Ortopedi dosyalarının ayırt edici yanı, bazı tabloların saatlerle ölçülmesidir. Kompartman sendromu bunların başında gelir: kapalı fasya bölmelerindeki basınç artışı dokuların kanlanmasını bozar ve geri dönüşümsüz doku hasarı yerleşmeden önce müdahale edilmezse kalıcı güç kaybından uzuv kaybına kadar giden sonuçlar doğurur. Buna karşılık erken dönemde bası kaldırılırsa değişiklikler geri dönüşümlüdür. Bu rehber ortopedideki dört acili, alçı takibindeki uyarı yükümlülüğünü ve kırık tanısındaki somut kuralları içerir.
Bu rehber, malpraktis rehberleri serisinin bir parçasıdır — 50 rehber tek sayfada.
⚠️ Faizde mevzuat güncellemesi — 31 Temmuz 2026:
Faiz oranı. 7589 sayılı Kanun’un 10. maddesiyle 3095 sayılı Kanun’un 1. maddesi yeniden yazılmıştır (RG 31.07.2026, S. 33326). Yasal faiz artık sabit bir rakam değil, TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde seksenidir. 30 Haziran’daki oran, önceki 31 Aralık oranından beş puan veya daha fazla farklıysa yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının yüzde sekseni uygulanır. Faiz artık dönemsel hesaplanır: 31.07.2026 öncesi dönemde eski rejim, sonrasında yeni formül geçerlidir; tek oranla yıllara yayılan hesap tabloları yanlış sonuç verir.
Faiz başlangıcı. Aynı Kanun’la Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesine eklenen fıkralar uyarınca, bedensel zarar ve ölüm nedeniyle açılan tazminat davalarında faiz, bilinen dönem bakımından olay tarihinden, bilinemeyen dönem bakımından karar tarihinden işletilir. Tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödeme, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilir. Geçiş bakımından belirleyici olan, haksız fiilin veya zarar doğuran olayın tarihidir. Ayrıntı: Yasal faiz değişti: reeskont endekslemesi
⚠️ Mevzuat güncellemesi — 31 Temmuz 2026: 7589 sayılı Kanun’un 19. maddesiyle Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun belirsiz alacak davasını düzenleyen 107. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır (RG 31.07.2026, S. 33326). Bu tarihten sonra yeni bir belirsiz alacak davası açılamaz. Yerine, aynı Kanun’un 20. maddesiyle HMK m. 109’a eklenen dördüncü fıkra ile güçlendirilmiş kısmi dava getirilmiştir: alacağın yalnız bir kısmının dava edildiği hâllerde talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir ve zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. 31.07.2026’dan önce açılmış belirsiz alacak davaları geçici m. 1 uyarınca eski hükme göre görülmeye devam eder. Ayrıntı: Belirsiz alacak davası kaldırıldı mı? HMK 107 ve yargı paketi
Kırık sonrası kalıcı bir sorun mu kaldı? Saatler önemli.
Ortopedide Dört Gerçek Acil
| Durum | Gereken |
|---|---|
| Açık kırık veya eklem | Damar yolundan antibiyotik ve acil cerrahi |
| Kompartman sendromu | Acil fasyotomi |
| Damar yaralanması | Acil damar cerrahisi girişimi |
| Çıkık | Gecikmeksizin yerine yerleştirme |
Bu dört tabloda tartışma “doğru mu yapıldı” değil, ne zaman yapıldı üzerinedir. Dosyanın omurgası zaman çizelgesidir.
Kompartman Sendromu: En Klasik Dosya
Kompartman sendromu; kasların, sinirlerin ve damarların bulunduğu kapalı fasya bölmeleri içinde basıncın artmasıyla doku kanlanmasının bozulduğu, hızlı ilerleyen ve acil müdahale gerektiren bir tablodur.
| Unsur | İçeriği |
|---|---|
| Sık nedenler | Kırıklar — özellikle bacak, önkol ve çocuklarda dirsek üstü; sıkı bandaj ve alçı; ameliyat sonrası dönem; damar yaralanmaları |
| Tanı | Zordur; yüksek şüphe düzeyi gerekir |
| İlk müdahale | Sargı ve dairesel alçının hızla gevşetilmesi ve açılması |
| Kesin tedavi | Acil fasyotomi |
| Gecikmenin sonucu | Kalıcı güç kaybı, his kaybı, kasılma bozukluğu, enfeksiyon, böbrek yetmezliği, uzuv kaybı |
⚖️ Bu tablonun hukuki değeri erken evrenin geri dönüşümlü olmasıdır
Tıbben kabul edilen husus şudur: bası çok erken dönemde ortadan kaldırılırsa basınç altındaki kas, damar ve sinirlerdeki değişiklikler geri dönüşümlüdür.
Bunun dosyadaki karşılığı doğrudandır: kalıcı hasar, tablonun kendisinden değil geçen süreden doğmuştur. Talep bu fark üzerine kurulur.
Bu nedenle bu dosyalarda çıkarılacak çizelge şudur: ilk şikâyet saati → kayda geçme saati → muayene saati → alçının açılma saati → fasyotomi saati. Aradaki her boşluk zararın bir bölümünü açıklar.
Alçı ve Uyarı Yükümlülüğü
Alçı uygulaması sonrası hasta hastanede tutulmuyorsa, kendisine dolaşım kontrolü yönünden bilgilendirme yapılması beklenir. Bu, hastanın hangi belirtilerde derhâl geri dönmesi gerektiğinin anlatılmasıdır.
⚠️ Eve gönderilen hastada belgelenmesi gerekenler
- Hastaya dolaşım kontrolü konusunda bilgi verildiğine dair kayıt,
- Hangi belirtilerde derhâl başvurması gerektiğinin anlatıldığı,
- Kontrol randevusu verildiği ve tarihi,
- Alçı sonrası dolaşım, duyu ve hareket muayenesinin yapıldığı ve bulguların kaydı,
- Şikâyetle geri dönüldüğünde alçının açılıp açılmadığı ve saati.
Son madde belirleyicidir: hasta “alçım çok sıkıyor, kolum uyuşuyor” diyerek başvurmuş ve alçı açılmamışsa, bu tek başına güçlü bir kusur iddiasıdır.
Kırık Tanısında Somut Bir Kural
Ortopedi pratiğinde yerleşik bir ilke vardır: kırıktan şüpheleniliyor ancak röntgen negatifse, hasta yine de kırık gibi tedavi edilir ve kaynama bulgusu görülüp görülmediğini anlamak için yaklaşık on gün içinde grafi tekrarlanır.
Bunun dosyadaki karşılığı çok nettir: ilk grafide kırık görülmemiş olması, tanının atlanmasını mazur göstermez. Sorulacaklar:
- Klinik bulgular kırıktan şüphelendirecek nitelikte miydi?
- Hasta kırık gibi tedavi edildi mi; tespit uygulandı mı?
- Kontrol grafisi için randevu verildi mi; verildiyse kaydı var mı?
- Hasta kontrole geldiğinde grafi tekrarlandı mı?
- İleri görüntüleme gerekiyor muydu?
Bu ilke özellikle ilk grafide görülmesi güç kırıklarda ve çocuk hastalarda önem taşır; pediatrik kırıklarda erken dönem radyografik takibin komplikasyonları büyük ölçüde önlediği belirtilmektedir.
Dolaşım, Duyu ve Motor Muayenesi
Ortopedik değerlendirmenin temel kuralı, her hastada dolaşım, duyu ve motor işlevlerin kontrol edilmesidir: kolda ve bacakta ilgili nabızların değerlendirilmesi ve ilgili sinirlerin muayenesi.
Bu muayenenin kayda geçirilmiş olması dosyanın en kolay denetlenen noktasıdır. Kayıtta nabız ve sinir muayenesine dair bir ibare yoksa, damar veya sinir yaralanmasının ilk anda değerlendirilmediği ileri sürülebilir.
