Cerrahide bazı olaylar için “asla olmamalı” denir: yanlış tarafın ameliyat edilmesi ve vücutta yabancı cisim bırakılması bunların başında gelir. Bu dosyaların ayırt edici yanı, tıbbi tartışmanın neredeyse hiç bulunmamasıdır. Yargı uygulamasında ameliyatta bırakılan gazlı bez, makas veya diğer cerrahi aletlerin varlığı doğrudan tazminat sorumluluğu olarak değerlendirilmekte; bu tür durumlar sonuç garantili işlem niteliğinde görülerek sorumluluk kusursuz sorumluluğa yaklaşan bir ölçüyle kurulmaktadır. Bu rehber önleme protokollerini ve üç hazır dilekçe örneğini içerir.
Bu rehber, malpraktis rehberleri serisinin bir parçasıdır — 50 rehber tek sayfada.
⚠️ Faizde mevzuat güncellemesi — 31 Temmuz 2026:
Faiz oranı. 7589 sayılı Kanun’un 10. maddesiyle 3095 sayılı Kanun’un 1. maddesi yeniden yazılmıştır (RG 31.07.2026, S. 33326). Yasal faiz artık sabit bir rakam değil, TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde seksenidir. 30 Haziran’daki oran, önceki 31 Aralık oranından beş puan veya daha fazla farklıysa yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının yüzde sekseni uygulanır. Faiz artık dönemsel hesaplanır: 31.07.2026 öncesi dönemde eski rejim, sonrasında yeni formül geçerlidir; tek oranla yıllara yayılan hesap tabloları yanlış sonuç verir.
Faiz başlangıcı. Aynı Kanun’la Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesine eklenen fıkralar uyarınca, bedensel zarar ve ölüm nedeniyle açılan tazminat davalarında faiz, bilinen dönem bakımından olay tarihinden, bilinemeyen dönem bakımından karar tarihinden işletilir. Tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödeme, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilir. Geçiş bakımından belirleyici olan, haksız fiilin veya zarar doğuran olayın tarihidir. Ayrıntı: Yasal faiz değişti: reeskont endekslemesi
⚠️ Mevzuat güncellemesi — 31 Temmuz 2026: 7589 sayılı Kanun’un 19. maddesiyle Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun belirsiz alacak davasını düzenleyen 107. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır (RG 31.07.2026, S. 33326). Bu tarihten sonra yeni bir belirsiz alacak davası açılamaz. Yerine, aynı Kanun’un 20. maddesiyle HMK m. 109’a eklenen dördüncü fıkra ile güçlendirilmiş kısmi dava getirilmiştir: alacağın yalnız bir kısmının dava edildiği hâllerde talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir ve zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. 31.07.2026’dan önce açılmış belirsiz alacak davaları geçici m. 1 uyarınca eski hükme göre görülmeye devam eder. Ayrıntı: Belirsiz alacak davası kaldırıldı mı? HMK 107 ve yargı paketi
Ameliyatta bir şey unutulduğunu mu öğrendiniz? Görüşelim.
Güvenli Cerrahi Kontrol Listesi
Bu olayları önlemek için kurumlarda uygulanan yazılı bir sistem vardır: güvenli cerrahi kontrol listesi. Liste tek bir aşamada değil, sürecin farklı anlarında ve farklı sorumlular tarafından doldurulur.
| Aşama | Kim | İçeriği |
|---|---|---|
| Klinikten ayrılmadan önce | Servis hemşiresi | Kimlik bilgileri, kimlik bandı ve tıbbi kayıtların karşılaştırılması; ameliyat tarafının işaretlendiğinin kontrolü |
| Anestezi öncesi | Anestezi ekibi | Anesteziye ilişkin kontroller |
| Son doğrulama | Ameliyathane ekibi | Hasta masadayken, kesi öncesi ekipçe yapılan doğrulama |
| Ameliyattan çıkmadan önce | Ameliyathane ekibi | Sayım ve çıkış kontrolleri |
📌 Liste sessizce imzalanan bir kâğıt değildir
Uygulama talimatlarında altı çizilen bir husus vardır: her bölüm, ilgili sorumlular tarafından sesli olarak kontrol edilerek işaretlenir; adımlar kontrol listesi sorumlusuyla sözlü olarak teyit edilir.
