Laparoskopik (kapalı) ameliyatta karın içine ince aletlerle girildiğinden, giriş sırasında veya kullanılan enerji cihazlarının ısısıyla bağırsak, büyük damar ya da mesane yaralanabilir. Bu yaralanmaların önemli bir kısmı ameliyat sırasında değil, günler sonra karın ağrısı, ateş ve karın şişliğiyle ortaya çıkar. Bu yüzden laparoskopi ve fıtık ameliyatı dosyalarında asıl tartışma çoğu zaman yaralanmanın kendisinden çok, belirtilerin zamanında fark edilip edilmediği ve hastanın önceden aydınlatılıp aydınlatılmadığıdır. Danıştay, laparoskopik ameliyatta sık görülen bir komplikasyon olan bağırsak delinmesi anlatılmadan yazılı onam alınmamasını manevi tazminat sebebi saymıştır. Yargıtay ise bağırsak delinmesinin ameliyattan kaynaklandığı ispatlanamayan bir dosyada ret kararını onamış ve onam eksikliğinin ilk kez istinaf aşamasında ileri sürülemeyeceğini belirtmiştir. Açık ameliyata geçilmesi kusur değil, gerektiğinde uyulması gereken bir kuraldır. Fıtık yaması vücutta kalan bir tıbbi cihazdır; hastaya implant kartı verilmesi ve yamanın kimlik bilgilerinin kayda geçirilmesi gerekir.
Bu yazının konusu: Laparoskopik ameliyatlarda (safra kesesi, apandisit, jinekolojik ve diğer karın ameliyatları) bağırsak, damar ve mesane yaralanmaları ile açık ve kapalı fıtık ameliyatlarındaki sorunlarda hekimin ve hastanenin sorumluluğu; aydınlatma, geç fark etme, yama ve tıbbi cihaz kuralları, Yargıtay ve Danıştay kararları, tazminat ve süreler. Safra yolu yaralanmasına özgü ayrıntılar için safra kesesi ameliyatı rehberimize bakabilirsiniz. Bilgilendirme amaçlıdır.
Kapalı ameliyattan veya fıtık ameliyatından sonra sorun mu yaşadınız?
Ameliyat notunuzu, gözlem ve taburcu kayıtlarınızı ve onam formunuzu birlikte inceleyelim; yaralanmanın ne zaman fark edildiğini ve sürelerinizi belirleyelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
Kısa cevap
1. Laparoskopik ve fıtık ameliyatlarında vekâlet hükümleri uygulanır; hekim sonucu garanti etmez, ancak en hafif kusurundan dahi sorumludur (TBK m.502, m.506/3).
2. Organ yaralanması bilinen bir komplikasyon olabilir; bu durumda belirleyici olan, yaralanmanın zamanında fark edilip doğru yönetilip yönetilmediğidir.
3. Bağırsak delinmesi gibi sık görülen komplikasyonlar ameliyattan önce somut olarak anlatılmalıdır; Danıştay bunun yapılmamasını manevi tazminat sebebi saymıştır (15. D. 2013/10806 E., 2018/3855 K.).
4. Açık ameliyata geçmek kusur değildir; gerektiği hâlde kapalı yöntemde ısrar etmek kusur oluşturabilir.
5. Fıtık yaması tıbbi cihazdır; hastaya implant kartı verilir (Tıbbi Cihaz Yönetmeliği m.18), yamanın kendisi kusurluysa üreticinin sorumluluğu gündeme gelir (m.10/16).
6. Onam eksikliği iddiası davanın başında ileri sürülmelidir; istinaf aşamasında ilk kez ileri sürülen iddia dikkate alınmayabilir (Yargıtay 3. HD 2023/1906 E., 2023/3311 K.).
Laparoskopide Hangi Yaralanmalar Görülür?
Laparoskopide karın içine önce bir iğne veya trokar denilen boru biçimli aletle girilir, karın gazla şişirilir ve ameliyat kamera eşliğinde ince aletlerle yapılır. Bu yöntem daha küçük kesiler ve daha hızlı iyileşme sağlar; ancak kendine özgü riskleri vardır. Aşağıdaki tablo, dava dosyalarında en sık karşılaşılan yaralanmaları ve her birinde sorulacak hukuki soruyu gösterir. Tablodaki tıbbi açıklamalar hukuki değerlendirmeyi anlaşılır kılmak içindir ve tıbbi görüş niteliği taşımaz.
Laparoskopide sık tartışılan yaralanmalar
| Yaralanma | Nasıl ortaya çıkar? | Hukuki soru |
|---|---|---|
| Giriş sırasında bağırsak yaralanması | İğne veya trokarla ilk girişte; özellikle önceki ameliyatlara bağlı yapışıklıklarda | Giriş tekniği hastanın durumuna uygun seçildi mi; ameliyat notunda yazıyor mu? |
| Büyük damar yaralanması | İlk girişte; ani ve ağır kanama | Kanama zamanında fark edilip açık ameliyata geçildi mi? |
| Isıya bağlı (termal) bağırsak yaralanması | Enerji cihazının ısısıyla; delinme çoğu zaman günler sonra ortaya çıkar | Ameliyat sonrası belirtiler zamanında değerlendirildi mi? |
| Yapışıklıkları ayırırken bağırsak yaralanması | Yoğun yapışıklıklarda bağırsak duvarının zarar görmesi | Yaralanma fark edilip onarıldı ve kayda geçirildi mi? |
| Mesane veya idrar kanalı yaralanması | Özellikle alt karın ve kasık ameliyatlarında | Ameliyat sırasında veya sonrasında fark edildi mi; ilgili uzman çağrıldı mı? |
| Gaz verilmesine bağlı sorunlar | Gazın gereğinden yüksek basınçta verilmesi; nadiren gaz embolisi | Gaz basıncı ve süresi ameliyat ve anestezi kayıtlarında var mı? |
| Trokar yerinde fıtık | Alet giriş yerinde karın duvarından bağırsağın dışarı çıkması; bağırsak tıkanıklığı | Giriş yerleri uygun kapatıldı mı; şikâyet doğru değerlendirildi mi? |
Trokar yerinde gelişen fıtık, tıp literatüründe de bağırsak tıkanıklığının nedenleri arasında bildirilmektedir; örneğin Haseki Tıp Bülteninde (2015;53:263-5) tanısal laparoskopiden sonra beşinci günde trokar yeri fıtığına bağlı bağırsak tıkanıklığı gelişen bir olgu yayımlanmıştır. Gaz verilmesine bağlı riskler ve jinekolojik laparoskopi için histerektomi ve jinekolojik cerrahi rehberimize, karın içi delinmenin endoskopik işlemlerdeki karşılığı için kolonoskopi ve endoskopi rehberimize bakabilirsiniz.
