Estetik müdahaleler, tıp hukukunun kendi kuralları içinde ayrı bir ada gibidir. Tedavi amaçlı müdahalelerde hekim sonucu değil özeni taahhüt eder; güzelleştirme amaçlı müdahalelerde ise yerleşik içtihada göre taraflar arasında eser sözleşmesi kurulur ve hekim belirli bir sonucu taahhüt etmiş sayılır. Bu tek farkın sonuçları zincirleme değişir: talep türü, seçimlik haklar, ispat yükünün dağılımı ve savunmanın kurulma biçimi. Bu rehber ayrımı ve üç hazır dilekçe örneğini içerir.
Bu rehber, malpraktis rehberleri serisinin bir parçasıdır — 50 rehber tek sayfada.
⚠️ Faizde mevzuat güncellemesi — 31 Temmuz 2026:
Faiz oranı. 7589 sayılı Kanun’un 10. maddesiyle 3095 sayılı Kanun’un 1. maddesi yeniden yazılmıştır (RG 31.07.2026, S. 33326). Yasal faiz artık sabit bir rakam değil, TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde seksenidir. 30 Haziran’daki oran, önceki 31 Aralık oranından beş puan veya daha fazla farklıysa yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının yüzde sekseni uygulanır. Faiz artık dönemsel hesaplanır: 31.07.2026 öncesi dönemde eski rejim, sonrasında yeni formül geçerlidir; tek oranla yıllara yayılan hesap tabloları yanlış sonuç verir.
Faiz başlangıcı. Aynı Kanun’la Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesine eklenen fıkralar uyarınca, bedensel zarar ve ölüm nedeniyle açılan tazminat davalarında faiz, bilinen dönem bakımından olay tarihinden, bilinemeyen dönem bakımından karar tarihinden işletilir. Tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödeme, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilir. Geçiş bakımından belirleyici olan, haksız fiilin veya zarar doğuran olayın tarihidir. Ayrıntı: Yasal faiz değişti: reeskont endekslemesi
⚠️ Mevzuat güncellemesi — 31 Temmuz 2026: 7589 sayılı Kanun’un 19. maddesiyle Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun belirsiz alacak davasını düzenleyen 107. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır (RG 31.07.2026, S. 33326). Bu tarihten sonra yeni bir belirsiz alacak davası açılamaz. Yerine, aynı Kanun’un 20. maddesiyle HMK m. 109’a eklenen dördüncü fıkra ile güçlendirilmiş kısmi dava getirilmiştir: alacağın yalnız bir kısmının dava edildiği hâllerde talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir ve zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. 31.07.2026’dan önce açılmış belirsiz alacak davaları geçici m. 1 uyarınca eski hükme göre görülmeye devam eder. Ayrıntı: Belirsiz alacak davası kaldırıldı mı? HMK 107 ve yargı paketi
Estetik sonucunuz vaat edilenle uyuşmuyor mu? Görüşelim.
Neden Farklı: Sonuç Taahhüdü
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve ilgili dairelerin yerleşik içtihadına göre güzelleştirme amaçlı estetik müdahaleler, Türk Borçlar Kanunu’nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi olarak nitelendirilir. Bir kararda bu husus şöyle ifade edilmiştir: estetik ameliyat yapılmak suretiyle istenilen ve kararlaştırılan amaca uygun güzel bir görünüm sağlanması sözleşmenin konusudur; sözleşme yapılmasının nedeni belli bir sonucun ortaya çıkmasıdır.
| Vekâlet (tedavi amaçlı) | Eser (güzelleştirme amaçlı) | |
|---|---|---|
| Taahhüt | Özenli çaba | Belirli bir sonuç |
| Sonuca ulaşılamaması | Tek başına sorumluluk doğurmaz | Başlı başına ayıp sayılabilir |
| Uygulanacak hükümler | Vekâlet ve özen borcu | Ayıba karşı tekeffül hükümleri |
| Talepler | Tazminat | Ücretsiz onarım, bedelden indirim, dönme ve tazminat |
📌 Yüklenicinin iki yönlü borcu
Eser sözleşmesinde yüklenici, işi sadakat ve özenle yerine getirmek zorundadır. Sadakat borcu, iş sahibinin yararına olacak şeyleri yapma ve ona zarar verecek her türlü eylemden kaçınma anlamını taşır.
