat edilecek belirtileri anlatmak ve rızasını almak zorundadır (1219 s.K. m.70; Hasta Hakları Yönetmeliği m.15, m.24). Aydınlatmanın yapıldığını ispat yükü hekim ve sağlık kuruluşundadır (Yargıtay 3. HD, 09.03.2026, 2025/531 E., 2026/1285 K.).

Yargı kararları bu ayrımı kürtaj dışındaki girişimlerde açıkça ortaya koymuştur. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, burun ameliyatından sonra delinme oluşan dosyada salt ameliyata rıza göstermenin yeterli olmadığını, komplikasyonların da anlatılması gerektiğini ve genel ifadeler içeren onam belgesinin yeterli sayılamayacağını belirterek kararı bozmuştur (09.04.2014, 2013/30822 E., 2014/10772 K.). Danıştay 15. Dairesi de laparoskopik ameliyatta sık görülen bağırsak yaralanması onam belgesinde yer almadığı için, hizmet kusuru ispatlanamasa bile manevi tazminat talebinin reddini bozmuştur (17.04.2018, 2013/10806 E., 2018/3855 K.). Aynı ilke kürtajda rahim delinmesi, enfeksiyon, eksik tahliye ve kısırlık riskleri için de geçerlidir. Ayrıntılar için aydınlatılmış onam rehberimize bakabilirsiniz.

İşlem Sırası ve Sonrası: Komplikasyonun Fark Edilmesi ve Taburculuk

Kürtaj dosyalarında asıl tartışma çoğu zaman komplikasyonun kendisinden çok, fark edilip edilmediği üzerinde yoğunlaşır. Rahim delinmesi işlem sırasında anlaşılırsa hasta gözlem altına alınabilir ve gerektiğinde karın içi organların incelenmesi için ileri müdahale yapılabilir; fark edilmeyen bir delinme ve buna eşlik eden bağırsak yaralanması ise saatler içinde karın zarı iltihabına ve sepsise dönüşebilir. Benzer şekilde eksik tahliye ve enfeksiyon da işlemden sonraki günlerde ateş, artan ağrı, kötü kokulu akıntı veya uzayan kanama ile kendini gösterir.

Bu nedenle işlem notunun ayrıntısı, hastanın işlemden sonra ne kadar süre gözlendiği, hangi bulgularla taburcu edildiği, kendisine hangi uyarı işaretlerinin anlatıldığı ve kontrol muayenesinin planlanıp planlanmadığı belirleyicidir. Adli tıp uygulamasını anlatan çalışmada da her işlemin ayrıntılı kaydedilmesi, hastanın olası riskler hakkında zamanında ve anlaşılır biçimde bilgilendirilmesi ve komplikasyonda vakit kaybetmeden uzmana danışılması önerilmektedir (Cağdır, 2012). Delinmeye bağlı bağırsak yaralanmasının fark edilmesine ilişkin ölçütler için laparoskopide organ yaralanması rehberimize, enfeksiyonun sepsise dönüşmesinde zaman ölçütleri için sepsiste tanı gecikmesi rehberimize, rahmin alınmasıyla sonuçlanan dosyalar için histerektomi ve jinekolojik cerrahi rehberimize bakabilirsiniz.

Acil Hâller: Düşük, Kanama ve Enfeksiyonda Müdahale

Kanun, derhal müdahale edilmediği takdirde hayatı veya hayati organlardan birini tehdit eden acil hâllerde, durumu tespit eden hekimin gerekli müdahaleyi yaparak rahmi tahliye edeceğini ve kadının kimliği ile müdahalenin gerekçesini en geç yirmi dört saat içinde bildireceğini düzenler (m.5). Tüzük acil hâlleri üç başlıkta sayar: internal os kapalı olsa bile kadının hayatını tehlikeye sokacak ölçüde vajinal kanama; internal osun açık olduğu hâller; gebelik ürününün bir kısmının düşmüş olup kanamanın sürdüğü veya enfeksiyon tehlikesinin bulunduğu hâller (m.8). Acil hâlde tahliye kural olarak resmî yataklı tedavi kurumlarında ve özel hastanelerde yapılır; kadına ulaşılamıyor veya taşınması mümkün değilse bulunduğu yerde de yapılabilir; hekim müdahaleden önce, bu mümkün değilse en geç yirmi dört saat içinde durumu yazılı olarak bildirir (m.9). Acil hâlde izin şartı aranmaz.