Hukuki Nitelik: Vekâlet, Özen ve Sorumlular
Hekim ile hasta arasındaki ilişki kural olarak vekâlet sözleşmesidir (TBK m.502). Vekil, üstlendiği işi sadakat ve özenle yürütmekle yükümlüdür; özen borcunun ölçüsü benzer alanda iş üstlenen basiretli bir vekilin göstermesi gereken davranıştır (TBK m.506/3). Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 01.07.2025 tarihli, 2025/192 E., 2025/3719 K. sayılı kararında mesleki iş görenin en hafif kusurundan bile sorumlu olduğunu ve tereddüt doğuran durumlarda bu tereddüdü giderecek araştırmaların yapılması gerektiğini vurgulamıştır. Laparoskopi dosyalarında bu ilke, özellikle ameliyattan sonra karın ağrısıyla yeniden başvuran hastanın değerlendirilmesinde önem kazanır.
Özel hastane, sözleşmenin ifasında kullandığı hekimin fiilinden sorumludur (TBK m.116); sözleşmeye aykırılıkta sorumlular kendilerine kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m.112). Hekimin kişisel sorumluluğu ayrıca haksız fiile dayanabilir (TBK m.49). Kamu hastanesinde ise kamu görevlisi hekimin kusurundan doğan tazminat davası, rücu edilmek kaydıyla ancak idare aleyhine açılabilir (Anayasa m.129/5).
Ameliyatın yapıldığı yere göre sorumluluk ve yargı yeri
| Ameliyatın yapıldığı yer | Kime karşı? | Dayanak | Yargı yeri |
|---|---|---|---|
| Özel hastane veya vakıf üniversitesi hastanesi | Hastane ve hekim | TBK m.112, m.116, m.49 | Arabuluculuk, ardından tüketici mahkemesi |
| Devlet hastanesi veya devlet üniversitesi hastanesi | İdare; hekime doğrudan dava açılamaz | Anayasa m.125, m.129/5 | İdareye başvuru, ardından idare mahkemesi |
Açık Ameliyata Geçmek ve Ameliyat Sırasında Fark Edilen Yaralanma
1- Açığa geçiş bakımından: Kapalı ameliyattan açık ameliyata geçmek bir başarısızlık veya komplikasyon değildir. Yapışıklıklar, anatominin güvenli çalışmaya izin vermemesi, kontrol edilemeyen kanama veya kapalı yöntemle onarılamayacak bir yaralanma gibi durumlarda açığa geçmek, ameliyatın güvenle tamamlanması için uyulması gereken bir kuraldır. Bu nedenle dosyada sorulacak soru açığa geçilip geçilmediği değil, geçilmesi gerekip gerekmediğidir; gerektiği hâlde kapalı yöntemde ısrar etmek kusur oluşturabilir. Açığa geçiş ihtimali hastaya önceden anlatılmalı ve onamda yer almalıdır.
2- Ameliyat sırasında fark edilen yaralanma bakımından: Yaralanmanın ameliyat sırasında fark edilmesi ve aynı seansta onarılması, hasta lehine en iyi sonuçtur. Ameliyat notunda yaralanmanın yeri, nasıl onarıldığı ve gerekiyorsa başka bir uzmanın çağrılıp çağrılmadığı yazılmalıdır. Kayda geçirilmeyen bir yaralanma hem tedavinin devamında hem de sonradan yapılacak hukuki değerlendirmede ciddi sorun yaratır. Yaralanmanın onarımı ilgili alanda deneyimli bir ekibi gerektiriyorsa, bu imkân yoksa hastanın uygun merkeze yönlendirilmesi gerekir; tecrübesiz ekibin zor bir onarımı üstlenmesi ayrı bir kusur başlığı olarak ileri sürülebilir. Bu yaklaşımın safra yolu yaralanmasındaki uygulaması için safra kesesi ameliyatı rehberimize bakabilirsiniz.
Asıl Tartışma: Ameliyattan Sonra Fark Edilmeyen Yaralanma
Laparoskopide bağırsak yaralanmalarının bir kısmı, özellikle ısıya bağlı olanlar, ameliyattan günler sonra ortaya çıkar. Bu nedenle bu dosyalarda kusur çoğu zaman ameliyat sırasında değil, ameliyat sonrasında aranır: hasta hangi bulgularla taburcu edildi, karın ağrısı, ateş, kusma ve karın şişliği gibi uyarı belirtileri ne zaman başladı, yeniden başvurduğunda hangi tetkikler yapıldı ve ameliyat kararı ne zaman verildi?