Yargı kararlarında bu husus şöyle formüle edilmiştir: yüklenici eseri, iş sahibinin yararına olacak şekilde ve ona hiçbir zarar vermeden meydana getirmek yükümlülüğü altındadır.
İspat Yükü Üçe Bölünür
⚖️ Bu dosyaların anahtarı
Estetik dosyalarında ispat yükü tek bir tarafta değildir; üç ayrı kaleme bölünür:
| İddia | İspat yükü |
|---|---|
| Eserin ayıplı olduğu — hedeflenen sonuca ulaşılamadığı | Hastada |
| Aydınlatmanın usulüne uygun yapıldığı | Hekimde |
| Ayıbın hastanın davranışından doğduğu — illiyet bağının kesildiği | Hekimde |
Üç kalemden ikisinin hekimde olması, savunmanın belge üretimi üzerine kurulmasını zorunlu kılar. Hasta tarafında ise tek yük vardır ama o da hafif değildir: objektif bir uyumsuzluğun ortaya konması gerekir.
Dürüst Sınır: Eser Nitelendirmesi Otomatik Sorumluluk Değildir
⚠️ Eser nitelendirmesi tek başına dava kazandırmaz
Mahkemelerin eser nitelendirmesini benimsediği ve sonuç taahhüdünü tartıştığı hâlde davayı reddettiği dosyalar vardır ve bu kararlar onanmıştır.
Bu dosyalarda hekim lehine öne çıkan üç unsur şudur:
- Hastanın bizzat muayenesine dayanan ve iddia edilen bozukluğun fiziken bulunmadığını saptayan rapor,
- Her girişim için ayrı ayrı düzenlenmiş ve bilirkişice yeterli görülen onam formları,
- Hastanın kendi davranışlarına ilişkin belgeler: kontrollere gelmemesi, başka merkezde ek girişim geçirmesi, önerilen düzeltici cerrahiyi reddetmesi.
Hasta tarafı bu üç unsuru baştan öngörmeli; hekim tarafı ise dosyasını bu üç unsur üzerine kurmalıdır.
Kişisel Beğeni Yetmez
Sonuçtan memnun olmamak tek başına dava sebebi değildir. Aranan şey, vaat edilen sonuç ile fiilî sonuç arasında objektif bir uyumsuzluktur: asimetri, şekil bozukluğu, fonksiyon kaybı gibi ölçülebilir bulgular.
Bu nedenle hasta tarafında yapılacak ilk iş, iddianın öznel bir beğeni ifadesi olmaktan çıkarılıp objektif bulgulara dayandırılmasıdır: bağımsız hekim raporu, ölçümlü fotoğraflar, gerekiyorsa görüntüleme.
Ayıplı Eserde Seçimlik Haklar
Eser ayıplı teslim edilmişse ayıba karşı tekeffül hükümleri devreye girer ve iş sahibinin seçimlik hakları doğar:
| Hak | Estetikteki karşılığı |
|---|---|
| Ücretsiz onarım | Revizyon ameliyatının masrafsız yapılması |
| Bedelden indirim | Ödenen ücretin ayıp oranında indirilmesi |
| Sözleşmeden dönme | Eser kabule zorlanamayacak ölçüde ayıplıysa; bedelin iadesi |
| Tazminat | Genel hükümlere göre; düzeltici tedavi giderleri ve manevi tazminat dâhil |
Uygulamada en sık kurulan talep, bedelden indirim veya iade ile birlikte tazminattır; çünkü hasta çoğu zaman aynı hekime revizyon yaptırmak istemez ve düzeltici cerrahiyi başka bir merkezde olur. Bu hâlde başka merkezde yapılan düzeltici müdahalenin gideri de talep edilir.
