Diz ve Kalça Protezi Ameliyatında Hata ve Tazminat: Enfeksiyon, Sinir Hasarı, Bacak Boyu Farkı, Protez Gevşemesi, İmplant Kartı ve Yargıtay–Danıştay Kararları (2026)

Diz ve kalça protezi ameliyatları, kireçlenme veya kırık gibi bir sağlık sorununu tedavi etmek için yapıldığından hekim ile hasta arasındaki ilişkiye vekâlet hükümleri uygulanır: hekim belirli bir sonucu değil, tıbbın gerektirdiği özeni borçlanır, ancak en hafif kusurundan dahi sorumludur. Ameliyat sonrasında enfeksiyon, sinir hasarı, kalça çıkığı, bacak boyu farkı veya protezin erken gevşemesi gibi sorunlar çıktığında asıl soru, bunun önlenemeyen bir komplikasyon mu yoksa özensizliğin sonucu mu olduğudur. Yargıtay, aydınlatmanın yapıldığını ispat yükünü hekime ve hastaneye yüklemekte; genel ifadeli bir onam formunu yeterli görmemektedir. Danıştay ise ameliyat sonrası gelişen enfeksiyonda hijyen koşullarına özen gösterilmemesini hizmet kusuru saymıştır. Protez, en yüksek risk sınıfındaki bir tıbbi cihazdır; hastaya implant kartı verilmesi gerekir ve sorun protezin kendisinden kaynaklanıyorsa üreticinin sorumluluğu ayrıca gündeme gelir. Özel hastanede dava, arabuluculuktan sonra tüketici mahkemesinde; kamu hastanesinde ise idareye başvurudan sonra idare mahkemesinde açılır.

Protez Ameliyatının Hukuki Niteliği: Vekâlet ve Özen Borcu

Hekim ile hasta arasındaki ilişki kural olarak vekâlet sözleşmesidir (TBK m.502). Vekil, üstlendiği işi vekâlet verenin haklı menfaatlerini gözeterek sadakat ve özenle yürütmekle yükümlüdür; özen borcundan doğan sorumluluğun belirlenmesinde benzer alanda iş ve hizmet üstlenen basiretli bir vekilin göstermesi gereken davranış esas alınır (TBK m.506/3). Diz ve kalça protezi, eklemdeki kireçlenme, kırık veya kemik ölümü gibi bir hastalığı tedavi etmek için yapıldığından bu kurala tabidir. Güzelleştirme amaçlı estetik ameliyatlardan farklı olarak hekim, belirli bir sonucu garanti etmiş sayılmaz; ancak tıp biliminin gerektirdiği tüm özeni göstermek zorundadır. Estetik ameliyatlarda uygulanan eser sözleşmesi yaklaşımı için estetik ameliyat ve eser sözleşmesi rehberimize bakabilirsiniz.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 01.07.2025 tarihli, 2025/192 E., 2025/3719 K. sayılı kararında, mesleki iş görenin en hafif kusurundan bile sorumlu olduğunu, hastanın durumunu zamanında saptamak ve gerekli önlemleri almakla yükümlü bulunduğunu ve asgari düzeyde dahi olsa tereddüt doğuran durumlarda bu tereddüdü ortadan kaldıracak araştırmaların yapılması gerektiğini vurgulamıştır. Protez dosyalarında bu ilke, ameliyat öncesi değerlendirmeden ameliyat sonrası takibe kadar her aşamada uygulanır.

Sözleşmeye aykırılık hâlinde hekim ve sağlık kuruluşu, kusursuz olduklarını ispat etmedikçe zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m.112). Özel hastane, ameliyatı yapan hekim kendi kadrosunda olsun ya da olmasın, sözleşmenin ifasında kullandığı yardımcı kişinin fiilinden sorumludur (TBK m.116). Hekimin kişisel sorumluluğu ayrıca haksız fiil hükümlerine dayanabilir (TBK m.49). Kamu hastanesinde ise sorumluluk idareye aittir; zarar gören, hizmet kusuruna dayanarak idareye karşı tam yargı davası açar (Anayasa m.125, m.129/5).