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 22.11.2023 tarihli, 2023/1906 E., 2023/3311 K. sayılı kararında, çikolata kisti nedeniyle ameliyat edilen ve ameliyat raporunda yapışık bağırsak yüzeyinin sıyrılıp dikildiği yazan davacının dosyasını incelemiştir. Davacı, önerilen yatış süresinden önce taburcu edildiğini, aynı gece bulantı, kusma ve karın şişliğiyle yeniden başvurduğunda “gaz sancısı” denilerek eve gönderildiğini ve daha sonra başka bir hastanede acil olarak ameliyat edildiğini ileri sürmüştü. Adli Tıp ve bilirkişi heyeti raporları, bağırsak delinmesinin bu ameliyatta geliştiğine dair tıbbi delil bulunmadığını ve bağırsak tıkanıklıklarında kendiliğinden delinme de olabileceğini belirtmiştir. Daire, raporların birbiriyle uyumlu olduğunu ve delinmenin davalının ameliyatından kaynaklandığının tespit edilemediğini belirterek davanın reddini onamıştır. Karar, bu dosyalarda nedensellik bağının ne kadar belirleyici olduğunu ve yeniden başvurulardaki kayıtların önemini göstermektedir.
Komplikasyonun ortaya çıkmasından sonraki yönetim ayrıca denetlenir. Danıştay Dergisinde (2022, Sayı 154) yayımlanan bir incelemede aktarıldığına göre Danıştay 10. Dairesi 13.12.2021 tarihli, E.2019/6826, K.2021/6201 sayılı kararında, Adli Tıp raporunda komplikasyonun yönetiminin yerinde olduğu belirtilmiş olsa da, komplikasyon yönetiminin tıbben uygun olup olmadığının açıklığa kavuşturulması için alanında uzman en az üç öğretim üyesinden oluşan bir heyetten rapor alınmasını istemiştir. Gecikmiş tanının genel ölçütleri için apandisit tanı gecikmesi ve perforasyon rehberimize bakabilirsiniz.
Ameliyat sonrası dönemde bakılacak noktalar
| Aşama | Kusur iddiasına örnek | Belirleyici kayıt |
|---|---|---|
| Servis gözlemi | Ateş, nabız ve karın muayenesi düzenli yapılmadı | Hemşire gözlem formları, vizit notları |
| Taburculuk | Uyarı belirtileri varken veya önerilen süreden önce taburcu edildi | Taburcu notu, epikriz, laboratuvar sonuçları |
| Uyarı talimatı | Hangi belirtilerde hemen başvurulacağı söylenmedi | Yazılı taburcu talimatı |
| Yeniden başvuru | Karın ağrısı “gaz sancısı” denilerek tetkiksiz geçiştirildi | Acil servis kaydı, istenen tetkikler |
| Tanı ve ameliyat kararı | Görüntüleme veya ameliyat kararı gecikti | Görüntüleme saatleri, konsültasyon kayıtları |
| İkinci ameliyat | Bulguların ve yapılan işlemin kayda geçirilmemesi | İkinci ameliyat notu, patoloji raporu |
Ameliyattan sonra karın ağrınız geçiştirildi mi?
Taburcu, acil servis ve ikinci ameliyat kayıtlarınızı bir zaman çizelgesinde birleştirelim; gecikmenin hangi aşamada olduğunu birlikte belirleyelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
Aydınlatma ve Onam: Sık Görülen Komplikasyon Anlatılmalı
Hastaya uygulanacak tıbbi müdahale ve muhtemel komplikasyonları, diğer tanı ve tedavi seçenekleri ile bunların fayda ve riskleri ve tedaviyi reddetmesi hâlinde ortaya çıkabilecek sonuçlar anlatılmalıdır (Hasta Hakları Yönetmeliği m.15); rıza alınmadan tıbbi müdahale yapılamaz (m.24).
1- Laparoskopide bağırsak delinmesi bakımından: Danıştay 15. Dairesi 17.04.2018 tarihli, 2013/10806 E., 2018/3855 K. sayılı kararında, kısırlık nedeniyle laparoskopik ameliyata alınan ve yumurtalığındaki kist çıkarılan, taburcu edildikten sonra kanama nedeniyle yeniden ameliyat edildiğinde ince bağırsağında delinme saptanarak geçici ileostomi açılan hastanın dosyasını incelemiştir. Bağırsak yaralanması laparoskopik yöntemin bir komplikasyonu olarak değerlendirilmiş ve nedensellik bağı kurulamadığı için maddi tazminat isteminin reddi onanmıştır. Ancak Daire, işlemin sık görülen komplikasyonlarından olan bağırsak delinmesi hastaya anlatılmadan yazılı onam alınmamasının hastanın aydınlatılma ve onay hakkını ortadan kaldırdığını belirterek manevi tazminat isteminin reddini bozmuştur.
2- Aydınlatmanın kime ait olduğu bakımından: Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 21.03.2019 tarihli, 2016/7094 E., 2019/3740 K. sayılı kararında, aydınlatma yükümlülüğünün asıl olarak hekime ait olduğunu, aydınlatmanın müdahaleden makul bir süre önce yapılması ve hastaya düşünmesi için süre tanınması gerektiğini, bu yükümlülüğün yerine getirilmemesinden hem hekimin hem hastanenin sorumlu olduğunu kabul etmiştir. Salt ameliyata rıza göstermenin yeterli olmadığı ve ispat yükünün hekim veya hastanede olduğu da aynı kararda vurgulanmıştır.
3- Usulüne uygun onam bakımından: Danıştay 10. Dairesi 02.10.2023 tarihli, 2019/11518 E., 2023/4987 K. sayılı kararında, laparoskopik safra kesesi ameliyatından sonra safra kaçağı nedeniyle yeniden ameliyata alınan ve hayatını kaybeden hastanın dosyasında, ameliyatlardan önce hem eşin hem cerrahın imzasını taşıyan yazılı aydınlatılmış onam belgelerinin alındığını ve ölümün komplikasyon sonucu gerçekleştiğini belirterek, bölge idare mahkemesinin manevi tazminata ilişkin kabul kararını bozmuştur. Bu karar, onamın usulüne uygun alındığı dosyalarda komplikasyonun tek başına tazminat doğurmayacağını gösterir.