Protez ve Artroplasti Dosyaları
Diz ve kalça protezi sonrası açılan dosyalarda öne çıkan başlıklar; sinir yaralanması, bacak uzunluğu eşitsizliği, enfeksiyon ve damar yaralanmasıdır.
| Başlık | Denetlenecek |
|---|---|
| Sinir yaralanması | Ameliyat öncesi ve sonrası nörolojik muayene kayıtları |
| Bacak uzunluğu farkı | Ameliyat öncesi planlama ve ölçüm; hastaya anlatılıp anlatılmadığı |
| Enfeksiyon | Profilaksi uygulaması, sterilizasyon ve yönetim |
| Damar yaralanması | Fark edilme ve damar cerrahisine yönlendirme saatleri |
| Endikasyon | Ameliyatın tıbben gerekli olup olmadığı |
Enfeksiyon boyutu için: hastane enfeksiyonu ve organizasyon kusuru tazminat rehberi. Aydınlatma tarafında ise bacak uzunluğu farkı gibi bilinen risklerin önceden anlatılmış olması aranır: aydınlatılmış onam: ispat yükü ve geçerlilik şartları.
Kaynamama ve Takip
Kırığın kaynamaması veya bozuk kaynaması hâlinde tek başına kusurdan söz edilemez; ancak takip ayrı bir başlıktır. Araştırılacaklar: kontrol grafileri hangi aralıklarla çekilmiş, kaynama gecikmesi ne zaman fark edilmiş, fark edildikten sonra hangi işlem yapılmış ve hastaya yük verme ile hareket konusunda hangi talimatlar verilmiş.
Dilekçe Örneği 1 — Ortopedik Sürece İlişkin Kayıtların Celbi
[ … ] MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE
(İdare Mahkemesi / Tüketici Mahkemesi)
DOSYA NO: 20…/…… E.
DAVACI VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]
KONU: Kayıtların celbi talebimizdir.
AÇIKLAMALAR:
1. Müvekkile …/…/20… tarihinde [kırık / ameliyat] nedeniyle müdahale edilmiş; sonrasında [gelişen tablo] meydana gelmiştir.
2. CELBİ İSTENEN KAYITLAR.
a) İlk başvuru
i. Acil servis veya poliklinik kabul kaydı ve saati,
ii. İlk muayene notu; dolaşım, duyu ve motor muayenesine ilişkin bulgular,
iii. İlk grafiler ve ham görüntüler; çekim saatleri,
iv. Uygulanan tespit, alçı veya atel kaydı ve saati.
b) Bilgilendirme ve kontrol
v. Hastaya dolaşım kontrolü konusunda bilgilendirme yapıldığına dair kayıt,
vi. Kontrol randevusu verilip verilmediği ve tarihi,
vii. Kontrol grafileri ve tarihleri,
viii. (İlk grafi negatifse) Hastanın kırık gibi tedavi edilip edilmediği ve grafinin tekrarlanıp tekrarlanmadığı.
c) Kötüleşme süreci
ix. Müvekkilin şikâyetle yaptığı tüm başvurular ve saatleri,
x. Her başvurudaki muayene bulguları,
xi. Alçının açılıp açılmadığı ve saati,
xii. Kompartman basıncı ölçümü yapılıp yapılmadığı,
xiii. Fasyotomi kararı ve uygulama saatleri,
xiv. Konsültasyon istem ve cevapları ile saatleri.
d) Ameliyat
xv. Ameliyat notu ve ekip listesi,
xvi. Kullanılan implant ve protezin marka, model, boy ve seri bilgisi,
xvii. Ameliyat öncesi planlama ve ölçüm kayıtları,
xviii. Onam belgeleri — arka yüzleri dâhil,
xix. Enfeksiyon profilaksisi uygulaması,
xx. Pıhtı önleyici tedavi uygulanıp uygulanmadığı.
3. Kayıtların saat bilgileri okunabilir şekilde ve grafilerin ham hâliyle gönderilmesini; sistem log kayıtlarının ayrıca sorulmasını talep ederiz.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda sayılan kayıtların CELBİNE karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz. …/…/20…
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
(imza)
Dilekçe Örneği 2 — Kompartman Sendromunda Kusur Beyanı
[ … ] MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE
DOSYA NO: 20…/…… E.
DAVACI VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]
KONU: Kusur iddialarımız ve bilirkişiye sorulmasını talep ettiğimiz hususlardır.
