Doktor hatası dosyalarında ilk soru tazminat miktarı değil, hangi mahkeme olduğudur. Cevap kuruma göre değişir: devlet hastanesinde idare mahkemesi, özel hastanede tüketici mahkemesi. İkinci soru ise davanın kaderini belirler: bu bir malpraktis mi, yoksa komplikasyon mu? Aşağıda bu iki ayrım, zamanaşımı rejimi ve hazır bir dava dilekçesi örneği yer alıyor.
Malpraktis mi, Komplikasyon mu?
Davaların çoğu bu çizgide kazanılır veya kaybedilir.
Malpraktis; teşhis, aydınlatma ve onam ile tedavi sürecinde ortaya çıkan tıbbi uygulama hatalarıdır. Türk Tabipleri Birliği ve Yargıtay kararlarına göre bilgisizlik, deneyimsizlik ya da ilgisizlik nedeniyle oluşan bir uygulama hatasıdır.
Komplikasyon ise tıbbi müdahale sırasında her türlü önlem alınmasına rağmen ortaya çıkabilecek öngörülebilir risklerdir. Ölçüt şudur: hastada oluşan zararlı sonuç öngörülemiyor ve önlenemiyorsa veya öngörülebilse bile — hastanın yeterince aydınlatılmış olması, onayının alınmış olması ve uygulamada kusur olmaması şartıyla — önlenemiyorsa, bu durumun komplikasyon olarak kabulü gerekir.
Komplikasyon savunması otomatik kalkan değildir. İki durumda çöker: riskin yönetilememesi veya hastanın bu riskler hakkında aydınlatılmış onam ile bilgilendirilmemesi — bu hâller doğrudan bir malpraktis davası konusuna dönüşebilir. Ayrıca komplikasyon sonrası süreçte uygulanan teşhis ve tedavinin de tıp kurallarına uygun olması gerekir; komplikasyon sonrası yönetim süreci hizmet kusurunun tespiti bakımından önem taşır.
Bunun yanında tıbbi standartlardan sapılmamış olması ve mesleki tecrübe kurallarına riayet edilmiş olması da aranır. Dilekçenizi bu üç eksende kurun: standart, onam, sonrası yönetim.
Hangi Mahkeme? Kuruma Göre Değişir
⚖️ Görevli mahkeme
- Devlet hastanesi → idare mahkemesi; idari dava (tam yargı) açılır
- Özel hastane ve klinikler → tüketici mahkemesi; hukuk davası açılır
- Bağımsız çalışan hekim → tüketici mahkemesi
- Vakıf üniversitesi hastanesi → idare mahkemesi
- Hekimin sigorta şirketi → asliye ticaret mahkemesi
Kamu tarafında sorumluluğun temeli farklıdır: devlet hastanelerinde kamu hizmeti verilmekte olup bu hizmetlerin eksik, yetersiz, hatalı veya geç ifa edilmesi sonucunda meydana gelen zararlar idare tarafından karşılanmak durumundadır; idarenin sorumluluğunun ana temelini hizmet kusuru oluşturur.
Kamu hastanesinde hekime doğrudan dava açılamaz. Hatalı tıbbi uygulama yapan kişilere karşı idare mahkemelerinde dava açılması mümkün değildir; dava idareye yöneltilir. Vakıf üniversiteleri de bu kapsamdadır: özel hukuk tüzel kişiliği şeklinde kurulsalar da Anayasa Mahkemesi kararlarında vakıf üniversitelerinin kamu tüzel kişiliği niteliğinde olduğu vurgulanmıştır.
Sözleşmenin Türü Neden Önemli?
Özel sağlık kuruluşlarında hasta ile hekim arasındaki ilişki vekâlet sözleşmesi veya eser sözleşmesi olarak nitelendirilir ve bu, zamanaşımını doğrudan etkiler.
Ayrım nettir: eser sözleşmesi, yalnızca hastanın dış görünüşünün, hastanın arzusuna ve estetik değerlerine uygun hâle getirilmesi için gerçekleştirilen estetik operasyonlara istinaden uygulama alanı bulabilmekte; bunun dışındaki tüm tıbbi uygulamalar vekâlet sözleşmesinin uygulama alanına tabidir.
