Acil servis dosyaları, malpraktisin en kural-yoğun alanıdır. Burada tartışma çoğu zaman ince tıbbi ayrımlarda değil; açıkça yazılmış ve denetlenebilir kurallarda düğümlenir. Üç tanesi belirleyicidir: özel ve kamuya ait bütün hastanelerin acil birimleri, bütün acil başvuruları ayrım yapmaksızın kabul eder; hastaya sosyal güvencesi sorulmaksızın stabilizasyonu sağlanıncaya kadar bütün tıbbi hizmetler sunulur; ve acil serviste gözlem süresi sekiz saati geçemez. Bu rehber üç kuralı ve üç hazır dilekçe örneğini içerir.
Bu rehber, malpraktis rehberleri serisinin bir parçasıdır — 50 rehber tek sayfada.
⚠️ Faizde mevzuat güncellemesi — 31 Temmuz 2026:
Faiz oranı. 7589 sayılı Kanun’un 10. maddesiyle 3095 sayılı Kanun’un 1. maddesi yeniden yazılmıştır (RG 31.07.2026, S. 33326). Yasal faiz artık sabit bir rakam değil, TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde seksenidir. 30 Haziran’daki oran, önceki 31 Aralık oranından beş puan veya daha fazla farklıysa yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının yüzde sekseni uygulanır. Faiz artık dönemsel hesaplanır: 31.07.2026 öncesi dönemde eski rejim, sonrasında yeni formül geçerlidir; tek oranla yıllara yayılan hesap tabloları yanlış sonuç verir.
Faiz başlangıcı. Aynı Kanun’la Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesine eklenen fıkralar uyarınca, bedensel zarar ve ölüm nedeniyle açılan tazminat davalarında faiz, bilinen dönem bakımından olay tarihinden, bilinemeyen dönem bakımından karar tarihinden işletilir. Tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödeme, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilir. Geçiş bakımından belirleyici olan, haksız fiilin veya zarar doğuran olayın tarihidir. Ayrıntı: Yasal faiz değişti: reeskont endekslemesi
⚠️ Mevzuat güncellemesi — 31 Temmuz 2026: 7589 sayılı Kanun’un 19. maddesiyle Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun belirsiz alacak davasını düzenleyen 107. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır (RG 31.07.2026, S. 33326). Bu tarihten sonra yeni bir belirsiz alacak davası açılamaz. Yerine, aynı Kanun’un 20. maddesiyle HMK m. 109’a eklenen dördüncü fıkra ile güçlendirilmiş kısmi dava getirilmiştir: alacağın yalnız bir kısmının dava edildiği hâllerde talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir ve zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. 31.07.2026’dan önce açılmış belirsiz alacak davaları geçici m. 1 uyarınca eski hükme göre görülmeye devam eder. Ayrıntı: Belirsiz alacak davası kaldırıldı mı? HMK 107 ve yargı paketi
Acil servisten geri mi çevrildiniz? Kurallar çok net.
Birinci Kural: Acil Başvuru Reddedilemez
📌 Ayrım yapılmaksızın kabul
Mevzuat açıktır: özel ve kamuya ait bütün hastanelerin acil birimleri, bütün acil başvuruları ayrım yapmaksızın kabul ederler. Başvuran her hasta için acil tıbbi değerlendirme, müdahale ve gerektiğinde stabilizasyon sağlanır.
Dahası: acil sağlık hizmeti, hizmete ihtiyaç duyulan andan itibaren kesin tedavi sürecine kadar hiçbir kesinti olmadan verilir.
Bu nedenle “kadromuz müsait değil”, “kapasitemiz dolu” veya “burada bakılmaz” gibi gerekçelerle yapılan geri çevirmeler, mevzuata doğrudan aykırıdır ve dosyada ilk sırada yazılması gereken kusur başlığıdır.
İkinci Kural: Güvence Sorulmadan Stabilizasyon
Yargı kararlarında bu husus şöyle ortaya konmuştur: acil servis görevlilerinin, acil bir tıbbi vaka nedeniyle acil servise gelmiş bir hastaya sosyal güvencesinin olup olmadığını ve diğer özelliklerini dikkate almadan, stabilizasyonu sağlanıncaya kadar bütün tıbbi hizmetleri sunmaları zorunludur.
Stabilizasyon; hastanın acil servise gelmesine sebep olan rahatsızlığının belli ölçüde giderilerek vücut dengesinin yeniden sağlanmasını, rahatsızlığın ilerlemesinin durdurulmasını, vücut fonksiyonlarının sabitleştirilmesini, daha ileri müdahale gereken hâllerde o müdahale yapılıncaya kadar hastanın dengede tutulmasını ve yeni komplikasyonların önlenmesini ifade eder.
⚠️ Stabilizasyon sağlanmadan sevk veya taburcu
Bu, acil servis dosyalarının en güçlü kusur başlığıdır: hastanın stabilizasyonu sağlanmadan sevk edilmesi veya taburcu edilmesi hâlinde doğacak olumsuz sonuçlar tazminat sorumluluğunu gerektirir.
Dosyada aranacak olan şudur: taburculuk veya sevk anında vital bulgular neydi ve kayıtlara geçmiş miydi? Hasta hâlen ağrılıysa, tansiyonu düşükse, nabzı yüksekse ya da bilinç durumu değişmişse, stabilizasyon sağlanmış sayılmaz.
Bu nedenle taburculuk anındaki son vital bulgu kaydı mutlaka istenmelidir.
Üçüncü Kural: Sekiz Saatlik Gözlem Sınırı
İlgili tebliğde çok somut bir sınır vardır: acil serviste gözlem altında tutulan hastaların gözlem süresi sekiz saati geçemez. Bu süreyi aşan hastalar ilgili branşa ya da yoğun bakıma sevk edilmelidir.
Bunun dosyadaki karşılığı doğrudandır: acil servise giriş saati ile hastanın orada tutulduğu süre karşılaştırılır. Sekiz saati aşan bir gözlemde hasta ilgili birime devredilmemişse, kural ihlali kayıtlardan okunur.
| Denetlenecek | Kayıttaki karşılığı |
|---|---|
| Acil servise giriş saati | Kabul kaydı |
| Triyaj kategorisi ve saati | Triyaj formu |
| İlk hekim değerlendirmesi | Muayene notu ve saati |
| Gözlem süresi | Gözlem başlangıç ve bitiş saatleri |
| Sekiz saat aşıldı mı | Devir veya sevk kaydı |
| Taburculuk veya sevk saati | Taburculuk formu |
Sevk Usulü: Yazılı ve Koordineli
Mevzuat sevki de usule bağlamıştır: ilk tıbbi müdahale yapıldıktan sonra ileri tıbbi bakım ve tedavi konusunda yetersizlik söz konusuysa, sevki uygun görülen hastane ile koordinasyon sağlanarak verilen tıbbi bakımın tamamı ilgili birim sorumlusunca yazılı olarak belgelendirilir ve bu belge nakil yapılacak kuruma hasta ile birlikte gönderilir.
💡 Sevkte üç ayrı yükümlülük vardır
- Önce ilk müdahale — sevk, müdahale yerine geçmez.
- Koordinasyon — sevk edilen hastaneyle önceden iletişim kurulmuş olmalıdır; “git bir de oraya bak” biçimindeki yönlendirme usule aykırıdır.
- Yazılı belge — verilen bakımın tamamı belgelenip hastayla birlikte gönderilmelidir.
Dosyada bu üçü ayrı ayrı sorulmalıdır: sevk öncesi ne yapıldı, hangi hastaneyle görüşüldü ve sevk belgesi düzenlendi mi?
Triyaj Kusuru
Triyaj, acil servise başvuran hastanın aciliyet düzeyine göre önceliklendirilmesidir. Yanlış kategoriye alınan hasta, gerçekte ihtiyaç duyduğu hızda değerlendirilmez ve tanı gecikir.
Triyaj dosyalarında araştırılacaklar:
- Triyaj hangi saatte ve kim tarafından yapıldı?
- Hangi kategori verildi; dayanağı olan vital bulgular kayıtlı mı?
- Başvuru şikâyeti ve bulgular bu kategoriyle uyumlu mu?
- Kategori sonradan güncellendi mi; bekleme sırasında yeniden değerlendirme yapıldı mı?
- Verilen kategoriye göre öngörülen sürede hekim değerlendirmesi yapıldı mı?
Bekleme sırasında durumu kötüleşen hastanın yeniden değerlendirilmemesi, ayrı bir kusur başlığıdır.
Konsültasyon Kusuru
Konsültasyon, sorumlu hekimin teşhis, tedavi ve takip için gerekli gördüğünde diğer uzmanlık alanlarıyla görüş alışverişi veya iş birliği yapmasıdır. Yargı uygulamasında iki ayrı kusur tanımlanmıştır:
- Zorunlu olduğu hâlde konsültasyon istenmemesi,
- Konsültasyon sonucunda verilen bilginin gereği yerine getirilmeden uygulama yapılması.
İkincisi özellikle önemlidir: konsültan hekim bir öneride bulunmuş ancak bu öneri uygulanmamışsa, kusur konsültasyonun istenmiş olmasına rağmen doğar.
Taburculuk Kusuru: Yol Gösterici Bir Örnek
⚖️ Geçici raporla eve gönderilen hasta aynı gün öldü
Yüksek Sağlık Şûrası’nın değerlendirdiği bir olayda; trafik kazası geçiren hasta acil servis hekimince muayene edilmiş, hayati tehlikesinin bulunmadığını belirtir geçici rapor verilerek evine gönderilmiş ve hasta aynı gün evinde ölmüştür.
Otopside ölümün, künt travmaya bağlı çok sayıda kaburga kırığı ile iç organ yaralanmasından gelişen iç kanama sonucu meydana geldiği anlaşılmıştır. Dosyada hastaya ait film bulunmadığı da tespit edilmiştir.
Sonuç: hekim, hastayı dikkatli muayene etmediği ve göğüs travmasını iyi değerlendirmediği için kusurlu bulunmuştur.
Bu olay, taburculuk dosyalarının iki temel sorusunu gösterir: gerekli görüntüleme yapıldı mı ve travmanın kapsamı değerlendirildi mi?
Deliller: Dosya Yıllar Sonra Kayıtlardan Okunur
Acil servis dosyaları çoğu zaman olaydan yıllar sonra ve yalnızca kayıtlar üzerinden değerlendirilir. Başlıca deliller şunlardır:
Triyaj kaydı, vital bulgu izlemi, tetkik istem ve sonuç saatleri, gözlem notları, konsültasyon kayıtları ve taburculuk formu.
Kayıtta yer almayan bir işlemin yapıldığının ispatı güçtür. Bu ilke acil serviste iki yönlü işler: hasta tarafı için boşluklar delildir, hekim tarafı içinse eş zamanlı ve eksiksiz kayıt en etkili korumadır.
Kayıtların nasıl talep edileceği için: hasta dosyası nasıl alınır? Delil toplama rehberi.
Dürüst Sınır: Nedensellik
Sorumluluk için eksikliğin tespiti yeterli değildir; eksiklik ile zarar arasında uygun nedensellik bağı bulunmalıdır. Erken tanı konulsaydı dahi sonucun değişmeyeceği tablolarda, tanı gecikmesi tespit edilse bile tazminat sorumluluğu doğmayabilir.
Bu değerlendirme tıbbi literatür ve somut olgunun seyri üzerinden yapılır; bilirkişi incelemesinin en teknik bölümüdür ve soru bu şekilde kurulmalıdır.
Dilekçe Örneği 1 — Acil Servis Kayıtlarının Celbi
[ … ] MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE
(İdare Mahkemesi / Tüketici Mahkemesi)
DOSYA NO: 20…/…… E.
DAVACI VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]
KONU: Acil servis sürecine ilişkin kayıtların celbi talebimizdir.
AÇIKLAMALAR:
1. Müvekkil …/…/20… tarihinde saat [ … ] sularında [şikâyet] nedeniyle [ … ] Hastanesi acil servisine başvurmuştur. İddialarımızın değerlendirilebilmesi için sürecin saatlik olarak ortaya konması gerekmektedir.
2. CELBİ İSTENEN KAYITLAR.
a) Acil servis kabul kaydı ve giriş saati,
b) Triyaj formu — verilen kategori, dayanağı ve saati,
c) İlk hekim değerlendirmesi ve muayene notu — saatiyle,
d) Vital bulgu takip kayıtları — tüm ölçümler saatleriyle,
e) Tetkik istem ve sonuç saatleri ile sonuçları,
f) Görüntüleme istemleri, raporları ve ham görüntüler,
g) Gözlem notları — saatleriyle,
h) Uygulanan ilaç ve sıvı kayıtları ile saatleri,
i) Konsültasyon istemleri, cevapları ve saatleri,
j) Gözlem başlangıç ve bitiş saatleri; sekiz saatlik sınırın aşılıp aşılmadığı,
k) İlgili branşa veya yoğun bakıma devir kaydı,
l) Taburculuk formu ve taburculuk anındaki son vital bulgular,
m) (Sevk varsa) Sevk belgesi, sevk edilen hastaneyle yapılan koordinasyon kaydı ve sevk saati,
n) (Başvuru reddedilmişse) Başvurunun kayda geçirilip geçirilmediği ve red gerekçesi.
3. KURUMSAL KAYITLAR.
o) Olay tarihindeki nöbet listesi ve görevli hekim ile personel,
p) Acil serviste o saatlerdeki hasta yoğunluğu,
q) İlgili branş uzmanının hastanede bulunup bulunmadığı,
r) Yoğun bakım doluluk durumu.
4. Kayıtların elektronik sisteme hangi tarih ve saatte girildiğine ve sonradan değiştirilip değiştirilmediğine ilişkin sistem kayıtlarının ayrıca sorulmasını talep ederiz.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda sayılan kayıtların CELBİNE karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz. …/…/20…
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
(imza)
Dilekçe Örneği 2 — Kusur Beyanı ve Bilirkişi Soruları
[ … ] MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE
DOSYA NO: 20…/…… E.
DAVACI VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]
KONU: Kusur iddialarımız ve bilirkişiye sorulmasını talep ettiğimiz hususlardır.
AÇIKLAMALAR:
1. ZAMAN ÇİZELGESİ.
— [Saat] Acil servise başvuru; şikâyet: [ … ]
— [Saat] Triyaj; verilen kategori: [ … ]
— [Saat] İlk hekim değerlendirmesi — [ … ] dakika bekleme
— [Saat] Tetkik istemi
— [Saat] Sonuç: [patolojik değer]
— [Saat] – [Saat] arası: KAYIT BULUNMAMAKTADIR
— [Saat] [Taburculuk / sevk / kötüleşme]
2. KUSUR İDDİALARIMIZ. (Dosyaya uygun olanlar seçilir)
a) Kabul zorunluluğuna aykırılık. Özel ve kamuya ait bütün hastanelerin acil birimleri, bütün acil başvuruları ayrım yapmaksızın kabul eder. Müvekkilin başvurusu [gerekçe] ile geri çevrilmiştir.
b) Stabilizasyon sağlanmadan taburculuk/sevk. Acil servis görevlileri, hastanın sosyal güvencesi ve diğer özellikleri dikkate alınmaksızın stabilizasyonu sağlanıncaya kadar bütün tıbbi hizmetleri sunmakla yükümlüdür. Müvekkilin taburculuk anındaki vital bulguları [ … ] olup stabilizasyon sağlanmamıştır.
c) Triyaj kusuru. Müvekkilin şikâyeti ve bulguları verilen triyaj kategorisiyle uyumlu değildir; bu nedenle değerlendirme gecikmiştir.
d) Sekiz saat kuralının ihlali. Müvekkil acil serviste [ … ] saat tutulmuş; gözlem süresi sekiz saati aşmasına rağmen ilgili branşa veya yoğun bakıma sevk edilmemiştir.
e) Görüntüleme ve muayene eksikliği. Klinik tablonun gerektirdiği [görüntüleme] yapılmamış veya değerlendirilmemiştir.
f) Konsültasyon kusuru. Zorunlu olduğu hâlde konsültasyon istenmemiş (veya) konsültasyon sonucunda verilen bilginin gereği yerine getirilmemiştir.
g) Sevk usulüne aykırılık. Sevk öncesinde ilk müdahale yapılmamış; sevk edilen hastaneyle koordinasyon sağlanmamış; verilen bakımı gösteren yazılı belge düzenlenip hastayla birlikte gönderilmemiştir.
3. BİLİRKİŞİDEN SORULMASINI TALEP ETTİĞİMİZ HUSUSLAR.
i. Başvuru şikâyeti ve bulgulara göre verilen triyaj kategorisi doğru mudur?
ii. Bu kategoriye göre hekim değerlendirmesi zamanında yapılmış mıdır?
iii. Klinik tablonun gerektirdiği tetkik ve görüntülemeler istenmiş midir?
iv. Sonuçlar doğru değerlendirilmiş midir?
v. Konsültasyon gerekli miydi; istenmiş midir; gereği yerine getirilmiş midir?
vi. Taburculuk veya sevk anında stabilizasyon sağlanmış mıydı?
vii. Gözlem süresi sekiz saati aşmış mıdır; aşmışsa devir yapılmış mıdır?
viii. Sevk usulüne uygun gerçekleştirilmiş midir?
ix. Tespit edilen eksiklikler ile zarar arasında uygun nedensellik bağı var mıdır?
x. Zamanında tanı ve müdahale hâlinde sonuç farklı olur muydu; olacaksa hangi ölçüde?
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıdaki hususların sevk yazısına AYNEN DERCİNE ve raporda AYRI AYRI CEVAPLANMASINA karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz. …/…/20…
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
(imza)
Dilekçe Örneği 3 — Acil Başvurunun Geri Çevrilmesi Şikâyeti
Hasta kabul edilmemişse, tazminat yolundan bağımsız olarak idari ve cezai yollar da işletilir.
[ … ] İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ’NE
(Bir örneği [ … ] Cumhuriyet Başsavcılığı’na sunulmak üzere)
ŞİKÂYETÇİ: [Ad Soyad] — [T.C. Kimlik No] — [Adres] — [Telefon]
ŞİKÂYET EDİLEN: [Hastane adı ve adresi] — acil servis görevlileri
KONU: Acil başvurunun kabul edilmemesi nedeniyle şikâyetimdir.
AÇIKLAMALAR:
1. OLAY. …/…/20… tarihinde saat [ … ] sularında [şikâyet / yakınmanın niteliği] nedeniyle [hastane] acil servisine başvurdum (veya yakınımı götürdüm).
2. GERİ ÇEVRİLME. Başvurum [kadro yetersizliği / kapasite / branş yokluğu / ödeme ve teminat talebi / diğer] gerekçesiyle kabul edilmemiş; herhangi bir tıbbi değerlendirme yapılmamıştır.
3. MEVZUATA AYKIRILIK.
a) Özel ve kamuya ait bütün hastanelerin acil birimleri, bütün acil başvuruları ayrım yapmaksızın kabul eder; başvuran her hasta için acil tıbbi değerlendirme, müdahale ve gerektiğinde stabilizasyon sağlanır.
b) Acil sağlık hizmeti, ihtiyaç duyulan andan itibaren kesin tedavi sürecine kadar kesintisiz verilir.
c) Acil vakada hastaya sosyal güvencesi ve diğer özellikleri dikkate alınmaksızın, stabilizasyonu sağlanıncaya kadar bütün tıbbi hizmetlerin sunulması zorunludur.
4. SONUÇ. Geri çevrilmemiz nedeniyle [ … ] hastanesine gidilmiş; bu süreçte [ … ] saat kaybedilmiş ve [gelişen sonuç] meydana gelmiştir. (Ek-1: sonraki hastanenin kayıtları, Ek-2: tanık listesi, Ek-3: varsa kamera kaydı talebi)
5. TESPİT EDİLMESİNİ İSTEDİĞİM HUSUSLAR.
i. Başvurumun acil servis kayıtlarına geçirilip geçirilmediği,
ii. Triyaj yapılıp yapılmadığı,
iii. O saatlerdeki nöbet listesi ve görevli personel,
iv. Acil servis giriş bölümüne ait kamera kayıtları — ivedilikle muhafazası,
v. Aynı dönemde benzer şikâyet bulunup bulunmadığı.
TALEP: Şikâyetimin incelenerek gerekli İDARİ İŞLEMLERİN TESİSİNE; kamera kayıtlarının MUHAFAZASINA; sonucun tarafıma yazılı bildirilmesine karar verilmesini talep ederim. Hukuki ve cezai yollara başvurma haklarım saklıdır. …/…/20…
Şikâyetçi
[Ad Soyad] — (imza)
Kontrol Listesi
- Acil servise giriş saati belirlendi mi?
- Triyaj formu ve kategori dayanağı istendi mi?
- Triyaj ile ilk değerlendirme arasındaki bekleme hesaplandı mı?
- Gözlem süresi sekiz saati aştı mı?
- Aştıysa devir kaydı var mı?
- Taburculuk anındaki vital bulgular istendi mi?
- Gerekli görüntüleme yapılmış mı; ham görüntüler alındı mı?
- Konsültasyon istenmiş mi; gereği yerine getirilmiş mi?
- Sevk varsa koordinasyon ve yazılı belge soruldu mu?
- Geri çevrilme varsa kamera kayıtlarının muhafazası istendi mi?
Sık Yapılan Altı Hata
- Geri çevrilmeyi kabullenmek. Acil başvurular ayrım yapılmaksızın kabul edilir; bu doğrudan bir kural ihlalidir.
- Taburculuk vital bulgularını istememek. Stabilizasyonun sağlanıp sağlanmadığı buradan okunur.
- Sekiz saat kuralını bilmemek. Gözlem süresi bu sınırı aşamaz; aşarsa devir gerekir.
- Sevki tek başına yeterli saymak. Sevk, ilk müdahalenin yerine geçmez; koordinasyon ve yazılı belge gerekir.
- Kamera kaydını geç istemek. Kayıtlar belirli sürede silinir; muhafaza talebi ivedilikle yapılmalıdır.
- Nedensellik sorusunu atlamak. Gecikmenin tespiti yetmez; sonucun değişip değişmeyeceği sorulmalıdır.
Acil Serviste Sorumluluğun Katmanları
Acil servis dosyalarında kusur hem hekimin kararında hem de kurumun düzeninde aranır. İki katman farklı hükümlere dayanır ve birlikte ileri sürülür.
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Sözleşme | Hekim-hasta ilişkisi kural olarak vekâlet sözleşmesidir | TBK m.502 |
| Sadakat ve özen | Vekil, işi vekâlet verenin haklı menfaatlerini gözeterek sadakat ve özenle yürütür | TBK m.506/2 |
| Objektif ölçüt | Benzer alanda iş üstlenen basiretli bir vekilin göstermesi gereken davranış esas alınır | TBK m.506/3 |
| Borca aykırılık | Borcun gereği gibi ifa edilmemesinden doğan zarar giderilir | TBK m.112 |
| Organizasyon | İşletmenin çalışma düzeninin zararı önlemeye elverişli olduğu ispat edilmedikçe sorumluluk sürer | TBK m.66/3 |
| İfa yardımcısı | Borçlu, borcun ifasında yararlandığı kişilerin fiillerinden sorumludur ve kurtuluş kanıtı getiremez | TBK m.116 |
| Müteselsil sorumluluk | Birlikte zarara sebebiyet verenler müteselsilen sorumludur | TBK m.61 |
| Kamu hastanesi | Hizmet kusuru; dava öncesi idareye başvuru zorunludur; öğrenmeden bir yıl, eylem tarihinden beş yıl | 2577 s.K. m.13 |
| Bedensel zarar | Tedavi giderleri, bakım gideri, çalışma gücü kaybı ve ekonomik geleceğin sarsılması | TBK m.54 |
Beşinci satır, acil servis dosyalarının çoğunda belirleyicidir: triyaj personelinin yetersizliği, gözlem yatağı bulunmaması, konsültan hekime ulaşılamaması veya sevk düzeninin kurulmamış olması belirli bir kişinin hatasından çok kurumsal düzenden doğar. Bu iddia ileri sürüldüğünde ispat külfeti kuruma geçer.
Taburculuk uyarısı, acil dosyalarının en somut kusur başlığıdır. Tanı doğru konulmuş ve tedavi uygun verilmiş olsa dahi; hastaya hangi belirtilerde derhâl geri dönmesi gerektiğinin yazılı olarak bildirilmediği hâllerde, sonradan ağırlaşan tabloda takip zincirinin kurulmadığı ileri sürülür. Matbu taburculuk formundaki genel ifadeler bu külfeti karşılamaz; somut belirtilerin sayıldığı yazılı uyarı aranır.
Zaman Çizelgesi ve Sevk Zinciri
Acil dosyalarında delil, tek bir belgede değil saatlerin karşılaştırılmasında bulunur.
| Kayıt | Alınacak bilgi |
|---|---|
| Triyaj | Başvuru saati, kategori ve kategoriyi belirleyen personel |
| İlk hekim değerlendirmesi | Muayene saati ve anamnez içeriği |
| Tetkik | İstem, sonuç ve sonucun görüldüğü saatler |
| Konsültasyon | İstem saati, aciliyet notu ve yanıt saati |
| Gözlem | Gözlemde kalış süresi ve tekrar değerlendirme saatleri |
| Sevk | Kabul yazışması, nakil ekibi çağrısı ve varış saatleri |
| Taburculuk | Taburcu saati ve verilen yazılı uyarılar |
| Yeniden başvuru | İkinci gelişin saati ve o andaki bulgular |
Sekizinci satır, en sık karşılaşılan tabloyu tarif eder: ilk başvuruda taburcu edilen hastanın kısa süre sonra ağırlaşarak dönmesi. İki başvurunun kayıtları yan yana konduğunda, ilk değerlendirmede hangi bulgunun göz ardı edildiği doğrudan görülür.
Nakil süreci için hasta nakli ve ambulans sürecinde kusur rehberimize bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Acil servis hastayı geri çevirebilir mi?
Çeviremez. Mevzuata göre özel ve kamuya ait bütün hastanelerin acil birimleri, bütün acil başvuruları ayrım yapmaksızın kabul eder; başvuran her hasta için acil tıbbi değerlendirme, müdahale ve gerektiğinde stabilizasyon sağlanır.
Sosyal güvencem yoksa ne olur?
Yargı kararlarında, acil servis görevlilerinin acil bir tıbbi vaka nedeniyle gelen hastaya sosyal güvencesinin olup olmadığını ve diğer özelliklerini dikkate almadan, stabilizasyonu sağlanıncaya kadar bütün tıbbi hizmetleri sunmalarının zorunlu olduğu belirtilmiştir.
Stabilizasyon ne demek?
Hastanın acil servise gelmesine sebep olan rahatsızlığının belli ölçüde giderilerek vücut dengesinin yeniden sağlanması, rahatsızlığın ilerlemesinin durdurulması, vücut fonksiyonlarının sabitleştirilmesi, ileri müdahale gereken hâllerde o müdahale yapılıncaya kadar hastanın dengede tutulması ve yeni komplikasyonların önlenmesidir.
Stabilizasyon sağlanmadan taburcu edilirsem?
Hastanın stabilizasyonu sağlanmadan sevk edilmesi veya taburcu edilmesi hâlinde doğacak olumsuz sonuçlar tazminat sorumluluğunu gerektirir. Bu nedenle taburculuk anındaki son vital bulgu kaydı mutlaka istenmelidir.
Acil serviste ne kadar bekletilebilirim?
İlgili tebliğe göre acil serviste gözlem altında tutulan hastaların gözlem süresi sekiz saati geçemez; bu süreyi aşan hastaların ilgili branşa ya da yoğun bakıma sevk edilmesi gerekir.
Sekiz saat aşılırsa ne olur?
Kural ihlali kayıtlardan okunur. Acil servise giriş saati ile hastanın orada tutulduğu süre karşılaştırılır; süre aşılmasına rağmen ilgili birime devir yapılmamışsa bu husus kusur başlığı olarak ileri sürülür.
Sevk nasıl yapılmalıdır?
İlk tıbbi müdahale yapıldıktan sonra ileri bakım konusunda yetersizlik varsa, sevki uygun görülen hastaneyle koordinasyon sağlanarak verilen tıbbi bakımın tamamı birim sorumlusunca yazılı olarak belgelendirilir ve bu belge nakil yapılacak kuruma hasta ile birlikte gönderilir.
Sadece ‘başka hastaneye git’ denmesi yeterli mi?
Yeterli değildir. Sevkte üç ayrı yükümlülük vardır: önce ilk müdahalenin yapılması, sevk edilen hastaneyle koordinasyon sağlanması ve verilen bakımı gösteren yazılı belgenin hastayla birlikte gönderilmesi.
Triyaj kusuru nasıl değerlendirilir?
Triyajın hangi saatte ve kim tarafından yapıldığı, verilen kategorinin dayanağı olan vital bulguların kayıtlı olup olmadığı, başvuru şikâyeti ile kategorinin uyumu, bekleme sırasında yeniden değerlendirme yapılıp yapılmadığı ve kategoriye göre öngörülen sürede hekim değerlendirmesinin yapılıp yapılmadığı incelenir.
Konsültasyon istenmemesi kusur mudur?
Zorunlu olduğu hâlde konsültasyon yapılmaması kusurdur. Ayrıca konsültasyon sonucunda verilen bilginin gereği yerine getirilmeden uygulama yapılması da ayrı bir kusur başlığı oluşturur.
Hangi kayıtlar delil olur?
Triyaj kaydı, vital bulgu izlemi, tetkik istem ve sonuç saatleri, gözlem notları, konsültasyon kayıtları ve taburculuk formu başlıca delillerdir. Kayıtta yer almayan bir işlemin yapıldığının ispatı güçtür.
Gecikme tespit edilirse tazminat kesin mi?
Kesin değildir. Sorumluluk için eksikliğin tespiti yeterli olmayıp eksiklik ile zarar arasında uygun nedensellik bağı bulunmalıdır; erken tanı konulsaydı dahi sonucun değişmeyeceği tablolarda sorumluluk doğmayabilir.
Acil servisten geri mi çevrildiniz? Kurallar çok net.
Yatak bulunamaması ve yatış gecikmesi için: yoğun bakım yatağı bulunamaması ve yatış gecikmesi.
İlgili Rehberler
- Komplikasyon mu, malpraktis mi? Ayrım ve komplikasyon yönetimi
- Hasta dosyası nasıl alınır? Delil toplama rehberi
- Malpraktis davası: kamu mu özel mi, hangi mahkeme, hangi süre?
- Ölümle sonuçlanan malpraktis: tazminat ve ceza yolu rehberi
- Hastane enfeksiyonu ve organizasyon kusuru tazminat rehberi
- Anestezi malpraktisi: ayrı onam, preoperatif değerlendirme ve derlenme
- Malpraktiste Adli Tıp raporu ve itiraz rehberi
- Hasta hakları ihlali başvuru dilekçesi örneği
- Hekim zorunlu mesleki sorumluluk sigortası ve doğrudan dava
- Tüm dilekçe örnekleri
Dayanak Mevzuat
- Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği — acil başvuruların ayrım yapılmaksızın kabulü ve sevk usulü
- Yataklı Sağlık Tesislerinde Acil Servis Hizmetlerinin Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ — gözlem süresi
- Hasta Hakları Yönetmeliği — sağlık hizmetlerinden yararlanma ve bilgilendirme
- 6098 sayılı TBK m. 49, 53, 54, 56 — haksız fiil ve tazminat kalemleri
- 6098 sayılı TBK m. 66 — adam çalıştıranın sorumluluğu
- 5237 sayılı TCK m. 83, 85, 89 — ihmali davranışla öldürme, taksirle öldürme ve yaralama
- 5237 sayılı TCK m. 98 — yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi
- 2577 sayılı İYUK m. 13 — kamu tarafında tam yargı davası ve süreler