Aydınlatma Estetikte Daha Ağırdır
Estetik müdahale zorunlu değildir; hasta hayati bir gereklilikle değil, tercihle bu işleme girer. Bu nedenle aydınlatma yükümlülüğü tedavi amaçlı müdahalelere göre daha yoğun uygulanır.
Matbu ve genel ifadelerle dolu formlar geçerli aydınlatma sayılmaz; aranan şey, her girişim için ayrı ayrı düzenlenmiş ve o işleme özgü bilgilendirmedir. Aydınlatmanın yeterliliğini ispat yükü hekimdedir; sağlanamazsa müdahale hukuka aykırı kabul edilir.
Ayrıntı: aydınlatılmış onam: ispat yükü ve geçerlilik şartları.
Komplikasyon İtirazı Estetikte Daha Zor
Her olumsuz sonuç malpraktis değildir; estetik cerrahide de öngörülebilir ancak engellenemeyen riskler bulunur. Buna karşılık sonuç taahhüdü içeren bir sözleşmede hekim, komplikasyon itirazını ileri sürerken daha ağır bir ispat yüküyle karşılaşır.
Komplikasyon savunmasının dört noktadan denetimi için: komplikasyon mu, malpraktis mi? Ayrım ve komplikasyon yönetimi.
Bilirkişi Raporunun Yetersiz Sayıldığı Üç Sebep
💡 Sorular yargılamanın başında şekillendirilmeli
Estetik dosyalarında raporlar, sonuçları taraflardan biri lehine olsa dahi şu sebeplerle yetersiz sayılabilmektedir:
- Sözleşmesel çerçeveyi ele almamak — raporun eser sözleşmesi ve sonuç taahhüdü bakımından değerlendirme yapmaması,
- Hastanın muayenesine dayanmamak — yalnızca dosya üzerinden görüş bildirilmesi,
- Dosyadaki çelişkiyi gidermemek.
Bunun pratik sonucu şudur: bilirkişiye sorulacak soruların yargılamanın başında şekillendirilmesi, rapor geldikten sonra yapılacak itirazlardan çok daha etkilidir.
Görevli Mahkeme ve Süre
Estetik müdahale özel hastane, klinik veya muayenehanede yapılmışsa görevli mahkeme tüketici mahkemesidir ve arabuluculuk dava şartıdır. Kamu sağlık kuruluşunda yapılmışsa idare mahkemesinde tam yargı davası yolu izlenir.
Süre bakımından ise birden çok rejim paralel gündeme gelebilir: ilişkinin eser sözleşmesi olarak nitelendirilmesi hâlinde ayıba karşı tekeffül süreleri, hekimin ağır kusuru bulunduğunda uzamış süreler, ayrıca haksız fiil ve tüketici mevzuatından doğan süreler. Bu nedenle zamanaşımı, dosyanın kurulduğu hukuki temele göre ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Görev ve süre ayrımının tamamı için: malpraktis davası: kamu mu özel mi, hangi mahkeme, hangi süre?
Dilekçe Örneği 1 — Estetik Müdahalede Dava Dilekçesi
[ … ] TÜKETİCİ MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE
DAVACI: [Ad Soyad] — VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]
DAVALILAR: 1. [Özel Hastane / Klinik unvanı] 2. [Hekim Ad Soyad]
KONU: Ayıplı eser nedeniyle bedel iadesi ve tazminat istemidir.