Bunun dosyadaki karşılığı şudur: listenin varlığı yeterli değildir. Sorulacak olan, her aşamanın ayrı ayrı ve zamanında doldurulup doldurulmadığı ve kimlerin imzaladığıdır. Tüm bölümleri aynı anda ve tek elden doldurulmuş bir liste, protokolün işletilmediğini gösterir.
Taraf İşaretleme
Yanlış taraf cerrahisini önlemenin temel aracı, ameliyat edilecek taraf veya bölgenin önceden işaretlenmesidir. İşaretleme girişimden önce cerrah tarafından yapılır; hasta ameliyathaneye gönderilmeden önce servis hemşiresi işaretlemenin doğruluğunu kontrol eder ve kontrol listesinin ilgili bölümünü doldurur.
Uygulamada ayrıca yanlış taraf cerrahisini önleme formu düzenlenerek hasta ameliyathaneye transfer edilir. Göz cerrahisi gibi özel durumlarda işaretleme için uygun anatomik nokta kullanılır.
💡 İşaretlemenin yapılmadığı hâller ayrıca tanımlıdır
İşaretleme her müdahalede yapılmaz. Talimatlarda işaretleme yapılmayacak hâller sayılmıştır:
- Acil müdahaleler,
- Kateter ve enstrüman takılması,
- Cerrahi prosedürün tasarlandığı açık yara ve lezyonlar,
- Prematüre bebekler,
- Genital bölge ve sezaryen müdahaleleri.
Ancak bu hâllerde de süreç boşlukta bırakılmaz: hasta kimliği doğrulanarak kontrol listesinde işaretleme yapılır ve girişim ile taraf forma açıkça yazılır.
Bu nedenle “işaretleme gerekmiyordu” savunması tek başına yeterli değildir; kimlik doğrulamasının ve forma yazımın yapılıp yapılmadığı sorulmalıdır.
Sayım Protokolü
Vücutta yabancı cisim bırakılmasını önleyen mekanizma sayımdır. Yargı kararlarında protokol açıkça ortaya konmuştur:
- Yapılan tüm operasyonlarda kapatma öncesinde kullanılan malzemelerin sayımı yapılır,
- Sayım öncelikle ameliyat hemşiresi tarafından yapılır ve kayda alınır,
- Ameliyat bitiminde ameliyatı yapan hekim ve ameliyat hemşiresi tarafından tutanak imzalanır.
⚖️ Kayıtta sayım yapıldı yazması sonucu değiştirmez
Bir kararda tam olarak bu durum tartışılmıştır: ameliyat notunda ve evrakında sayımın yapılmış olduğu belirtilmesine rağmen, sonradan yapılan ikinci ameliyatta ilk operasyondan kalan kompresle karşılaşılmıştır.
Varılan sonuç nettir: cisim bulunduğuna göre sayım düzgün yapılmamıştır. Sayımı gereği gibi yapmayan ameliyat hemşirelerinin uygulaması tıp kurallarına uygun görülmemiştir.
Bunun pratik anlamı, hasta tarafı için çok güçlüdür: karşı tarafın “sayım yapıldı” kaydını sunması savunma oluşturmaz. Cismin varlığı, sayımın hatalı olduğunu kendiliğinden ortaya koyar.
Sorumluluk Nasıl Kurulur?
Bu dosyalarda sorumluluk, olağan malpraktis dosyalarından farklı bir ölçüyle kurulur. Yargı uygulamasında bu tür durumlar sonuç garantili işlem olarak değerlendirilmekte ve kusursuz sorumluluk ilkesiyle tazminata hükmedildiği görülmektedir.
Sorumluluk tek kişiye de yüklenmez:
| Kim | Dayanağı |
|---|---|
| Cerrah | Ameliyatın yönetimi ve kapatma öncesi teyit |
| Ameliyat hemşiresi | Sayımın yapılması ve kayda alınması |
| Ameliyathane ekibi | Koordinasyon ve kontrol listesinin işletilmesi |
| Kurum | Sistem, kayıt düzeni, eğitim ve denetim |
Özen borcunun ihlali cerrahın bireysel dikkatsizliğiyle sınırlı kalmaz; ekibin koordinasyon eksikliği, tıbbi kayıtların hatalı tutulması ve eğitim eksikliği de bu kapsamdadır. Bu yönüyle olay aynı zamanda kurumsal denetimsizliğin göstergesi sayılır.
