Türkiye’de siber sigorta için ayrı bir genel şart yoktur; teminatın sınırlarını poliçenin özel şartları, poliçenin bağlandığı genel şartlar (uygulamada çoğu zaman Hırsızlık Sigortası Genel Şartları) ve Türk Ticaret Kanunu’nun sigorta hükümleri belirler. Bu yüzden fidye yazılımı, veri sızıntısı veya hesabın ele geçirilmesinde ilk iş, poliçenin hangi olayları teminata aldığını ve hangilerini istisna ettiğini okumaktır: birçok üründe şantaj ve fidye, güncel olmayan işletim sistemi, olaydan sonra format atma, poliçe başlangıcından önce bilinen olaylar ve savaş teminat dışıdır. Kanun ise sigortalıyı korur: teminat dışılığı sigortacı ispatlar (TTK m.1409/2), kusursuz veya rizikoya etkisiz bir yükümlülük ihlali fesih ve hak kaybı doğurmaz (m.1449), kazanç kaybı ancak ayrı teminatla ödenir (m.1453/2). Olaydan sonra sigortacıya poliçedeki sürede, KVKK Kuruluna en geç 72 saatte, Siber Güvenlik Başkanlığına gecikmeksizin bildirim yapın.
“Sunucularımız şifrelendi, saldırgan fidye istiyor; sigorta şirketi şantajın teminat dışı olduğunu söylüyor.” “Müşteri verilerimiz sızdırıldı, KVKK süreci ve müşteri talepleri başladı; sigortacı güvenlik açığını kapatmadığımızı iddia ediyor.” “Sahte bir e-postayla tedarikçinin IBAN’ı değiştirildi ve ödeme dolandırıcıya gitti; sigortacı bunun siber olay değil dolandırıcılık olduğunu söylüyor.” Bu rehber, siber risk sigortasında teminatın kapsamını, sık görülen istisnaların hukuki sınırlarını, fidye ödemesini, olaydan sonraki bildirim yükümlülüklerini (sigortacı, KVKK, Siber Güvenlik Başkanlığı, savcılık), talep esaslı poliçeleri ve başvuru yollarını Türk Ticaret Kanunu, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu üzerinden anlatır.
Siber olay mı yaşadınız? Sigorta, KVKK ve suç duyurusu adımlarını birlikte planlayalım
Poliçenizi, özel şartları, olay müdahale raporlarını ve sigortacının ret yazısını birlikte inceleyelim; bildirim sürelerini kaçırmadan tazminat ve savunma stratejisini netleştirelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
Kısa Cevap: Siber Sigortada Kapsamı Poliçe Belirler, Sınırları Kanun Çizer
Türk hukukunda siber risk sigortalarına özgü genel şart niteliğinde bir düzenleme bulunmadığı akademik çalışmalarda da vurgulanmaktadır (Yüce, SÜHFD 2024). Piyasadaki ürünler; olay müdahale ve kriz yönetimi masrafları, verilerin onarımı, iş durması, siber suç yoluyla para veya varlık kaybı ve üçüncü kişilere karşı siber sorumluluk gibi teminatları, çoğu zaman Hırsızlık Sigortası Genel Şartları’na veya bir sorumluluk sigortası genel şartına eklenen özel şartlarla verir. Bu nedenle her poliçe ayrı bir sözleşme gibi okunmalıdır.
Siber sigorta niteliği gereği karma bir yapıdadır: kendi sistemlerinizde ve verilerinizde oluşan zarar için mal sigortası, müşterilerin ve üçüncü kişilerin talepleri için sorumluluk sigortası hükümleri uygulanır. Sigortacının elindeki geniş sözleşme özgürlüğü, TTK’nın sigortalıyı koruyan emredici hükümleriyle sınırlıdır: m.1409 ile 1433-1449 arasındaki maddeler sigorta ettiren aleyhine değiştirilemez (TTK m.1452/3). Bu sınır, özellikle “güvenlik güncellemesi yapılmadıysa ödenmez” gibi kayıtların değerlendirilmesinde önemlidir.
Durumunuza göre ilk bakılacak nokta
| Durum | Değerlendirme | Dayanak | Ne yapılır? |
|---|---|---|---|
| Fidye yazılımı sistemleri şifreledi | Olay müdahale, veri onarımı ve iş durması teminattaysa ödenir; fidyenin kendisi çoğu poliçede istisna veya onaya bağlı | Poliçe özel şartları | Fidye ödemeden önce sigortacıyla yazılı iletişim |
| Müşteri verileri sızdı | Olay müdahale, bildirim ve üçüncü kişi sorumluluk teminatı; KVKK bildirimi zorunlu | KVKK m.12/5; TTK m.1473 | Sigortacı, Kurul ve ilgili kişilere süresinde bildirim |
| Sahte e-postayla ödeme dolandırıcıya gitti | Sosyal mühendislik ve banka şifresi kaynaklı kayıplar birçok üründe istisna; bazı ürünlerde oltalama teminatı var | Poliçe özel şartları | Teminatın lafzı ve bildirim süresi (çoğu zaman 48 saat) kontrol edilir |
| Sigortacı “güncel olmayan yazılım” veya “antivirüs yok” diyor | İstisna mı yükümlülük mü? Rizikoya etkisi ve kusur tartışılır; bazı ürünlerde yalnızca muafiyet | TTK m.1449, 1452/3 | Saldırının bu açıktan mı kaynaklandığını gösteren teknik rapor |
| Olay poliçe başlangıcından önce başlamış | Geriye yürürlük tarihi yoksa ve olay önceden biliniyorsa teminat dışı | TTK m.1473; özel şartlar | Olayın ilk ne zaman öğrenildiği belgelenir |
| Yangın veya kâr kaybı poliçesinden siber kesinti istendi | Siber saldırı yangın rizikosu değildir; ana hasar şartı gerçekleşmez | TTK m.1453/2 | Ayrı siber iş durması teminatı gerekir |
| Müşteri tazminat davası açtı | Sorumluluk teminatı varsa sigortacıya bildirim ve savunma süreci | TTK m.1475, 1476, 1478 | İstem derhal sigortacıya iletilir |
Siber Zararı Hangi Poliçe Karşılar? “Sessiz Siber” Sorunu
Şirketlerin siber zararlarını çoğu zaman mevcut yangın, kâr kaybı, alacak veya sorumluluk poliçelerinden karşılatmaya çalıştığı görülür. Bu poliçeler siber riski ya hiç düzenlemez ya da açıkça istisna eder. Örneğin kâr kaybı teminatı, yangın poliçesinde teminat altına alınmış bir rizikonun yol açtığı maddi hasara bağlıdır; fidye yazılımının yol açtığı iş durması bu şartı karşılamaz (bkz. kâr kaybı sigortası rehberimiz). Ticari Alacak (Kredi) Sigortası Genel Şartları da siber riskleri açıkça teminat dışı sayar (m.7/1-j; bkz. alacak sigortası rehberimiz).