Kamu ve özel ayrımının ayrıntıları için malpraktis davasında hangi mahkeme rehberimize, kamu hastanesine karşı açılacak dava için kamu hastanesinde tıbbi hata rehberimize bakabilirsiniz.

Ameliyat Kararı, Alternatifler ve Aydınlatılmış Onam

1- Ameliyat kararı bakımından: Protez, geri dönüşü olmayan bir ameliyattır. Hastanın şikâyetleri, muayene bulguları ve görüntülemeler protezi gerektiriyor muydu; ilaç, fizik tedavi veya eklem içi enjeksiyon gibi seçenekler değerlendirildi mi? Danıştay 15. Dairesi 14.12.2017 tarihli, 2017/276 E., 2017/7556 K. sayılı kararında, yalnızca radyoloji raporuna dayanılarak ve yeterli değerlendirme yapılmadan alınan ameliyat kararında hizmet kusuru bulunduğunu kabul etmiştir. Karar protezle ilgili değildir; ancak ameliyat kararının eksiksiz bir tanıya dayanması gerektiği ilkesi protez dosyalarında da geçerlidir. Tanı sürecindeki eksiklikler için yanlış teşhis rehberimize bakabilirsiniz.

2- Aydınlatma bakımından: Hastaya hastalığının muhtemel sebepleri ve seyri, uygulanacak tıbbi müdahale ve muhtemel komplikasyonları, diğer tanı ve tedavi seçenekleri ile bunların fayda ve riskleri ve tedaviyi reddetmesi hâlinde ortaya çıkabilecek sonuçlar anlatılmalıdır (Hasta Hakları Yönetmeliği m.15). Rıza alınmadan tıbbi müdahale yapılamaz (m.24). Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 09.04.2014 tarihli, 2013/30822 E., 2014/10772 K. sayılı kararında, salt ameliyata rıza göstermenin yeterli olmadığını, komplikasyonların da açıklanması gerektiğini ve aydınlatılmış onamda ispat yükünün hekim veya hastanede olduğunu belirtmiş; onam belgesinde komplikasyonların yalnızca genel hatlarıyla yazılmasını yeterli görmemiştir. Aynı ilke Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 09.03.2026 tarihli, 2025/531 E., 2026/1285 K. sayılı kararında da tekrarlanmıştır.

3- Onam yokluğunun sonucu bakımından: Danıştay 10. Dairesi 28.09.2023 tarihli, 2019/12540 E., 2023/4958 K. sayılı kararında, kas içi ilaç uygulaması sonrası siyatik sinir hasarı gelişen bir dosyada, yazılı onam alınmamışsa hastanın rıza gösterme hakkının elinden alınması nedeniyle manevi zararın oluştuğunun kabul edileceğini belirtmiştir. Bu yaklaşıma göre tıbbi müdahale kusursuz olsa bile, aydınlatma eksikliği tek başına manevi tazminat sebebi olabilir.

4- Usul bakımından: Aydınlatma eksikliği iddiası davanın başında ileri sürülmelidir. Anayasa Mahkemesi, boyun fıtığı ameliyatında disk protezi takılan bir hastanın bireysel başvurusunda (E.Ş. ve Diğerleri, B. No: 2021/58260, 12.06.2025), protez takılacağına ilişkin onam iddiasının yargılamada ilk kez Yargıtay bozmasından sonra ileri sürüldüğünü belirterek bu iddiayı ayrıca değerlendirmemiş ve maddi ve manevi varlığın korunması hakkının ihlal edilmediğine karar vermiştir. Onamın ispat yükü ve geçerlilik şartları için aydınlatılmış onam rehberimize bakabilirsiniz.

Sık Görülen Sorunlar: Komplikasyon mu, Kusur mu?

Protez ameliyatından sonra ortaya çıkan her olumsuz sonuç kusur değildir. Komplikasyon, tıbbın gerektirdiği tüm özen gösterilse de ortaya çıkabilen istenmeyen sonuçtur; kusur ise özen borcuna aykırılıktır. Ayrım yapılırken üç soru sorulur: riski azaltacak önlemler alındı mı, komplikasyon zamanında fark edildi mi ve fark edildikten sonra doğru yönetildi mi? Aşağıdaki tablo, protez dosyalarında en sık tartışılan sorunları ve her birinde bakılması gereken noktaları gösterir. Tablodaki tıbbi açıklamalar hukuki değerlendirmeyi anlaşılır kılmak içindir ve tıbbi görüş niteliği taşımaz.