Kurumsal boyut için: hastane enfeksiyonu ve organizasyon kusuru tazminat rehberi.
Yabancı Cisim Yıllar Sonra Fark Edilirse
Bu dosyaların kendine özgü bir sorunu vardır: unutulan cisim çoğu zaman yıllar sonra, başka bir şikâyet nedeniyle yapılan görüntülemede veya ikinci bir ameliyatta ortaya çıkar.
Bu hâlde süre değerlendirmesinde belirleyici olan, zararın ve sorumlunun öğrenildiği andır. Ayrıca durumun bilinmesine rağmen gizlenmiş olması hâlinde sürelere ilişkin farklı sonuçlar gündeme gelebilir. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa uzamış ceza zamanaşımının uygulanıp uygulanmayacağı ayrıca değerlendirilir.
Bu nedenle cismin fark edildiği an belgelenmelidir: görüntüleme raporunun tarihi, ikinci ameliyatın notu ve varsa çıkarılan cismin tutanakla kayıt altına alınması. Bir kararda çıkarılan kompresin fotoğraflanarak tutanağa bağlandığı görülmektedir; bu, izlenmesi gereken yoldur.
İkinci Ameliyatta Yapılacaklar
⚠️ Cisim çıkarılırken yapılması gerekenler
- Çıkarılan cisim fotoğraflanmalı ve tutanağa bağlanmalıdır.
- Cisim saklanmalı; imha edilmemelidir.
- Ameliyat notunda cismin niteliği, konumu ve boyutu açıkça yazılmalıdır.
- Ameliyat öncesi görüntülemeler ham hâliyle temin edilmelidir.
- Patoloji incelemesi yapılmışsa raporu alınmalıdır.
Bu adımlar atlanırsa, cismin varlığı sonradan yalnızca beyanla ileri sürülmek zorunda kalınır.
Dilekçe Örneği 1 — Cerrahi Güvenlik Kayıtlarının Celbi
[ … ] MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE
(İdare Mahkemesi / Tüketici Mahkemesi)
DOSYA NO: 20…/…… E.
DAVACI VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]
KONU: Cerrahi güvenlik kayıtlarının celbi talebimizdir.
AÇIKLAMALAR:
1. Müvekkile …/…/20… tarihinde [ameliyat] uygulanmış; [yanlış taraf ameliyat edilmiş / vücudunda yabancı cisim bırakılmış] olduğu [tarih] itibarıyla anlaşılmıştır.
2. CELBİ İSTENEN KAYITLAR. Davalı kurumdan aşağıdaki belgelerin celbini talep ederiz:
a) Güvenli cerrahi
i. Güvenli cerrahi kontrol listesinin tamamı — her bölümü, dolduran ve imzalayan kişiler ile saatleriyle,
ii. Klinikten ayrılmadan önce bölümü ve dolduran servis hemşiresi,
iii. Anestezi öncesi kontrol bölümü,
iv. Kesi öncesi son doğrulama kaydı,
v. Ameliyattan çıkmadan önce bölümü,
vi. Yanlış taraf cerrahisini önleme formu,
vii. Taraf işaretlemesine ilişkin kayıt ve varsa fotoğraf; işaretlemenin kim tarafından ve ne zaman yapıldığı,
viii. (İşaretleme yapılmadığı ileri sürülüyorsa) Hangi istisnaya dayanıldığı ve kimlik doğrulaması ile girişim ve tarafın forma yazıldığına dair kayıt.
b) Sayım
ix. Malzeme sayım tutanağı — kapatma öncesi ve ameliyat bitimi sayımları,
x. Tutanağı imzalayan hekim ve ameliyat hemşiresi bilgileri,
xi. Sayımda uyumsuzluk çıkıp çıkmadığına dair kayıt,
xii. Kullanılan kompres, gaz ve sarf malzemelerinin giriş ve çıkış sayıları.