4- Usul bakımından: Onam eksikliği iddiası davanın başında ileri sürülmelidir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi yukarıda anılan 2023/3311 K. sayılı kararında, yargılama aşamasında ileri sürülmeyen aydınlatılmış onam vakıasının mahkemece kendiliğinden dikkate alınamayacağını ve ilk kez istinaf aşamasında ileri sürülen bu iddianın değerlendirilemeyeceğini belirtmiştir. Onamın ispat yükü ve geçerlilik şartları için aydınlatılmış onam rehberimize bakabilirsiniz.
Laparoskopi ve fıtık ameliyatı onamında bulunması gerekenler
| Konu | Neden önemli? |
|---|---|
| Ameliyatın gerekçesi ve seçilen yöntem (açık mı, kapalı mı?) | Hasta yöntemin fayda ve risklerini bilerek seçmelidir |
| Bağırsak, damar ve mesane yaralanması riski | Danıştay sık görülen komplikasyonun anlatılmasını arar |
| Açık ameliyata geçme ihtimali | Kesi ve iyileşme süresi değişir; hasta önceden bilmelidir |
| Yaralanma hâlinde geçici bağırsak ağzı (stoma) ihtimali | Ağır ve hayatı etkileyen bir sonuçtur |
| Fıtıkta yama kullanımı, yamaya bağlı enfeksiyon ve fıtığın tekrarlaması | Yama kalıcı bir cihazdır; tekrarlama ikinci ameliyat gerektirebilir |
| Kasık fıtığında kronik ağrı ve testise ilişkin riskler | Uzun süreli şikâyetlere yol açabilir |
| Ameliyat sonrası uyarı belirtileri | Hastanın ne zaman başvuracağını bilmesi gerekir |
Kapalı yöntemle tüp ligasyonu: Tüplerin bağlanması çoğu zaman laparoskopik yöntemle yapılır; bu ameliyatta da organ yaralanması riski anlatılmalı ve yaralanma zamanında fark edilmelidir. Kısırlaştırmanın başarısızlığı ve rızasız kısırlaştırma için kısırlaştırma başarısızlığı rehberimize bakabilirsiniz.
Fıtık Ameliyatları: Açık ve Kapalı Onarımda Hukuki Sorular
Kasık, göbek veya ameliyat yeri fıtıkları açık ya da kapalı yöntemle onarılır; onarımın büyük bölümünde yama (mesh) kullanılır. Planlı bir fıtık ameliyatı ile bağırsağın sıkıştığı acil bir fıtık ameliyatı, hem risk hem de hekimden beklenen özen bakımından farklı değerlendirilir. Acil fıtıkta tanının ve ameliyat kararının gecikmesi ayrı bir kusur başlığıdır.
Fıtık ameliyatında sık tartışılan sorunlar
| Sorun | Kusur iddiasında bakılacak noktalar | Kayıt ve delil |
|---|---|---|
| Fıtığın tekrarlaması | Yama boyutu ve yerleşimi; tekniğin fıtık türüne uygunluğu | Ameliyat notu, yama bilgileri, kontrol muayeneleri |
| Kronik kasık ağrısı | Sinirlerin korunması; ağrının nedeninin araştırılması | Ameliyat notu, nöroloji ve ağrı değerlendirmeleri |
| Testiste şişme veya küçülme | Testisin damar ve kanalının korunması | Ultrason ve üroloji kayıtları |
| Mesane veya bağırsak yaralanması | Özellikle kapalı onarımda fark edilme zamanı | Ameliyat ve gözlem kayıtları |
| Yama enfeksiyonu | Koruyucu antibiyotik, sterilizasyon; enfeksiyonun zamanında tedavisi | Kültür sonuçları, ilaç kayıtları |
| Acil fıtıkta bağırsak kaybı | Sıkışmış fıtığın tanısında ve ameliyat kararında gecikme | Acil servis saatleri, görüntüleme, ameliyat saati |
Fıtık yaması vücutta kalıcı olarak bırakılan bir tıbbi cihazdır. Tıbbi Cihaz Yönetmeliğinin 18. maddesi implante edilmiş bir cihazı olan hastaya sağlanacak implant kartını ve bilgileri düzenler; Yönetmeliğin esas aldığı AB Tıbbi Cihaz Tüzüğü (2017/745) dikiş, zımba, vida ve plak gibi bazı basit implantları bu yükümlülükten muaf tutmuştur; fıtık yaması bu muafiyetler arasında sayılmamıştır. Yamanın marka, model ve seri bilgileri ameliyat notunda ve faturada yer almalıdır. Sorun yamanın kendisinden kaynaklanıyorsa imalatçının düzeltici faaliyet ve geri çağırma yükümlülüğü (m.10/12) ile kusurlu cihazın neden olduğu zararın tazmini ve mali teminat hükmü (m.10/16) gündeme gelir. Cihaz kaynaklı zararlar için tıbbi cihaz ve üretici sorumluluğu rehberimize, kayıt sistemi için ÜTS rehberimize, vücuda yerleştirilen cihazlarda implant kartının bir başka uygulaması için diz ve kalça protezi yazımıza bakabilirsiniz.
Fıtığın tekrarlaması, kural olarak yeniden ameliyatla onarılabilir. Maluliyet kılavuzu karın duvarı fıtıklarını yalnızca cerrahi tedavinin yapılamadığı hâllerde oranladığından, onarılabilir bir fıtıkta tazminat genellikle maluliyet oranı yerine ikinci ameliyatın giderleri, iyileşme döneminde çalışılamayan süre ve manevi tazminat üzerinden kurulur. Ayrıntılar için iç organ yaralanmalarında maluliyet oranı yazımıza bakabilirsiniz.