Komplikasyon ile kusur ayrımının genel ölçütleri için komplikasyon mu malpraktis mi rehberimize, yanlış taraf ameliyatı için yanlış taraf cerrahisi rehberimize, pıhtı ve emboli için pulmoner emboli ve profilaksi ihmali rehberimize bakabilirsiniz. Bacak boyu farkı ve sinir yaralanmasının ortopedi dosyalarındaki yeri ortopedi malpraktisi rehberimizde de ele alınmıştır.

Kayıtların eksik tutulması, hekim aleyhine sonuç doğurabilir. TOTBİD Dergisinde yayımlanan bir incelemede (2021;20:266–270) aktarıldığına göre, femur boynu kırığı nedeniyle protez takılan ve protezin gevşemesi üzerine yenileme ameliyatları yapılan yaşlı bir hastada ikinci yenileme ameliyatında protez çevresinde kırık oluşmuş; hekim kırığı ameliyat sırasında gördüğünü ve hastaya anlattığını savunmuş, ancak bu durum ameliyat notuna kaydedilmemiştir. Hekim hakkında taksirle yaralama suçundan kurulan mahkûmiyet Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 31.05.2016 tarihli, 2016/2176 E., 2016/9149 K. sayılı kararıyla, bir üyenin karşı oyuna rağmen onanmıştır.

Protez Enfeksiyonu ve Hastanenin Organizasyon Sorumluluğu

Protez enfeksiyonu, bu dosyaların en ağır ve en sık tartışılan başlığıdır; çoğu zaman protezin çıkarılmasını, uzun süreli antibiyotik tedavisini ve yeniden ameliyatı gerektirir. Enfeksiyon dosyasında sorumluluk yalnızca ameliyatı yapan hekimde değil, hastanenin enfeksiyon kontrol sisteminde de aranır.

1- Enfeksiyon kontrol mevzuatı bakımından: 18.12.2025 tarihli ve 33111 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yataklı Tedavi Kurumları Enfeksiyon Kontrol Yönetmeliği, 11.08.2005 tarihli eski yönetmeliğin yerini almıştır. Yönetmelik kamu ve özel tüm yataklı tedavi kurumlarını kapsar (m.2) ve bu kurumlarda enfeksiyon kontrol komitesi kurulmasını zorunlu tutar (m.5). Komite sürveyansı planlar; sterilizasyon, antisepsi ve dezenfeksiyon ilkelerini belirler ve uygulamayı denetler; antimikrobiyal yönetim politikalarını belirler ve sürveyans verilerinin üç ayda bir raporlanmasını sağlar (m.6/1). Yoğun bakım ünitesi bulunan kurumlarda komite yılda en az dört, diğerlerinde en az iki kez toplanır; kararları yazılı olarak saklanır (m.7). Komite kararları bağlayıcıdır (m.8/1). Enfeksiyon kontrol ekibi ameliyathane ve sterilizasyon birimi gibi riskli birimleri altı ayda bir denetler (m.9/1).

2- Kalite mevzuatı bakımından: 27.06.2015 tarihli ve 29399 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlıkta Kalitenin Geliştirilmesi ve Değerlendirilmesine Dair Yönetmelik, kamu ve özel tüm sağlık kurum ve kuruluşlarını kapsar (m.2) ve bu kurumların sağlıkta kalite standartlarına uygun düzenlemeler yapmasını zorunlu tutar (m.5/1). Güvenli cerrahi ve enfeksiyonların önlenmesine ilişkin gereklilikler bu standartlar içinde yer alır.

3- Danıştay’ın yaklaşımı bakımından: Danıştay 15. Dairesi 08.10.2015 tarihli, 2015/6119 E., 2015/5733 K. sayılı kararında, sağ bacağındaki ağrı nedeniyle ameliyat edilen, ardından aynı nedenle üç kez daha ameliyata alınan ve tahlillerinde MRSA etkeni saptanan hastanın ölümüyle ilgili dosyada, Adli Tıp raporunun olayı komplikasyon olarak değerlendirmesine rağmen, zararın komplikasyondan öte hastanede hijyen koşulları bakımından gerekli dikkat ve özenin gösterilmemesinden doğduğunu kabul etmiş, sağlık hizmetinin kusurlu işletildiği sonucuna vararak davanın reddine ilişkin kararı bozmuştur.

Hastane enfeksiyonunda ispat ve organizasyon kusuru için hastane enfeksiyonu ve organizasyon kusuru rehberimize, 2025 tarihli Yönetmeliğin bir başka ameliyattaki uygulaması için katarakt sonrası endoftalmi yazımıza bakabilirsiniz.

Protez Bir Tıbbi Cihazdır: İmplant Kartı, Kayıt ve Üretici Sorumluluğu

1- Risk sınıfı bakımından: Kalça, diz ve omuz eklem protezleri Avrupa Birliğinde 2005/50/AT sayılı Direktifle en yüksek risk sınıfı olan sınıf III’e alınmıştır. Türkiye’de 02.06.2021 tarihli ve 31499 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tıbbi Cihaz Yönetmeliğinin esas aldığı AB Tıbbi Cihaz Tüzüğü (2017/745) de sınıflandırma kurallarında (Ek VIII, Kural 8) total veya kısmi eklem protezlerini sınıf III saymakta; vida, kama ve plak gibi yardımcı parçaları bunun dışında tutmaktadır.

2- İmplant kartı bakımından: Tıbbi Cihaz Yönetmeliğinin 18. maddesi, implante edilmiş bir cihazı olan hastaya sağlanacak implant kartını ve bilgileri düzenler. Kart; cihazın adını, seri veya parti numarasını, tekil cihaz kimliğini ve imalatçısını gösterir; sağlık kuruluşu ayrıca hastanın kimliğini ve implantasyon tarihini kaydeder. Yönetmelik vida, plak ve tel gibi bazı basit implantları bu yükümlülükten muaf tutar; eklem protezleri bu muafiyetler arasında değildir. Hasta, ameliyat notunda ve faturada takılan protezin marka, model ve seri bilgilerinin bulunup bulunmadığını kontrol etmelidir.

3- Kayıt ve izlenebilirlik bakımından: Cihazlar tekil cihaz kimliğiyle tanımlanır (m.27) ve kayıt altına alınır (m.29); Türkiye’de bu kayıtlar Ürün Takip Sistemi (ÜTS) üzerinden tutulur. Faturada veya Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilen kayıtlarda gösterilen protez ile hastaya fiilen takılan protezin farklı olması ayrıca cezai soruşturma konusu olabilir. Kayıt sistemi için ÜTS ve tekil cihaz kimliği rehberimize bakabilirsiniz.

4- Üretici sorumluluğu bakımından: İmalatçı, cihazın uygun olmadığını düşündüğünde derhal düzeltici faaliyette bulunmak, gerekirse cihazı piyasadan çekmek veya geri çağırmakla yükümlüdür (Tıbbi Cihaz Yönetmeliği m.10/12). Kusurlu bir cihazın neden olduğu zarar için tazminat istenebilir; imalatçılar bu sorumluluk için risk sınıfı ve işletme büyüklüğüyle orantılı mali teminat sağlamak zorundadır (m.10/16). Ürün güvenliğine ilişkin genel çerçeve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunundadır. Protezin erken gevşemesi, kırılması veya aşınması hâlinde sorunun ameliyat tekniğinden mi yoksa protezin kendisinden mi kaynaklandığı belirlenmelidir; bu nedenle yenileme ameliyatında çıkarılan parçaların imha edilmemesi yazılı olarak istenmelidir. Ayrıntılar için tıbbi cihaz kaynaklı zararlar ve üreticinin sorumluluğu rehberimize bakabilirsiniz.

Yargıtay, Danıştay ve Anayasa Mahkemesi Kararlarından İlkeler

Diz ve kalça protezine özgü kararların büyük kısmı yayımlanmamış olduğundan, aşağıdaki tabloda protez dosyalarına doğrudan uygulanan genel ilkeleri ortaya koyan kararlar ile protezin doğrudan konu olduğu kararlar birlikte gösterilmiştir. Protez dışındaki olaylara ilişkin kararlar, ilkeyi göstermek için anılmıştır.

1- Geç tanı sonrası protez bakımından: TOTBİD Dergisindeki aynı incelemede aktarıldığına göre Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 05.11.2014 tarihli, 2014/10929 E., 2014/34504 K. sayılı kararında, kaza sonrası ilk başvuruda yumuşak doku zedelenmesi tanısıyla istirahat önerilen, ağrısı sürünce başka bir kurumda kalça kırığı saptanarak total kalça protezi uygulanan hastanın dosyasında, Adli Tıp raporu nedensellik bulmamış olsa da geç tanıda hekim ve hastanenin sorumluluğunun incelenmesi için bilirkişi heyetinden rapor alınmasını istemiştir.

2- Bilirkişinin uzmanlığı bakımından: Danıştay 10. Dairesi 17.02.2020 tarihli, 2019/6257 E., 2020/543 K. sayılı kararında, bilirkişilerin uyuşmazlık konusunda özel ve teknik bilgiye sahip kişiler arasından seçilmesi gerektiğini belirterek ilgili branş uzmanının katılımı olmadan hazırlanan rapora dayanan kararı eksik inceleme nedeniyle bozmuştur. Protez dosyasında bu, raporda ortopedi ve travmatoloji uzmanının bulunması gerektiği anlamına gelir.

Zarar Nasıl Belirlenir? Protezin Zaten Gerekli Olduğu Gerçeği

Protez dosyalarında zararın belirlenmesi özel bir dikkat gerektirir: hasta ameliyata zaten hasta bir eklemle girmiştir ve hatasız bir ameliyat sonrasında da belirli kısıtlılıklar yaşayacaktır. Bu nedenle tazminat, hastanın ameliyattan önceki durumuna göre değil, tıbbın gerektirdiği özenle yapılmış bir ameliyatla ulaşılacak durum ile bugünkü durum arasındaki farka göre belirlenir. Örneğin enfeksiyon nedeniyle protezi çıkarılan ve yenileme ameliyatı geçiren hastanın zararı; ek ameliyatlar, uzayan tedavi ve iş göremezlik süresi ile kalıcı hâle gelen ek kısıtlılıktır.

Kalıcı maluliyet, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin kılavuzuna göre belirlenir. Kılavuz, kalça ve diz protezi sonrasındaki durumu ağrı, fonksiyon, hareket açıklığı, stabilite ve deformite gibi ölçütlerle puanlar ve sonucu iyi, orta veya kötü olarak sınıflandırır (Tablo 3.31, 3.32 ve 3.33). Malpraktis dosyasında bilirkişiden, beklenen sonuç ile gerçekleşen sonuç arasındaki farkı ayrı ayrı göstermesi istenmelidir. Puanlamanın ayrıntıları için kalça ve diz protezi sonrası maluliyet oranı yazımıza, sinir hasarındaki oranlar için sinir hasarı maluliyet oranı yazımıza bakabilirsiniz.

Hastanın kendi kusuru tazminatı azaltabilir: kalça protezinden sonra yasaklanan hareketlerin yapılması, kontrollere gelinmemesi veya ilaçların kullanılmaması bu kapsamda değerlendirilebilir (TBK m.52/1). Ancak bunun için talimatların hastaya yazılı ve anlaşılır biçimde verildiğinin ispatlanması gerekir. Tazminatın hesap yöntemi için malpraktiste tazminat nasıl hesaplanır yazımıza, manevi tazminatın ölçütleri için malpraktiste manevi tazminat rehberimize, ağır maluliyette yaşam boyu giderler için ağır maluliyette protez ve tıbbi cihaz giderleri yazımıza bakabilirsiniz.