c) Ameliyat
xiii. Ameliyat notu ve ameliyathane kayıtları,
xiv. Ameliyat ekibi listesi — cerrah, asistan, ameliyat hemşiresi, anestezi ekibi,
xv. Anestezi kayıt formu,
xvi. Ameliyat öncesi ve sonrası görüntülemeler — ham hâliyle.
d) Sonraki süreç
xvii. Cismin tespit edildiği görüntüleme raporu ve tarihi,
xviii. Çıkarma ameliyatına ait ameliyat notu, tutanak ve fotoğraflar,
xix. Çıkarılan cisme ilişkin patoloji raporu.
e) Kurumsal
xx. Kurumun güvenli cerrahi uygulama talimatı ve sayım prosedürü,
xxi. Olay tarihindeki nöbet ve görevlendirme listeleri,
xxii. Varsa olay bildirimi ve kök neden analizi kayıtları.
3. Kayıtların elektronik sisteme hangi tarih ve saatte girildiğine ve sonradan değiştirilip değiştirilmediğine ilişkin sistem kayıtlarının ayrıca sorulmasını talep ederiz.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda sayılan kayıtların CELBİNE karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz. …/…/20…
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
(imza)
Dilekçe Örneği 2 — Yabancı Cisim Nedeniyle Dava
[ … ] İDARE MAHKEMESİ / TÜKETİCİ MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE
DAVACI: [Ad Soyad] — VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]
DAVALILAR: [Sağlık Bakanlığı / Özel Hastane ve ilgili hekim]
KONU: Ameliyatta yabancı cisim bırakılması nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemidir.
DAVA DEĞERİ: Maddi [ … ] TL + manevi [ … ] TL (fazlaya ilişkin haklarımız saklıdır)
AÇIKLAMALAR:
1. DAVA ŞARTI. (Kamu ise:) Davalı idareye …/…/20… tarihinde başvurulmuş; talep [reddedilmiş / zımnen reddedilmiş] sayılmıştır. (Özel ise:) Arabuluculuk anlaşamama ile sonuçlanmıştır. (Ek-1)
2. OLAY. Müvekkile …/…/20… tarihinde [ameliyat] uygulanmıştır. Ameliyat sonrasında devam eden [şikâyetler] nedeniyle …/…/20… tarihinde yapılan [görüntüleme] sonucunda vücudunda [cismin niteliği] bulunduğu tespit edilmiş; …/…/20… tarihli ikinci ameliyatla çıkarılmıştır. (Ek-2: ilk ameliyat notu, Ek-3: görüntüleme raporu, Ek-4: ikinci ameliyat notu ve tutanak, Ek-5: fotoğraflar)
3. ÖĞRENME TARİHİ. Müvekkil, zararı ve sorumlularını …/…/20… tarihinde öğrenmiştir. Süreye ilişkin değerlendirme bu tarih esas alınarak yapılmalıdır.
4. SORUMLULUK. Ameliyatta bırakılan gazlı bez, makas veya diğer cerrahi aletlerin varlığı, yargı uygulamasında doğrudan tazminat sorumluluğu olarak değerlendirilmektedir. Bu tür durumlar sonuç garantili işlem niteliğinde görülmekte ve sorumluluk buna göre kurulmaktadır.
5. SAYIM PROTOKOLÜ İHLAL EDİLMİŞTİR. Yapılan tüm operasyonlarda kapatma öncesinde kullanılan malzemelerin sayımının öncelikle ameliyat hemşiresince yapılıp kayda alınması ve ameliyat bitiminde hekim ile ameliyat hemşiresince tutanağın imzalanması gerekir.
(Karşı taraf sayım kaydı sunmuşsa:) Kayıtta sayımın yapıldığı belirtilmiş olsa dahi, cismin müvekkilin vücudunda bulunmuş olması sayımın gereği gibi yapılmadığını kendiliğinden ortaya koymaktadır.
6. SORUMLULAR. Sorumluluk cerrahın bireysel dikkatsizliğiyle sınırlı değildir; ameliyat hemşiresi, ekibin koordinasyon eksikliği ve kurumun sistem, kayıt düzeni ile denetim eksikliği birlikte değerlendirilmelidir.
7. ZARARIMIZ.
a) İkinci ameliyat ve tedavi giderleri,
b) Bu süreçte uğranılan iş göremezlik kaybı,
c) (Varsa) Gelişen enfeksiyon, organ hasarı veya kalıcı maluliyet,
d) Yol, refakat ve ilaç giderleri,
e) Manevi tazminat — geçirilen ikinci ameliyat ve yaşanan süreç nedeniyle.
8. SİGORTA. İlgili hekim adına düzenlenmiş zorunlu mesleki sorumluluk sigortası poliçesinin sorgulanmasını ve sigortacının davaya dâhil edilmesini talep ederiz.
SONUÇ VE İSTEM: Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla [ … ] TL MADDİ ve [ … ] TL MANEVİ TAZMİNATIN faiziyle davalılardan MÜTESELSİLEN TAHSİLİNE; cerrahi güvenlik kayıtlarının CELBİNE karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz. …/…/20…
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
(imza)
Dilekçe Örneği 3 — Yanlış Taraf Cerrahisi Beyanı
[ … ] MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE
DOSYA NO: 20…/…… E.
DAVACI VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]
KONU: Kusur iddialarımız ve bilirkişiye sorulmasını talep ettiğimiz hususlardır.
AÇIKLAMALAR:
1. OLAY. Müvekkilin [sağ / sol] [organ] ameliyat edilmesi gerekirken [sol / sağ] tarafa müdahale edilmiştir. Bu suretle müvekkil hem gereksiz bir cerrahi girişime maruz kalmış hem de asıl gereken müdahale gecikmiştir. (Ek-1: ameliyat öncesi tetkik ve raporlar, Ek-2: ameliyat notu, Ek-3: sonraki tetkikler)
2. KUSUR İDDİALARIMIZ.
a) Taraf işaretlemesi yapılmamıştır. Ameliyat edilecek tarafın girişimden önce cerrahça işaretlenmesi ve hasta ameliyathaneye gönderilmeden önce servis hemşiresince işaretlemenin doğruluğunun kontrol edilmesi gerekirdi. Dosyada bu işleme dair kayıt bulunmamaktadır.
(İşaretleme istisnası ileri sürülüyorsa:) İşaretlemenin yapılmadığı hâller sınırlı olarak sayılmıştır ve somut olay bunlardan hiçbirine girmemektedir. Girmiş olsa dahi kimlik doğrulaması yapılarak girişim ve tarafın forma açıkça yazılması gerekirdi.
b) Kontrol listesi işletilmemiştir. Güvenli cerrahi kontrol listesinin her bölümü ilgili sorumlularca ve sesli kontrolle doldurulmalıdır. Dosyadaki liste [eksik / tek elden ve aynı anda doldurulmuş / imzasız] olup protokolün işletilmediğini göstermektedir.
c) Son doğrulama yapılmamıştır. Hasta masadayken kesi öncesinde ekipçe yapılması gereken son doğrulamaya ilişkin kayıt bulunmamaktadır.
d) Yanlış taraf cerrahisini önleme formu düzenlenmemiştir.
3. BİLİRKİŞİDEN SORULMASINI TALEP ETTİĞİMİZ HUSUSLAR.
i. Ameliyat öncesi tetkiklere göre müdahale edilmesi gereken taraf hangisidir?
ii. Taraf işaretlemesi yapılmış mıdır; kim tarafından ve ne zaman?
iii. İşaretleme gerekmeyen bir hâl var mıydı; varsa kimlik doğrulaması ve forma yazım yapılmış mıdır?
iv. Güvenli cerrahi kontrol listesinin her bölümü usulüne uygun doldurulmuş mudur?
v. Kesi öncesi son doğrulama yapılmış mıdır?
vi. (Yabancı cisim dosyalarında) Sayım yapılmış ve tutanak hekim ile ameliyat hemşiresince imzalanmış mıdır?
vii. Sayım kaydı bulunmasına rağmen cisim kalmışsa bu, sayımın gereği gibi yapılmadığını gösterir mi?
viii. Kusur kimlerde ve hangi oranlardadır?
ix. Kurumsal düzeyde sistem ve denetim eksikliği var mıdır?
x. Müvekkilin uğradığı zarar ve kalıcı sonuçlar nelerdir?