Yargıtay ve Danıştay Kararlarından İlkeler
Aşağıdaki tabloda laparoskopi ve karın ameliyatlarına ilişkin kararlar ile bu dosyalara uygulanan genel ilkeleri ortaya koyan kararlar birlikte gösterilmiştir.
Laparoskopi ve fıtık dosyalarında yol gösteren kararlar
| Karar | Olay | İlke ve sonuç |
|---|---|---|
| Danıştay 15. D., 17.04.2018, 2013/10806 E., 2018/3855 K. | Laparoskopik kist ameliyatı sonrası ince bağırsak delinmesi ve ileostomi | Maddi istem reddi onandı (illiyet yok); sık görülen komplikasyon anlatılmadan onam alınmaması nedeniyle manevi istem reddi bozuldu |
| Yargıtay 3. HD, 22.11.2023, 2023/1906 E., 2023/3311 K. | Kist ameliyatı sonrası bağırsak delinmesi iddiası; “gaz sancısı” ile geri gönderme | Delinmenin ameliyattan kaynaklandığı ispatlanamadı; ret onandı; onam iddiası istinafta ilk kez ileri sürülemez |
| Danıştay 10. D., 02.10.2023, 2019/11518 E., 2023/4987 K. | Laparoskopik safra kesesi ameliyatı sonrası safra kaçağı ve ölüm | Eş ve cerrah imzalı yazılı onam var; komplikasyon; manevi tazminat kabulü bozuldu |
| Yargıtay 13. HD, 21.03.2019, 2016/7094 E., 2019/3740 K. | Hemoroid ameliyatı öncesi ölüm | Aydınlatma asıl olarak hekime ait; makul süre önce yapılmalı; hekim ve hastane birlikte sorumlu |
| Danıştay 10. D., 13.12.2021, E.2019/6826, K.2021/6201 | Ameliyat sonrası komplikasyon ve ölüm | Komplikasyon yönetimi ayrıca incelenmeli; üç öğretim üyeli heyet |
| Yargıtay 3. HD, 01.07.2025, 2025/192 E., 2025/3719 K. | Sinüs ameliyatı sonrası görme kaybı | En hafif kusurdan sorumluluk; tereddüdü giderecek araştırma; bozma |
| Yargıtay 13. HD, 04.07.2018, 2016/25663 E., 2018/7615 K. | Guatr ameliyatı sonrası ses kısıklığı | Aydınlatma yoksa kusur bulunmasa da maddi tazminat da istenebilir; bozma |
Tabloda dikkat çeken bir fark vardır: Danıştay laparoskopi kararında aydınlatma eksikliğini yalnızca manevi tazminat sebebi saymış, maddi tazminatı illiyet bağı kurulamadığı için reddetmiştir. Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin guatr kararında ise aydınlatma eksikliği müdahaleyi hukuka aykırı hâle getirdiği için maddi tazminat da kabul edilmiştir. Bu nedenle aydınlatma iddiası ileri sürülürken maddi ve manevi talepler ayrı ayrı gerekçelendirilmelidir. Ayrıntılar için tiroid ameliyatı rehberimize ve malpraktiste manevi tazminat rehberimize bakabilirsiniz.
Sezaryende mesane ve bağırsak yaralanması: Rahmin mesanenin hemen arkasında yer alması nedeniyle sezaryende en sık tartışılan organ yaralanması mesane yaralanmasıdır; Sağlık Bakanlığının Sezaryen Klinik Protokolü bu yaralanmanın ameliyat sırasında saptanmasına ilişkin ayrı bir algoritma içerir. Sezaryene özgü ayrıntılar için sezaryen komplikasyonları rehberimize bakabilirsiniz.
Kürtaj sırasında rahim delinmesi: Rahim delinmesine eşlik eden bağırsak yaralanması fark edilmezse, laparoskopide olduğu gibi saatler içinde karın zarı iltihabına ve sepsise dönüşebilir. Burada da asıl soru, yaralanmanın zamanında fark edilip edilmediği ve riskin önceden anlatılıp anlatılmadığıdır. Kürtaja özgü kurallar için kürtaj komplikasyonları rehberimize bakabilirsiniz.
Zarar ve Tazminat
Bağırsak yaralanmasının geç fark edildiği dosyalarda zarar çoğu zaman ek ameliyatlar, yoğun bakım, uzun hastane yatışı ve geçici bağırsak ağzı (stoma) ile büyür. Kalıcı maluliyet, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin kılavuzuna göre belirlenir: sindirim kanalı bozuklukları sınıflar hâlinde değerlendirilir, kalıcı stomalar ayrı bir tabloda oranlanır (örneğin kalıcı ileostomi yüzde 20, kalıcı kolostomi yüzde 10) ve birden fazla kayıp varsa oranlar birleştirilir. Stomanın geçici olduğu dönemde ise kalıcı oran yerine iyileşme dönemi kaybı, bakım malzemeleri ve kapatma ameliyatının giderleri öne çıkar. Ayrıntılar için iç organ yaralanmalarında maluliyet oranı yazımıza bakabilirsiniz.
