Boşanma Kararı Kesinleşmeden Neler Yapılamaz? Kesinleşme Şartı ve Kısmi Kesinleşme
24 Temmuz 2026

Boşanma Kararı Kesinleşmeden Neler Yapılamaz? Kesinleşme Şartı ve Kısmi Kesinleşme

“Boşandık artık.” — Aile mahkemesi kararı verildiği gün en çok duyulan cümledir; ama hukuken doğru değildir. Türk Medeni Kanunu evliliği ve onunla birlikte gelen bütün hakları ve borçları, boşanma kararının kesinleşmesine kadar tam yürürlükte tutar. Yerel mahkemede alınan karar, kesinleşene kadar sizi hâlâ evli sayar; nüfusa boşanma tescili yapılmaz; yeniden evlenilemez; mal paylaşımı davası derdest olsa bile hüküm kurulamaz; ve sadakat borcu sürer. Bu rehberde neyin ne zaman ve hangi koşulla yapılabildiğini kalem kalem açıklıyor; kısmi kesinleşme şerhinin sağladığı erken sonuç imkânını anlatıyoruz. Kesinleşme mekaniği için bu rehbere, nüfusa tescil için şu yazıya bakabilirsiniz.

Net Cevap: Aile mahkemesinin boşanma kararı, kesinleşinceye kadar evliliği sona erdirmez. HMK m.350/2 ve m.367/2 uyarınca kişiler hukuku ve aile hukukuna ilişkin hükümler kesinleşmedikçe yerine getirilemez. Bu nedenle kesinleşme şerhi gelmeden yeniden evlenilemez (TMK m.145/1; TCK m.230/1), nüfusa boşanma işlenmez, yoksulluk ve iştirak nafakası ile boşanma tazminatları icraya konulamaz, mal rejiminin tasfiyesine karar verilemez ve eşler birbirinin yasal mirasçısı olmaya devam eder (TMK m.181). Kesinleşme beklenmeden takip edilebilen başlıca kalem, dava süresince hükmedilen tedbir nafakasıdır. Kanun yoluna yalnızca nafaka, tazminat veya velayet yönünden gidildiyse boşanma yönünden kısmi kesinleşme şerhi istenebilir.

Boşanma sürecinde doğru adımı atmak önemlidir

Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp📋 Ön Değerlendirme

⚖️ HMK m.350/2 ve m.367/2: Kişiler hukuku ve aile hukukuna ilişkin hükümler kesinleşmedikçe yerine getirilemez. Bu nedenle TMK m.185’te düzenlenen birliğin mutluluğunu sağlama, sadakat ve yardım yükümlülükleri, boşanma hükmü kesinleşinceye kadar hukuken devam eder.

Kural: Kesinleşme, “Boşanmışım” Diyebilmenin Sınırı

Yerel aile mahkemesinin verdiği boşanma kararı, kendiliğinden hüküm doğurmaz. Kararın kesinleşmesi için istinafa gidilebilir; istinafa gidilmezse süresinin dolması, gidildiyse istinaf mahkemesinin karar vermesi ve gerekiyorsa temyiz aşamasının da tamamlanması aranır. Sürelerin ayrıntısı için kesinleşme rehberimizi okuyun. Bu süreçler bitmediği sürece taraflar hukuken evlidir. Kesinleşme şerhi olmayan bir kararla nüfusa boşanma işlenmez; işlem yapılsa dahi hukuki güvence kazanılmaz.

Kesinleşme Ne Zaman Gerçekleşir? HMK’daki Süreler

Kesinleşme tarihi, mahkemenin kendiliğinden belirlediği bir tarih değildir; kanun yolu sürelerinin işleyişiyle ortaya çıkar. Hukuk Muhakemeleri Kanunu istinaf için de temyiz için de iki haftalık süre öngörür ve bu süreler gerekçeli kararın tebliğiyle başlar. İstinaf süresi, ilamın usulen taraflardan her birine tebliğiyle o taraf için ayrı ayrı işlemeye başlar (HMK m.345); bu nedenle karar, en son tebliğ alan tarafın süresi de dolmadan kesinleşmez. Temyiz süresi de bölge adliye mahkemesi kararının tebliğinden itibaren iki haftadır (HMK m.361). Elektronik tebligatta tebliğ, bildirimin muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat Kanunu m.7/a). Kesinleşme sürecinin genel akışı için kesinleşme rehberimize, temyiz edilebilen kararlar için temyiz yolu yazımıza bakabilirsiniz.

Boşanma kararı hangi anda kesinleşir? (HMK)
SenaryoDayanakKesinleşme anı
Hiçbir taraf istinafa başvurmadıHMK m.345Gerekçeli kararın her iki tarafa tebliğinden itibaren ayrı ayrı işleyen iki haftalık sürelerin ikisi de dolduğunda
Taraflar tebliğden sonra istinaf hakkından feragat ettiHMK m.349Feragat beyanlarıyla; ilam tebliğ edilmeden yapılan feragat hukuki sonuç doğurmaz
Bölge adliye mahkemesi başvuruyu esastan reddetti veya yeniden karar verdiHMK m.353, m.361BAM kararının tebliğinden itibaren iki haftalık temyiz süresi başvurusuz geçtiğinde
Yargıtay kararı onadıHMK m.370Onama kararıyla; istinaf sistemi içindeki dosyalarda karar düzeltme yolu yoktur
Kanun yoluna yalnızca nafaka, tazminat veya velayet yönünden gidildiHMK m.347, m.348Karşı tarafın cevap ve katılma yoluyla istinaf süresi de boşanmaya itiraz edilmeden geçtiğinde, boşanma yönünden (kısmi kesinleşme)
Eşlerden biri karar kesinleşmeden öldüTMK m.181/2Boşanma hükmü kesinleşmez; evlilik ölümle sona erer, mirasçılar davaya devam edebilir

Feragat kesinleşmeyi hızlandırır, ama tebliğden sonra. HMK m.349’a göre taraflar, ilam kendilerine tebliğ edilmeden istinaf yoluna başvurma hakkından feragat edemez. Gerekçeli kararı tebliğ alan iki taraf da feragat ederse iki haftalık sürenin dolması beklenmeden kesinleşme şerhi istenebilir. Özellikle anlaşmalı boşanmada duruşmada verilen “istinaf hakkımızdan feragat ediyoruz” beyanının bu kurala takılabileceği hesaba katılmalıdır.

7589 sayılı Kanun ne değiştirdi? 12. Yargı Paketi olarak bilinen 7589 sayılı Kanun (RG 31.07.2026) HMK m.350/2 ve m.367/2’deki kesinleşme şartına ve istinaf/temyiz sürelerine dokunmadı. Kanunun 25. maddesi HMK m.362’ye yeni bir fıkra ekleyerek, bölge adliye mahkemesinin istinaf başvurusunu kısmen veya tamamen kabul edip yeniden karar verdiği dosyalarda temyiz edilebilirliğin parasal sınır bakımından nasıl belirleneceğini ayrıntılandırdı; ilk karar ile yeni karar arasındaki fark ve yalnızca yargılama gideri ya da vekâlet ücretine ilişkin kararlar bakımından istisnalar getirdi. Bu değişiklik boşanma hükmünü değil, parasal nitelikteki fer’î kalemlerin temyiz edilebilirliğini etkileyebilir. Güncel sınırlar için 2026 parasal sınırlar tablomuza bakın.

1) Yeniden Evlenme: Kesinleşme Şarttır

TMK, kural olarak evli olan bir kişinin ikinci evliliğini yasaklar ve bunu evliliğin mutlak butlan sebebi olarak sayar (TMK m.145). Bu nedenle boşanma kararı verilmiş olsa dahi kesinleşme şerhi gelmeden yeni bir evlilik akdi yapılamaz; evlendirme memuru, nüfus kaydında hâlâ evli görünen kişinin evlenme başvurusunu kabul etmez. Kesinleşme öncesinde kıyılan dinî nikâh veya kurulan fiilî birliktelik resmî evlilik doğurmaz; ancak süren davada sadakat yükümlülüğü bakımından kusur değerlendirmesine konu olabilir. Kadınlar için ayrıca TMK m.132’deki 300 günlük bekleme süresi (iddet müddeti) devreye girer. Bu süre evliliğin sona erdiği tarihten, yani boşanma hükmünün kesinleştiği tarihten başlar ve doğumla biter. Kadının önceki eşinden gebe olmadığı anlaşılırsa veya eski eşler birbiriyle yeniden evlenmek isterse mahkeme süreyi kaldırır; kanun süreyi kısaltmayı değil, kaldırmayı öngörür.

Ceza ve butlan boyutu. Kesinleşmeden yapılan ikinci resmî evlilik iki ayrı yaptırımla karşılaşır. Medeni hukuk bakımından eşlerden birinin evlenme sırasında evli olması mutlak butlan sebebidir (TMK m.145/1); mutlak butlan davası Cumhuriyet savcısı tarafından resen açılır, ilgisi olan herkes de bu davayı açabilir (TMK m.146). Ceza hukuku bakımından evli olan kişinin başkasıyla evlenme işlemi yaptırması, TCK m.230/1’de altı aydan iki yıla kadar hapis cezası öngörülen bir suçtur. Bekleme süresinin ayrıntıları için iddet rehberimize, sürenin kaldırılması için dilekçe örneğimize bakabilirsiniz.

AİHM notu. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Nurcan Bayraktar/Türkiye (27.06.2023) kararında boşanmış kadının bekleme süresinin kaldırılmasını gebe olmadığını gösteren tıbbi muayeneye bağlayan uygulamayı özel hayata saygı hakkının (AİHS m.8), sürenin yalnızca kadınlara uygulanmasını ise evlenme hakkıyla bağlantılı ayrımcılık yasağının (m.14 ve m.12) ihlali saymıştır. Anayasa Mahkemesi ise kuralı eski eşle yeniden evlenme hâli yönünden Anayasa’ya aykırı bulmamıştır (AYM, 10.09.2025, E.2024/233, K.2025/181). Buna karşın TMK m.132 yürürlüktedir; süre kendiliğinden düşmez, mahkeme kararıyla kaldırılır.

2) Nafaka ve Tazminatın İcrası: Kural Kesinleşme

Boşanma kararında nafaka ve tazminata hükmedilebilir; ancak icraya konulması bakımından çoğunlukla kesinleşme aranır. Ayrım basit bir kalıba oturur:

Tedbir nafakası (dava süresince). TMK m.169 uyarınca dava süresince hükmedilir ve kesinleşme beklenmeden takibe konulabilir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi uygulamasında ara kararla hükmedilen tedbir nafakası ilam niteliğinde sayılmadığından genel haciz (ilamsız) yoluyla takip edilir; nihai kararda ayrıca hüküm altına alınmışsa ilamlı takibe konu edilebileceği de kabul edilmektedir. HMK m.350/1 ve m.367/1 uyarınca nafaka hükümlerinde icranın geri bırakılması kararı verilemez. Ödenmezse haciz aşamasına geçilir ve İİK m.344 uyarınca tazyik hapsi gündeme gelir.

Yoksulluk nafakası, iştirak nafakası ve boşanma tazminatı. Kural olarak kararın kesinleşmesinden sonra icraya konulur. Kararın gerekçeli hâli tebliğ edildikten ve süreler işledikten sonra kesinleşme şerhli örneği icra dairesine götürülür. Bu düzenlemenin bütünsel çerçevesi için nafaka rehberimize, boşanma tazminatının çerçevesi için bu yazıya bakın.

Nafaka, tazminat ve velayet: kesinleşmeden önce ve sonra
KalemDayanakKesinleşmeden önceKesinleşmeden sonra
Tedbir nafakasıTMK m.169; HMK m.350/1, 367/1Dava tarihinden itibaren işler; kesinleşme beklenmeden takip edilir; icranın geri bırakılması kararı verilemezKural olarak sona erer; yerini hükmedilmişse yoksulluk veya iştirak nafakası alır
Yoksulluk nafakasıTMK m.175; HMK m.350/2, 367/2Hükmedilmiş olsa da icra edilemezKesinleşme tarihinden itibaren işler; kesinleşme şerhli ilamla takip edilir
İştirak nafakasıTMK m.182Çocuğun giderleri tedbir nafakasıyla karşılanırKesinleşme tarihinden itibaren işler; ilamlı takibe konu olur
Maddi ve manevi tazminatTMK m.174Muaccel değildir, icra edilemezKesinleşmeyle muaccel olur; faiz kural olarak kesinleşme tarihinden işler
Velayet ve kişisel ilişkiTMK m.169, 182, 336Ara kararla kurulan geçici düzen uygulanırHükümdeki velayet ve kişisel ilişki düzenlemesi yerine getirilir
Boşanmadan doğan diğer dava haklarıTMK m.178Zamanaşımı başlamamıştırKesinleşmenin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar

Faiz ve bir yıllık süre. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, boşanma kararında hükmedilen maddi ve manevi tazminatın boşanma hükmünün kesinleşmesiyle muaccel olduğunu, bu nedenle faizin dava tarihinden değil kesinleşme tarihinden yürütülmesi gerektiğini kabul eder (ör. Yargıtay 2. HD 14.06.2017, 2016/23820 E., 2017/7464 K.). Boşanma davasında ileri sürülmeyen nafaka veya tazminat talepleri ise ayrı davayla istenebilir; ancak evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TMK m.178). Velayet hükmünün yerine getirilmesi ve çocuk teslimi de HMK m.367/2 gereği kesinleşme şerhine bağlıdır. Tedbir nafakasının başlangıcı için bu yazımıza, manevi tazminat talebi için TMK m.174 rehberimize bakın.