DAVA DEĞERİ: [ … ] TL (fazlaya ilişkin haklarımız saklıdır)
AÇIKLAMALAR:
1. ARABULUCULUK. Dava şartı olan arabuluculuk sürecine başvurulmuş; …/…/20… tarihinde anlaşamama ile sonuçlanmıştır. (Ek-1: son tutanak)
2. İLİŞKİ. Müvekkil, …/…/20… tarihinde [müdahale adı] için davalılara başvurmuş ve [ … ] TL ödeme yapmıştır. (Ek-2: sözleşme, fatura ve ödeme belgeleri)
3. İLİŞKİNİN NİTELİĞİ — ESER SÖZLEŞMESİ. Müdahale güzelleştirme amaçlıdır. Yerleşik içtihada göre bu tür müdahalelerde taraflar arasında Türk Borçlar Kanunu’nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi kurulur. Sözleşme yapılmasının nedeni belli bir sonucun ortaya çıkmasıdır; davalı hekim, kararlaştırılan amaca uygun sonucu meydana getirmeyi taahhüt etmiştir.
4. VAAT EDİLEN SONUÇ. Müdahale öncesinde müvekkile [vaat edilen sonuç] ifade edilmiştir. (Ek-3: yazışmalar, tanıtım metinleri, öncesi ve sonrası görselleri)
5. ESER AYIPLIDIR. Meydana gelen sonuç ile taahhüt edilen sonuç arasında objektif uyumsuzluk bulunmaktadır:
a) [Asimetri / şekil bozukluğu / deformite],
b) [Fonksiyon kaybı] — [açıklama],
c) [Kalıcı iz veya nedbe],
d) Düzeltici müdahale gerekliliği.
(Ek-4: bağımsız hekim raporu, Ek-5: ölçümlü fotoğraflar, Ek-6: görüntüleme sonuçları)
6. AYDINLATMA. Müdahale zorunlu olmayıp tercihe dayalı olduğundan aydınlatma yükümlülüğü daha yoğundur. Müvekkile her girişim bakımından ayrı ve o işleme özgü bir bilgilendirme yapılmamış; sunulan belge matbu ve genel niteliktedir. Aydınlatmanın yeterliliğini ispat yükü davalılardadır.
7. MÜVEKKİLİN DAVRANIŞI. Müvekkil, önerilen kontrollere eksiksiz katılmış ve verilen talimatlara uymuştur. (Ek-7: kontrol kayıtları) Ayıbın müvekkilin davranışından doğduğu iddiasının ispat yükü davalılardadır.
8. TALEPLERİMİZ. Eser ayıplı olduğundan seçimlik haklarımız doğmuştur. Müvekkil, davalılara revizyon yaptırma iradesinde olmadığından ödenen bedelin iadesi ile uğranılan zararın tazminini talep etmektedir:
i. Ödenen [ … ] TL bedelin iadesi,
ii. Başka merkezde yapılan düzeltici müdahale giderleri,
iii. Tedavi, ilaç ve yol giderleri,
iv. Manevi tazminat.
9. BİLİRKİŞİ. İncelemenin, müvekkilin bizzat muayenesine dayanarak ve dosyanın eser sözleşmesi çerçevesinde değerlendirilmesi suretiyle yapılmasını talep ederiz.
SONUÇ VE İSTEM: Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla [ … ] TL‘nin faiziyle davalılardan MÜTESELSİLEN TAHSİLİNE; [ … ] TL MANEVİ TAZMİNATA; incelemenin MUAYENEYE DAYALI olarak yapılmasına karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz. …/…/20…
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
(imza)
Dilekçe Örneği 2 — Bilirkişiye Sorulacak Sorular
[ … ] MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE
DOSYA NO: 20…/…… E.
DAVACI VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]
KONU: Bilirkişi incelemesine ilişkin taleplerimizdir.
AÇIKLAMALAR:
1. İNCELEMENİN NİTELİĞİ. İncelemenin yalnızca dosya üzerinden değil, müvekkilin bizzat muayenesine dayanarak yapılmasını talep ederiz.
2. SÖZLEŞMESEL ÇERÇEVE. Raporda uyuşmazlığın eser sözleşmesi çerçevesinde değerlendirilmesini; sonuç taahhüdünün tartışılmasını talep ederiz.