Siber zararın poliçelerdeki görünümü
| Poliçe | Siber zarar bakımından | Not |
|---|---|---|
| Yangın ve kâr kaybı | Siber saldırı kural olarak yangın rizikosu değildir; kâr kaybı için ana hasar şartı aranır | TTK m.1453/2; Kâr Kaybı GŞ A.1 |
| Ticari alacak sigortası | Siber riskler teminat dışıdır | Ticari Alacak GŞ m.7/1-j |
| Hırsızlık sigortası | Fiziksel hırsızlığa göre kurulmuştur; siber teminat ancak özel şartla eklenir | Bazı siber ürünler bu genel şarta bağlanır |
| Yönetici sorumluluk (D&O) | Yöneticilerin siber güvenlik ihmali nedeniyle sorumluluğu gündeme gelebilir | Poliçedeki siber istisnaları kontrol edin |
| Mesleki sorumluluk | Hizmet verirken müşteri verisinin sızması ancak poliçe kapsamındaysa | Poliçe lafzı belirleyicidir |
| Siber risk sigortası | Olay müdahale, veri onarımı, iş durması, siber suç ve sorumluluk teminatları | Özel şartlar belirleyicidir |
Yönetici sorumluluk sigortasının işleyişi için yönetici sorumluluk sigortası (D&O) yazımıza bakabilirsiniz.
Kanuni Çerçeve: TTK, KVKK ve Siber Güvenlik Kanunu
Siber sigorta uyuşmazlığında temel hükümler
| Hüküm | Ne düzenler | Sizin için anlamı |
|---|---|---|
| TTK m.1409/2 | Rizikolardan bazılarının teminat dışında kaldığını sigortacı ispatlar | İstisna iddialarında ispat yükü |
| TTK m.1423, 1425/2 | Sözleşmeden önce yazılı aydınlatma; teklifnameden farklı ve aleyhe poliçe hükümleri geçersiz | Satışta anlatılmayan istisnalar |
| TTK m.1435 vd. | Sözleşme kurulurken beyan yükümlülüğü; soru listesi | Teklif formundaki güvenlik soruları |
| TTK m.1444-1445 | Riziko ağırlaştırma yasağı ve bildirimi | Güvenlik önlemlerinin kaldırılması |
| TTK m.1446-1448 | Rizikonun bildirimi, bilgi ve belge, zararı önleme ve azaltma; makul giderler ve avans | Olay müdahale giderleri |
| TTK m.1449 | Sözleşmesel yükümlülük ihlalinde kusur yoksa fesih hükümleri sonuç doğurmaz; ihlal rizikoya ve edime etki etmiyorsa fesih yok; bir aylık süre | Güvenlik kayıtlarına karşı en güçlü koruma |
| TTK m.1452/3 | m.1409 ve 1433-1449 sigorta ettiren aleyhine değiştirilemez | Özel şartların sınırı |
| TTK m.1453/2 | Kazanç kaybı aksi kararlaştırılmadıkça kapsam dışı | Siber iş durması ayrı teminat ister |
| TTK m.1473, 1475, 1476, 1478 | Sorumluluk sigortası; olay esası ve aksini kararlaştırma; on günde bildirim; sigortacının beş günde savunmayı üstlenmesi; sulhün on beş günde onayı; doğrudan dava | Müşteri ve üçüncü kişi talepleri |
| TTK m.1427, 1420 | Kırk beş gün, yüzde elli avans, ihtarsız temerrüt; iki ve altı yıllık zamanaşımı | Ödeme ve süre |
| KVKK m.12 | Veri güvenliği tedbirleri; ihlalin en kısa sürede Kurula ve ilgili kişilere bildirilmesi | Kurul kararına göre Kurula en geç 72 saat |
| KVKK m.11, 18 | İlgili kişinin zararın giderilmesini isteme hakkı; idari para cezaları | Üçüncü kişi talepleri ve cezalar |
| 7545 s.K. m.7 | Bilişim sistemleriyle hizmet sunan ve veri işleyenlerin tespit ettikleri zafiyet ve siber olayları gecikmeksizin Siber Güvenlik Başkanlığına bildirmesi | Yeni bildirim yükümlülüğü |
| TCK m.243-245 | Bilişim sistemine girme, sistemi engelleme ve verileri bozma, banka ve kredi kartlarının kötüye kullanılması | Suç duyurusu |
Tipik Teminatlar: Olay Müdahale, Veri Onarımı, İş Durması, Siber Suç ve Sorumluluk
Piyasadaki kurumsal ürünlerin kamuya açık bilgilendirmelerinde öne çıkan teminatlar aşağıdadır. Hangi teminatın, hangi limit ve muafiyetle verildiği poliçeden poliçeye değişir; tablo bir kontrol listesi olarak kullanılmalıdır.