3) Mal Paylaşımı: Bekletici Sorun

Mal rejiminin tasfiyesi davası boşanma davasıyla birlikte ya da boşanma davası sürerken açılsa dahi, kural olarak mahkeme boşanma davasının kesinleşmesini bekletici sorun yapar. Yargıtay HGK 27.06.2012 T., 2012/8-268 E., 2012/420 K. bunu net biçimde koyar: tasfiyeye hükmedilebilmesi için boşanma davasının olumlu sonuçlanarak kesinleşmesi zorunludur. Bu ilke, katılma alacağını temellendiren tarihin dava tarihi olduğu (TMK m.225/2) ancak talebin hüküm hâline gelmesinin kesinleşmeye bağlı olduğu ayrımına dayanır. Mal paylaşımı davasının hangi aşamada açılabileceği için hem bu rehberimize hem de anlaşmalı boşanmada mal paylaşımı ilkesini işleyen HGK 2022/850 K. çerçeveli yazımıza bakın. Boşanma öncesinde tek istisna, TMK m.206 kapsamındaki olağanüstü mal rejimi davasıdır; haklı sebep varsa evlilik sürerken hâkim mal ayrılığına geçilmesine karar verebilir.

Değerleme ve zamanaşımı. Mal rejimi dava tarihinde sona ermiş sayılsa da (TMK m.225/2), sona erme sırasında mevcut olan edinilmiş mallar tasfiye anındaki değerleriyle hesaba katılır (TMK m.235/1); Yargıtay bu değeri karar tarihine en yakın sürüm değeri olarak belirler. Bu nedenle dava açıldıktan sonra edinilen mallar kural olarak tasfiyeye girmez; mevcut malların değer artışı ise karar tarihine kadar hesaba yansır. Yargıtay uygulamasında katılma alacağı ve değer artış payı taleplerinde on yıllık zamanaşımı, boşanma hükmünün kesinleşmesiyle işlemeye başlar. Ayrıntı için değerleme tarihi rehberimize ve zamanaşımı yazımıza bakın.

4) Nüfus Kaydı, Kimlik, Pasaport ve Soyadı

Kesinleşen boşanma kararı mahkemece nüfus müdürlüğüne bildirilir ve aile kütüğüne tescil edilir. Bu tarihten önce kimlik değişikliği, pasaport düzenlemesi veya kadının eski soyadına dönmesi işlemleri yürütülmez. Kadının eski soyadına dönüşü ve kadının kocasının soyadını kullanmaya devam edip edemeyeceği başlıkları için eski soyadı rehberimize ve koca soyadını kullanma yazımıza bakın. Boşandıktan sonra kimlik, pasaport ve nüfus kaydı işlemlerinin tamamı için bu rehberimizi kullanabilirsiniz.

Nüfusa bildirim kimin görevi? 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.55 uyarınca mahkeme yazı işleri müdürleri, aile kütüklerinde tescil gerektiren kararları kesinleşme tarihinden itibaren on gün içinde nüfus müdürlüğüne bildirmekle görevlidir. Bu süre geçtiği hâlde kayıt işlenmemişse, kesinleşme şerhli karar örneğiyle nüfus müdürlüğüne başvurmak veya mahkemeden bildirimin yapılıp yapılmadığını sormak yeterlidir. Kısmi kesinleşmede de bildirim, boşanma yönünden verilen şerhe dayanır.

5) Sadakat Yükümlülüğü Sürer

Kesinleşme öncesinde sadakat borcu tam işler (TMK m.185/3). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, sadakat yükümlülüğünün boşanma davası açıldıktan sonra da sürdüğünü vurgulamıştır (ör. HGK 22.03.2017, 2017/4-1334 E., 2017/545 K.); dava sürerken kurulan yeni bir ilişki, kusur değerlendirmesinde ve TMK m.174/2 kapsamındaki manevi tazminat talebinde aleyhe sonuç doğurabilir. Konunun ayrıntısı için sadakat rehberimize göz atın. Bu, kesinleşmenin en çok göz ardı edilen ve en pahalı sonuçlar doğuran alanıdır.

6) Bankacılık, Tapu ve SGK

Nüfus kaydında evli göründüğünüz sürece bankalar sizi evli sayar; ortak konut TMK m.194 kapsamında şerhli ise şerh sürer. SGK’da eş üzerinden sağlık hizmetleri yararlanması devam eder; TMK m.174 kapsamındaki maddi tazminat henüz karar altına alınmışsa dahi kesinleşmeden ödenmesi zorunlu değildir. Kesinleşme geldiğinde bankalar, SGK ve tapu müdürlüğüne kararın örneği ile başvurmak gerekir.