Laparoskopi ve fıtık ameliyatı hatasında istenebilecekler
| Talep | İçerik | Dayanak |
|---|---|---|
| Tedavi giderleri | Ek ameliyatlar, yoğun bakım, stoma bakım malzemeleri, kapatma ameliyatı, yama değişimi | TBK m.54 |
| Geçici iş göremezlik | Uzayan yatış ve iyileşme süresinde çalışılamayan dönem | TBK m.54 |
| Kalıcı iş göremezlik | Kılavuza göre belirlenen kalıcı kayıp | TBK m.54 |
| Ekonomik geleceğin sarsılması | Ağır iş yapamama, meslek değişikliği | TBK m.54 |
| Manevi tazminat | Ek ameliyatlar, stoma, uzun yoğun bakım; aydınlatma eksikliği | TBK m.56 |
| Ölüm hâlinde | Destekten yoksun kalma, cenaze giderleri, yakınların manevi tazminatı | TBK m.53, m.56 |
Hastanın kendi kusuru tazminatı azaltabilir; örneğin kendisine yazılı olarak bildirilen uyarı belirtilerine rağmen başvurmaması bu kapsamda değerlendirilebilir (TBK m.52/1). Hesap yöntemi için malpraktiste tazminat nasıl hesaplanır yazımıza, ölüm hâlindeki istemler için ölümle sonuçlanan malpraktis rehberimize bakabilirsiniz.
Bilirkişi İncelemesi
Laparoskopi ve fıtık dosyalarında heyette genel cerrahi uzmanının, jinekolojik veya ürolojik ameliyatlarda ilgili branşın uzmanının bulunması gerekir. Ölümle sonuçlanmayan dosyalarda Adli Tıp Kurumu 7. İhtisas Kurulu, ölümle sonuçlananlarda 8. İhtisas Kurulu görüş verir; üniversitelerden oluşturulan heyetlerden de rapor alınabilir. Rapora tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir (HMK m.281).
Bilirkişiye sorulacak sorular dosyaya göre şekillendirilmelidir:
- Ameliyat endikasyonu ve yöntem seçimi (açık ya da kapalı) hastanın durumuna uygun muydu?
- Giriş tekniği, önceki ameliyatlar ve yapışıklık ihtimali gözetilerek seçilmiş miydi?
- Yaralanma ameliyat sırasında mı oluştu; oluştuysa fark edilip onarıldı ve kayda geçirildi mi?
- Açık ameliyata geçilmesi gerekiyor muydu; geçildiyse zamanında mıydı?
- Taburculuk kararı ve taburcu talimatları uygun muydu?
- Yeniden başvuruda uyarı belirtileri doğru değerlendirildi mi; tanı ve ikinci ameliyat gecikti mi?
- Bağırsak delinmesi bu ameliyattan mı kaynaklandı, başka bir nedene bağlanabilir mi?
- Fıtık ameliyatında yama ve teknik uygun muydu; sorun yamanın kendisinden mi kaynaklanıyor?
Rapora itiraz için Adli Tıp raporuna itiraz rehberimize, ilgili uzmanın bulunmadığı heyet raporu için ilgili uzman yoksa rapor geçerli mi yazımıza bakabilirsiniz.
Ceza Boyutu, Dava Yolu ve Süreler
1- Ceza boyutu bakımından: Özensiz tıbbi müdahale sonucunda yaralanma taksirle yaralama suçunu oluşturabilir; yaralanma yaşamı tehlikeye sokan bir duruma neden olmuşsa ceza yarı oranında, bir organın işlevinin yitirilmesine neden olmuşsa bir kat artırılır (TCK m.89/2-e, m.89/3-b). Ölüm hâlinde taksirle öldürme suçu gündeme gelir (TCK m.85). Taksirle yaralamanın soruşturulması şikâyete bağlıdır ve şikâyet fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK m.89/5, m.73/1). Kamu ve özel sağlık kuruluşlarında görev yapan sağlık meslek mensupları hakkında soruşturma için Mesleki Sorumluluk Kurulunun izni gerekir (3359 s.K. ek m.18). Süreç için doktor hakkında suç duyurusu rehberimize bakabilirsiniz.
2- Dava yolu bakımından: Özel hastanede dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır (6502 s.K. m.73/A); anlaşma sağlanamazsa dava tüketici mahkemesinde açılır ve tüketici olarak açılan davada harç alınmaz (m.73/2). Kamu hastanesinde zararın öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde eylemden itibaren beş yıl içinde idareye başvurulur; ret veya otuz gün içinde cevap verilmemesi üzerine altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılır (İYUK m.13). Ayrıntılar için arabuluculuk rehberimize, hangi mahkeme rehberimize ve kamu hastanesinde tıbbi hata rehberimize bakabilirsiniz.
Laparoskopi ve fıtık dosyasında süreler
| İşlem veya talep | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Özel hastane ve hekime karşı sözleşmeye dayalı istem | Beş yıl | TBK m.147/5 |
| Haksız fiile dayalı istem | Zararın ve failin öğrenilmesinden iki yıl; her hâlde on yıl | TBK m.72/1 |
| Fiil taksirle yaralama oluşturuyorsa | Ceza zamanaşımı sekiz yıl | TBK m.72/1; TCK m.66/1-e |
| Fiil taksirle öldürme oluşturuyorsa | Ceza zamanaşımı on beş yıl | TBK m.72/1; TCK m.66/1-d |
| Kamu hastanesi için idareye başvuru | Öğrenmeden bir yıl; her hâlde eylemden beş yıl | İYUK m.13 |
| Taksirle yaralama şikâyeti | Fiilin ve failin öğrenilmesinden altı ay | TCK m.73/1 |
| Bilirkişi raporuna itiraz | Tebliğden itibaren iki hafta | HMK m.281 |
Sürelerin başlangıcı ve arabuluculuğun süreye etkisi için malpraktiste zamanaşımı rehberimize, masraflar için malpraktis davasında harç ve gider rehberimize bakabilirsiniz.