Siber sigortada sık görülen teminatlar
| Teminat | Ne karşılar? | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Olay müdahale ve kriz yönetimi | Olayın incelenmesi, siber güvenlik ekibi, hukuki danışmanlık, kriz ve itibar yönetimi giderleri | Sigortacının anlaşmalı ekibiyle çalışma şartı olabilir |
| Veri ve sistem onarımı | Bozulan, silinen, şifrelenen veya yok edilen verilerin yeniden oluşturulması | Yedeklerin varlığı ve onarım maliyetinin belgelenmesi |
| İş durması | Siber saldırı nedeniyle faaliyetin durmasından doğan gelir kaybı | Bekleme süresi ve tazminat süresi poliçede yazılıdır |
| Siber suç | Sisteme yetkisiz erişimle para veya varlık transferi | Sosyal mühendislik ve banka şifresi kaynaklı kayıplar ayrıca düzenlenir |
| Siber sorumluluk | Gizlilik ihlali, zararlı yazılım bulaştırma veya verilerin yetkisiz yok edilmesi nedeniyle üçüncü kişilerin talepleri | Talep esaslı olabilir; savunma giderleri limiti |
| Hukuki savunma giderleri | Sigortalıya karşı açılan davalar ve olası davaları önleme giderleri | Avukat seçimi için sigortacının onayı |
Zararı önlemek veya azaltmak için yapılan makul giderler, örneğin olayın yayılmasını durdurmak için dış uzman çağırmak, faydasız kalsa bile sigortacı tarafından tazminattan ayrı olarak ödenir ve istem üzerine avans olarak verilir (TTK m.1448/3-4). Kazanç kaybı ise aksi kararlaştırılmadıkça kapsam dışı olduğundan (TTK m.1453/2) iş durması teminatı poliçede açıkça yer almalıdır.
Sık Görülen İstisnalar ve Hukuki Sınırları
Kamuya açık ürün bilgilendirmelerinde şu istisnalar sık görülmektedir: şantaj olayı; bedensel zarar ve maddi hasar; sözleşmeden doğan sorumluluk; savaş; altyapı kesintileri (elektrik, internet sağlayıcı); sigortalının hileli eylemleri; poliçe başlangıcından önce bilinen veya öngörülebilir olaylar; geriye yürürlük tarihinin bulunmaması; desteklenen ve güncel bir işletim sisteminin kullanılmaması; olaydan sonra format atılması, verilerin silinmesi veya donanımın değiştirilmesi; çalışanın güvenlik duvarını bilerek devre dışı bırakması; ticari banka şifreleri ve kredi kartı bilgilerinin çalınması; yaptırım klozları. Bazı ürünlerde ise antivirüs yazılımı yüklü değilse hasarın belli bir oranı (örneğin yüzde 25) muafiyet olarak düşülür.
İstisna mı, gizli yükümlülük mü?
“Güncel olmayan işletim sistemi kullanılmışsa”, “çok faktörlü doğrulama yoksa” veya “olaydan sonra format atılmışsa” ödenmeyeceğini söyleyen kayıtlar, görünüşte istisnadır; ama özünde sigortalıya bir davranış yükü getirir. TTK m.1449’a göre sigortacıya karşı sözleşmeden doğan bir yükümlülüğün ihlalinde, sigortacının borcundan kurtulmasını sağlayan hükümler ihlalde kusur yoksa sonuç doğurmaz; ihlal rizikonun gerçekleşmesini ve sigortacının ediminin kapsamını etkilemiyorsa sigortacı sözleşmeyi feshedemez; fesih hakkı da öğrenmeden itibaren bir ay içinde kullanılmalıdır. Bu hüküm sigorta ettiren aleyhine değiştirilemez (TTK m.1452/3). Bu nedenle sigortacı güncellenmemiş bir yazılımı gerekçe gösteriyorsa, saldırının gerçekten o açıktan gerçekleşip gerçekleşmediği ve sigortalının kusuru teknik olarak ortaya konmalıdır. Bu nitelendirmenin siber sigortaya özgü bir Yargıtay kararıyla netleştiği söylenemez; ancak genel sigorta hukuku ilkeleri bu yöndedir ve teminat dışılığı ispat yükü zaten sigortacıdadır (TTK m.1409/2).
Teklif aşamasındaki beyanlar ve aydınlatma
Siber poliçelerde teklif formu genellikle yedekleme, şifreleme, çok faktörlü doğrulama ve güncelleme politikaları hakkında sorular içerir. Beyan yükümlülüğü sigortacının sorduğu sorularla sınırlıdır ve ihlalin sonuçları kanunla düzenlenmiştir (TTK m.1435 vd.; bkz. sigortacının aydınlatma ve sigortalının beyan yükümlülüğü yazımız). Sigortacı da sözleşmeden önce, özellikle dikkat edilmesi gereken hükümleri yazılı olarak bildirmek zorundadır; aydınlatmanın yapıldığını ispat yükü sigortacıdadır (TTK m.1423). Poliçe veya ekleri teklifnameden farklı ve sigorta ettiren aleyhine hükümler içeriyorsa bu hükümler geçersizdir (TTK m.1425/2).
Sözleşme süresince güvenlik önlemlerini kaldırmak
Sigorta ettiren, sigortacının izni olmadan rizikoyu ağırlaştıracak davranışlarda bulunamaz ve rizikonun gerçekleşme ihtimalini artıran değişiklikleri sigortacıya bildirir (TTK m.1444). Örneğin güvenlik duvarının kapatılması veya yedekleme sisteminin durdurulması bu kapsamda değerlendirilebilir. İhmalde tazminattan kusurun ağırlığına göre indirim yapılır; kast varsa ve değişiklikle riziko arasında bağlantı bulunuyorsa tazminat ödenmez (TTK m.1445/5).
Fidye Ödemesi: Sigorta Öder mi, Ödemek Hukuken Mümkün mü?
Fidye yazılımı saldırısında zarar çoğu zaman iki kalemden oluşur: sistemlerin durması ve verilerin onarımı ile saldırganın istediği fidye. İlk kalem olay müdahale, veri onarımı ve iş durması teminatlarının konusudur. Fidyenin kendisi ise birçok üründe teminat dışıdır; örneğin bazı ürünlerin bilgilendirmelerinde “şantaj olayı” istisnalar arasında sayılmaktadır. Fidyeyi teminata alan ürünlerde de ödeme genellikle sigortacının önceden yazılı onayına ve belirli prosedürlere bağlanır. Poliçenizde bu konuda ne yazdığını olay anında değil, poliçeyi alırken bilmeniz gerekir.
Türk hukukunda fidye ödemesini genel olarak yasaklayan açık bir kanun hükmü bulunmamaktadır; ancak bu, ödemenin risksiz olduğu anlamına gelmez. Ödeme yaptırım listelerindeki kişilere veya terör örgütleriyle bağlantılı yapılara gidiyorsa, yaptırım ve terörün finansmanının önlenmesi mevzuatı bakımından ciddi sonuçlar doğabilir; poliçelerdeki yaptırım sınırlandırma klozları da bu nedenle vardır. Ayrıca fidye ödemek verilerin geri verileceğini veya sızdırılmayacağını garanti etmez. Bu nedenle fidye kararından önce sigortacının, avukatın ve teknik ekibin birlikte değerlendirme yapması, olayın savcılığa bildirilmesi ve sürecin belgelenmesi gerekir. Sistemi engelleme ve verileri bozma suçu için TCK m.244 yazımıza, bilişim suçlarının genel çerçevesi için bilişim suçları yazımıza bakabilirsiniz.
Olaydan Sonra Kime, Ne Zaman Bildirim Yapılır?
Bir siber olayda aynı anda birden fazla bildirim yükümlülüğü doğar ve süreleri farklıdır. Birinin kaçırılması, sigorta tazminatından indirime, idari para cezasına veya cezai sorumluluğa yol açabilir.
Siber olayda bildirim haritası
| Kime? | Süre | Dayanak | Not |
|---|---|---|---|
| Sigortacı | Poliçedeki süre (ürünlerde “gecikmeksizin”, 48 saat veya 5 iş günü gibi); kanunda gecikmeksizin | Özel şartlar; TTK m.1446 | Geç bildirim tazminatı artırmışsa kusura göre indirim; sigortacı başka yoldan öğrenmişse indirim yok |
| Sigortacı (sorumluluk teminatı) | Sorumluluk doğurabilecek olay on gün içinde; size yöneltilen istem derhal | TTK m.1475 | Sigortacı beş gün içinde savunmayı üstlenip üstlenmeyeceğini bildirir (m.1476) |
| Kişisel Verileri Koruma Kurulu | En kısa sürede; Kurul kararına göre öğrenmeden itibaren en geç 72 saat | KVKK m.12/5; Kurul kararı 2019/10 | İlgili kişilere de en kısa sürede bildirim |
| Siber Güvenlik Başkanlığı | Gecikmeksizin | 7545 s.K. m.7 | Bilişim sistemleriyle hizmet sunan ve veri işleyenler için |
| Cumhuriyet başsavcılığı | Mümkün olan en kısa sürede | TCK m.243-245 | Sigortacılar çoğu zaman suç duyurusu belgesini ister |
| Banka | Derhal | Sözleşme ve ödeme hizmetleri mevzuatı | Yetkisiz transferlerde işlemin durdurulması için |
KVKK bildiriminin içeriği ve süreci için KVKK veri ihlali bildirimi yazımıza, 7545 sayılı Kanun’un şirketlere getirdiği yükümlülükler ve yaptırımlar için Siber Güvenlik Kanunu yazımıza bakabilirsiniz. Siber Güvenlik Kanunu’nda Başkanlığın talep ettiği bilgi ve belgelerin verilmemesi suç olarak düzenlenmiş, bildirim yükümlülüğüne aykırılık ise idari yaptırıma bağlanmıştır.
Delilleri korumak, hem sigorta hem ceza dosyası için şarttır
Olaydan sonra sistemleri hemen biçimlendirmek, logları silmek veya donanımı değiştirmek, birçok poliçede açıkça teminat dışı hâl olarak düzenlenmiştir ve sigortacının inceleme hakkını da engeller (TTK m.1447). Sistemi izole edin, imaj alın, logları koruyun ve müdahaleyi sigortacının onayladığı veya bağımsız bir adli bilişim uzmanıyla belgeleyin. Zorunlu müdahaleleri yaptıysanız neden zorunlu olduğunu yazılı kayda geçirin.
Talep Esaslı Poliçe, Geriye Yürürlük ve Poliçe Bittikten Sonra Gelen Talepler
Sorumluluk sigortasında kural, olayın sigorta süresi içinde gerçekleşmesidir; ancak kanun aksinin kararlaştırılmasına izin verir (TTK m.1473/1). Siber poliçelerde bu nedenle talep esaslı (claims made) yapı, geriye yürürlük tarihi ve uzatılmış bildirim süreleri sık görülür. Bazı ürünlerde geriye yürürlük tarihi hiç verilmez; poliçe başlangıcından önceki rizikolar ve poliçe bitişinden sonra doğan talepler teminat dışında bırakılır. Siber olaylar çoğu zaman aylarca fark edilmeden sürdüğünden, sızmanın ilk ne zaman gerçekleştiği ve sizin ne zaman öğrendiğiniz belirleyici olur.
Poliçe yenilenirken sigortacı veya ürün değiştirilecekse, geriye yürürlük tarihinin korunması ve yeni teklif formunda bilinen olayların doğru beyan edilmesi gerekir. Aksi hâlde iki poliçe arasında teminatsız bir boşluk doğabilir. Talep esaslı sorumluluk sigortalarının işleyişi için yönetici sorumluluk sigortası yazımıza bakabilirsiniz.
Müşteri ve Üçüncü Kişi Talepleri: Sorumluluk Teminatı Nasıl İşler?
Verileri sızan müşteriler ve çalışanlar, kanuna aykırı işleme nedeniyle zarara uğradıklarında zararın giderilmesini isteyebilir (KVKK m.11); veri güvenliği yükümlülüklerini yerine getirmeyen veri sorumlusuna ayrıca idari para cezası uygulanabilir (KVKK m.18). Sorumluluk teminatı varsa sigortalı, sorumluluğunu doğurabilecek olayı on gün içinde, kendisine yöneltilen istemi ise derhal sigortacıya bildirir (TTK m.1475). Sigortacı bildirimden itibaren beş gün içinde savunmayı üstlenip üstlenmeyeceğini bildirir; üstlenirse bütün sorumluluk ve giderler ona aittir. Sigortalının sigortacının onayı olmadan yaptığı sulh, bildirimden itibaren on beş gün içinde onaylanmazsa sigortacıya karşı geçersizdir; sigortacı haklı bir neden olmadan onaydan kaçınamaz (TTK m.1476).
Zarar gören, sigorta bedeline kadar olan zararını doğrudan sigortacıdan da isteyebilir (TTK m.1478). İdari para cezalarının sigorta teminatına alınıp alınamayacağı ise tartışmalıdır ve birçok poliçe ceza ile idari para cezalarını açıkça teminat dışı bırakır; poliçenizi bu yönden kontrol edin. Veri ihlalinde tazminat davaları için veri ihlalinde maddi ve manevi tazminat davası yazımıza ve KVKK ve tazminat sorumluluğu yazımıza bakabilirsiniz.
Sigorta Şirketi Siber Hasarı Neden Ödemiyor? Sık Gerekçeler ve Cevaplar
Ret ve indirim gerekçeleri
| Sigortacının gerekçesi | Değerlendirme | Dayanak | Ne sunulur? |
|---|---|---|---|
| “Şantaj ve fidye teminat dışı” | Fidye istisnası olsa bile olay müdahale, veri onarımı ve iş durması teminatları ayrıca değerlendirilir | Özel şartlar | Kalem kalem ayrıştırılmış zarar tablosu |
| “Yazılım güncel değildi” veya “antivirüs yoktu” | Kusur ve rizikoya etkisi aranır; bazı ürünlerde yalnızca muafiyet | TTK m.1449, 1452/3, 1409/2 | Saldırı vektörünü gösteren adli bilişim raporu |
| “Olaydan sonra format attınız” | Zorunluluk ve sigortacının incelemesine etkisi tartışılır | TTK m.1447; özel şartlar | İmaj kopyaları, olay müdahale kayıtları |
| “Olay poliçe başlangıcından önce başlamıştı” | Geriye yürürlük ve öğrenme tarihi belirleyici | TTK m.1473; özel şartlar | Log kayıtları, ilk tespit tarihi |
| “Bu bir dolandırıcılık, siber olay değil” | Sosyal mühendislik ve banka şifresi istisnasının lafzı ile oltalama teminatı karşılaştırılır | Özel şartlar | E-posta başlıkları, sistem erişim kayıtları |
| “Geç bildirdiniz” | Geç bildirim tazminatı artırmışsa kusura göre indirim | TTK m.1446, 1475/3 | Bildirim kayıtları |
| “Teklif formunda yanlış beyan” | Soru listesi kuralı; ihlalin sonuçları kanunla sınırlı | TTK m.1435 vd. | Teklif formu ve sorular |
| “Kâr kaybı teminatı yok” | İş durması teminatı yoksa kazanç kaybı ödenmez | TTK m.1453/2 | Teminat tablosu |
| “İdari para cezası ödenmez” | Poliçe lafzına göre; çoğu ürün istisna eder | Özel şartlar | Teminat tablosu |
| “Savaş veya devlet destekli saldırı” | İstisnanın lafzı ve saldırının atfı somut delile dayanmalı | TTK m.1409/2 | Teknik rapor, resmî açıklamalar |
Hangi Yol? Sigortacıya İtiraz, Sigorta Tahkim Komisyonu, Arabuluculuk ve Asliye Ticaret
- Yazılı itiraz. Ret yazısının hangi özel şart veya genel şart maddesine dayandığı yazılı olarak istenir; sigortacının teknik raporu talep edilir; bağımsız adli bilişim raporuyla itiraz edilir.
- Sigorta Tahkim Komisyonu. Sigortacı Komisyona üyeyse başvurulabilir (5684 s.K. m.30). Parasal sınırlar ve itiraz süreleri için sigorta tahkim süre ve parasal sınır hesaplama aracımıza, başvuru için başvuru dilekçesi örneğimize bakabilirsiniz.
- Arabuluculuk ve asliye ticaret mahkemesi. Şirketin sigortacıya karşı tazminat talebi ticari davadır; dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TTK m.4, 5/A; 6325 s.K. m.18/A); bkz. ticari uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk.
Tazminat, araştırmalar bitince ve her hâlde ihbardan itibaren kırk beş gün sonra muaccel olur; inceleme üç ayda bitmezse en az yüzde elli avans ödenir ve sigortacı ihtarsız temerrüde düşer (TTK m.1427). Zamanaşımı, muacceliyetten itibaren iki yıl, her hâlde rizikodan itibaren altı yıldır (TTK m.1420). Tutar dava açılırken tam bilinmiyorsa kısmi dava ve bir defaya mahsus talep artırımı yolu kullanılır (HMK m.109/4); bkz. talep artırım dilekçesi örneğimiz.