3. SORULMASINI TALEP ETTİĞİMİZ HUSUSLAR.
i. Müvekkilde iddia edilen [asimetri / deformite / fonksiyon kaybı] fiziken mevcut mudur; ölçülebilir midir?
ii. Mevcut sonuç, bu müdahaleden beklenen sonuçla uyumlu mudur?
iii. Aradaki fark, kişisel beğeni düzeyinde midir yoksa objektif bir uyumsuzluk mudur?
iv. Meydana gelen tablo, uygulanan teknikteki bir hatadan mı, yoksa bilinen bir komplikasyondan mı kaynaklanmaktadır?
v. Söz konusu risk, dosyadaki onam belgelerinde yer almakta mıdır?
vi. Onam belgeleri her girişim için ayrı ayrı düzenlenmiş midir; içerik olarak yeterli midir?
vii. Düzeltici müdahale gerekli midir; gerekliyse kapsamı ve tahmini gideri nedir?
viii. Mevcut tablo kalıcı mıdır; kalıcıysa hangi ölçüde?
ix. Müvekkilin kontrollere katılımı ve talimatlara uyumu sonucu etkilemiş midir?
x. Dosyadaki çelişkiler nelerdir; nasıl giderilmektedir?
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıdaki soruların sevk yazısına AYNEN DERCİNE; incelemenin MUAYENEYE DAYALI yapılmasına ve raporda her sorunun AYRI AYRI cevaplanmasına karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz. …/…/20…
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
(imza)
Dilekçe Örneği 3 — Hekim ve Klinik Tarafında Savunma
Savunma, ispat yükünün hekimde olduğu iki kalem üzerine kurulur.
[ … ] TÜKETİCİ MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE
DOSYA NO: 20…/…… E.
DAVALI: [Klinik / Hekim] — VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]
KONU: Davaya cevaplarımızdır.
AÇIKLAMALAR:
1. İDDİA EDİLEN AYIP MEVCUT DEĞİLDİR. Davacıda ileri sürülen [bozukluk] fiziken bulunmamaktadır. Bu hususun, davacının bizzat muayenesine dayanan bir bilirkişi incelemesiyle tespitini talep ederiz. Eserin ayıplı olduğu iddiasının ispat yükü davacıdadır.
2. AYDINLATMA USULÜNE UYGUN YAPILMIŞTIR.
a) Uygulanan her girişim için ayrı ayrı onam belgesi düzenlenmiştir. (Ek-1: onam belgeleri)
b) Belgeler, o işleme özgü riskleri ve gerçekleşen sonucu içermektedir. (Ek-1’in ilgili bölümleri)
c) Bilgilendirme, müdahaleyi gerçekleştiren hekim tarafından bizzat yapılmıştır. (Ek-2: hekim notları)
d) Onam, müdahaleden makul süre önce alınmıştır. (Ek-3: tarih ve saat kayıtları)
3. İLLİYET BAĞI KESİLMİŞTİR. Mevcut tablo, davacının kendi davranışlarından kaynaklanmaktadır:
i. Davacı, önerilen kontrollere gelmemiştir. (Ek-4: randevu ve devamsızlık kayıtları)
ii. Davacı, başka bir merkezde ek girişim geçirmiştir. (Ek-5)
iii. Davacıya düzeltici cerrahi önerilmiş, ancak reddedilmiştir. (Ek-6: yazışma ve tutanak)
iv. Ameliyat sonrası verilen talimatlara uyulmamıştır. (Ek-7)
4. SONUÇ BEKLENEN SINIRLAR İÇİNDEDİR. Meydana gelen tablo, bu müdahaleden beklenen sonuç aralığında olup, davacının ileri sürdüğü hoşnutsuzluk kişisel beğeni düzeyindedir. Objektif bir uyumsuzluk bulunmamaktadır.
5. BİLİRKİŞİ. İncelemenin muayeneye dayalı olarak yapılmasını; raporda uyuşmazlığın sözleşmesel çerçevede değerlendirilmesini ve dosyadaki çelişkilerin giderilmesini talep ederiz.
SONUÇ VE İSTEM: Davanın REDDİNE; yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz. …/…/20…
Davalı Vekili
Av. [Ad Soyad]
(imza)
Hasta Tarafında Kontrol Listesi
- İlişki eser sözleşmesi olarak nitelendirildi mi?
- Vaat edilen sonuç belgelendi mi? (Yazışma, tanıtım, görsel.)
- İddia objektif bulgulara dayandırıldı mı; ölçümlü fotoğraf ve bağımsız rapor var mı?
- Bilirkişi incelemesinin muayeneye dayalı yapılması istendi mi?
- Onam belgeleri her girişim için ayrı ayrı mı düzenlenmiş?
- Kontrollere katılım belgelendi mi?
- Düzeltici müdahale gideri talep edildi mi?
- Arabuluculuk yapıldı; son tutanak dilekçeye eklendi mi?
- Zamanaşımı her hukuki temel bakımından ayrı değerlendirildi mi?
- Sorular yargılamanın başında sunuldu mu?
Sık Yapılan Altı Hata
- İlişkiyi vekâlet sanmak. Güzelleştirme amaçlı müdahalede eser sözleşmesi ve sonuç taahhüdü söz konusudur.
- Eser nitelendirmesini yeterli saymak. Nitelendirme tek başına sorumluluk doğurmaz; objektif uyumsuzluk ispatlanmalıdır.
- Kişisel beğeniye dayanmak. Asimetri, deformite veya fonksiyon kaybı gibi ölçülebilir bulgular gereklidir.
- Muayeneye dayalı inceleme istememek. Yalnızca dosya üzerinden verilen raporlar yetersiz sayılabilmektedir.
- Soruları rapordan sonra sormak. Sorular yargılamanın başında şekillendirilmelidir.
- Seçimlik hakları atlamak. Ücretsiz onarım, bedelden indirim ve dönme yanında tazminat da istenebilir.
Ayıp Bildirimi Külfeti ve Sonuç Vaadinin Denetimi
Eser sözleşmesi nitelendirmesi hastaya sonuç talep etme imkânı verir; buna karşılık aynı kanun ona iki külfet yükler. Bu külfetlerin yerine getirilmemesi, haklı bir talebin dahi dinlenmemesine yol açar.
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Gözden geçirme ve bildirim | İş sahibi eseri imkân bulur bulmaz gözden geçirmek ve ayıpları uygun sürede bildirmek zorundadır | TBK m.474 |
| Seçimlik haklar | Kabule zorlanamayacak ölçüde ayıpta dönme; aksi hâlde bedelden indirim veya ücretsiz onarım | TBK m.475 |
| Tazminat | Seçimlik hakların yanında ayıptan doğan zararın tazmini istenebilir | TBK m.475 |
| Zımnî kabul | Gözden geçirme ve bildirim ihmal edilirse eser mevcut durumuyla kabul edilmiş sayılır ve ayıptan doğan haklar kullanılamaz | TBK m.477 |
| Gizli ayıp | Sonradan ortaya çıkan gizli ayıplar gecikmeksizin bildirilmelidir | TBK m.477 |
| Zamanaşımı | Ayıptan doğan taleplerde kanunda öngörülen süreler işler; ağır kusurda süre uzar | TBK m.478 |
| Reklamda ispat yükü | Ticari reklamlarda yer alan somut iddiaları ispat yükü reklam verendedir | 6502 s.K. m.61 |
| Sorumlu çevre | Reklam verenlerin yanı sıra ajanslar ve mecra kuruluşları da yükümlüdür | 6502 s.K. m.61 |
Yedinci satır, estetik dosyalarında giderek daha belirleyici hâle gelmektedir: tanıtımda belirli bir sonuç iddia ediliyorsa, bu iddianın dayanağını ortaya koymak reklam verenin yükümlülüğüdür. Öncesi-sonrası görselleri ve sayısal vaatler, sonucun sözleşmenin konusu hâline geldiğini gösteren en somut delillerdir.