Sık Savunmalar ve Cevapları
Hekim ve hastanelerin sık başvurduğu savunmalar
| Savunma | Değerlendirme |
|---|---|
| “Bağırsak yaralanması laparoskopinin bilinen bir komplikasyonudur.” | Bilinen bir komplikasyon olması, önceden anlatılmasını zorunlu kılar; ayrıca zamanında fark edilip doğru yönetilip yönetilmediği incelenir (Danıştay 15. D. 2018/3855 K.). |
| “Delinme ameliyattan kaynaklanmadı, kendiliğinden oldu.” | Bu savunma nedensellik bağına ilişkindir; ameliyat notu, ikinci ameliyat bulguları ve patoloji raporu birlikte değerlendirilmelidir (Yargıtay 3. HD 2023/3311 K.). |
| “Hasta onam formunu imzaladı.” | Somut riskleri içermeyen bir form aydınlatmayı göstermez; aydınlatma asıl olarak hekime aittir ve makul süre önce yapılmalıdır (Yargıtay 13. HD 2019/3740 K.). |
| “Açık ameliyata geçmek zorunda kaldık.” | Açığa geçmek kusur değildir; tartışma, gerektiği hâlde geç kalınıp kalınmadığı üzerinedir. |
| “Hasta taburcu olduktan sonra geç başvurdu.” | Taburcu talimatında uyarı belirtilerinin yazılı olarak bildirildiği ispatlanmalıdır; ispatlanırsa tazminattan indirim konusu olabilir (TBK m.52/1). |
| “Fıtığın tekrarlaması komplikasyondur.” | Tekrarlama her zaman kusur değildir; yama boyutu, yerleşimi ve teknik bilirkişiye ayrıca sorulmalıdır. |
Adım Adım: Kapalı Ameliyat veya Fıtık Ameliyatından Sonra Sorun Yaşıyorsanız
- Ameliyat notunu, anestezi kaydını, onam formlarını, hemşire gözlem kayıtlarını ve taburcu notunu isteyin (Hasta Hakları Yönetmeliği m.16).
- Yeniden başvurduğunuz acil servis kayıtlarını ve istenen tetkiklerin saatlerini alın.
- İkinci ameliyat yapıldıysa ameliyat notunu ve patoloji raporunu isteyin; bulguların nerede ve nasıl tarif edildiğine bakın.
- Fıtık ameliyatında yamanın marka, model ve seri bilgilerini ve implant kartını isteyin.
- Ameliyatın nerede yapıldığına göre yolu belirleyin: özel hastanede arabuluculuk ve tüketici mahkemesi, kamu hastanesinde İYUK m.13 başvurusu.
- Aydınlatma eksikliği iddianızı davanın başında açıkça ileri sürün.
- Ceza yolunu düşünüyorsanız altı aylık şikâyet süresini kaçırmayın.
- Bilirkişi heyetinde genel cerrahi ve ilgili branş uzmanının bulunmasını ve sorularınızın tek tek cevaplanmasını isteyin.
Sık Yapılan Hatalar
- Yalnızca ameliyatın kendisine odaklanıp taburculuk ve yeniden başvuru sürecini incelememek.
- Aydınlatma eksikliğini dava sırasında değil, istinaf veya temyiz aşamasında ileri sürmek.
- İkinci ameliyat notunu ve patoloji raporunu istememek; nedensellik tartışmasını bunlarsız yapmak.
- Açık ameliyata geçilmesini tek başına kusur sanmak.
- Fıtık yamasının kimlik bilgilerini almamak.
- Kamu hastanesine karşı davayı hekime açmak veya idareye başvuru süresini kaçırmak.
Hukukçular Evi Bu Süreçte Ne Yapar?
Hukukçular Evi Ankara, laparoskopi ve fıtık ameliyatı dosyalarında ameliyat, servis gözlemi, taburculuk, yeniden başvuru ve ikinci ameliyat kayıtlarını tek bir zaman çizelgesinde birleştirir; yaralanmanın ne zaman oluştuğunu ve ne zaman fark edilmesi gerektiğini ortaya koyar. Onam belgelerini sık görülen komplikasyonlar bakımından denetler ve aydınlatma iddiasını davanın başında ileri sürer. Fıtık yaması gibi kalıcı cihazlarda ürün bilgilerini ve implant kartını araştırır, ilgili branş uzmanlarının bulunduğu bir heyetten rapor alınmasını talep eder ve süreleri takip eder. Tüm başlıklar için Malpraktis Rehberleri sayfamıza bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Laparoskopik ameliyatta bağırsağım delindi; tazminat alabilir miyim?
Yaralanma özensizlikten kaynaklandıysa, zamanında fark edilmediyse veya bu risk size önceden anlatılmadıysa alabilirsiniz. Danıştay, sık görülen bu komplikasyon anlatılmadan onam alınmamasını manevi tazminat sebebi saymıştır (15. D. 2013/10806 E., 2018/3855 K.).
Bağırsak delinmesi her zaman doktor hatası mıdır?
Hayır. En özenli ameliyatta da görülebilen bir komplikasyondur. Belirleyici olan, riskin anlatılması, yaralanmanın zamanında fark edilmesi ve doğru yönetilmesidir.
Ameliyattan sonra karın ağrım “gaz sancısı” denilerek geçiştirildi; ne yapabilirim?
Acil servis kayıtlarını, istenen tetkikleri ve saatlerini alın. Yeniden başvuruda uyarı belirtilerinin değerlendirilmemesi ayrı bir kusur iddiasıdır; ancak delinmenin ameliyattan kaynaklandığının ispatı da gerekir (Yargıtay 3. HD 2023/1906 E., 2023/3311 K.).
Kapalı ameliyat açığa çevrildi; bu hata mı?
Hayır. Açık ameliyata geçmek, gerektiğinde uyulması gereken bir kuraldır. Asıl soru, gerektiği hâlde geç kalınıp kalınmadığıdır.
Onam formu imzaladım; yine de dava açabilir miyim?
Açabilirsiniz. Formda bağırsak, damar ve mesane yaralanması gibi riskler somut olarak yer almıyorsa aydınlatma yapılmamış sayılabilir. Aydınlatma asıl olarak hekime aittir (Yargıtay 13. HD 2016/7094 E., 2019/3740 K.).
Onam eksikliğini davanın ilerleyen aşamasında ileri sürebilir miyim?
Davanın başında ileri sürmelisiniz. Yargıtay, ilk kez istinaf aşamasında ileri sürülen onam iddiasının değerlendirilemeyeceğini belirtmiştir (3. HD 2023/3311 K.).
Bağırsağıma torba (stoma) takıldı; bu tazminatı etkiler mi?
Etkiler. Kalıcı stomalar maluliyet kılavuzunda ayrıca oranlanır; geçici stomada ise bakım malzemeleri, kapatma ameliyatı ve iyileşme dönemi kaybı istenir. Manevi tazminatın miktarı da artar.
Fıtık ameliyatından sonra fıtığım tekrarladı; doktor sorumlu mu?
Tekrarlama her zaman kusur değildir. Yamanın boyutu, yerleşimi ve tekniğin fıtık türüne uygunluğu bilirkişiye sorulmalıdır. Onarılabilen fıtıkta tazminat genellikle ikinci ameliyat giderleri ve iyileşme dönemi üzerinden kurulur.
Fıtık ameliyatından sonra kasığımda sürekli ağrı var; ne yapabilirim?
Ağrının nedeninin araştırılması, sinirlerin korunup korunmadığı ve bu riskin size anlatılıp anlatılmadığı incelenmelidir. Tedavi ve ağrı değerlendirme kayıtlarınızı saklayın.
Fıtık yaması için implant kartı verilmeli mi?
Fıtık yaması vücutta kalan bir tıbbi cihazdır; implant kartı Tıbbi Cihaz Yönetmeliğinin 18. maddesinde düzenlenir ve yönetmeliğin esas aldığı AB Tüzüğündeki muafiyetler arasında fıtık yaması sayılmamıştır. Yamanın marka, model ve seri bilgilerini ve implant kartını isteyin.
Yama bozuk çıkarsa kimden tazminat istenir?
Sorun yamanın kendisinden kaynaklanıyorsa üretici ve ithalatçıdan, ameliyat tekniğinden kaynaklanıyorsa hekim ve hastaneden istenir (Tıbbi Cihaz Yönetmeliği m.10/16).
Hasta yakınım laparoskopik ameliyattan sonra öldü; ne yapabiliriz?
Destekten yoksun kalma, cenaze giderleri ve yakınların manevi tazminatı istenebilir (TBK m.53, m.56). Ölüm hâlinde otopsi ve ikinci ameliyat kayıtları belirleyicidir; ceza bakımından taksirle öldürme gündeme gelir (TCK m.85).
Devlet hastanesindeki cerraha dava açabilir miyim?
Hayır. Kamu görevlisi hekimin kusurundan doğan tazminat davası ancak idare aleyhine açılabilir (Anayasa m.129/5). Önce idareye başvurulur (İYUK m.13).
Özel hastanede hangi mahkemede dava açılır?
Önce arabulucuya başvurulur; anlaşma olmazsa dava tüketici mahkemesinde açılır. Tüketici olarak açılan davada harç alınmaz (6502 s.K. m.73/A, m.73/2).
Ne kadar sürem var?
Özel hastane ve hekime karşı sözleşmeye dayalı istemde beş yıl (TBK m.147/5). Kamu hastanesinde zararı öğrenmeden itibaren bir yıl içinde idareye başvurulmalıdır (İYUK m.13). Ceza şikâyeti için süre altı aydır (TCK m.73/1).
Bilirkişi raporu “komplikasyon” diyor; itiraz edebilir miyim?
Tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edebilirsiniz (HMK m.281). Raporun yaralanmanın ne zaman fark edildiğini, ameliyat sonrası takibi ve aydınlatmayı değerlendirip değerlendirmediği sorgulanmalıdır.
İlgili Rehberler
- Safra kesesi ameliyatında safra yolu yaralanması
- Kolonoskopi ve endoskopi komplikasyonları
- Histerektomi ve jinekolojik cerrahi
- Apandisit tanı gecikmesi ve perforasyon
- Obezite cerrahisinde malpraktis
- İç organ yaralanmalarında maluliyet oranı
- Tıbbi cihaz kaynaklı zararlar
- Aydınlatılmış onam: ispat yükü
- Komplikasyon mu malpraktis mi?
- Adli tıp raporuna itiraz
- Malpraktiste manevi tazminat
- Ölümle sonuçlanan malpraktis
- Malpraktiste zamanaşımı
- Tiroid ameliyatında ses teli hasarı
- Sezaryen komplikasyonları: mesane, gazlı bez, rahmin alınması
- Kürtaj komplikasyonları: rahim delinmesi, eksik tahliye, enfeksiyon ve tazminat
- Kısırlaştırma başarısızlığı: tüp ligasyonu ve vazektomi sonrası gebelik
- Malpraktis Rehberleri
Laparoskopi veya fıtık ameliyatı dosyanız için hukuki destek
Ameliyat ve takip kayıtlarınızı birlikte inceleyelim; aydınlatma, geç fark etme ve tazminat taleplerinizi doğru yolda ve süresinde ileri sürelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
Dosyanız için değerlendirme
Tıbbi kayıtlarınızı birlikte inceleyelim, doğru adımı birlikte belirleyelim.
Bu içerik Sağlık Hukuku ve Malpraktis alanındadır.
Malpraktis Rehberleri · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları