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıdaki hususların sevk yazısına AYNEN DERCİNE ve raporda AYRI AYRI CEVAPLANMASINA karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz. …/…/20…
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
(imza)
Kontrol Listesi
- Güvenli cerrahi kontrol listesinin tamamı istendi mi?
- Her bölümün ayrı sorumlularca ve zamanında doldurulup doldurulmadığı incelendi mi?
- Taraf işaretlemesi kaydı var mı; kim ve ne zaman yapmış?
- İşaretleme istisnası ileri sürülüyorsa kimlik doğrulaması ve forma yazım var mı?
- Sayım tutanağı ve imzalayanlar temin edildi mi?
- Çıkarılan cisim fotoğraflandı ve saklandı mı?
- İkinci ameliyat notunda cismin niteliği ve konumu yazılı mı?
- Cismin fark edildiği görüntüleme tarihi belgelendi mi?
- Öğrenme tarihi dilekçede açıkça belirtildi mi?
- Hekimin sorumluluk sigortası sorgulandı mı?
Sık Yapılan Altı Hata
- Sayım kaydını savunma sanmak. Cisim bulunduğuna göre sayım gereği gibi yapılmamıştır.
- Kontrol listesini istememek. Listenin nasıl doldurulduğu protokolün işletilip işletilmediğini gösterir.
- Yalnızca cerrahı dava etmek. Ameliyat hemşiresi, ekip ve kurum da sorumluluk kapsamındadır.
- Cismi saklamamak. Çıkarılan cisim fotoğraflanmalı, tutanağa bağlanmalı ve muhafaza edilmelidir.
- Öğrenme tarihini belirtmemek. Cisim yıllar sonra fark edilebildiğinden süre değerlendirmesinde bu tarih belirleyicidir.
- Sigortayı atlamak. Tahsil kabiliyeti bakımından poliçenin tespiti gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Ameliyatta yabancı cisim unutulmasında sorumluluk nasıl kurulur?
Yargı uygulamasında ameliyatta bırakılan gazlı bez, makas veya diğer cerrahi aletlerin varlığı doğrudan tazminat sorumluluğu olarak değerlendirilmektedir. Bu tür durumlar sonuç garantili işlem niteliğinde görülmekte ve sorumluluk kusursuz sorumluluğa yaklaşan bir ölçüyle kurulmaktadır.
Hastane sayım yapıldığını gösteren kayıt sunarsa ne olur?
Bu tek başına savunma oluşturmaz. Bir kararda ameliyat notunda ve evrakında sayımın yapıldığı belirtilmesine rağmen sonradan kompresle karşılaşılmış; cismin bulunmuş olması sayımın düzgün yapılmadığını ortaya koyduğu için sorumluluk kabul edilmiştir.
Sayım protokolü nedir?
Yapılan tüm operasyonlarda kapatma öncesinde kullanılan malzemelerin sayımı yapılır; sayım öncelikle ameliyat hemşiresi tarafından yapılıp kayda alınır ve ameliyat bitiminde ameliyatı yapan hekim ile ameliyat hemşiresi tarafından tutanak imzalanır.
Kimler sorumlu olur?
Sorumluluk cerrahın bireysel dikkatsizliğiyle sınırlı kalmaz. Sayımdan sorumlu ameliyat hemşiresi, ekibin koordinasyon eksikliği ve kurumun sistem, kayıt düzeni ile eğitim ve denetim eksikliği birlikte değerlendirilir.
Güvenli cerrahi kontrol listesi nedir?
Yanlış taraf cerrahisi ve benzeri olayları önlemek için kurumlarda uygulanan yazılı bir sistemdir. Klinikten ayrılmadan önce, anestezi öncesinde, kesi öncesi son doğrulamada ve ameliyattan çıkmadan önce olmak üzere farklı aşamalarda ve farklı sorumlularca doldurulur.
Listenin varlığı yeterli mi?
Yeterli değildir. Her bölüm ilgili sorumlularca sesli olarak kontrol edilerek işaretlenir. Bu nedenle sorulacak olan, her aşamanın ayrı ayrı ve zamanında doldurulup doldurulmadığı ile kimlerin imzaladığıdır; tüm bölümleri aynı anda ve tek elden doldurulmuş bir liste protokolün işletilmediğini gösterir.
Taraf işaretlemesi nasıl yapılır?
Ameliyat edilecek taraf veya bölge girişimden önce cerrah tarafından işaretlenir. Hasta ameliyathaneye gönderilmeden önce servis hemşiresi işaretlemenin doğruluğunu kontrol eder ve kontrol listesinin ilgili bölümünü doldurur; ayrıca yanlış taraf cerrahisini önleme formu düzenlenir.
İşaretlemenin yapılmadığı hâller var mı?
Vardır. Acil müdahaleler, kateter ve enstrüman takılması, cerrahi prosedürün tasarlandığı açık yara ve lezyonlar, prematüre bebekler ile genital bölge ve sezaryen müdahalelerinde işaretleme yapılmaz. Ancak bu hâllerde hasta kimliği doğrulanarak kontrol listesinde işaretleme yapılır ve girişim ile taraf forma açıkça yazılır.
Yabancı cisim yıllar sonra fark edilirse dava açabilir miyim?
Süre değerlendirmesinde belirleyici olan zararın ve sorumluların öğrenildiği andır. Ayrıca durumun bilinmesine rağmen gizlenmiş olması hâlinde farklı sonuçlar gündeme gelebilir; fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa uzamış ceza zamanaşımı ayrıca değerlendirilir.
Cisim çıkarılırken nelere dikkat etmeliyim?
Çıkarılan cisim fotoğraflanmalı ve tutanağa bağlanmalı, imha edilmeyip saklanmalıdır. Ameliyat notunda cismin niteliği, konumu ve boyutu açıkça yazılmalı; ameliyat öncesi görüntülemeler ham hâliyle temin edilmeli ve varsa patoloji raporu alınmalıdır.
Hangi kayıtları istemeliyim?
Güvenli cerrahi kontrol listesinin tamamını bölümleri ve imzalayanlarıyla, yanlış taraf cerrahisini önleme formunu, taraf işaretlemesine ilişkin kaydı, malzeme sayım tutanağını ve imzalayanları, ameliyat notunu ve ekip listesini, ameliyat öncesi ile sonrası ham görüntüleri ve çıkarma ameliyatına ait tutanak ile fotoğrafları isteyin.
Yanlış taraf ameliyat edilirse ne talep edilir?
Gereksiz cerrahi girişim nedeniyle uğranılan zarar ile asıl gereken müdahalenin gecikmesinden doğan sonuçlar birlikte talep edilir: düzeltici tedavi ve ikinci ameliyat giderleri, iş göremezlik kaybı, varsa kalıcı maluliyet ve manevi tazminat.
Ameliyatta bir şey unutulduğunu mu öğrendiniz? Görüşelim.
İlgili Rehberler
- Hastane enfeksiyonu ve organizasyon kusuru tazminat rehberi
- Komplikasyon mu, malpraktis mi? Ayrım ve komplikasyon yönetimi
- Hasta dosyası nasıl alınır? Delil toplama rehberi
- Anestezi malpraktisi: ayrı onam, preoperatif değerlendirme ve derlenme
- Hekim zorunlu mesleki sorumluluk sigortası ve doğrudan dava
- Malpraktis davası: kamu mu özel mi, hangi mahkeme, hangi süre?
- Malpraktiste Adli Tıp raporu ve itiraz rehberi
- Ölümle sonuçlanan malpraktis: tazminat ve ceza yolu rehberi
- İlaç uygulama ve reçete hataları: malpraktis sorumluluk rehberi
- Tüm dilekçe örnekleri
Dayanak Mevzuat
- 6098 sayılı TBK m. 49 — haksız fiil sorumluluğu
- 6098 sayılı TBK m. 66 — adam çalıştıranın sorumluluğu
- 6098 sayılı TBK m. 502 vd. — vekâlet sözleşmesi ve özen borcu
- 6098 sayılı TBK m. 54, 56 — bedensel zararda tazminat kalemleri ve manevi tazminat
- Sağlıkta Kalite Standartları — güvenli cerrahi uygulamaları ve kontrol listesi
- Hasta Hakları Yönetmeliği — güvenli sağlık hizmeti ve kayıtlara erişim
- 5237 sayılı TCK m. 89 — taksirle yaralama
- 1219 sayılı Kanun Ek m. 12 — zorunlu mesleki sorumluluk sigortası