Bu hükümlerin malpraktis bakımından önemi şudur: eksik düşük, ağır kanama veya enfeksiyon belirtisiyle başvuran kadın acil hasta olarak değerlendirilmelidir. Bu tabloyu tanımayan, gerekli müdahaleyi yapmayan veya hastayı uygun bir yere sevk etmeden gönderen sağlık kuruluşunun sorumluluğu gündeme gelir. Acil servisteki genel yükümlülükler için acil serviste malpraktis rehberimize bakabilirsiniz.

Gebeliğin Sona Ermemesi: Başarısız Kürtaj

Kürtaj yapıldığı hâlde gebeliğin sürdüğünün ancak yasal süre geçtikten sonra anlaşılması, kadının istemediği bir gebeliği sürdürmek zorunda kalması sonucunu doğurur. Adli tıp uygulamasını anlatan çalışmada da kürtajın gerçekleşmemesi ve yasal süre geçtikten sonra çocuğun doğması, dava konuları arasında sayılmaktadır (Cağdır, 2012). Bu tür dosyalarda tartışılan sorular, işlemden sonra gebeliğin sona erdiğinin kontrol muayenesi veya başka yollarla doğrulanıp doğrulanmadığı, hastaya kontrole gelmesi gerektiğinin söylenip söylenmediği ve gebelik belirtileri sürdüğü hâlde yapılan başvurunun nasıl değerlendirildiğidir.

Zararın kapsamı ise tartışmalıdır. Kadının yaşadığı ruhsal sıkıntı ve kişilik hakkı ihlali nedeniyle manevi tazminat istenebileceği açıktır; doğan çocuğun bakım ve yetiştirme giderlerinin maddi zarar olarak istenip istenemeyeceği ise öğretide tartışmalıdır ve bu konuda Yargıtay’ın yerleşik bir içtihadını tespit edemedik. Benzer sorun başarısız kısırlaştırmada da ortaya çıktığından, istenmeyen gebelikte istenebilecek zararlar kısırlaştırma başarısızlığı rehberimizde ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

Anayasa Mahkemesi Kararları: Yasal Sınır Dışında Kürtaj ve Erişimin Engellenmesi

Anayasa Mahkemesinin kürtajla ilgili kararları iki farklı sorunu gösterir: yasal sınır dışında yapılan kürtajda devletin denetim yükümlülüğü ve yasal kürtaja erişimin yetkili makamların tutumu nedeniyle engellenmesi.

2017/17652 sayılı kararı aktaran bir değerlendirmede, işlemin hafta içi bir günde, hastanenin ekipmanı ve personeli kullanılarak ve hiçbir yetkiliye haber verilmeden yapılabilmesinin hastane yönetimindeki boşluğu gösterdiği ve bu durumun organizasyon kusuru niteliğinde olduğu belirtilmektedir (Umut, Hukuki Haber, 2021). Karar, kamu hastanesinin imkânlarıyla yapılan hukuka aykırı bir işlemde idarenin, işlemi yapan hekimin izinde olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kurtulamayabileceğini göstermesi bakımından önemlidir. Ölümle sonuçlanan dosyalarda izlenecek yol için ölümle sonuçlanan malpraktis rehberimize bakabilirsiniz.

R.G. ve A.J. kararları ise doğrudan bir komplikasyonla ilgili değildir; ancak kürtaja erişimin yetkili makamların gecikmesi veya tutarsız tutumu nedeniyle engellenmesinin de tazminat doğurabilecek bir hak ihlali olduğunu gösterir. Suç sonucu oluşan gebelikte yirmi haftalık sınır (TCK m.99/6) ve izin kuralları için kürtaj yasal mı rehberimize bakabilirsiniz.

Kim Sorumludur?

Kürtajın nerede yapıldığı, kimin sorumlu tutulacağını ve hangi mahkemenin görevli olduğunu belirler. Muayenehanede kürtaj yapan hekim ile hasta arasındaki ilişki vekâlet sözleşmesi hükümlerine tabidir; hekim işi özenle yürütmekle yükümlüdür ve sözleşmeye aykırılıkta kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe zararı gidermek zorundadır (TBK m.502 vd., m.112). Özel hastane, çalıştırdığı hekim ve sağlık personelinin fiilinden sorumludur (TBK m.116, m.66). Kamu hastanesinde ise dava hekime değil idareye açılır (Anayasa m.129/5); Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da kamu hastanesindeki hekimin görevinden doğan zarar için davanın idareye yöneltilmesi gerektiğini kabul etmektedir (2013/4-579 E., 2014/155 K.).

Görevli mahkeme ve dava şartları için hangi mahkeme rehberimize, kamu hastanesine karşı açılacak dava için kamu hastanesine karşı tam yargı davası yazımıza bakabilirsiniz.

Ceza Sorumluluğu: Taksir ile Çocuk Düşürtme Suçu Arasındaki Fark

Yasal şartlar içinde, yetkili hekim tarafından yapılan bir kürtajda komplikasyon nedeniyle kadının yaralanması taksirle yaralama (TCK m.89), ölmesi taksirle öldürme (TCK m.85) suçunu gündeme getirir. Taksirle yaralama kural olarak şikâyete bağlıdır ve şikâyet, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK m.89/5, m.73/1). Kamu veya özel sağlık kuruluşlarında görev yapan hekimler hakkında tıbbi işlemleri nedeniyle yürütülecek soruşturmada Mesleki Sorumluluk Kurulunun izni gerekir (3359 s.K. ek m.18); süreç için sağlık çalışanı hakkında suç duyurusu rehberimize bakabilirsiniz.

Yasal şartlar dışında yapılan kürtaj ise ayrı bir suçtur. Türk Ceza Kanunu, gebelik süresi on haftadan fazla olan bir kadının tıbbi zorunluluk bulunmaksızın rızası ile çocuğunu düşürten kişiyi (m.99/2), yetkili olmadığı hâlde yasal koşullara uygun olarak gebeliği on haftadan fazla olmayan bir kadının çocuğunu düşürten kişiyi (m.99/5) ve kadının rızası olmaksızın çocuğunu düşürten kişiyi (m.99/1) cezalandırır; fiil sonucunda kadın bedensel veya ruhsal bakımdan zarara uğrar ya da ölürse ceza artırılır (m.99/3, m.99/4). Bu hâllerde kadının rızası, işlemi yapanı ceza sorumluluğundan kurtarmaz. Cezaların ayrıntısı için kürtaj yasal mı rehberimize bakabilirsiniz.

Mahremiyet: Kürtaj Bilgisinin İfşası

Kürtaj bilgisi, kişinin en mahrem sağlık verilerinden biridir ve özel nitelikli kişisel veri olarak korunur (6698 s.K. m.6). Bu bilginin kadının izni olmadan ailesine, işverenine veya üçüncü kişilere aktarılması, hem tazminat sorumluluğu doğurabilir hem de kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya yayma suçunu (TCK m.136) oluşturabilir. Komplikasyon nedeniyle başka bir kuruluşa başvuran kadının önceki kürtaj bilgisinin hekimle paylaşılması ise tedavi için gereklidir ve tıbbi kayıtların doğru olması kadının yararınadır. Ayrıntılar için sağlık verilerinin korunması rehberimize bakabilirsiniz.

Deliller: Hangi Belgeler İstenmelidir?

Kürtaj dosyalarında belgelerin bir kısmı Tüzük gereği zorunlu olarak düzenlenir, bir kısmı ise tıbbi kayıt düzeninin parçasıdır. Muayenehanede yapılan işlemlerde kayıtların eksik tutulması da sık karşılaşılan bir sorundur; bu durumda ödeme belgeleri, randevu ve mesaj kayıtları gibi dolaylı deliller önem kazanır.

Kayıtların nasıl isteneceği için hasta dosyası ve delil toplama rehberimize, kayıtların sonradan değiştirildiği şüphesinde tıbbi kayıtların sonradan değiştirilmesi yazımıza bakabilirsiniz. Kayıt kaybı riski varsa dava açılmadan önce delil tespiti istenebilir (HMK m.400 vd.).

Bilirkişi İncelemesi: Hangi Uzmanlar, Hangi Sorular?