Kesinleşmeden Eşlerden Biri Ölürse: TMK m.181/2

Boşanma kararı verildikten sonra, fakat kesinleşmeden önce eşlerden biri ölürse evlilik boşanmayla değil ölümle sona erer; boşanma hükmü artık kesinleşemez. Bu durumda sağ kalan eş, kural olarak ölen eşin yasal mirasçısıdır. TMK m.181/2 bunun istisnasını düzenler: boşanma davası devam ederken eşlerden biri ölürse, ölen eşin mirasçılarından biri davaya devam eder ve sağ kalan eşin kusuru ispatlanırsa boşanan eşlere ilişkin birinci fıkra uygulanır. Sağ kalan eş bu durumda yasal mirasçılığını ve ölüme bağlı tasarruflarla kendisine sağlanan hakları, tasarruftan aksi anlaşılmadıkça kaybeder (TMK m.181/1). Karar kesinleşmediği sürece dava derdest sayıldığından bu ihtimal istinaf ve temyiz aşamasında da gündeme gelir. Ayrıntılar için mirasçılarla davaya devam rehberimize bakın.

Kesinleşmeden Doğan Çocuk: TMK m.285 Babalık Karinesi

Kesinleşmenin en az bilinen sonucu soybağı alanındadır. TMK m.285’e göre evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üç yüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır. Boşanma kararı verilmiş ama kesinleşmemişse evlilik hukuken sürdüğünden, bu dönemde doğan çocuk kocanın çocuğu olarak kaydedilir; kesinleşmeden sonraki üç yüz gün içinde doğan çocuk için de karine işler. Karine ancak soybağının reddi davasıyla çürütülebilir (TMK m.286); dava süreleri TMK m.289’da düzenlenmiştir. Biyolojik babanın çocuğu tanıyabilmesi veya babalık davası açılabilmesi için önce kocayla kurulan soybağının ortadan kaldırılması gerekir. Konunun ayrıntısı için 300 gün kuralı rehberimize ve soybağının reddi yazımıza bakın.

Kesinleşmeye Kadar Süren Hukuki Bağlar: Toplu Tablo

Aşağıdaki tablo, kesinleşmenin hangi alanda neyi değiştirdiğini kanun maddeleriyle birlikte özetler. Özellikle eşler arası alacaklarda zamanaşımının evlilik boyunca durması (TBK m.153), kesinleşme tarihini alacak takibi bakımından da kritik hâle getirir.

Kesinleşmeye kadar süren hukuki bağlar
AlanDayanakKesinleşmeye kadarKesinleşmeyle birlikte
Yeniden evlenmeTMK m.145/1; TCK m.230/1Yasaktır; yapılırsa mutlak butlan ve ceza yaptırımıSerbesttir; kadın için 300 günlük bekleme süresi (TMK m.132) kaldırılabilir
MirasçılıkTMK m.181Eşler birbirinin yasal mirasçısıdır; ölümde m.181/2 istisnasıYasal mirasçılık ve ölüme bağlı tasarruflardan doğan haklar, aksi anlaşılmadıkça sona erer
Babalık karinesiTMK m.285Doğan çocuğun babası koca sayılırKesinleşmeden itibaren 300 gün içinde doğan çocuk için karine sürer
Mal rejimiTMK m.225/2, m.235Rejim dava tarihinde sona ermiştir; tasfiyeye karar verilemezTasfiyeye karar verilebilir; on yıllık zamanaşımı işlemeye başlar
Eşler arası alacaklarda zamanaşımıTBK m.153 (bent 3)İşlemez, başlamışsa dururİşlemeye başlar veya kaldığı yerden devam eder
Aile konutuTMK m.194Diğer eşin açık rızası olmadan konut devredilemez, kira sözleşmesi feshedilemezAile konutu niteliği sona erer
SoyadıTMK m.173DeğişmezKadın evlenmeden önceki soyadını alır; hâkim izniyle eski eşin soyadı kullanılabilir
Nüfus kaydı5490 s. K. m.55Kişi “evli” görünürMahkeme kararı on gün içinde nüfus müdürlüğüne bildirir

Erken Çözüm: Kısmi Kesinleşme Şerhi

Çekişmeli boşanma dosyalarında en çok gecikme yaratan bölüm; tarafların kusur, nafaka veya tazminat kalemleri hakkında istinaf/temyize başvurmasıdır. Bu başvurular yıllar alabilir. Bu süreçte boşanmayı fiilen almak isteyenler için hukuk sistemi kısmi kesinleşme şerhi yolunu tanımıştır. Boşanma kısmı hakkında taraflar itiraz etmemişse (yalnızca fer’îlere itiraz ediyorlarsa), yerel mahkemeden kısmi kesinleşme şerhi talep edilir. Nüfus müdürlüğüne müzekkere yazılmasını da isteyebilirsiniz. Şerh alındığında:

Boşanma yönünden karar kesinleşir; taraflar resmen boşanmış sayılır.

Yeniden evlenme yolu açılır; kadın için TMK m.132’deki 300 günlük bekleme süresi boşanmanın kesinleştiği tarihten başlar.

Kadın eski soyadına dönebilir.

Mal rejiminin tasfiyesi davasında bekletici sorun ortadan kalkar. Katılma alacağının hesabı nafaka veya tazminat hükümlerine bağlı değildir; yalnızca zina veya hayata kast sebebiyle boşanmada hâkim, kusurlu eşin artık değerdeki pay oranını hakkaniyete uygun olarak azaltabilir veya kaldırabilir (TMK m.236/2).

Fer’îler (nafaka, tazminat, kusur) istinaf/temyize devam eder.

Zamanlama: katılma yoluyla istinafı hesaba katın. Karşı taraf yalnızca nafaka veya tazminata itiraz etmiş olsa bile, istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf iki haftalık cevap süresi içinde katılma yoluyla istinafa başvurarak boşanma hükmüne de itiraz edebilir; kendi istinaf süresi geçmiş olsa bile (HMK m.347, m.348). Bu nedenle kısmi kesinleşme şerhi, en erken bu süre boşanmaya itiraz edilmeden geçtikten sonra istenmelidir. Asıl başvurudan feragat edilirse veya başvuru esasa girilmeden reddedilirse katılma yoluyla yapılan başvuru da reddedilir (HMK m.348).

Tedbir nafakasına etkisi. Tedbir nafakası kural olarak boşanma hükmünün kesinleşmesine kadar sürer. Boşanma yönünden kısmi kesinleşme sağlanıp nafakaya ilişkin hüküm kanun yolunda kaldığında tedbir nafakasının hangi tarihte sona ereceği uygulamada tartışmalıdır; kısmi kesinleşme talep etmeden önce nafaka takibine etkisi dosya özelinde hesaplanmalıdır.

Bu yol, tarafların çoğu için kesinleşme öncesi “hayatın devamı” arayışı için önemli bir imkândır. Talebi somut dosyanızda değerlendirmek üzere avukatınızla konuşun.

Karşı Cephe: Boşanmadan Kaçınmak İsteyen Eş

Kesinleşmeye kadar geçen süre bazen davalı eş tarafından davayı geciktirmek için stratejik olarak kullanılır: kararı önce istinafa, ardından temyize götürmek; kanun yolu dilekçelerinde yeni delil ve yeniden bilirkişi incelemesi istemek gibi. Oysa istinaf aşamasında ilk derece mahkemesinde ileri sürülmemiş talepler dinlenemez ve yeni delillere kural olarak dayanılamaz (HMK m.357); temyiz incelemesi ise hukuka aykırılık denetimiyle sınırlıdır (HMK m.371). Bu senaryolarda dava süresince tedbir nafakası ve geçici velayet düzenlemesi hayati önemdedir; ayrıca geciktirme sürecinde sadakat ihlali gerçekleşirse bu durum, kusur değerlendirmesinde ihlal eden eşin aleyhine sonuç doğurabilir.

Kesinleşme Şerhi Nasıl Alınır ve Sonrasında Ne Olur?

Kesinleşme şerhi, kararın artık olağan kanun yollarıyla değiştirilemeyeceğini gösteren resmî kayıttır ve kararı veren ilk derece mahkemesince verilir. Şerh alındıktan sonra karar, ancak HMK m.375’te sayılan sınırlı sebeplerle yargılamanın iadesi yoluyla yeniden incelenebilir; bu yol için süre, iade sebebinin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlde hükmün kesinleşmesinden itibaren on yıldır (HMK m.377). Anlaşmalı boşanmada protokolden dönme imkânının kesinleşmeyle ilişkisi için bu yazımıza bakabilirsiniz.

Kesinleşme şerhi ve sonrası: adım adım
AdımDayanakNe yapılır?
1. Gerekçeli kararın tebliğiHMK m.345; Tebligat K. m.7/aSüre, her taraf için kendi tebliğ tarihinden işler; e-tebligatta beşinci günün sonu esas alınır
2. Sürelerin dolması veya feragatHMK m.345, m.349, m.361İki haftalık süre beklenir ya da tebliğden sonra feragat dilekçesi verilir
3. Kesinleşme şerhiKesinleşme şartı: HMK m.350/2, m.367/2Kararı veren ilk derece mahkemesinden şerh istenir; kısmi kesinleşmede boşanma yönünden şerh verilir
4. Nüfusa bildirim5490 s. K. m.55Yazı işleri müdürlüğü kesinleşmeden itibaren on gün içinde bildirir
5. Nafaka ve tazminatın takibiTMK m.174, m.175, m.182Kesinleşme şerhli ilamla ilamlı takip başlatılır
6. Ek talepler için süreTMK m.178Boşanmadan doğan dava hakları için kesinleşmeden itibaren bir yıllık süre izlenir
7. Olağanüstü yolHMK m.375, m.377Kesinleşen karara karşı yalnızca yargılamanın iadesi: sebebin öğrenilmesinden itibaren üç ay, her hâlde on yıl

Pratik Sonuç: Şerh Alınmadan Adım Atmayın

“Karar verildi, boşandık” düşüncesiyle atılan her adım hukuki risk taşır. Yeniden evlenme, mal devri, kimlik güncellemesi, banka ve pasaport işlemleri ancak kesinleşme şerhli ilamla güvenli biçimde yürütülebilir. Erken hareket etmek istiyorsanız kısmi kesinleşme şerhi yolunu açık tutun; aksi hâlde süreç uzasa dahi kesinleşme gelene kadar bekleyin. Aile hukukunun ana yol haritası için rehberimize, dava açıldıktan sonraki ilk 2 haftalık kritik bölümü için davalı eş rehberimize göz atın.

⚖️ Güncel Gelişme — Yoksulluk Nafakasında Değişim

Anayasa Mahkemesi’nin TMK m.175/1’de yer alan “süresiz olarak” ibaresini iptal eden kararı (E.2025/156, K.2026/131, karar tarihi 4 Haziran 2026) 30 Eylül 2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. İptal hükmü 30 Haziran 2027 tarihinde yürürlüğe girecektir. Bu tarihe kadar TMK m.175 eski hâliyle uygulanır: mevcut nafaka kararları kendiliğinden sona ermez ve ödeme yükümlülüğü devam eder. İptal edilen, yoksulluk nafakası kurumu değil nafakanın süresiz olma niteliğidir; iştirak (çocuk) nafakası bu karardan etkilenmez. Ayrıntı için AYM süresiz nafaka kararı: ne değişti ve geçiş döneminde strateji rehberlerimize bakabilirsiniz.

Kararın kesinleşme sürecini hızlandırmak strateji ister.
Hukukçular Evi Ankara — kısmi kesinleşme ve dava sonrası stratejiniz için bize ulaşın.

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp’tan Yazın

🗺️ Aile ve Boşanma Hukuku Konu Haritası

Sürecin tüm aşamaları için hazırladığımız rehberler:

💔 Boşanma Davası

💰 Nafaka

👶 Velayet ve Çocuk

🏠 Mal Rejimi ve Paylaşım

🛡️ Şiddet ve Koruma (6284)

💍 Evlilik ve Statü

📚 Genel çerçeve için Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi sayfamıza bakabilirsiniz.

Nafaka geçişi: Kesinleşme tarihine kadar tedbir, sonrasında yoksulluk ve iştirak nafakasının nasıl işlediği için Tedbir Nafakası Karar Sonrası Kendiliğinden Yoksulluk Nafakasına Döner mi? yazımıza bakın.

Şerh nasıl alınır: Kesinleşme şerhi talebi, kısmi şerh dilekçesi ve 5490 sayılı Kanunun 55. maddesine göre nüfusa bildirim için Boşanma Kararının Kesinleşme Şerhi Nasıl Alınır? yazımıza bakın.

Sıkça Sorulan Sorular

Boşanma kararı verilir verilmez yeniden evlenebilir miyim?

Hayır. HMK m.350/2 ve m.367/2 uyarınca aile hukukuna ilişkin hükümler kesinleşmedikçe yerine getirilemez; evlilik birliği ve tüm sonuçları boşanma kararının kesinleşmesine kadar devam eder. Karar verilse dahi istinaf ve/veya temyiz aşamalarının tamamlanması, süresinde başvurulmadıysa süresinin geçmesi gerekir. Kesinleşme şerhi olmadan nüfusa boşanma tescili yapılmaz; yeniden evlenmeniz de mümkün olmaz.

Nafaka ve tazminata boşanma kesinleşmeden hükmedilir mi?

Boşanma kararında nafaka ve tazminata hükmedilir; ancak ödemeler için kural olarak kesinleşme aranır. Tek istisna tedbir nafakasıdır: dava süresince ve karar verildikten sonra, kesinleşme beklenmeksizin icra edilebilir. Yoksulluk nafakası, iştirak nafakası ve boşanma tazminatının icrasında ilamın kesinleşme şerhi aranır.

Mal paylaşımı davasını boşanma kesinleşmeden açabilir miyim?

Boşanma davası açıldıktan sonra açabilirsiniz; ancak mahkeme boşanma davasının kesinleşmesini bekletici sorun yapar (HGK 27.06.2012 T., 2012/8-268 E., 2012/420 K.). Yani mal rejiminin tasfiyesine, boşanma kesinleşinceye kadar karar verilemez. Boşanmadan önce açılabilecek olan tek yol, TMK m.206 olağanüstü mal rejimi davasıdır.

Kısmi kesinleşme şerhi ne işe yarar?

Boşanma yönünden kararın kesinleşmesini sağlar; taraflar kusur, nafaka veya tazminat kalemleri hakkında istinaf/temyiz yolunda kalırken boşanma kısmı ayrık olarak kesinleşir. Yerel mahkemeden talep edilir; nüfusa da işlenmesi istenebilir. Böylece taraflar resmen boşanır ve yeniden evlenme, mal paylaşımı, kadının soyadı gibi sonuçlar erken devreye girer.

Kesinleşme öncesi eşi ‘eski eş’ saymanın hukuki riski var mı?

Vardır. Kesinleşme gelmeden sadakat borcu sürer; yeni bir ilişki kusur ve manevi tazminat gündemine sokulur (HGK 22.03.2017 T., 2017/545 K.). Buna karşılık mal rejimi dava tarihinde sona erdiğinden (TMK m.225/2), dava açıldıktan sonra edinilen mallar kural olarak tasfiyeye girmez; nüfus, banka ve tapu işlemlerinde eş konumu ise kesinleşmeye kadar devam eder.

Boşanma kararı hangi tarihte kesinleşmiş sayılır?

Kanun yoluna başvurulmazsa, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren işleyen iki haftalık istinaf sürelerinin ikisi de dolduğunda (HMK m.345). İstinaf incelemesinden sonra bölge adliye mahkemesi kararının tebliğinden itibaren iki haftalık temyiz süresi geçerse (HMK m.361) veya Yargıtay kararı onarsa karar kesinleşir. Elektronik tebligatta tebliğ, bildirimin elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.

İstinaf hakkımızdan feragat edersek karar hemen kesinleşir mi?

Feragat ancak ilamın tebliğinden sonra yapılabilir; HMK m.349’a göre taraflar ilam kendilerine tebliğ edilmeden istinaf yoluna başvurma hakkından feragat edemez. Gerekçeli kararı tebliğ alan iki taraf da feragat ederse iki haftalık sürenin dolması beklenmeden kesinleşme şerhi istenebilir.

Boşanma kesinleşmeden eşim ölürse mirasçı olur muyum?

Kural olarak evet; evlilik ölümle sona erdiği için sağ kalan eş yasal mirasçıdır. Ancak ölen eşin mirasçılarından biri boşanma davasına devam eder ve sağ kalan eşin kusuru ispatlanırsa, sağ kalan eş yasal mirasçılığını ve ölüme bağlı tasarruflardan doğan haklarını kaybeder (TMK m.181/2).

Boşanma kesinleşmeden doğan çocuğun babası kim sayılır?

Evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden itibaren üç yüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır (TMK m.285). Boşanma kesinleşmemişse evlilik sürdüğünden çocuk kocanın çocuğu olarak kaydedilir; karine ancak soybağının reddi davasıyla çürütülebilir (TMK m.286).

Boşanma kararınızın kesinleşme tarihi, kısmi kesinleşme şerhi, nafaka ve tazminatın icrası veya kesinleşme öncesi atılacak adımlar konusunda dosyanıza özel değerlendirme için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut uyuşmazlığınız için mutlaka bir avukata danışınız.

⚖️ Mevzuat ve Resmî Kaynaklar

Bu sayfada anılan kanun maddelerinin güncel metnine ve içtihatlara yukarıdaki resmî kaynaklardan ulaşabilirsiniz. Mevzuat değişebildiğinden, işlem yapmadan önce güncel hâlin teyit edilmesi önerilir.

Post by Av. Fatma Öztürk