Bilirkişi İncelemesi: Ortopedi Uzmanının Bulunduğu Heyet

Protez dosyalarında hüküm çoğunlukla bilirkişi raporuyla belirlenir. Ölümle sonuçlanmayan dosyalarda Adli Tıp Kurumu 7. İhtisas Kurulu, ölümle sonuçlanan dosyalarda 8. İhtisas Kurulu görüş verir; üniversitelerden oluşturulan heyetlerden de rapor alınabilir. Raporda ortopedi ve travmatoloji uzmanının bulunması gerekir; enfeksiyon dosyasında enfeksiyon hastalıkları uzmanının, sinir hasarında nörolojinin görüşü de istenebilir. Rapora tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir (HMK m.281).

Bilirkişiye sorulacak sorular dosyaya göre şekillendirilmelidir:

• Ameliyat endikasyonu var mıydı; ameliyat dışı seçenekler değerlendirilmiş miydi?
• Ameliyat öncesi planlama ve ölçümler yapılmış mıydı; bacak boyu farkı riski hastaya anlatılmış mıydı?
• Koruyucu antibiyotik ve pıhtı önleyici tedavi zamanında ve doğru uygulanmış mıydı?
• Protez parçaları uygun ölçü ve konumda yerleştirilmiş miydi?
• Sinir veya damar yaralanması, enfeksiyon ya da çıkık zamanında fark edilmiş ve doğru yönetilmiş miydi?
• Sorun ameliyat tekniğinden mi, protezin kendisinden mi kaynaklanmaktadır?
• Hatasız bir ameliyatla beklenen sonuç nedir; mevcut durum bundan ne ölçüde farklıdır?

Genel ve gerekçesiz bir “tıp kurallarına uygundur” tespiti yetersizdir. Rapora itiraz için Adli Tıp raporuna itiraz rehberimize, ilgili uzmanın bulunmadığı heyet raporu için ilgili uzman yoksa rapor geçerli mi yazımıza bakabilirsiniz.

Dava Yolu, Ceza Boyutu ve Süreler

1- Özel hastane bakımından: Uyuşmazlık tüketici işleminden doğduğundan dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır (6502 s.K. m.73/A); anlaşma sağlanamazsa dava tüketici mahkemesinde açılır ve tüketici olarak açılan davada Harçlar Kanunundaki harçlar alınmaz (m.73/2). Arabuluculuk için malpraktiste arabuluculuk rehberimize, masraflar için malpraktis davasında harç ve gider rehberimize bakabilirsiniz.

2- Kamu hastanesi bakımından: Zararın öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde eylemden itibaren beş yıl içinde idareye başvurulur; istemin reddi veya otuz gün içinde cevap verilmemesi üzerine altmış gün içinde idare mahkemesinde tam yargı davası açılır (İYUK m.13).

3- Ceza boyutu bakımından: Özensiz tıbbi müdahale sonucunda yaralanma taksirle yaralama suçunu oluşturabilir; ceza, yaralanmanın ağırlığına göre artırılır (TCK m.89). Kamu ve özel sağlık kuruluşlarında görev yapan sağlık meslek mensupları hakkında mesleki faaliyetten kaynaklanan suçlar için soruşturma, Sağlık Bakanlığı bünyesindeki Mesleki Sorumluluk Kurulunun izniyle yapılır (3359 s.K. ek m.18). Şikâyet, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK m.73/1). Süreç için doktor hakkında suç duyurusu rehberimize bakabilirsiniz.

Protez enfeksiyonu veya gevşemesi aylar hatta yıllar sonra ortaya çıkabileceğinden sürenin başlangıcı tartışma konusu olabilir. En güvenli yol, sorunun ilk fark edildiği tarihi esas alıp süreleri buna göre takvime işlemektir. Ayrıntılar için malpraktiste zamanaşımı rehberimize bakabilirsiniz.

Sık Savunmalar ve Cevapları

Adım Adım: Protez Ameliyatından Sonra Sorun Yaşıyorsanız

1. Ameliyat notunu, anestezi kaydını, onam formlarını, hemşire gözlem kayıtlarını ve taburcu notunu isteyin (Hasta Hakları Yönetmeliği m.16).
2. İmplant kartınızı ve protezin marka, model ve seri bilgilerini kontrol edin; yoksa yazılı olarak isteyin.
3. Ameliyat öncesi ve sonrası grafilerin, varsa tomografi ve EMG sonuçlarının görüntü dosyalarını alın.
4. Enfeksiyon varsa kültür sonuçlarını ve antibiyotik kayıtlarını isteyin.
5. Yenileme ameliyatı yapılacaksa çıkarılan protez parçalarının saklanmasını yazılı olarak talep edin.
6. Ameliyatın nerede yapıldığına göre yolu belirleyin: özel hastanede arabuluculuk ve tüketici mahkemesi, kamu hastanesinde İYUK m.13 başvurusu.
7. Ceza yolunu düşünüyorsanız altı aylık şikâyet süresini kaçırmayın.
8. Bilirkişi heyetinde ortopedi uzmanının bulunmasını ve sorularınızın tek tek cevaplanmasını isteyin.

Sık Yapılan Hatalar

• “Komplikasyon” açıklamasını sorgulamadan kabul etmek.
• Onam formunu ve içeriğini incelemeden davaya başlamak; aydınlatma iddiasını sonradan ileri sürmek.
• Protezin seri bilgilerini ve implant kartını almamak; çıkarılan protezin imhasına izin vermek.
• Enfeksiyon dosyasında sterilizasyon ve enfeksiyon kontrol komitesi kayıtlarını istememek.
• Zararı ameliyattan önceki duruma göre hesaplamak; beklenen sonuçla karşılaştırmamak.
• Ortopedi uzmanının bulunmadığı ya da gerekçesiz bir rapora itiraz etmemek.
• Kamu hastanesinde idareye başvuru süresini kaçırmak.

Hukukçular Evi Bu Süreçte Ne Yapar?

Hukukçular Evi Ankara, protez ameliyatı dosyalarında önce ameliyatın nerede ve hangi ilişki içinde yapıldığını belirleyerek doğru yargı yolunu seçer. Ameliyat öncesi değerlendirme, onam, ameliyat ve takip kayıtlarını bir zaman çizelgesinde birleştirir; enfeksiyon dosyalarında sterilizasyon ve enfeksiyon kontrol kayıtlarını, cihaz kaynaklı sorunlarda implant kartı, ÜTS ve geri çağırma bilgilerini araştırır. Ortopedi uzmanının bulunduğu bir bilirkişi heyetinden, beklenen sonuç ile gerçekleşen sonuç arasındaki farkı gösteren rapor alınmasını talep eder ve süreleri takip eder. Tüm başlıklar için Malpraktis Rehberleri sayfamıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Kalça protezi ameliyatından sonra sorun çıktı; tazminat alabilir miyim?

Sorun hekimin veya hastanenin özensizliğinden kaynaklanıyorsa alabilirsiniz. Protez ameliyatında vekâlet hükümleri uygulanır ve hekim en hafif kusurundan dahi sorumludur (TBK m.506/3). Her kötü sonuç kusur değildir; önleme, erken fark etme ve doğru yönetim ayrı ayrı incelenir.

Doktor protezde sonuç garantisi vermiş sayılır mı?

Kural olarak hayır. Protez tedavi amaçlıdır; hekim sonucu değil, tıbbın gerektirdiği özeni borçlanır. Sonuç garantisi yaklaşımı güzelleştirme amaçlı estetik ameliyatlarda uygulanır.

Protez enfeksiyonu her zaman hastanenin kusuru mudur?

Hayır. Ancak koruyucu antibiyotik, sterilizasyon ve hijyen kayıtları incelenmelidir. Danıştay, ameliyat sonrası gelişen enfeksiyonda hijyen koşullarına özen gösterilmemesini hizmet kusuru saymıştır (15. D. 2015/6119 E., 2015/5733 K.).

Onam formu imzaladım; yine de dava açabilir miyim?

Açabilirsiniz. Genel ifadeli bir onam formu, somut risklerin anlatıldığını göstermez. Yargıtay aydınlatmanın ispat yükünü hekime ve hastaneye yüklemektedir (13. HD 2013/30822 E., 2014/10772 K.).

Ameliyattan sonra bir bacağım kısa kaldı; bu kusur mudur?

Kendiliğinden kusur sayılmaz. Ameliyat öncesi planlama ve ölçümlerin yapılıp yapılmadığı, farkın beklenen sınırlar içinde olup olmadığı ve bu riskin size önceden anlatılıp anlatılmadığı incelenmelidir.

Ayağımı kaldıramıyorum; sinir hasarı tazmin edilir mi?

Sinir hasarının ameliyat tekniğinden mi kaynaklandığı, ameliyat öncesi ve sonrası nörolojik muayenenin yapılıp yapılmadığı ve sorunun zamanında fark edilip edilmediği incelenir. Kusur varsa kalıcı maluliyet ve manevi tazminat istenebilir.

Kalça protezim çıktı; doktor mu sorumlu?

Protez parçalarının yerleşimi, size yasaklanan hareketlerin anlatılıp anlatılmadığı ve çıkığın doğru tedavi edilip edilmediği incelenir. Talimatlara uyulmaması tazminatı azaltabilir (TBK m.52/1).

Protezim erken gevşedi; kimden tazminat isteyebilirim?

Sorun ameliyat tekniğinden kaynaklanıyorsa hekim ve hastaneden, protezin kendisinden kaynaklanıyorsa üretici ve ithalatçıdan istenebilir (Tıbbi Cihaz Yönetmeliği m.10/16). Çıkarılan parçaların saklanması bu ayrım için önemlidir.

İmplant kartı nedir, bana verilmesi zorunlu mu?

Takılan protezin adını, seri veya parti numarasını, tekil cihaz kimliğini ve imalatçısını gösteren karttır. Tıbbi Cihaz Yönetmeliğinin 18. maddesi bu kartı ve hastaya sağlanacak bilgileri düzenler; eklem protezleri muafiyetler arasında değildir.

Faturadaki protez ile bana takılan protez farklıysa ne olur?

Ameliyat notu, barkod etiketleri, ÜTS ve SGK kayıtları karşılaştırılmalıdır. Farklılık hem tazminat hem de cezai soruşturma bakımından ayrıca değerlendirilir.

Tazminat nasıl hesaplanır; ben zaten hastaydım?

Zarar, hatasız bir ameliyatla ulaşılacak durum ile bugünkü durumunuz arasındaki farka göre hesaplanır. Ek ameliyatlar, uzayan iş göremezlik ve fazladan oluşan kalıcı kısıtlılık tazmin edilir (TBK m.54, m.56).

Davayı hangi mahkemede açmalıyım?

Ameliyat özel hastanede yapıldıysa arabuluculuktan sonra tüketici mahkemesinde; devlet hastanesinde yapıldıysa idareye başvurduktan sonra idare mahkemesinde (6502 s.K. m.73/A; İYUK m.13).

Ne kadar sürem var?

Özel hastane ve hekime karşı sözleşmeye dayalı istemde beş yıl (TBK m.147/5). Kamu hastanesinde zararı öğrenmeden itibaren bir yıl, her hâlde eylemden itibaren beş yıl içinde idareye başvurulmalıdır (İYUK m.13).

Doktor hakkında suç duyurusunda bulunabilir miyim?

Bulunabilirsiniz; olay taksirle yaralama suçunu oluşturabilir (TCK m.89). Sağlık kuruluşlarında görev yapan sağlık meslek mensupları için soruşturma izni gerekir (3359 s.K. ek m.18). Şikâyet süresi altı aydır (TCK m.73/1).

Bilirkişi raporu “tıp kurallarına uygun” diyor; ne yapabilirim?

Rapor tebliğinden itibaren iki hafta içinde itiraz edebilirsiniz (HMK m.281). Heyette ortopedi uzmanının bulunmaması, sorulara gerekçeli cevap verilmemesi ve beklenen sonuç ile mevcut durumun karşılaştırılmaması başlıca itiraz sebepleridir.

Aydınlatma eksikliğini sonradan ileri sürebilir miyim?

Davanın başında ileri sürülmesi gerekir. Anayasa Mahkemesi, onam iddiasının ilk kez Yargıtay bozmasından sonra ileri sürüldüğü bir dosyada bu iddiayı ayrıca değerlendirmemiştir (E.Ş. ve Diğerleri, B. No: 2021/58260).