Kürtaj dosyasında bilirkişi heyetinde kadın hastalıkları ve doğum uzmanı bulunmalıdır; anestezi komplikasyonunda anestezi uzmanının, bağırsak yaralanması ve karın içi enfeksiyonda genel cerrahi uzmanının, kısırlık iddiasında üreme sağlığı alanında deneyimli bir uzmanın görüşü de gerekebilir. Heyette ilgili uzman bulunmaması hâlinde heyette ilgili uzman yoksa rapor geçerli mi yazımıza, genel itiraz yolları için adli tıp raporuna itiraz rehberimize bakabilirsiniz.

Bilirkişiye sorulması gereken başlıca sorular şunlardır:

1. İşlemden önce gebelik süresi ve gebeliğin rahim içinde olduğu nasıl belirlenmiş ve kayda geçirilmiştir?
2. İşlem, Kanun ve Tüzükte öngörülen kişi tarafından ve öngörülen yerde yapılmış mıdır; anestezi gerekiyorsa anestezi uygulanabilen bir yerde mi yapılmıştır?
3. Kullanılan yöntem gebelik haftasına uygun mudur?
4. Ortaya çıkan zarar, özen gösterilse bile gerçekleşebilecek bir komplikasyon mudur; yoksa işlem tekniğindeki bir hatadan mı kaynaklanmıştır?
5. Komplikasyon işlem sırasında veya sonrasında ne zaman fark edilmiş, fark edilmesi gereken an hangisidir?
6. Hasta işlemden sonra yeterli süre gözlenmiş ve uyarı işaretleri anlatılarak mı taburcu edilmiştir?
7. Gebeliğin sona erdiği ve rahmin boşaldığı işlemden sonra doğrulanmış mıdır?
8. Zamanında müdahale edilseydi rahmin alınması, kısırlık veya ölüm gibi sonuçlar önlenebilir miydi?

Tazminat Kalemleri ve Süreler

Kürtaj komplikasyonlarında zarar, kısa süreli bir tedavi giderinden rahmin alınmasına, kalıcı kısırlığa ve ölüme kadar uzanabilir. İstenebilecek kalemler; tedavi giderleri, kazanç kaybı ve çalışma gücü kaybı (TBK m.54), manevi tazminat (TBK m.56) ve ölüm hâlinde destekten yoksun kalma tazminatı ile cenaze giderleridir (TBK m.53). Doğurganlığın kaybı, genç bir kadın için hem çalışma gücü kaybı hesabında hem de manevi tazminatın belirlenmesinde ağırlıklı bir unsurdur. Kısırlıkta maluliyet oranının belirlenmesi için kısırlık ve pelvik hasarda maluliyet yazımıza, kalemlerin hesabı için tazminat hesabı rehberimize, manevi tazminatın ölçütleri için malpraktiste manevi tazminat rehberimize, ölüm hâlinde destekten yoksun kalma tazminatı yazımıza bakabilirsiniz.

Özel kuruluşa karşı açılacak davada arabuluculuk sorunları için malpraktiste arabuluculuk rehberimize, sürelerin başlangıcı için malpraktiste zamanaşımı rehberimize, masraflar için malpraktis davasında harç ve giderler yazımıza bakabilirsiniz.

Sık Savunmalar ve Cevapları

Adım Adım: Kürtajdan Sonra Sorun Yaşıyorsanız

1. Ateş, artan karın ağrısı, ağır veya uzayan kanama, kötü kokulu akıntı, baş dönmesi veya bayılma varsa vakit kaybetmeden bir hastanenin acil servisine başvurun ve önceki işlemi hekime anlatın.
2. İşlemin tarihini, yerini, işlemi yapan hekimin adını ve size söylenenleri hemen not edin.
3. İzin belgesinin ve onam formunun birer örneğini, işlem notunu, ultrason raporunu ve taburculuk belgesini isteyin.
4. Ödeme belgesi, randevu ve mesaj kayıtlarını saklayın; e-Nabız kayıtlarınızı indirin.
5. Sonraki tedavinin tüm kayıtlarını, ameliyat ve patoloji raporlarıyla birlikte alın.
6. Yaralanma varsa altı aylık şikâyet süresini kaçırmadan savcılığa başvurun.
7. Kamu hastanesindeyse İYUK m.13 sürelerine göre idareye başvurun; muayenehane veya özel hastanedeyse hekimi ve hastaneyi hasım göstererek dava yolunu değerlendirin.
8. Bilirkişi heyetinde kadın doğum uzmanı ile komplikasyonun ilgili olduğu dalın uzmanının bulunmasını isteyin.

Sık Yapılan Hatalar

• İzin belgesini aydınlatılmış onam sanıp risklerin anlatılıp anlatılmadığını sorgulamamak.
• Muayenehanede yapılan işlemde ödeme ve randevu kayıtlarını saklamamak.
• İşlemden sonraki şikâyetleri geçici sanıp acil başvuruyu geciktirmek ve bu başvurunun kaydını almamak.
• Kamu hastanesindeki hekime doğrudan adli yargıda dava açmak.
• Kısırlık gibi kalıcı sonuçlarda maluliyet ve çalışma gücü kaybını talep etmemek.
• Bilirkişi heyetinde kadın doğum uzmanı bulunmayan bir rapora itiraz etmemek.

Hukukçular Evi Bu Süreçte Ne Yapar?

Hukukçular Evi Ankara, kürtaj komplikasyonu dosyalarında izin belgesi, onam formu, ultrason raporu, işlem notu, anestezi ve taburculuk kayıtlarını sonraki tedavi kayıtlarıyla saat saat karşılaştırarak zararın önlenemeyen bir komplikasyondan mı yoksa işlemdeki veya takipteki bir eksiklikten mi kaynaklandığını ortaya koyar. İşlemin yasal şartlara, yetkili kişiye ve uygun yere ilişkin kurallara uygunluğunu denetler; kamu veya özel kuruluşa göre doğru hasmı, doğru yargı yolunu ve süreyi belirler; aydınlatma eksikliğini bağımsız bir sorumluluk sebebi olarak dosyaya taşır ve ilgili uzmanlık alanlarından oluşan bilirkişi incelemesi talep eder. Tüm başlıklar için Malpraktis Rehberleri sayfamıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Kürtajdan sonra rahmim delindi; bu doktor hatası mı?

Rahim delinmesi özen gösterilse bile görülebilen bir komplikasyondur; tek başına kusur sayılmaz. Belirleyici olan, riskin önceden anlatılıp anlatılmadığı, işlemin kurallara uygun yapılıp yapılmadığı ve delinmenin zamanında fark edilip doğru yönetilip yönetilmediğidir.

Kürtajdan sonra bağırsağım yaralanmış; tazminat alabilir miyim?

Yaralanma işlem sırasında veya sonrasında zamanında fark edilmediyse ya da bu risk size önceden anlatılmadıysa tazminat gündeme gelir. Danıştay, sık görülen bir komplikasyonun onamda anlatılmamasını, hizmet kusuru ispatlanamasa bile manevi tazminat sebebi saymıştır.

İzin belgesi imzaladım; aydınlatılmış onam verilmiş sayılır mı?

Hayır. İzin belgesi 2827 sayılı Kanun ve Tüzük gereği işlemin yasal ön şartıdır. Risklerin ve komplikasyonların anlatıldığını göstermez; aydınlatmanın yapıldığını ispat yükü hekimdedir.

Kürtaj muayenehanede yapılabilir mi?

On haftaya kadar olan tahliyeyi kadın doğum uzmanı muayenehanesinde yapabilir; ancak anestezi gerektiren tahliyeler yalnızca anestezi uygulanabilen resmî tedavi kurumlarında ve özel hastanelerde yapılabilir ve işlem yerinde Tüzüğe ekli listedeki araç ve gerecin bulunması gerekir (Tüzük m.4).

Kürtaj oldum ama gebeliğim devam etti; ne yapabilirim?

İşlemden sonra gebeliğin sona erdiğinin doğrulanıp doğrulanmadığı, kontrole gelmeniz gerektiğinin söylenip söylenmediği ve sonraki başvurunuzun nasıl değerlendirildiği incelenir. Manevi tazminat istenebilir; çocuğun bakım giderlerinin istenip istenemeyeceği ise tartışmalıdır.

Kürtajdan sonra dış gebelik çıktı; doktor sorumlu mu?

Dış gebelikte kürtaj gebeliği sona erdirmez. İşlemden önce gebeliğin rahim içinde olduğunun belirlenip belirlenmediği ve işlemden sonra gebeliğin sona erdiğinin doğrulanıp doğrulanmadığı bilirkişiye sorulmalıdır.

Kürtajdan sonra kısırlık gelişti; tazminat isteyebilir miyim?

Kısırlığın işlemdeki bir hatadan veya geciken tedaviden kaynaklandığı ya da bu riskin anlatılmadığı ortaya konursa maddi ve manevi tazminat istenebilir. Doğurganlık kaybı, çalışma gücü kaybı ve manevi tazminatın belirlenmesinde ağırlıklı bir unsurdur.

Kürtajdan sonra ateşim çıktı ve hastane beni geri gönderdi; bu kusur mu?

Gebelik ürününün bir kısmının düşüp kanamanın sürdüğü veya enfeksiyon tehlikesinin bulunduğu hâller Tüzükte acil hâl olarak sayılmıştır (m.8). Bu tabloyu tanımadan hastayı gönderen kuruluşun sorumluluğu gündeme gelebilir.

On haftadan sonra yapılan kürtajda komplikasyon olursa ne olur?

Tıbbi zorunluluk ve uzman raporları yoksa işlem zaten hukuka aykırıdır ve TCK m.99 kapsamında suçtur; kadın zarar görür veya ölürse ceza artırılır. Kadının rızası işlemi yapanı sorumluluktan kurtarmaz; tazminat sorumluluğu da ayrıca doğar.

Devlet hastanesinde yapılan kürtajda kime dava açarım?

Kamu hastanesinde dava hekime değil idareye açılır (Anayasa m.129/5). Önce idareye başvurulur; ret veya otuz gün içinde cevap verilmemesi hâlinde altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılır (İYUK m.13).

Hekim izindeyken hastanede kürtaj yaptı; hastane sorumlu olur mu?

Anayasa Mahkemesi, devlet hastanesinin imkânlarıyla yapılan yasa dışı kürtajda kadının ölümüne ilişkin dosyada, hekimin izinde olduğu gerekçesiyle idarenin sorumluluğunu reddeden kararları yaşam hakkı yönünden ihlal saymış ve yeniden yargılamaya karar vermiştir (B. No: 2017/17652).

Kürtajı ebe veya pratisyen hekim yapabilir mi?

On haftaya kadar tahliyeyi kadın doğum uzmanları yapar; yeterlik belgesi almış pratisyen hekimler ise uzmanın denetim ve gözetiminde, menstrüel regülasyon yöntemiyle ve resmî tedavi kurumlarında yapabilir (Tüzük m.3, m.4). Yetkisi olmayan kişinin yaptığı kürtaj TCK m.99/5 kapsamında suçtur.

Kürtaj bilgim ailemle paylaşıldı; ne yapabilirim?

Kürtaj bilgisi özel nitelikli sağlık verisidir. İzniniz olmadan üçüncü kişilerle paylaşılması tazminat sorumluluğu doğurabilir ve TCK m.136 kapsamında suç oluşturabilir.

Hangi belgeleri istemeliyim?

İzin belgesi, aydınlatılmış onam formu, ultrason raporu, işlem notu, anestezi kaydı, gözlem ve taburculuk kayıtları, kontrol muayenesi kayıtları, sonraki tedavi kayıtları; muayenehanede yapılan işlemde ayrıca ödeme, randevu ve mesaj kayıtları.

Hangi süre içinde başvurmalıyım?

Kamu hastanesinde öğrenmeden itibaren bir yıl ve her hâlde eylemden itibaren beş yıl içinde idareye başvurulur. Özel kuruluşlarda haksız fiilde iki ve on yıllık, sözleşmede beş yıllık süreler vardır; fiil suç oluşturuyorsa uzamış ceza zamanaşımı uygulanır. Taksirle yaralamada şikâyet süresi altı aydır.

Hangi tazminatlar istenebilir?

Tedavi giderleri, kazanç ve çalışma gücü kaybı (TBK m.54), manevi tazminat (TBK m.56); ölüm hâlinde destekten yoksun kalma tazminatı ve cenaze giderleri (TBK m.53).