Zamanaşımı: Üç Farklı Süre
⏱️ Süreler
- Eser sözleşmesi (estetik, protez) → 5 yıl
- Hekim ağır kusurluysa → 20 yıl
- Onam alınmadan yapılan müdahale → vekâletsiz iş görme kapsamında 10 yıl
Son kalem özellikle önemlidir: tıbbi müdahale hakkında hastaya önceden bilgi verilemeyen hâllerde hastadan gerekli izin veya onay alınmadan yapılan tıbbi müdahaledeki doktor hataları vekâletsiz iş görme kapsamında değerlendirilmekte ve buna göre süre hesaplanmaktadır.
Bir sınır da not edilmelidir: sözleşmeye aykırılık nedeniyle açılan malpraktis tazminat davalarında ceza davası zamanaşımı süreleri uygulanmaz.
Aydınlatılmış Onam: Dosyanın Kilit Belgesi
Bu belge çoğu dosyada tek başına sonucu belirler. Hastadan aydınlatılmış onam alınmaksızın tıbbi müdahalede bulunulması, müdahaleyi hukuka aykırı hâle getirmektedir.
Yükümlülük her iki tarafta da vardır: özel hastanelerde olduğu gibi devlet hastaneleri ile diğer kamu sağlık kurum ve kuruluşlarının da aydınlatılmış onam yükümlülüğü söz konusu olmaktadır.
Yargılamada da ilk bakılan yer burasıdır: olası bir tazminat veya tam yargı davasında, aydınlatılmış onamın mevcut olup olmadığı ve gerçekleştirilen uygulamaların tıbbi standartlara uygunluğu incelenir ve bu hususlara ilişkin olarak bilirkişi raporu alınır.
Matbu form onam değildir. Riskleri, alternatifleri ve olası sonuçları içermeyen, hastaya okutulmadan imzalatılan standart bir form aydınlatma yükümlülüğünü karşılamaz. Dilekçenizde hangi riskin anlatılmadığını somut olarak yazın; şablonun 3-b maddesi bu amaçladır. Hasta dosyasının tamamını celp yoluyla isteyin — onam formu dâhil belgeler davalıdadır.
Malpraktis Tazminat Dava Dilekçesi Örneği (2026)
Aşağıdaki metin özel sağlık kuruluşuna karşı açılacak dava için hazırlanmış genel bir şablondur. Devlet hastanesi söz konusuysa aynı içerik idare mahkemesine tam yargı davası olarak, idareye başvuru yapıldıktan sonra sunulmalıdır. Köşeli parantez içindeki alanları doldurun ve sebeplerden yalnızca dosyanıza uyanları bırakın.
[ … ] TÜKETİCİ MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE
(Devlet hastanesi söz konusuysa dilekçe, yetkili idare mahkemesine tam yargı davası olarak ve idareye başvuru yapıldıktan sonra verilir.)
DAVACI: [Ad Soyad] (T.C. [Kimlik No])
ADRES: [Açık adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad] — [Baro ve sicil no] (vekil yoksa çıkarın)
DAVALILAR:
1. [Hastane / sağlık kuruluşu unvanı] (MERSİS: [ … ]), [adres]
2. [Hekim adı soyadı], [adres]
(Hekimin mesleki sorumluluk sigortası varsa sigortacıya karşı dava asliye ticaret mahkemesinde açılır.)
KONU: Hatalı tıbbi uygulama nedeniyle fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla [ … ] TL maddi ve [ … ] TL manevi tazminatın tahsili istemidir.
DAVA DEĞERİ: [ … ] TL (belirsiz alacak)
AÇIKLAMALAR:
1. TEDAVİ SÜRECİ. Müvekkil, …/…/20… tarihinde [şikâyet] nedeniyle davalı kuruluşa başvurmuş; [tanı] konularak …/…/20… tarihinde [işlem/ameliyat] uygulanmıştır. (Ek-1: Hasta dosyası, epikriz ve tetkik sonuçları)
2. ORTAYA ÇIKAN ZARAR. İşlem sonrasında müvekkilde [ … ] gelişmiş; [ … ] tarihinde [ … ] hastanesinde [ … ] şeklinde ikinci bir müdahale gerekmiştir. Müvekkilde kalıcı olarak [ … ] oranında iş gücü kaybı meydana gelmiştir. (Ek-2: Sonraki tedaviye ilişkin kayıtlar ve raporlar)
3. OLAY KOMPLİKASYON DEĞİL, MALPRAKTİSTİR. Aşağıdaki başlıklardan dosyanıza uyanları bırakın ve her birini kayıtla destekleyin.
a) Tıbbi standartlardan sapılmıştır. Güncel tıbbi standartlar [ … ] gerektirirken davalılarca [ … ] uygulanmıştır.
b) Aydınlatılmış onam alınmamış veya yetersizdir. Müvekkile işlemin riskleri, alternatifleri ve olası sonuçları anlatılmamış; [imzalatılan matbu form riskleri içermemektedir / hiç onam alınmamıştır]. (Ek-3: Onam formu)
c) Teşhis gecikmiş veya yanlış konulmuştur. [Mevcut bulgulara rağmen gerekli tetkiklerin yapılmadığını açıklayın.]
d) Komplikasyon sonrası süreç yönetilememiştir. Gelişen tabloya rağmen gerekli müdahale [ … ] süre boyunca yapılmamıştır.
e) Takip ve bakım yükümlülüğü ihlal edilmiştir. [Ameliyat sonrası takip, enfeksiyon kontrolü, taburcu sürecine ilişkin eksiklikleri yazın.]
4. ZARAR KALEMLERİ. Müvekkil; tedavi ve yol giderleri, refakatçi gideri, çalışamadığı dönemdeki kazanç kaybı ve kalıcı iş gücü kaybından doğan zararlara uğramıştır. Ayrıca yaşadığı acı, elem ve yaşam kalitesindeki düşüş nedeniyle manevi tazminata hak kazanmıştır. (Ek-4: Gider belgeleri, gelir belgesi)
5. BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ TALEBİMİZ. Kusurun ve zararın belirlenmesi için ilgili uzmanlık dallarından oluşacak heyetten rapor alınmasını istiyoruz.
HUKUKİ SEBEPLER: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49, 50, 51, 53, 54, 56, 58, 66, 112, 114, 386 vd., 470 vd.; 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun; 1219 sayılı Kanun; Hasta Hakları Yönetmeliği; 6100 sayılı HMK ve sair mevzuat.
DELİLLER: Hasta dosyasının tamamı ve davalı kuruluştan celbi talep olunan tıbbi kayıtlar, epikriz, ameliyat ve anestezi notları, görüntüleme ve tetkik sonuçları, aydınlatılmış onam formu, sonraki tedaviye ilişkin kayıtlar, gider ve gelir belgeleri, bilirkişi incelemesi, tanık beyanları ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Davalı kuruluştan HASTA DOSYASININ CELBİNE,
2. Uzman heyetinden BİLİRKİŞİ RAPORU alınmasına,
3. Davanın KABULÜ ile fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla [ … ] TL MADDİ ve [ … ] TL MANEVİ TAZMİNATIN olay tarihinden itibaren işleyecek faiziyle davalılardan MÜTESELSİLEN TAHSİLİNE,
4. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara YÜKLETİLMESİNE
karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [Tarih]
Davacı [Vekili]
[Ad Soyad] — İmza
EKLER:
Ek-1: Hasta dosyası, epikriz ve tetkik sonuçları
Ek-2: Sonraki tedaviye ilişkin kayıtlar ve raporlar
Ek-3: Aydınlatılmış onam formu
Ek-4: Gider belgeleri ve gelir belgesi
Ek-5: Vekâletname (vekil varsa)
Dava Öncesi Yapılacaklar
- Hasta dosyasının tamamını isteyin — epikriz, ameliyat ve anestezi notları, görüntülemeler, hemşire gözlem formları
- Onam formunu edinin — imza tarihini ve içeriğinin risk kapsamını kontrol edin
- Sonraki tedaviyi belgeleyin — ikinci müdahale ve düzeltici işlemler zararın kanıtıdır
- Giderleri toplayın — tedavi, yol, refakatçi ve kazanç kaybı belgeleri
- Kurumu doğru belirleyin — devlet, vakıf üniversitesi, özel hastane veya bağımsız hekim ayrımı mahkemeyi değiştirir
Sık Yapılan Beş Hata
- Yanlış mahkemede dava açmak. Kurum türü görevli mahkemeyi doğrudan belirler.
- Kamu hastanesinde hekimi davalı göstermek. Dava idareye yöneltilir.
- Onam formunu hiç tartışmamak. Onam eksikliği tek başına hukuka aykırılık doğurabilir.
- Komplikasyon savunmasını kabullenmek. Risk yönetimi ve sonrası süreç ayrıca incelenir.
- Hasta dosyasını celp ettirmemek. Belgelerin tamamı davalı kuruluştadır.
İlgili Rehberler
Sıkça Sorulan Sorular
Malpraktis nedir?
Teşhis, aydınlatma ve onam ile tedavi sürecinde ortaya çıkan tıbbi uygulama hatalarıdır; doktor, sağlık çalışanı ve hastanelerin kasten veya ihmal ile hastayı zarara uğratmasını ifade eder. Türk Tabipleri Birliği ve Yargıtay kararlarına göre bilgisizlik, deneyimsizlik ya da ilgisizlik nedeniyle oluşan bir uygulama hatasıdır.
Komplikasyondan farkı nedir?
Komplikasyon, tıbbi müdahale sırasında her türlü önlem alınmasına rağmen ortaya çıkabilecek öngörülebilir risklerdir. Hastada oluşan zararlı sonuç öngörülemiyor ve önlenemiyorsa veya öngörülebilse bile hastanın yeterince aydınlatılmış olması, onayının alınmış olması ve uygulamada kusur bulunmaması şartıyla önlenemiyorsa, bu durumun komplikasyon olarak kabulü gerekir.
Komplikasyon her zaman sorumluluğu kaldırır mı?
Kaldırmaz. Riskin yönetilememesi veya hastanın bu riskler hakkında aydınlatılmış onam ile bilgilendirilmemesi durumu doğrudan bir malpraktis davası konusuna dönüşebilir. Ayrıca komplikasyon sonrası süreçte uygulanan teşhis ve tedavinin de tıp kurallarına uygun olması gerekir; komplikasyon sonrası yönetim süreci hizmet kusurunun tespiti bakımından önem taşır.
Devlet hastanesinde hata olduysa nereye başvurulur?
Devlet hastanesinde doktor hatası olduysa idare mahkemesinde idari dava açılmalıdır. Devlet hastanelerinde kamu hizmeti verilmekte olup bu hizmetlerin eksik, yetersiz, hatalı veya geç ifa edilmesi sonucunda meydana gelen zararlar idare tarafından karşılanmak durumundadır; idarenin sorumluluğunun ana temelini hizmet kusuru oluşturur.
Özel hastanede hata olduysa nereye başvurulur?
Özel hastanede meydana gelen hatalarda tüketici mahkemesinde hukuk davası açılmalıdır. Tıbbi malpraktis nedeniyle eser veya vekâlet sözleşmesine dayanılan hâllerde görevli mahkeme tüketici mahkemesi olarak düzenlenmiştir.
Doktora karşı doğrudan idare mahkemesinde dava açabilir miyim?
Hatalı tıbbi uygulama yapan kişilere karşı idare mahkemelerinde dava açılması mümkün değildir; kamu hizmeti kapsamındaki hatalarda dava idareye karşı yöneltilir.
Vakıf üniversitesi hastanesi hangi kapsamda?
Vakıf üniversitesi hastanesine malpraktis nedeniyle açılacak maddi ve manevi tazminat davası da idare mahkemelerinin görev alanına girmektedir. Vakıflar özel hukuk tüzel kişiliği şeklinde kurulsalar da Anayasa Mahkemesi kararlarında vakıf üniversitelerinin kamu tüzel kişiliği niteliğinde olduğu vurgulanmıştır.
Bağımsız çalışan hekime karşı dava nerede açılır?
Bağımsız çalışan doktorlar aleyhine açılacak maddi ve manevi tazminat davaları tüketici mahkemesinde görülür. Hastanın herhangi bir sağlık kuruluşunda çalışmayan hekime başvurması hâlinde ilişki, Yargıtay kararına göre vekâlet sözleşmesi veya tıbbi müdahalenin niteliğine göre eser sözleşmesi olarak değerlendirilir.
Hekimin sigortasına dava açılabilir mi?
Doktorun sigorta şirketine karşı dava açılabilir. Bu durumda sigorta şirketlerine karşı açılacak davalarda asliye ticaret mahkemesi görevlidir.
Estetik ameliyatlar farklı mı değerlendiriliyor?
Eser sözleşmesi, yalnızca hastanın dış görünüşünün hastanın arzusuna ve estetik değerlerine uygun hâle getirilmesi için gerçekleştirilen estetik operasyonlara istinaden uygulama alanı bulabilmekte; bunun dışındaki tüm tıbbi uygulamalar vekâlet sözleşmesinin uygulama alanına tabidir.
Zamanaşımı süresi nedir?
Estetik, protez gibi uygulamalarda eser sözleşmesine dayalı olarak özel hastanelere veya doktorlara tüketici mahkemelerinde açılacak tazminat davalarında zamanaşımı süresi beş yıldır. Ancak tıbbi müdahalede doktor ağır kusurlu ise zamanaşımı süresi yirmi yıldır.
Onam alınmadan yapılan müdahalede süre farklı mı?
Tıbbi müdahale hakkında hastaya önceden bilgi verilemeyen hâllerde hastadan gerekli izin veya onay alınmadan yapılan tıbbi müdahaledeki doktor hataları vekâletsiz iş görme kapsamında değerlendirilmekte olup, bu tür davalarda on yıllık zamanaşımı uygulanır.
Aydınlatılmış onam alınmazsa ne olur?
Hastadan aydınlatılmış onam alınmaksızın tıbbi müdahalede bulunulması, müdahaleyi hukuka aykırı hâle getirmektedir. Devlet hastaneleri ile diğer kamu sağlık kurum ve kuruluşlarının da aydınlatılmış onam yükümlülüğü söz konusudur.
Dosya nasıl incelenir?
Olası bir tazminat veya tam yargı davasında, aydınlatılmış onamın mevcut olup olmadığı ve gerçekleştirilen uygulamaların tıbbi standartlara uygunluğu incelenir ve bu hususlara ilişkin olarak bilirkişi raporu alınır.
⚖️ Mevzuat ve Resmî Kaynaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m.49 vd., 386 vd., 470 vd.)
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (tam yargı davası)
Görevli mahkeme, zamanaşımı ve sorumluluğun hukuki temeli; hatanın meydana geldiği kuruma ve müdahalenin niteliğine göre değişir. Dava açmadan önce dosyanın bir uzmanla değerlendirilmesi önerilir.
Bu sayfadaki örnek dilekçe yalnızca bilgilendirme amaçlı genel bir şablondur ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosya kendine özgüdür; süreler hak düşürücü olabilir. Dilekçenizi mutlaka avukatınızla birlikte hazırlayın. Bu içerik avukat-müvekkil ilişkisi doğurmaz.
Mevzuat Çerçevesi: Hangi Hüküm, Hangi Talep?
Tazminat talebinin dayanağı, olayın niteliğine göre değişir. Yanlış hukuki sebep seçimi zamanaşımı, ispat yükü ve talep edilebilecek kalemler bakımından farklı sonuçlar doğurur.
| Hüküm | Neyi düzenler | Zamanaşımı |
|---|---|---|
| TBK m. 49 | Haksız fiil — genel sorumluluk | 2 yıl / 10 yıl; suç oluşturuyorsa uzamış süre |
| TBK m. 49/2 | Ahlaka aykırı fiil | Zarar verme kastı aranır |
| TBK m. 51, 52 | Tazminatın belirlenmesi ve indirim | — |
| TBK m. 53, 54 | Ölüm ve bedensel zarar kalemleri | — |
| TBK m. 55 | Belirlenme esasları | 7589 s.K. ile faiz ve mahsup eklendi |
| TBK m. 56, 58 | Manevi tazminat; kişilik hakkı ihlali | — |
| TBK m. 66 | Adam çalıştıranın sorumluluğu | Kusursuz sorumluluk |
| TBK m. 67 | Hayvan bulunduranın sorumluluğu | Kusursuz sorumluluk; kurtuluş kanıtı |
| TBK m. 112 vd. | Sözleşmeye aykırılık | Kural olarak 10 yıl |
| TBK m. 125 | Borçlu temerrüdünde seçimlik haklar | Müspet / menfi zarar ayrımı |
| TMK m. 24, 25 | Kişilik haklarının korunması | — |
Hukuki sebep seçimi neden belirleyici?
Aynı olay hem sözleşmeye aykırılık hem haksız fiil oluşturabilir. Sözleşmeye dayanmak zamanaşımı bakımından çoğu zaman avantajlıdır; buna karşılık ispat yükü ve talep edilebilecek kalemler farklılaşır. Sözleşme ilişkilerinde ayrıca müspet ve menfi zarar ayrımı yapılır ve seçimlik hakkın kullanımı hangi zararın isteneceğini belirler.
Ayrıntı: Müspet ve menfi zarar ayrımı (TBK m. 125) · Haksız fiilde maddi ve manevi tazminatın esasları
Kusur Sorumluluğu ile Kusursuz Sorumluluk
| Sorumluluk türü | Kusur aranır mı? | Tartışma neyin üzerinden yürür |
|---|---|---|
| Haksız fiil (TBK m. 49) | Evet | Kusur, zarar, illiyet bağı |
| Adam çalıştıran (TBK m. 66) | Hayır | Kurtuluş kanıtı |
| Hayvan bulunduran (TBK m. 67) | Hayır | Gerekli özenin gösterildiği ispatı |
| Yapı maliki | Hayır | Yapıdaki bozukluk ve bakım eksikliği |
| Araç işleteni (KTK m. 85) | Hayır | Tehlike sorumluluğu; kurtuluş kanıtı |
Kusursuz sorumluluk hâllerinde zarar görenin ispat yükü belirgin biçimde hafifler; tartışma kusur üzerinden değil illiyet bağı ve kurtuluş kanıtı üzerinden yürür.
Görev, Yetki ve Süreler
| Davalı | Görevli mahkeme |
|---|---|
| Gerçek kişi veya adi ortaklık | Asliye Hukuk Mahkemesi |
| Sigorta şirketi | Asliye Ticaret Mahkemesi |
| İşveren (iş kazası) | İş Mahkemesi |
| Sağlık kuruluşu — özel | Asliye Hukuk veya Ticaret; kuruluşun niteliğine göre |
| Kamu hastanesi ve idare | İdare Mahkemesi — tam yargı davası |
| Eşler arası (boşanma kaynaklı) | Aile Mahkemesi |
Talebin birden fazla muhataba yöneltileceği hâllerde tek dilekçede birleştirme görevsizlik kararına yol açabilir. Muhataplar farklı mahkemelerin görev alanına giriyorsa davalar ayrı açılmalıdır.
📘 Malpraktis dilekçesi bakımından: Dilekçede hangi yargı koluna başvurulduğu ve hukuki sebebin ne olduğu açıkça gösterilmelidir. Kamu hastanesi söz konusuysa idari yargıda tam yargı davası açılır ve öncesinde idareye başvuru şartı gözetilir. Bilirkişi incelemesi talebi, hangi uzmanlık dallarından oluşacak bir kurul istendiği belirtilerek yazılmalıdır.
Hesap Yöntemi ve Faiz: 2026 Çerçevesi
Bedensel zarar ve ölüm tazminatlarında hesap, birbirini çarpan değişkenlerle yapılır. Gelecekteki zararın bugünkü değere indirgenmesinde uygulanan yöntem, uzun süreli dosyalarda sonucu belirgin biçimde etkiler.
| Aşama | Uygulanan yöntem |
|---|---|
| Bilinen (işlemiş) dönem | Gerçek veriler; iskonto uygulanmaz |
| Bilinmeyen (işleyecek) dönem | Yerleşik uygulamada progresif rant yöntemi |
| Aktif dönem | İspatlanan gerçek gelir |
| Pasif dönem | Net asgari ücret |
| Bakiye ömür | Güncel TRH-2010 yaşam tablosu |
Anayasa Mahkemesi’nin E. 2019/40, K. 2020/40 sayılı ve 17.07.2020 tarihli kararı ile genel şartlara atıf yapan hükümler iptal edildiğinden, hesap genel şartlar ekindeki cetvellere göre değil Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiile ilişkin hükümlerine göre yapılır.
7589 sayılı Kanun ile gelen faiz düzenlemesi
31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren düzenlemeyle iki değişiklik olmuştur. Oran bakımından yasal faiz, TCMB reeskont oranının yüzde sekseni olarak belirlenmiş ve hesap dönemsel hâle gelmiştir. Başlangıç bakımından ise bedensel zarar ve destekten yoksun kalma tazminatlarında faiz, bilinen dönem için olay tarihinden, bilinemeyen dönem için karar tarihinden işletilir. Ayrıca tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödeme, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminattan oransal olarak mahsup edilir.
Hâkimin Takdir Yetkisi ve Denetimi
Tazminatın belirlenmesinde hâkime takdir yetkisi tanınmıştır; ancak bu yetki denetimden muaf değildir.
- Gerekçe zorunluluğu. Takdirin hangi olgulara dayandığı kararda gösterilmelidir.
- Bilirkişi raporundan ayrılma. Hâkim raporla bağlı değildir; ancak denetime elverişli bir rapordan ayrılmak için gerekçe göstermesi gerekir.
- İndirim oranı. Müterafik kusur ve hakkaniyet indirimlerinde oranın gerekçelendirilmesi aranır; aşırı indirim bozma sebebidir.
- Talep sınırı. Talep edilmeyen kaleme ve faize hükmedilemez.
Pratik sonuç: rapora itiraz ederken “tutar düşük” demek zayıf kalır. Güçlü itiraz, raporun hangi olgudan hangi sonuca vardığını göstermediğini, yani denetime elverişli olmadığını ortaya koymaktır.
Talep Kurgusunda Altı Kontrol
- Hukuki sebebi belirleyin. Haksız fiil mi, sözleşmeye aykırılık mı? Zamanaşımı ve ispat yükü buna bağlıdır.
- Sorumluluk türünü tespit edin. Kusursuz sorumluluk hâli varsa kusur ispatına gerek kalmaz.
- Muhatapları ve görevli mahkemeyi ayrıştırın. Farklı mahkemelerin görev alanına giren talepler tek dilekçede birleştirilemez.
- Kalemleri tek tek sayın. Sayılmayan kalem hesaba girmez.
- Faizi dönem ayrımıyla ve dönemsel oranla talep edin. Talep edilmeyen faize hükmedilmez.
- Talep artırım hakkını saklı tutun. 31 Temmuz 2026’dan itibaren belirsiz alacak davası yoluna gidilemediğinden kısmi dava kurgusu kullanılır; HMK m. 109/4 uyarınca artırım bir defaya mahsustur.
Talebinizin hukuki dayanağını birlikte belirleyelim. İlk görüşme ücretsizdir.
İlgili Rehberler
- Trafik kazası tazminat süreci: kazadan ödemeye adım adım
- Maddi tazminat kalemleri (TBK m. 53-54)
- Faiz başlangıcı ve oransal mahsup: TBK m. 55
- Yasal faiz değişti: reeskont endekslemesi
- Tazminat davalarında zamanaşımı: hangi talep, hangi süre?
- Destekten yoksun kalmada gelirin ispatı
- Belirsiz alacak davası kaldırıldı mı? HMK m. 107
- Manevi tazminat: kim, ne kadar isteyebilir?