AÇIKLAMALAR:
1. ZAMAN ÇİZELGESİ.
— [Saat] Başvuru; [kırık] tanısı, alçı uygulandı
— [Saat] Taburcu edildi
— [Saat] Şiddetli ağrı ve uyuşma şikâyetiyle geri dönüldü
— [Saat] Muayene edildi — alçı açılmadı
— [Saat] – [Saat] arası: TAKİP KAYDI BULUNMAMAKTADIR
— [Saat] Alçı açıldı
— [Saat] Fasyotomi yapıldı — ilk şikâyetten [ … ] saat sonra
— Sonuç: [kalıcı hasar]
2. KUSUR İDDİALARIMIZ.
a) Uyarı yapılmamıştır. Müvekkil alçı sonrası taburcu edilirken dolaşım kontrolü yönünden bilgilendirilmemiş; hangi belirtilerde derhâl başvurması gerektiği anlatılmamıştır. Bu hususta kayıt bulunmamaktadır.
b) Alçı gevşetilmemiştir. Müvekkil [şikâyet] ile başvurmasına rağmen sargı ve dairesel alçı hızla gevşetilip açılmamıştır. Oysa bu tabloda ilk yapılması gereken işlem budur.
c) Tanı gecikmiştir. Kompartman sendromu tanısı zor olmakla birlikte yüksek şüphe düzeyi gerektirir; müvekkilin şikâyetleri ve kırığın niteliği bu şüpheyi doğuracak nitelikteydi.
d) Basınç ölçümü yapılmamıştır. Klinik tablonun belirsiz kaldığı hâllerde kompartman basıncı ölçümü tanıya yardımcıdır; yapılmamıştır.
e) Fasyotomi gecikmiştir. Kesin tedavi acil fasyotomi olup, işlemin geri dönüşümsüz doku hasarı yerleşmeden önce yapılması gerekirdi.
3. ZARARIN NİTELİĞİ. Bası erken dönemde kaldırılsaydı kas, damar ve sinirlerdeki değişiklikler geri dönüşümlü olacaktı. Müvekkildeki kalıcı hasar, tablonun kendisinden değil geçen süreden doğmuştur.
4. BİLİRKİŞİDEN SORULMASINI TALEP ETTİĞİMİZ HUSUSLAR.
i. Müvekkilin kırığı, kompartman sendromu bakımından riskli bir kırık mıdır?
ii. Alçı sonrası hastaya hangi uyarıların yapılması gerekirdi; yapılmış mıdır?
iii. Müvekkilin başvuru şikâyetleri kompartman sendromundan şüphelendirir nitelikte midir?
iv. Bu şikâyet üzerine ilk yapılması gereken işlem neydi; yapılmış mıdır?
v. Basınç ölçümü gerekli miydi?
vi. Fasyotomi hangi saatte yapılmalıydı; fiilen ne zaman yapılmıştır?
vii. Zamanında müdahale hâlinde tablo geri dönüşümlü olur muydu?
viii. Mevcut kalıcı hasarın ne kadarı gecikmeden kaynaklanmaktadır?
ix. Kusur kimlerde ve hangi oranlardadır?
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıdaki hususların sevk yazısına AYNEN DERCİNE ve raporda AYRI AYRI CEVAPLANMASINA karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz. …/…/20…
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
(imza)
Dilekçe Örneği 3 — Gözden Kaçan Kırık
[ … ] MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE
DOSYA NO: 20…/…… E.
DAVACI VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]
KONU: Kusur iddialarımızdır.
AÇIKLAMALAR:
1. OLAY. Müvekkil …/…/20… tarihinde [travma] sonrası başvurmuş; çekilen grafide kırık görülmediği belirtilerek [ … ] önerisiyle gönderilmiştir. Şikâyetlerinin sürmesi üzerine …/…/20… tarihinde yapılan incelemede [kırık] saptanmıştır. (Ek-1: ilk grafi ve rapor, Ek-2: sonraki görüntüleme)
2. KUSUR İDDİALARIMIZ.
a) Kırık gibi tedavi edilmemiştir. Ortopedi pratiğinde yerleşik ilke; kırıktan şüpheleniliyor ancak grafi negatifse hastanın yine de kırık gibi tedavi edilmesi ve kaynama bulgusunu görmek için yaklaşık on gün içinde grafinin tekrarlanmasıdır. Müvekkile tespit uygulanmamış ve kontrol grafisi öngörülmemiştir.
b) Kontrol randevusu verilmemiştir. Dosyada kontrol için randevu verildiğine dair kayıt bulunmamaktadır.
c) İleri görüntüleme istenmemiştir. Klinik bulgular ileri görüntüleme gerektirdiği hâlde istenmemiştir.
d) Muayene eksiktir. İlk muayenede dolaşım, duyu ve motor değerlendirmesine ilişkin kayıt bulunmamaktadır.
3. SONUÇ. Gecikme nedeniyle müvekkilde [kaynamama / bozuk kaynama / ek cerrahi ihtiyacı / kalıcı kısıtlılık] gelişmiştir.
4. BİLİRKİŞİDEN SORULMASINI TALEP ETTİĞİMİZ HUSUSLAR.
i. İlk başvurudaki klinik bulgular kırıktan şüphelendirir nitelikte miydi?
ii. İlk grafide kırık görülebilir miydi; gözden mi kaçmıştır?
iii. Grafi negatif olsa dahi tespit uygulanması ve kontrol grafisi öngörülmesi gerekir miydi?
iv. İleri görüntüleme endikasyonu var mıydı?
v. Zamanında tanı hâlinde uygulanacak tedavi ne olurdu; sonuç farklı olur muydu?
vi. Mevcut kalıcı sonucun ne kadarı gecikmeye bağlıdır?
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıdaki hususların sevk yazısına AYNEN DERCİNE ve raporda AYRI AYRI CEVAPLANMASINA karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz. …/…/20…
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
(imza)
Kontrol Listesi
- İlk şikâyetten müdahaleye kadar saat çizelgesi çıkarıldı mı?
- İlk muayenede dolaşım, duyu ve motor kaydı var mı?
- Alçı sonrası uyarı ve bilgilendirme kaydı var mı?
- Şikâyetle dönüldüğünde alçı açıldı mı; saati kayıtlı mı?
- Fasyotomi saati ile ilk şikâyet arasındaki süre hesaplandı mı?
- İlk grafi negatifse kontrol grafisi öngörülmüş mü?
- Grafiler ham hâliyle istendi mi?
- Protez dosyasında implant marka ve boy bilgisi alındı mı?
- Ameliyat öncesi ve sonrası nörolojik muayene karşılaştırıldı mı?
- Bilinen riskler onamda yer alıyor mu?
Sık Yapılan Altı Hata
- Röntgen negatif diye tanıyı kapatmak. Şüphe varsa hasta kırık gibi tedavi edilir ve grafi tekrarlanır.
- Uyarı kaydını sormamak. Eve gönderilen hastaya dolaşım kontrolü anlatılmalıdır.
- Alçının açılma saatini atlamak. Bu tabloda ilk yapılması gereken işlem alçının gevşetilmesidir.
- Fasyotomi saatini hesaplamamak. Zarar tablonun kendisinden değil geçen süreden doğar.
- Muayene kaydını incelememek. Nabız ve sinir muayenesi kaydı yoksa değerlendirme yapılmamış demektir.
- Onamı gözden kaçırmak. Bacak uzunluğu farkı gibi bilinen risklerin anlatılmış olması aranır.
Ortopedi Dosyalarında Özen Ölçütünün Uygulanması
Ortopedik dosyalarda kusur tartışması, çoğu zaman uygulanan tekniğin doğruluğundan çok takip ve uyarı yükümlülüğü üzerinde yürür. Her iki başlık da aynı hukuki ölçüte tabidir.
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Özen ölçütü | Benzer alanda iş ve hizmetleri üstlenen basiretli bir vekilin göstermesi gereken davranış esas alınır | TBK m.506/3 |
| Sadakat ve özen | Vekil, işi vekâlet verenin haklı menfaatlerini gözeterek yürütür | TBK m.506/2 |
| Borca aykırılık | Borcun gereği gibi ifa edilmemesinden doğan zarar giderilir | TBK m.112 |
| Bedensel zarar | Tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından doğan kayıplar, ekonomik geleceğin sarsılması | TBK m.54 |
| Belirleme | Hâkim tazminatın kapsamını durumun gereğini ve kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler | TBK m.51 |
| İndirim | Zarar görenin katkısı hâlinde tazminat indirilebilir | TBK m.52 |
| Müteselsil sorumluluk | Hekim ve kuruluş birlikte sorumlu olabilir | TBK m.61 |
| Bilirkişi | Çözümü teknik bilgi gerektiren hususlarda bilirkişi görüşü alınır; hukuki nitelendirme bilirkişiye bırakılamaz | HMK m.266, 279/4 |
Dördüncü satır, ortopedik dosyaların tazminat yapısını belirler: kalıcı hareket kısıtlılığı doğuran olaylarda ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıp ayrı bir kalemdir ve iş gücü kaybından bağımsız olarak talep edilir. Bu kalemin dilekçede ayrıca istenmemesi, hesabın eksik kalmasına yol açar.
Uyarı yükümlülüğü, teknik uygulamadan bağımsız bir kusur başlığıdır. Alçı veya sabitleme sonrası hastaya hangi belirtilerde derhâl başvurması gerektiğinin yazılı olarak bildirilmesi beklenir. Bu uyarı yapılmamışsa, teknik uygulama kusursuz olsa dahi gecikmeden doğan zarar bakımından sorumluluk gündeme gelir. Taburcu formundaki matbu ifadeler değil, somut belirtilerin sayıldığı yazılı uyarı aranır.
Bilirkişiye Sorulacak Soruların Kurulması
Ortopedik dosyalarda raporun işe yaraması, sorulan sorunun somutluğuna bağlıdır.
| Soru başlığı | İçerik |
|---|---|
| Tıbbi standart | Aynı klinik tabloda hangi muayene ve tetkikin hangi aralıkla yapılması gerekirdi? |
| Sapma | Dosyadaki uygulama bu standarttan hangi noktada ayrılmıştır? |
| Zaman | Belirtinin ilk kaydedildiği saat ile müdahale saati arasındaki süre tıbben kabul edilebilir mi? |
| Nedensellik | Sapma olmasaydı sonuç nasıl değişirdi? |
| Maluliyet ayrımı | Mevcut yaralanmadan kaynaklanan pay ile sapmadan kaynaklanan ek pay ayrı ayrı nedir? |
| Uyarı | Taburculuk sonrası uyarı ve kontrol önerisi kayıtlarda var mı? |
| Bakım ihtiyacı | Bakıcı gereksiniminin süresi ve günlük saati nedir? |
Beşinci satır, hesabın omurgasını oluşturur: mevcut kırık veya yaralanmanın kendi başına doğuracağı maluliyet ile hatalı takipten doğan ek maluliyet ayrıştırılmadan yapılan hesap denetime elverişli değildir. Bu ayrım raporda yoksa iki hafta içinde itiraz edilmelidir (HMK m.281).
Komplikasyon ayrımı için komplikasyon mu malpraktis mi rehberimize bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Ortopedide hangi durumlar acil sayılır?
Açık kırık veya eklem, kompartman sendromu, damar yaralanması ve çıkık gerçek acil kabul edilir. Bu tablolarda tartışma doğru yapılıp yapılmadığından çok ne zaman yapıldığı üzerine yürür.
Kompartman sendromu nedir?
Kasların, sinirlerin ve damarların bulunduğu kapalı fasya bölmeleri içinde basıncın artmasıyla doku kanlanmasının bozulduğu, hızlı ilerleyen ve acil müdahale gerektiren bir tablodur. Kırıklar, sıkı bandaj ve alçı, ameliyat sonrası dönem ile damar yaralanmaları başlıca nedenlerdir.
Neden bu kadar kritik?
Bası çok erken dönemde ortadan kaldırılırsa kas, damar ve sinirlerdeki değişiklikler geri dönüşümlüdür. Gecikme hâlinde ise kalıcı güç kaybı, his kaybı, kasılma bozukluğu, enfeksiyon ve uzuv kaybına kadar giden sonuçlar doğar.
Şikâyetle başvurduğumda ilk ne yapılmalıydı?
Sargı ve dairesel alçının hızla gevşetilip açılması gerekir; kesin tedavi ise acil fasyotomidir. Alçının açılmamış olması tek başına güçlü bir kusur iddiasıdır.
Alçı takılıp eve gönderildim, uyarı yapılması gerekir miydi?
Hastanede tutulmayan hastaların dolaşım kontrolü yönünden bilgilendirilmesi beklenir. Hangi belirtilerde derhâl başvurulması gerektiğinin anlatıldığı ve kontrol randevusu verildiği kayıtlarda görünmelidir.
Röntgende kırık görülmediyse tanı atlanabilir mi?
Atlanamaz. Ortopedi pratiğinde yerleşik ilke, kırıktan şüpheleniliyor ancak grafi negatifse hastanın yine de kırık gibi tedavi edilmesi ve kaynama bulgusunu görmek için yaklaşık on gün içinde grafinin tekrarlanmasıdır.
Kontrol grafisi verilmediyse ne olur?
İlk grafide kırık görülmemiş olması tanının atlanmasını mazur göstermez. Klinik bulguların kırıktan şüphelendirip şüphelendirmediği, tespit uygulanıp uygulanmadığı ve kontrol randevusu verilip verilmediği ayrı ayrı denetlenir.
İlk muayenede neler kaydedilmeliydi?
Ortopedik değerlendirmenin temel kuralı her hastada dolaşım, duyu ve motor işlevlerin kontrol edilmesidir. Kayıtta nabız ve sinir muayenesine dair bir ibare yoksa damar veya sinir yaralanmasının ilk anda değerlendirilmediği ileri sürülebilir.
Protez ameliyatlarında hangi başlıklar öne çıkar?
Sinir yaralanması, bacak uzunluğu eşitsizliği, enfeksiyon ve damar yaralanması öne çıkar. Ameliyat öncesi ve sonrası nörolojik muayene kayıtları, planlama ile ölçüm belgeleri, profilaksi uygulaması ve onam içeriği denetlenir.
Bacak uzunluğu farkı kusur mudur?
Tek başına kusur oluşturmayabilir; ancak bu bilinen bir risk olduğundan hastaya önceden anlatılmış ve onam belgesinde yer almış olması aranır. Ayrıca ameliyat öncesi planlama ve ölçümün yapılıp yapılmadığı incelenir.
Kırığım kaynamadı, dava açabilir miyim?
Kaynamama tek başına kusur anlamına gelmez; ancak takip ayrı bir başlıktır. Kontrol grafilerinin hangi aralıklarla çekildiği, kaynama gecikmesinin ne zaman fark edildiği, sonrasında hangi işlemin yapıldığı ve hastaya verilen talimatlar araştırılır.
Hangi kayıtları istemeliyim?
İlk başvuru saati ve muayene notunu, ilk grafileri ham hâliyle, uygulanan tespit kaydını ve saatini, bilgilendirme ile kontrol randevusu kayıtlarını, şikâyetle yapılan tüm başvuruları ve saatlerini, alçının açılma saatini, varsa basınç ölçümünü, fasyotomi saatlerini, ameliyat notunu ve implant bilgilerini isteyin.
Kırık sonrası kalıcı bir sorun mu kaldı? Saatler önemli.
Bel ve boyun cerrahisinde seviye ile endikasyon denetimi için: omurga ve bel fıtığı cerrahisinde malpraktis.
İlgili Rehberler
- Komplikasyon mu, malpraktis mi? Ayrım ve komplikasyon yönetimi
- Acil serviste malpraktis: triyaj, stabilizasyon ve sevk
- Hasta dosyası nasıl alınır? Delil toplama rehberi
- Aydınlatılmış onam: ispat yükü ve geçerlilik şartları
- Hastane enfeksiyonu ve organizasyon kusuru tazminat rehberi
- Kanserde tanı gecikmesi ve sonuç takip zinciri
- Malpraktis davası: kamu mu özel mi, hangi mahkeme, hangi süre?
- Malpraktiste Adli Tıp raporu ve itiraz rehberi
- Maluliyet oranı hesaplama
- Tüm dilekçe örnekleri
Dayanak Mevzuat
- 6098 sayılı TBK m. 49 — haksız fiil ve uygun illiyet bağı
- 6098 sayılı TBK m. 502 vd. — vekâlet sözleşmesi ve özen borcu
- 6098 sayılı TBK m. 54, 56 — bedensel zararda tazminat kalemleri ve manevi tazminat
- 6098 sayılı TBK m. 66 — adam çalıştıranın sorumluluğu
- Hasta Hakları Yönetmeliği — bilgilendirme, rıza ve kayıtlara erişim
- Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi — teşhis ve özen yükümlülüğü
- 2577 sayılı İYUK m. 13 — kamu tarafında tam yargı davası ve süreler
- 3359 sayılı Kanun Ek m. 18 — sağlık meslek mensuplarında soruşturma izni