Şikâyet ortaya çıktıkça yazılı bildirilmelidir. Estetik sonuçlar haftalar hatta aylar içinde netleşir; bu nedenle bildirim yükümlülüğünün ne zaman doğduğu ayrıca tartışılır. Riski ortadan kaldırmanın tek yolu, her şikâyeti ortaya çıktığı anda tarihli ve yazılı biçimde bildirmektir. Sözlü şikâyetler ve muayene sırasındaki konuşmalar dosyada karşılık bulmaz; zımnî kabul savunmasını kıran şey yazışmanın kendisidir.
İki Rejimin Aynı Dosyada Ayrıştırılması
Estetik dosyalarında her işlem aynı rejime tabi değildir; ayrım hem ispat yükünü hem süreleri değiştirir.
| İşlem | Rejim | Sonuç |
|---|---|---|
| Görünüme yönelik uygulama | Eser sözleşmesi | Sonuç borcu; ayıp hükümleri işler |
| Tedavi amaçlı müdahale | Vekâlet | Özen borcu; sonuç garanti edilmez |
| Aynı seansta iki işlem | Ayrı ayrı | Her işlem kendi rejimine tabidir |
| Aydınlatma | Her iki rejimde de aranır | İspat yükü sağlık tarafındadır |
| Komplikasyon | Eser rejiminde savunma daha dar | Sonuç taahhüdü varsa etkisi sınırlıdır |
| Bedel iadesi | Eser rejiminde mümkün | Bedelden indirim veya dönme |
| Tüketici | Şartları varsa tüketici yolu | Hakem heyeti veya tüketici mahkemesi |
Üçüncü satır, karma dosyalarda belirleyicidir: aynı ameliyatta hem fonksiyonel hem estetik amaçlı işlem yapılmışsa, her biri kendi rejimine göre değerlendirilir. Dava dilekçesinde bu ayrımın yapılması ve her iki hukuki sebebe birlikte dayanılması, sürelerin ve ispat yükünün doğru kurulmasını sağlar.
Onam için aydınlatılmış onam rehberimize bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Estetik ameliyatta hangi sözleşme kurulur?
Yerleşik içtihada göre güzelleştirme amaçlı estetik müdahaleler, Türk Borçlar Kanunu’nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi olarak nitelendirilir. Tedavi amaçlı klasik müdahalelerin tabi olduğu vekâlet rejiminden ayrılır.
Eser sözleşmesi olması ne değiştirir?
Hekim özeni değil, belirli bir sonucu taahhüt etmiş sayılır. İstenilen sonuca ulaşılamaması başlı başına ayıp olarak değerlendirilebilir ve ayıba karşı tekeffül hükümleri devreye girer.
Sonuçtan memnun değilim, dava açabilir miyim?
Kişisel beğeni tek başına dava sebebi değildir. Aranan şey, vaat edilen sonuç ile fiilî sonuç arasında objektif bir uyumsuzluktur: asimetri, şekil bozukluğu veya fonksiyon kaybı gibi ölçülebilir bulgular gerekir.
İspat yükü kimde?
Üçe bölünür. Eserin ayıplı olduğu, yani hedeflenen sonuca ulaşılamadığı iddiasının ispat yükü hastadadır. Aydınlatmanın usulüne uygun yapıldığı ve ayıbın hastanın davranışından doğduğu iddialarının ispat yükü ise hekimdedir.
Eser sözleşmesi kabul edilirse dava kesin kazanılır mı?
Kazanılmaz. Mahkemelerin eser nitelendirmesini benimsediği ve sonuç taahhüdünü tartıştığı hâlde davayı reddettiği ve bu kararların onandığı dosyalar vardır. Belirleyici olan somut delil durumudur.
Hekim hangi belgelerle savunma yapar?
Üç unsur öne çıkar: hastanın bizzat muayenesine dayanan ve iddia edilen bozukluğun bulunmadığını saptayan rapor; her girişim için ayrı ayrı düzenlenmiş ve yeterli görülen onam formları; hastanın kontrollere gelmemesi, başka merkezde ek girişim geçirmesi veya önerilen düzeltici cerrahiyi reddetmesi gibi davranışlarına ilişkin belgeler.
Hangi taleplerde bulunabilirim?
Eser ayıplıysa ücretsiz onarım, bedelden indirim veya sözleşmeden dönme haklarından biri kullanılabilir; ayrıca genel hükümlere göre tazminat istenebilir. Uygulamada en sık kurulan talep, bedel iadesi veya indirim ile birlikte tazminattır.
Başka hekimde düzelttirdim, giderini isteyebilir miyim?
Hasta çoğu zaman aynı hekime revizyon yaptırmak istemez. Bu hâlde başka merkezde yapılan düzeltici müdahalenin gideri de talep edilebilir; giderler belgelerle ortaya konmalıdır.
Estetikte aydınlatma neden daha ağır?
Estetik müdahale zorunlu değildir; hasta hayati bir gereklilikle değil tercihle bu işleme girer. Bu nedenle aydınlatma yükümlülüğü daha yoğun uygulanır ve her girişim için ayrı ayrı, o işleme özgü bilgilendirme aranır.
Hekim ‘komplikasyon’ diyebilir mi?
Diyebilir; estetik cerrahide de öngörülebilir ancak engellenemeyen riskler bulunur. Ancak sonuç taahhüdü içeren bir sözleşmede hekim, komplikasyon itirazını ileri sürerken daha ağır bir ispat yüküyle karşılaşır.
Bilirkişi raporu neden yetersiz sayılabilir?
Üç sebeple: uyuşmazlığı eser sözleşmesi çerçevesinde değerlendirmemesi, hastanın bizzat muayenesine dayanmaması ve dosyadaki çelişkiyi gidermemesi. Bu nedenle bilirkişiye sorulacak sorular yargılamanın başında şekillendirilmelidir.
Görevli mahkeme ve süre nedir?
Özel hastane, klinik veya muayenehanede yapılan müdahalelerde tüketici mahkemesi görevlidir ve arabuluculuk dava şartıdır. Süre bakımından eser sözleşmesine, ağır kusura, haksız fiile ve tüketici mevzuatına ilişkin rejimler paralel gündeme gelebileceğinden zamanaşımı her hukuki temel bakımından ayrı değerlendirilmelidir.
Estetik sonucunuz vaat edilenle uyuşmuyor mu? Görüşelim.
Yurt dışından gelen hastalarda yetki belgesi ve sigorta boyutu için: sağlık turizminde malpraktis.
İlgili Rehberler
- Malpraktis davası: kamu mu özel mi, hangi mahkeme, hangi süre?
- Aydınlatılmış onam: ispat yükü ve geçerlilik şartları
- Komplikasyon mu, malpraktis mi? Ayrım ve komplikasyon yönetimi
- Doğum malpraktisi: serebral palsi ve yenidoğan hasarları
- Malpraktis tazminat dava dilekçesi örneği
- Kişilik hakkına saldırı ve manevi tazminat (TMK m. 24-25)
- Uzman görüşü sunulması dilekçesi örneği (HMK m. 293)
- Bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi örneği (HMK m. 281)
- İkinci el ayıplı araç dava dilekçesi örneği (TBK m. 227)
- Tüm dilekçe örnekleri
Dayanak Mevzuat
- 6098 sayılı TBK m. 470 vd. — eser sözleşmesi
- 6098 sayılı TBK m. 471 — yüklenicinin borçları; sadakat ve özen
- 6098 sayılı TBK m. 474, 475 — ayıba karşı tekeffül ve iş sahibinin seçimlik hakları
- 6098 sayılı TBK m. 478 — eser sözleşmesinde zamanaşımı ve ağır kusur hâli
- 6098 sayılı TBK m. 502 vd. — vekâlet sözleşmesi (tedavi amaçlı müdahaleler)
- 6502 sayılı TKHK m. 73 — tüketici mahkemelerinin görevi
- 6325 sayılı Kanun — dava şartı arabuluculuk
- Hasta Hakları Yönetmeliği — bilgilendirme ve rıza