Siber olayın ilk 72 saati: sigorta, KVKK ve savcılık adımlarını birlikte atalım
Bildirimleri süresinde yapalım, delilleri koruyalım, sigortacıyla yazışmaları yönetelim ve ret gelirse tahkim veya dava yolunu planlayalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
Siber Olaydan Sonraki İlk 72 Saat: Kontrol Listesi
- Etkilenen sistemleri ağdan izole edin; sistemleri biçimlendirmeyin, logları silmeyin, donanımı değiştirmeyin.
- Poliçeyi ve özel şartları açın: bildirim süresi, anlaşmalı olay müdahale ekibi, fidye ve sosyal mühendislik hükümleri.
- Sigortacıya ve acenteye poliçedeki süre içinde yazılı bildirim yapın; telefonla bildirdiyseniz yazıyla teyit edin.
- Kişisel veri etkilendiyse KVKK Kuruluna öğrenmeden itibaren en geç 72 saat içinde bildirim yapın ve ilgili kişileri bilgilendirmeyi planlayın (KVKK m.12/5).
- Siber Güvenlik Başkanlığına gecikmeksizin bildirim yükümlülüğünüzü değerlendirin (7545 s.K. m.7).
- Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunun; bankaya yetkisiz işlemleri derhal bildirin.
- Fidye talebi varsa ödeme kararını sigortacı, avukat ve teknik ekiple birlikte verin; yazılı onay olmadan ödeme yapmayın.
- Olay müdahale, veri onarımı ve iş durması giderlerini ayrı ayrı kaydedin; zararı azaltma giderleri için avans isteyin (TTK m.1448/4).
- Müşteri ve üçüncü kişilerden gelen talepleri derhal sigortacıya iletin; sigortacının onayı olmadan sulh yapmayın (TTK m.1475, 1476).
- Kamuoyu açıklamalarını avukatla birlikte hazırlayın; veri sızıntısı hakkında gerçeğe aykırı içerik yayılmasının da Siber Güvenlik Kanunu’nda suç olarak düzenlendiğini unutmayın.
Sigorta Şirketine Siber Olay İhbarı: Yazı İskeleti
…………… SİGORTA A.Ş.
Hasar Departmanı (… Acentesi aracılığıyla)
Konu: … numaralı siber risk sigortası poliçesi kapsamında siber olay ihbarı ve teminat talebi
Sigortalı: … (unvan, vergi no)
Olayın öğrenildiği tarih ve saat: …
1. … tarihinde saat … sularında şirketimizin … sistemlerinde … (fidye yazılımı / yetkisiz erişim / veri sızıntısı / yetkisiz para transferi) tespit edilmiştir. Olay işbu yazıyla poliçedeki süre içinde ihbar edilmektedir (TTK m.1446; özel şartlar).
2. Etkilenen sistemler izole edilmiş, sistemler biçimlendirilmemiş, log kayıtları ve imaj kopyaları korunmaktadır. Poliçe kapsamında görevlendirilecek olay müdahale ekibinin derhal bildirilmesini, sistemlerin incelenmesi için gerekli izinlerin verileceğini bildiririz (TTK m.1447).
3. Olay nedeniyle olay müdahale, veri onarımı, iş durması ve (varsa) üçüncü kişi sorumluluğu teminatlarından talepte bulunuyoruz. Zararı önleme ve azaltma için yapılan ve yapılacak makul giderlerin TTK m.1448/3 uyarınca ödenmesini ve m.1448/4 uyarınca avans verilmesini talep ederiz.
4. Saldırgan … tutarında fidye talep etmiştir. Şirketimiz yazılı onayınız ve talimatınız olmadan herhangi bir ödeme yapmayacaktır; konuya ilişkin görüşünüzü derhal bildirmenizi rica ederiz.
5. Olay … tarihinde Cumhuriyet başsavcılığına bildirilmiş, kişisel veri etkilendiği için KVKK Kuruluna bildirim süreci başlatılmıştır. Gelecek üçüncü kişi talepleri derhal tarafınıza iletilecektir (TTK m.1475).
Ekler: Poliçe ve özel şartlar; ilk tespit raporu; etkilenen sistemlerin listesi; fidye notu ekran görüntüsü; suç duyurusu ve KVKK bildirim kayıtları.
Tarih / Kaşe-İmza
Bu iskelet bir başlangıçtır; olayın türüne ve poliçenin özel şartlarına göre uyarlanmalıdır. Yazıyı iz bırakan bir yolla (KEP, noter, iadeli taahhütlü posta veya poliçede gösterilen e-posta adresi) gönderin ve gönderim kaydını saklayın.
Siber Sigorta Alırken veya Yenilerken: Yedi Kritik Ayar
Siber sigortada ayarlar
| Ayar | Neden önemli? | Dayanak |
|---|---|---|
| Bağlı olduğu genel şart ve özel şartlar | Ayrı bir siber genel şart yoktur; poliçenin hangi metne dayandığı her şeyi belirler | TTK m.1425 |
| İş durması teminatı ve bekleme süresi | Kazanç kaybı ayrı teminat ister | TTK m.1453/2 |
| Fidye ve siber gasp | Teminat dışı mı, onaya bağlı mı? | Özel şartlar |
| Sosyal mühendislik ve oltalama | Sahte IBAN ve CEO dolandırıcılığı kayıpları çoğu zaman ayrı düzenlenir | Özel şartlar |
| Geriye yürürlük tarihi ve talep esası | Fark edilmeden süren olaylar için kritik | TTK m.1473 |
| Güvenlik şartları ve muafiyetler | Güncelleme, antivirüs ve çok faktörlü doğrulama şartlarının sahadaki uygulamayla uyumu | TTK m.1449 |
| Bildirim süreleri | 48 saat, 5 iş günü veya gecikmeksizin gibi süreler iç olay müdahale planına yazılmalı | TTK m.1446; özel şartlar |
Siber sigorta, güvenlik önlemlerinin yerine geçmez; tersine, poliçe şartları çoğu zaman bu önlemleri bir ön koşul olarak arar. Kişisel verilerin korunması bakımından KVKK m.12’deki teknik ve idari tedbirler, siber güvenlik bakımından 7545 sayılı Kanun’daki yükümlülükler ile poliçe şartları birlikte bir uyum programına bağlanmalıdır.
Kararlar Hakkında Not
Bu yazının hazırlandığı tarihte açık kaynaklarda, Türkiye’de siber risk sigortası poliçelerini doğrudan yorumlayan ve künyesi doğrulanabilen yayımlanmış bir Yargıtay kararına ulaşılamamıştır; akademik literatür de Türk hukukunda bu alanda genel şart niteliğinde bir düzenleme bulunmadığına dikkat çekmektedir (Yüce, “Siber Risk Sigortası: Alman Siber Risk Sigortası Genel Şartları Çerçevesinde Bir İnceleme”, SÜHFD 2024). Bu nedenle yukarıdaki değerlendirmeler TTK’nın sigorta hükümlerine, KVKK ve Siber Güvenlik Kanunu’na ve piyasadaki ürünlerin kamuya açık bilgilendirme metinlerine dayanmaktadır.
Sık Sorulan Sorular
Siber sigortanın ayrı bir genel şartı var mı?
Hayır. Türk hukukunda siber risk sigortalarına özgü genel şart niteliğinde bir düzenleme yoktur. Ürünler, poliçeye eklenen özel şartlarla ve çoğu zaman Hırsızlık Sigortası Genel Şartları’na veya bir sorumluluk sigortası genel şartına bağlanarak düzenlenir; TTK’nın sigorta hükümleri her durumda uygulanır.
Fidye yazılımı saldırısında sigorta fidyeyi öder mi?
Poliçeye bağlıdır. Birçok üründe şantaj ve fidye teminat dışıdır; fidyeyi teminata alan ürünlerde ise ödeme genellikle sigortacının önceden yazılı onayına bağlanır. Olay müdahale, veri onarımı ve iş durması teminatları fidyeden ayrı olarak değerlendirilir.
Fidye ödemek yasal mı?
Fidye ödemesini genel olarak yasaklayan açık bir kanun hükmü yoktur; ancak ödeme yaptırım listelerindeki kişilere veya terörle bağlantılı yapılara gidiyorsa ciddi hukuki sonuçlar doğabilir. Ödeme kararı sigortacı, avukat ve teknik ekiple birlikte verilmeli ve olay savcılığa bildirilmelidir.
Sigortacı yazılımımız güncel değildi diyerek ödemiyor; haklı mı?
Kendiliğinden haklı değildir. Bu tür kayıtlar sigortalıya bir yükümlülük getirdiği ölçüde TTK m.1449’a tabidir: ihlalde kusur yoksa sigortacıyı borçtan kurtaran hükümler sonuç doğurmaz, ihlal rizikonun gerçekleşmesine ve edimin kapsamına etki etmiyorsa sigortacı sözleşmeyi feshedemez. Teminat dışılığın ispatı da sigortacıdadır (TTK m.1409/2).
Olaydan sonra sigortacıya ne zaman bildirim yapmalıyım?
Poliçedeki süre içinde; ürünlerde “gecikmeksizin”, 48 saat veya 5 iş günü gibi süreler görülür. Kanun “gecikmeksizin” bildirim arar; geç bildirim tazminatı artırmışsa kusurun ağırlığına göre indirim yapılır (TTK m.1446). Sorumluluk doğurabilecek olaylar on gün içinde bildirilir (TTK m.1475).
Veri sızıntısını KVKK’ya ne zaman bildirmeliyim?
KVKK m.12/5 en kısa sürede bildirimi emreder; Kurul’un 24.01.2019 tarihli ve 2019/10 sayılı kararına göre Kurula bildirim, ihlalin öğrenilmesinden itibaren en geç 72 saat içinde yapılmalıdır. İlgili kişilere de en kısa sürede bildirim yapılır.
Siber Güvenlik Kanunu’na göre bildirim zorunlu mu?
7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu’nun 7. maddesine göre bilişim sistemleri aracılığıyla hizmet sunan, veri toplayan veya işleyenler, tespit ettikleri zafiyet ve siber olayları gecikmeksizin Siber Güvenlik Başkanlığına bildirmekle yükümlüdür.
Sahte e-postayla ödeme dolandırıcıya gitti; siber sigorta öder mi?
Poliçenin lafzına bağlıdır. Bazı ürünlerde oltalama (phishing) teminatı vardır ve kısa bildirim süreleri öngörülür; bazı ürünlerde ise ticari banka şifrelerinin veya kart bilgilerinin çalınmasından doğan kayıplar teminat dışıdır. Olayı derhal bankaya, savcılığa ve sigortacıya bildirin.
Yangın veya kâr kaybı poliçem siber saldırıdaki iş durmasını öder mi?
Kural olarak hayır. Kâr kaybı teminatı, yangın poliçesinde teminat altına alınmış bir rizikonun yol açtığı maddi hasara bağlıdır; siber saldırı bu şartı karşılamaz. Kazanç kaybı aksi kararlaştırılmadıkça kapsam dışıdır (TTK m.1453/2).
Müşterilerim tazminat davası açtı; sigorta savunmayı üstlenir mi?
Sorumluluk teminatı varsa, istemi derhal sigortacıya bildirin. Sigortacı bildirimden itibaren beş gün içinde savunmayı üstlenip üstlenmeyeceğini bildirir; üstlenirse sorumluluk ve giderler ona aittir. Onaysız sulh, bildirimden itibaren on beş gün içinde onaylanmazsa sigortacıya karşı geçersizdir (TTK m.1476).
Müşteri doğrudan sigortacıya başvurabilir mi?
Evet. Zarar gören, sigorta bedeline kadar olan zararını sigorta sözleşmesi için geçerli zamanaşımı süresi içinde doğrudan sigortacıdan isteyebilir (TTK m.1478).
KVKK idari para cezasını sigorta öder mi?
İdari para cezalarının sigortalanabilirliği tartışmalıdır ve birçok poliçe ceza ve idari para cezalarını açıkça teminat dışı bırakır. Poliçenizin teminat tablosunu ve istisnalarını kontrol edin.
Olay poliçeden önce başlamışsa ne olur?
Geriye yürürlük tarihi verilmemişse ve olay poliçe başlangıcından önce bilinen veya öngörülebilir nitelikteyse teminat dışı kalabilir. Sorumluluk sigortasında kural olay esasıdır, ancak talep esaslı yapı kararlaştırılabilir (TTK m.1473/1); poliçenizdeki tarih kayıtları belirleyicidir.
Olaydan sonra sistemleri biçimlendirebilir miyim?
Zorunlu olmadıkça biçimlendirmeyin. Birçok poliçe olaydan sonra format atmayı, verilerin silinmesini veya donanım değiştirilmesini teminat dışı sayar; ayrıca sigortacının inceleme hakkı vardır (TTK m.1447). Sistemleri izole edin, imaj alın ve logları koruyun.
Siber sigorta tazminatını ne zaman öder?
Tazminat, araştırmalar bitince ve her hâlde ihbardan itibaren kırk beş gün sonra muaccel olur; inceleme üç ayda bitmezse en az yüzde elli avans ödenir ve sigortacı ihtarsız temerrüde düşer (TTK m.1427).
Donanım hasarı ve veri ortamı ayrı bir teminatın konusu olabilir. Bilgisayar, sunucu, tıbbi cihaz ve ofis ekipmanında kısa devre, yüksek voltaj, su, hırsızlık ve veri kaybı hâllerinde elektronik cihaz sigortasının neyi karşıladığını, teminat dışı hâlleri, yeni ikame bedeli ve eksik sigorta hesabını ve dağıtım şirketine başvuruyu Elektronik Cihaz Sigortası Ödemiyor mu? Bilgisayar, Sunucu ve Tıbbi Cihaz Hasarı 2026 rehberimizde anlattık.
İlgili Rehberler
- Sigorta Hukuku Rehberi: Tazminat, Kasko, DASK ve Hayat Sigortası
- Prim Ödenmedi, Poliçe İptal Edildi, Sonra Hasar Oldu: Sigorta Öder mi? 2026
- Poliçede Banka Dain-i Mürtehin: Sigorta Tazminatı Kime Ödenir? 2026
- Çalışan Zimmetine Para Geçirdi, Emniyeti Suistimal Sigortası Öder mi? 2026
- İş Kazası Oldu, İşveren Sorumluluk Sigortası Öder mi? 2026
- Kâr Kaybı (İş Durması) Sigortası Ödemiyor 2026
- Müşterim Ödemedi, Alacak Sigortası Ödemiyor 2026
- İnşaat All Risk Sigortası Ödemiyor 2026
- Kefalet Senedim Nakde Çevrildi, Sigorta Şirketi Bana Rücu Ediyor 2026
- Fabrika, Depo veya İşyeri Yangınında Sigorta Ödemiyor ya da Eksik Ödüyor 2026
- Sigorta Şirketi Şirketime Rücu Davası Açtı
- Yönetici Sorumluluk Sigortası (D&O)
- KVKK Veri İhlali Bildirimi: 72 Saat Kuralı
- Siber Güvenlik Kanunu (7545): Şirketlerin Yükümlülükleri ve İdari Cezalar
- Veri İhlalinde Maddi ve Manevi Tazminat Davası
- KVKK ve Tazminat Sorumluluğu
- Bilişim Sistemine Girme Suçu ve TCK 243-245
- Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme (TCK 244)
- Sosyal Medya ve E-Posta Hesabının Ele Geçirilmesi
- Banka veya Şirket Verilerimi Sızdırdı, Dolandırıldım
- Sigortacının Aydınlatma ve Sigortalının Beyan Yükümlülüğü (TTK 1423-1435)
- Sigorta Tahkim Komisyonu
- Ticari Uyuşmazlıklarda Dava Şartı Arabuluculuk (TTK 5/A)
- Ticaret Hukuku Rehberi
Kaynakça
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.4, 5, 5/A, 1409, 1420, 1423, 1425, 1427, 1435, 1444, 1445, 1446, 1447, 1448, 1449, 1452, 1453, 1473, 1475, 1476, 1478
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu: m.11, 12, 18; Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun 24.01.2019 tarihli ve 2019/10 sayılı kararı
- 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu (RG 19.03.2025, 32846): m.7
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu: m.243-245
- Ticari Alacak (Kredi) Sigortası Genel Şartları (SEDDK, 2022): m.7/1-j
- Yangına Bağlı Kâr Kaybı Sigortası Genel Şartları: A.1
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu: m.30; 6325 sayılı Kanun: m.18/A; HMK m.109/4
- Aydın Alber Yüce, “Siber Risk Sigortası: Alman Siber Risk Sigortası Genel Şartları Çerçevesinde Bir İnceleme”, SÜHFD C.32 S.3 (2024), s.1611-1655
- Piyasadaki siber sigorta ürünlerinin kamuya açık bilgilendirme metinleri (2026 itibarıyla)
Bu içerik Tazminat ve Sorumluluk Hukuku alanındadır.
Tazminat ve Sorumluluk Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları


