Kentsel dönüşümde salt çoğunlukla alınan karara katılmayan malikin arsa payı, teklifin bildirilmesinden itibaren on beş gün içinde kabul gelmezse, rayiç değerden az olmamak üzere önce anlaşan paydaşlara açık artırmayla satılır (6306 s.K. m.6/2). İlk satışa yalnız anlaşan paydaşlar katılabilir; pay alınmazsa riskli yapılarda anlaşmaya uymayı kabul eden üçüncü kişilere satılabilir, riskli alan ve rezerv yapı alanlarında ise Başkanlık, İdare veya TOKİ rayiç bedeli ödeyerek satın alır. Satış için binanın yıkılmış olması gerekmez. Satış işlemine karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir (6306 s.K. m.6/9). Sorularınız için: 0554 648 37 15.
Kısa Cevap: Pay Satışında Temel Kurallar
Karara katılmayan malikin payının satışında kurallar ve dayanakları
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Karar çoğunluğu | Hisseleri oranında paydaşların salt çoğunluğu; malik sayısı değil arsa payı esas alınır | 6306 s.K. m.6/1 |
| Karar biçimi | Malikler toplantısında alınır, imzalanarak tutanağa bağlanır | Uyg. Yön. m.15/2 |
| Teklife cevap süresi | Bildirimin yapıldığı veya yapılmış sayıldığı tarihten itibaren on beş gün | Uyg. Yön. m.15/2 |
| Satış başvurusu | Kentsel Dönüşüm Müdürlüğüne veya yetkili İdareye yazılı başvuru; yapının yıkılmış olması aranmaz | Uyg. Yön. m.15/A-1 |
| Rayiç bedel | Bedel Tespiti Komisyonu belirler; SPK’ca yetkilendirilmiş değerleme kuruluşunun raporu dikkate alınır | Uyg. Yön. m.15/A-3 |
| İlk satış | Yalnız salt çoğunlukla anlaşan paydaşlar katılabilir | Uyg. Yön. m.15/A-6 |
| Bedelin yatırılması | Yedi gün içinde bankada açtırılan vadeli hesaba | Uyg. Yön. m.15/A-8 |
| Üçüncü kişinin teminatı | Rayiç değerin yüzde onu oranında nakit | Uyg. Yön. m.15/A-13 |
| Satılamayan pay | Riskli yapıda üçüncü kişiye satış; riskli alan ve rezerv yapı alanında Başkanlık, İdare veya TOKİ satın alır | 6306 s.K. m.6/2 |
| Dava süresi | Tebliğ tarihinden itibaren otuz gün | 6306 s.K. m.6/9 |
Karara katılmayan malikin payının satışı, 6306 sayılı Kanun kapsamında salt çoğunlukla alınan yeniden yapım kararına katılmayan paydaşın arsa payının, rayiç değeri tespit ettirilerek anlaşan diğer paydaşlara açık artırma usulüyle satılmasıdır. Süreç, malike yapılan bildirimle başlar ve on beş günlük katılım süresiyle yürür.
Bu yazıda çoğunluk kuralının bugünkü hâli, katılmayan malike yapılan bildirimin içeriği, on beş günlük sürenin sonuçları, rayiç değer tespiti, açık artırmanın işleyişi ve malikin başvurabileceği hukuki yollar ele alınmaktadır.
Çoğunluk Kuralının Bugünkü Hâli
6306 sayılı Kanun’un ilk hâlinde yeniden yapım kararı için arsa payının en az üçte ikisi aranıyordu. 7/11/2023 tarihli ve 7471 sayılı Kanun’un 10. maddesiyle “en az üçte iki” ibaresi “salt” olarak değiştirilmiş, karar yeter sayısı hisseleri oranında paydaşların salt çoğunluğuna indirilmiştir. Değişiklik 9 Kasım 2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Çoğunluk Kuralı: Eski ve Yeni Düzen
| Konu | 7471 öncesi | 7471 sonrası (9 Kasım 2023) |
|---|---|---|
| Yeter sayı | Arsa payının en az üçte ikisi | Hisseleri oranında paydaşların salt çoğunluğu |
| Hesap esası | Arsa payı | Arsa payı |
| Toplantı zorunluluğu | Aranmaz | 4 Şubat 2026’ya kadar aranmazdı; bu tarihten itibaren zorunlu (Uyg. Yön. m.15/2) |
| İdareye sunulan | Karar tutanağı | Toplantı çağrısı, karar tutanağı ve salt çoğunlukla varılan anlaşmanın belgeleri (Uyg. Yön. m.15/A) |
| Katılmayanın payı | Satış prosedürü | Rayiç değerden az olmamak üzere açık artırma |
Bu yeter sayı ile alınabilecek kararlar geniştir: parsellerin tevhit edilmesi, ifrazı, yeniden bina yaptırılması, payların satışı, kat karşılığı veya hasılat paylaşımı usulleriyle değerlendirilmesi ve bunların gerektirdiği izin ve ruhsat işlemleri.
4 Şubat 2026 tarihli Yönetmelik değişikliğinden bu yana kararın malikler toplantısında alınması ve imzalanarak tutanağa bağlanması zorunludur (Uygulama Yönetmeliği m.15/2). Pay satışı için yapılan başvuruda toplantı çağrısı, karar tutanağı ve salt çoğunlukla varılan anlaşmayı gösteren belgeler idareye sunulur (m.15/A). Önceki dönemde toplantı aranmıyor; imzalı karar tutanağı ya da anlaşan maliklere ait vekâletname veya sözleşme örnekleri yeterli görülüyordu.
Hesap bağımsız bölüm sayısına göre değil hisseye göre yapılır
Uygulamada en sık yapılan hata budur. Yeter sayı, daire sayısına göre değil arsa payı oranına göre hesaplanır. Sekiz daireli bir binada beş malik anlaşmış olsa dahi, bu maliklerin toplam arsa payı yarıyı aşmıyorsa karar yeter sayısına ulaşılmamış olur.
Bu nedenle arsa paylarının değerle orantısız belirlenmiş olması, dönüşüm sürecinde doğrudan güç dengesi sorununa dönüşür. Arsa payı düzeltme davası bu yönüyle dönüşüm öncesinde stratejik önem taşır.
Yeter Sayı Hesabı: Yanlış ve Doğru
| Yaklaşım | Örnek | Sonuç |
|---|---|---|
| Daire sayısına göre (YANLIŞ) | 8 dairede 5 malik anlaştı | Çoğunluk var sanılır |
| Arsa payına göre (DOĞRU) | 5 malikin toplam arsa payı %48 | Yeter sayı SAĞLANMAMIŞTIR |
| Arsa payına göre (DOĞRU) | 3 malikin toplam arsa payı %56 | Yeter sayı SAĞLANMIŞTIR |
Orantısız arsa payı, dönüşümde doğrudan güç dengesizliği yaratır.
Katılmayan Malike Yapılan Bildirim
Salt çoğunlukla karar alındıktan sonra, karara katılmayan maliklere bildirim yapılır. Bildirimde alınan karar ve anlaşan maliklerin teklifi yer alır.
Salt Çoğunlukla Alınabilecek Kararlar
| Karar türü | Açıklama |
|---|---|
| Yeniden bina yaptırılması | Yıkım sonrası yeni yapının inşası |
| Kat karşılığı usulü | Yüklenici ile pay karşılığı inşaat |
| Hasılat paylaşımı usulü | Satış gelirinin paylaşılması |
| Payların satışı | Katılmayan paydaş payının devri |
| Tevhit | Birden fazla parselin birleştirilmesi |
| İfraz | Parselin bölünmesi |
| İzin ve ruhsat işlemleri | Uygulamanın gerektirdiği idari işlemler |
Bildirimin yapıldığı ya da yapılmış sayıldığı tarihten itibaren on beş gün içinde teklifin incelenmemesi veya salt çoğunlukla alınan kararın ve yapılan teklifin kabul edilmemesi hâlinde satış süreci işletilir.
Bildirimler bakımından ilan panosu, e-Devlet kapısı ve elektronik yollar kullanılabilmektedir. Bu nedenle “elime bir şey ulaşmadı” savunması çoğu olayda sonuç doğurmaz. Yurt dışında yaşayan veya adresi güncel olmayan paydaşların risk altında olduğu aşama tam da burasıdır.
İmza atmamak süreci durdurmaz
Bu, kamuoyunda en yanlış bilinen konudur. “İmza atmam, bina yıkılmaz” düşüncesi hukuken karşılıksızdır. Katılmama, sürecin durması değil, payın satış prosedürüne girmesi sonucunu doğurur.
Katılmayan malikin gerçek gücü direnmek değil, süresi içinde ve gerekçeli biçimde itiraz etmektir. Teklifin adil olmadığı, arsa payının hatalı belirlendiği ya da paylaşım tablosunun eşitliğe aykırı olduğu düşünülüyorsa bunun on beş gün içinde yazılı olarak ortaya konması gerekir.
Toplantı, Çağrı ve Bildirim: Yönetmelik m.15/2
Satışın hukuka uygunluğu, ondan önceki üç adımın usulüne uygun yapılmasına bağlıdır: toplantıya çağrı, toplantıda karar ve karara katılmayana bildirim. 4 Şubat 2026 tarihli ve 33158 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle bu adımlar Uygulama Yönetmeliğinin 15. maddesinin ikinci fıkrasında yeniden düzenlenmiş, toplantı yapılması zorunlu hâle gelmiştir. Önceki metinde toplantı şartı bulunmuyor, çağrı ve bildirim konusunda idareler arasında uygulama farkları görülüyordu.
Toplantıya çağrı. Toplantı, maliklerden birinin istemi üzerine yapılır ve bütün malikler çağrılır. Toplantının yeri ve zamanı Yönetmeliğin ekindeki formla (Ek-12) belirlenir; çağrı ilgili muhtarlıkta, yapı henüz yıktırılmamışsa bina kapısında veya duyuru panosunda on beş gün asılarak ya da noter aracılığıyla yapılır. Toplantı en az salt çoğunlukla yapılır; alınan karar anlaşan maliklerce imzalanarak tutanağa bağlanır.
Karara katılmayana bildirim. Karar ve anlaşma şartlarını içeren teklif; tapuda elektronik tebligat adresi kayıtlı olan maliklere elektronik yolla, adres bildirmemiş olanlara noter aracılığıyla veya ilgili muhtarlıkta on beş gün ilan edilerek bildirilir. Bildirimde, on beş gün içinde teklifin incelenmemesi veya kabul edilmemesi hâlinde payın satışa çıkarılacağı da yer alır.
Bildirim yolu ve on beş günlük sürenin başlangıcı
| Bildirim yolu | Tebliğ edilmiş sayıldığı an | Sonuç |
|---|---|---|
| Elektronik tebligat | Bildirimin elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonu | Bu tarihten itibaren on beş gün içinde cevap verilmelidir |
| Muhtarlıkta ilan | On beş günlük ilanın son günü | İlanın bitiminden itibaren on beş gün içinde cevap verilmelidir |
| Noter aracılığıyla bildirim | Tebligatın yapıldığı tarih | Tebliğden itibaren on beş gün içinde cevap verilmelidir |
Bu düzenin malik bakımından iki sonucu vardır. Birincisi, elden bir yazı almamış olmak sürenin işlemediği anlamına gelmez; elektronik tebligat adresi ile muhtarlık ilanı düzenli olarak izlenmelidir. Yurt dışında yaşayan malikler ile tapuda hâlâ murisin adı görünen mirasçılar bu aşamada en çok hak kaybına uğrayan gruplardır; mirasçıların durumu miras kalan binada kentsel dönüşüm yazımızda anlatılmıştır. İkincisi, toplantı çağrısına ve bildirime ilişkin belgeler satış başvurusunun zorunlu ekidir; çağrının veya bildirimin usulsüz yapıldığı iddiası bu belgeler üzerinden denetlenir. Sürecin başında toplanması gereken evrak kentsel dönüşümde gerekli belgeler rehberimizde listelenmiştir.
Rayiç Değer Tespiti
Satış öncesinde, katılmayan paydaşın arsa payının rayiç değeri Başkanlıkça tespit edilir veya ettirilir. Satış, bu değerden az olmamak üzere gerçekleştirilir (6306 s.K. m.6/2). Uygulamada rayiç bedeli, Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü veya yetkili İdare bünyesinde kurulan en az üç kişilik Bedel Tespiti Komisyonu belirler; satış başvurusuna eklenen, Sermaye Piyasası Kurulunca yetkilendirilmiş değerleme kuruluşunun raporu da dikkate alınır (Uygulama Yönetmeliği m.15/A).
Rayiç değer, malikin süreçteki en önemli ekonomik korumasıdır. Değerin düşük belirlendiği düşünülüyorsa, tespit raporunun dayanaklarının incelenmesi gerekir. Tartışılabilecek noktalar şunlardır:
- Kullanılan emsal satışların gerçekten benzer nitelikte olup olmadığı
- Emsallerin tarihleri ve güncelliği
- Parselin imar durumu ve yapılaşma hakkının doğru yansıtılıp yansıtılmadığı
- Konum, cephe ve manzara gibi değer artırıcı unsurların dikkate alınıp alınmadığı
- Hesabın dayandığı yöntemin raporda açıkça gösterilip gösterilmediği
Kamulaştırma hukukundaki emsal karşılaştırma yöntemine ilişkin ilkeler, bu tartışmada da yol gösterici olur. Yöntemin işleyişi için emsal karşılaştırma yöntemi sayfasına bakabilirsiniz.
Bedel tartışmasının yöntemi için emsal karşılaştırma yöntemi, kamulaştırma ve bedel tespiti ve acele kamulaştırmada bedel ve iptal davası sayfalarına bakınız.
Satış Başvurusu, Bedel Tespiti ve Satış Komisyonları (m.15/A)
On beş günlük süre sonuçsuz kalınca satış kendiliğinden başlamaz; anlaşan maliklerin başvurusu gerekir. Başvuru, yapının bulunduğu ildeki Kentsel Dönüşüm Müdürlüğüne, yetki devri yapılmışsa İdareye yazılı olarak yapılır ve Uygulama Yönetmeliğinin 15/A maddesindeki belgeler eklenir.
Pay satışı başvurusuna eklenen belgeler
| Belge | Neyi gösterir? | Dayanak |
|---|---|---|
| Toplantı çağrısı, karar tutanağı ve salt çoğunlukla varılan anlaşmanın belgeleri | Toplantının usulüne uygun yapıldığını ve hisseleri oranında salt çoğunluğun sağlandığını | Uyg. Yön. m.15/A-1 |
| Teklifin bildirildiğini ve on beş günlük sürenin verildiğini gösteren belgeler | Karara katılmayan malike kabul imkânı tanındığını | Uyg. Yön. m.15/A-1 |
| SPK’ca yetkilendirilmiş değerleme kuruluşunun değer tespiti | Satışa konu payın değerini | Uyg. Yön. m.15/A-1 |
Yıkım şartı yoktur. Satış işleminin yapılabilmesi için riskli yapının yıktırılmış olması gerekmez. Başvuru üzerine payın satış işlemine konu olduğu tapu kütüğünün beyanlar hanesinde belirtilir; böylece payla ilgilenen üçüncü kişiler satış sürecini tapu kaydından öğrenebilir.
İki komisyon kurulur. Müdürlük veya İdare bünyesinde, biri başkan ikisi üye olmak üzere en az üç kişiden oluşan bir Bedel Tespiti Komisyonu ile bir Satış Komisyonu oluşturulur. Rayiç bedeli Bedel Tespiti Komisyonu belirler; başvuruya eklenen değerleme raporu bu belirlemede dikkate alınır. Bedele itiraz edecek malikin incelemesi gereken belge bu nedenle iki tanedir: değerleme kuruluşunun raporu ve komisyonun bedel tespitine ilişkin kararı. İkisinin de örneği yazılı olarak istenmelidir.
Açık Artırma Nasıl İşler?
Katılmayan paydaşın arsa payı, tespit edilen rayiç değerden az olmamak üzere anlaşma sağlayan diğer paydaşlara açık artırma usulüyle satılır. İlk satış herkese açık bir ihale değildir; bu satışa yalnız salt çoğunlukla anlaşan paydaşlar katılabilir (Uygulama Yönetmeliği m.15/A).
Bu yolla paydaşlara satış gerçekleştirilemediği takdirde riskli yapılarda pay, anlaşma sağlayan diğer paydaşlara veya yapılan anlaşmaya uyularak işlem yapılmasını kabul etmek şartıyla üçüncü kişilere satılabilir. Riskli alanlar ve rezerv yapı alanlarında ise pay, rayiç bedeli ödenerek dönüşüm projesini gerçekleştirecek Başkanlık, İdare veya TOKİ tarafından satın alınır (6306 s.K. m.6/2). Satış gününün işleyişi ve üçüncü kişilerden istenen teminat aşağıda ayrı başlıklarda anlatılmıştır.
Satış bedeli payı satılan malikin hakkıdır; alıcı bedeli yedi gün içinde bankada açtırılan vadeli hesaba yatırır. Payın üzerinde ipotek veya haciz gibi haklar varsa bedel bloke edilir ve bu haklar bedel üzerinde devam eder (Uygulama Yönetmeliği m.15/A). Malik, sürece katılmamış olsa dahi payının karşılığını almaktan yoksun bırakılmaz; kaybettiği şey mülkiyet değil, yeni yapıda bağımsız bölüm sahibi olma imkânıdır.
Satış Günü: Pey, Bedelin Yatırılması ve Tescil
Satışın yeri ve zamanı, salt çoğunlukla anlaşan maliklere veya anlaştıkları müteahhide ve payı satılacak malike tebliğ edilir. Payı satılacak malik satışı izleyebilir; ancak katılmaması satışı geçersiz kılmaz. Yönetmeliğin ifadesiyle “gıyaplarında yapılan satış işlemi geçerli olur” (Uygulama Yönetmeliği m.15/A-4). Satış şu sırayla yürür:
- Katılımcılar belirlenir. İlk satışa yalnız salt çoğunlukla anlaşan paydaşlar katılabilir (m.15/A-6). Katılanların kimlikleri kontrol edilerek tutanağa geçirilir.
- Sözlü pey alınır. Komisyon Başkanı, rayiç bedelin altına inmemek üzere katılımcılardan sözlü pey ister; sürülen peyler tutanağa yazılır ve imzalanır (m.15/A-7).
- Satış en yüksek peyi sürene yapılır. Bedel rayiç değerden az olamaz. Tek katılımcı varsa, rayiç değerden az olmayan teklifi geçerli sayılır (m.15/A-8, 9).
- Bedel yedi gün içinde yatırılır. Alıcı, satış bedelini yedi gün içinde bankada açtırılan vadeli hesaba yatırır ve aynı süre içinde sözleşmeyi imzalayarak Müdürlüğe sunar. Bunu yapmazsa sırayla diğer pey sürenlere bildirim yapılır (m.15/A-8).
- Tescil yapılır. Bedel yatırıldıktan sonra pay tapuda alıcı adına tescil edilir ve durum payı satılan malike bildirilir (m.15/A-10).
İlk satışta alıcı çıkmazsa: tekrar satış, üçüncü kişiler ve teminat
Anlaşan paydaşlar payı ilk satışta almazsa satış, pay anlaşan paydaşlara veya anlaşmaya uymayı kabul eden üçüncü kişilere satılıncaya kadar tekrarlanır. 2026 değişikliğinden sonra sonraki satışlar salt çoğunluğun talebi üzerine yapılır: Müdürlük satışın yerini, tarihini ve saatini belirler; satış on beş gün süreyle ilan edilir ve bütün maliklere e-Devlet üzerinden bildirilir (m.15/A-12). Çoğunluk talepte bulunmadığı sürece ikinci satış yapılmaz.
Riskli yapılarda sonraki satışlara katılmak isteyen üçüncü kişi, satıştan önce salt çoğunlukla alınan kararı kabul ettiğini ve sözleşmeyi imzalayacağını yazılı olarak beyan eder; ayrıca payın rayiç değerinin yüzde onu oranında nakit teminat yatırır (m.15/A-13). Satışı kazanamayanların teminatı iade edilir. Satışı kazanan üçüncü kişi yedi gün içinde bedeli yatırıp sözleşmeyi imzalamazsa teminatı Başkanlığa gelir kaydedilir (m.15/A-15).
Riskli alanlarda ve rezerv yapı alanlarında kural farklıdır: paydaşlara satılamayan pay, rayiç bedeli ödenerek dönüşüm projesini gerçekleştirecek Başkanlık, İdare veya TOKİ tarafından satın alınır; projenin maliklerce yürütüldüğü alanlarda ise satış yapılıncaya kadar öncelikle diğer paydaşlara satış tekrarlanır (6306 s.K. m.6/2; Uygulama Yönetmeliği m.15/2).
Alıcıya göre satış koşulları
| Alıcı | Hangi aşamada? | Koşul | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Salt çoğunlukla anlaşan paydaş | İlk satış ve sonraki satışlar | Rayiç değerden az olmayan pey; yedi gün içinde bedel ve sözleşme | Uyg. Yön. m.15/A-6, 8 |
| Üçüncü kişi (riskli yapılarda) | İlk satışta alıcı çıkmazsa sonraki satışlar | Kararı kabul ettiğine dair yazılı beyan; rayiç değerin yüzde onu nakit teminat | Uyg. Yön. m.15/A-13 |
| Başkanlık, İdare veya TOKİ (riskli alan ve rezerv yapı alanında) | Paydaşlara satış gerçekleşmezse | Rayiç bedeli ödeyerek satın alma | 6306 s.K. m.6/2 |
Payı satın alan paydaş bakımından bir not: “Yarısı Bizden” kampanyasında hak sahibi, 6306 sayılı Kanun kapsamındaki pay satışıyla edineceği taşınmaz için, payı satılan hak sahibinin kullanacağı hibe ve krediyi de kullanabilir. Şartlar Yarısı Bizden kampanyası rehberimizde anlatılmıştır.
İpotekli veya hacizli payın satışı
Satışa konu payın üzerindeki ipotek, ihtiyati haciz, haciz ve intifa hakkı satışa engel değildir; bu haklar satıştan sonra satış bedeli üzerinde devam eder. Bu durumda bedel bankada bloke edilir, malike ödenmez ve alacaklı, icra müdürlüğü veya mahkeme bilgilendirilir. Tapu kaydındaki haklar ve şerhler satıştan sonra resen terkin edilir (Uygulama Yönetmeliği m.15/A-5). Malik için sonuç şudur: pay satılınca borç sona ermez, alacaklının hakkı taşınmazdan paraya geçer; bedelin ne kadarının malike kalacağı alacaklılarla olan hesaba bağlıdır. Ayrıntı ipotekli ve hacizli dairede kentsel dönüşüm yazımızdadır.
Malikin Başvurabileceği Hukuki Yollar
Satış işlemleri idari nitelikte olduğundan, hukuka aykırılık iddiaları idari yargıda ileri sürülür. Malikin dayanabileceği başlıca iddialar şunlardır:
- Yeter sayıya ulaşılmamış olması. Anlaşan maliklerin toplam arsa payının salt çoğunluğu sağlamadığının ortaya konması.
- Bildirimin usulsüzlüğü. Bildirimin hiç yapılmamış ya da usulüne aykırı yapılmış olması ve bu nedenle on beş günlük sürenin işlemediği.
- Rayiç değerin hatalı tespiti. Değerleme raporunun emsal seçimi veya yöntem bakımından sakat olması.
- Karar tutanağındaki eksiklikler. İmzaların, vekâletnamelerin veya paylaşım tablosunun usulüne uygun olmaması.
Dava, işlemin tebliğinden itibaren otuz gün içinde idare mahkemesinde açılır (6306 s.K. m.6/9); İdari Yargılama Usulü Kanunu’ndaki altmış günlük genel süre burada uygulanmaz. Dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması talebi ayrıca ileri sürülmelidir; satış tamamlanıp tapu devri gerçekleştikten sonra alınacak kararın etkisi sınırlı kalır.
İdari işlemlere karşı dava yolları için belediye işlemlerine karşı dava; süreç takibi ve belge talebi için ARAAD ve e-Devlet sayfasına bakabilirsiniz.
Dava Süresi, Ruhsat Aşaması ve Bedel Farkı
Süre otuz gündür. 6306 sayılı Kanun uyarınca tesis edilen idari işlemlere karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca dava açılabilir (6306 s.K. m.6/9). Pay satışına ilişkin işlemler de bu kapsamdadır; altmış günlük genel süreye güvenmek hak kaybına yol açar. Yürütmenin durdurulmasına, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi hâlinde karar verilebilir (İYUK m.27/2). Sürelerin bütünü 6306’da dava yolları ve süreler rehberimizde, dilekçe kurgusu arsa payı satışının iptali dava dilekçesi örneğimizde yer almaktadır.
Ruhsat, satışın tamamlanmasını beklemez. 2026 değişikliğinden sonra yapı ruhsatı başvurusu, yıkım şartı aranmaksızın salt çoğunluk kararına dayanılarak yapılabilir. Bunun için karara katılmayan maliklere teklifin usulünce tebliğ edilmiş ve pay satışı için idareye başvurulmuş olması gerekir; Müdürlük veya İdare, salt çoğunluğun sağlandığını ve tebligatın tamamlandığını gösteren yazıyı talep üzerine ruhsatı düzenleyecek idareye gönderir (Uygulama Yönetmeliği m.15/4). Yönetmelik ruhsat için satışın bitmiş olmasını değil, satış başvurusunun yapılmış olmasını aradığından, itirazı olan malikin beklemesi aleyhine sonuç doğurur; dava ve yürütmenin durdurulması talebi geciktirilmemelidir.
Bedel düşük tespit edilmişse. Satış, bedelin eksik tespit edildiği gerekçesiyle yargı kararıyla iptal edilirse, aradaki fark ihale tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte payı satın alan malik tarafından payı satılan eski malike ödenir (Uygulama Yönetmeliği m.15/A-16). Bu hüküm, bedele ilişkin davalarda değerleme raporuna somut ve belgeli itirazın önemini gösterir: emsaller, imar durumu ve hesap yöntemi ayrı ayrı tartışılmalıdır. Davada denetlenecek başlıklar aşağıda “Satış İşleminde Denetlenecek Beş Nokta” bölümündedir.
Karara katılmak isteyen ancak şartları yetersiz bulan malik için asıl konu çoğu zaman sözleşmedir. Modelin seçimi kat karşılığı mı, hasılat paylaşımı mı yazımızda, imzadan önce bakılacak hükümler kat karşılığı inşaat sözleşmesinde dikkat edilecek maddeler rehberimizde ele alınmıştır.
Anlaşma Yolu Genellikle Daha Verimli
Dürüst bir değerlendirme yapmak gerekir: sürece katılmamanın ekonomik sonucu çoğu olayda malikin aleyhinedir.
Malikin Seçenekleri
| Seçenek | Ekonomik sonuç | Risk |
|---|---|---|
| Karara katılmak | Yeni yapıda bağımsız bölüm; değer artışından yararlanma | Teslim gecikmesi |
| Süre içinde karşı teklif | Daha adil paylaşım imkânı | Müzakere başarısız olabilir |
| Payı satmak | Nakde çevirme, hızlı çıkış | Değer artışından yararlanamama |
| Katılmamak / sessiz kalmak | Rayiç bedel; değer artışı yok | Payın açık artırmayla satışı |
Yeni yapıda bağımsız bölüm sahibi olmak yerine arsa payının rayiç bedelini almak, dönüşümün yarattığı değer artışından yararlanamamak anlamına gelir. Kentsel dönüşümde asıl kazanç, çoğunlukla inşaat sonrası oluşan değer farkındadır.
Bu nedenle itirazın hedefi genellikle süreci durdurmak değil, daha adil bir paylaşım tablosu müzakere etmek olmalıdır. Katılmayan malikin elindeki en güçlü koz, on beş günlük süre içinde somut ve gerekçeli bir karşı teklif sunmasıdır.
Müzakerede tartışılması gereken başlıklar: bağımsız bölüm tahsisinin kat ve cephe bakımından dengesi, teslim süresi, gecikme cezası, kira yardımı süresi dolduktan sonraki dönem için kira farkı yükümlülüğü ve teknik şartname. Sözleşme aşamasının bütünü için kat karşılığı sözleşme rehberine bakınız.
Müzakere edilecek sözleşme başlıkları kat karşılığı sözleşme rehberi ve müteahhit seçimi sayfalarında; arsa payı orantısızlığı arsa payı düzeltme davası sayfasında ele alınmaktadır.
Acele Kamulaştırma ile İlişkisi
Riskli alan ve rezerv yapı alanı uygulamalarında, anlaşma sağlanamayan taşınmazlar bakımından acele kamulaştırma yoluna başvurulabildiği görülmektedir. Bu, pay satışından farklı bir hukuki yoldur ve kendi usulüne tabidir.
Hangi yolun işletildiğini ayırt etmek, hangi hakların kullanılabileceğini belirler. Size ulaşan belgenin pay satışına mı yoksa kamulaştırmaya mı ilişkin olduğunu kontrol edin. Ayrıntı için anlaşamayan malik ve acele kamulaştırma sayfasına bakabilirsiniz.
Kategori ayrımı için riskli yapı, riskli alan ve rezerv alan farkı; paydaşlar arası uyuşmazlık için ortaklığın giderilmesi sayfasına bakınız.
Sık Yapılan Hatalar
- Yeter sayıyı daire sayısına göre hesaplamak; arsa payı oranını gözden kaçırmak.
- “İmza atmazsam süreç durur” varsayımıyla hareket etmek.
- On beş günlük süreyi gerekçesiz geçirmek.
- Rayiç değer raporunu hiç incelememek.
- Karşı teklif sunmadan yalnızca itiraz etmek.
- Bildirimlerin e-Devlet üzerinden yapılabildiğini bilmemek.
- Arsa payı orantısızlığını dönüşüm başlamadan düzelttirmemek.
Adım Adım Süreç
- Bildirimi ve tarihini kayda alın — Karara katılmayan malike yapılan bildirimin tarihini not edin; on beş günlük süre bu tarihten işler.
- Yeter sayıyı denetleyin — Anlaşan maliklerin toplam arsa payının salt çoğunluğu sağlayıp sağlamadığını tapu kayıtları üzerinden hesaplayın.
- Teklifi teknik olarak inceleyin — Paylaşım tablosunu, bağımsız bölüm tahsisini, teslim süresini ve gecikme cezasını madde madde değerlendirin.
- Rayiç değer raporunu isteyin — Payınızın rayiç değerine ilişkin tespit raporunun ve emsallerinin bir örneğini yazılı olarak talep edin.
- Süre içinde gerekçeli karşı teklif verin — On beş gün dolmadan, itirazınızı ve somut karşı teklifinizi yazılı olarak sunun ve evrak kaydını alın.
- Satış işlemlerini takip edin — Açık artırma ve bedel ödemesine ilişkin işlemleri izleyin; usulsüzlük gördüğünüzde süresinde itiraz edin.
- Gerekirse dava açın — İdari işlemin iptali istemiyle idare mahkemesine başvurun ve yürütmenin durdurulmasını mutlaka talep edin.
Kentsel dönüşüm sürecinde hak kaybı yaşamayın
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Satış İşleminde Denetlenecek Beş Nokta
Anlaşmayan malikin hissesinin satışı, mülkiyet hakkına doğrudan müdahale doğurduğundan usul kuralları sıkı uygulanır. İptal davası açılacaksa denetim şu başlıklarda yapılır.
1. Nisap. Karar, hisseleri oranında paydaşların salt çoğunluğu ile alınmış mı? Nisap malik sayısıyla değil arsa payıyla hesaplanmalıdır. Hesap tablosu dosyaya sunulmalıdır.
2. Kararın içeriği. Kararda yapılacak uygulama, paylaşım esasları ve maliklere düşecek bağımsız bölümler gösterilmiş mi? İçeriği boş bir karar, malikin değerlendirme yapmasını imkânsız kılar.
3. Bildirim. Anlaşma şartlarını içeren teklif; elektronik tebligat, noter veya muhtarlıkta on beş gün ilan yoluyla bildirilmiş mi? Kabul için on beş gün süre tanınmış mı?
4. Değerleme. Rayiç bedel, Sermaye Piyasası Kuruluna kayıtlı lisanslı değerleme kuruluşunca hazırlanan rapora göre mi belirlenmiş? Emsaller ve bağımsız bölüm özellikleri doğru yansıtılmış mı?
5. Satış usulü. Satış, kanunda öngörülen usule ve sıraya uygun yapılmış mı?
Bu beş başlık dava dilekçesinde ayrı ayrı ve ilgili belgeye atıfla yazılmalıdır. Dilekçe kurgusu için kentsel dönüşümde arsa payı satışının iptali dava dilekçesi yazımıza bakılabilir.
Nisap arsa payıyla hesaplanır, hesap tablosunu isteyin
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Anlaşmayan Malik İçin Gerçekçi Değerlendirme
Karara katılmamak bir hak, ancak bedelsiz bir tercih değildir. Malikin karar vermeden önce üç soruyu cevaplaması gerekir.
1. İtirazın konusu ne? Nisap mı, paylaşım oranı mı, müteahhit seçimi mi, teslim takvimi mi? Bunlar farklı yollara götürür. Paylaşım oranına itiraz, arsa payı ve şerefiye tartışmasıdır; müteahhit seçimine itiraz ise sözleşme görüşmesinin konusudur.
2. Usul kusuru var mı? Nisap hatalı hesaplanmış, bildirim usulsüz yapılmış veya karar içeriği boş bırakılmışsa iptal davasının somut dayanağı vardır. Yoksa dava, yalnızca süreci geciktirir ve satış ilerler.
3. Alternatif ne? Süreç ilerlediğinde hisse rayiç bedelle satılır ve malik, dönüşümden doğacak değer artışının dışında kalır. Anlaşma yoluyla elde edilecek bağımsız bölüm, çoğu dosyada satış bedelinden yüksektir.
Bu nedenle pratik yaklaşım genellikle çift yönlüdür: bir yandan usul kusurları belgelenip süresinde dava açılır, diğer yandan paylaşım şartları üzerinde müzakere sürdürülür. Dava açmış olmak, anlaşma yolunu kapatmaz.
Sürecin kamulaştırma tarafıyla kesişimi için anlaşamayan malik ve acele kamulaştırma yazımıza bakılabilir.
İlgili Konular ve Kaynaklar
Kentsel dönüşüm süreci
- Kentsel Dönüşüm Rehberi: 6306 Sayılı Kanun, Riskli Yapı, Salt Çoğunluk ve Hak Sahipliği
- Riskli Yapı Tespitine İtiraz: 15 Günlük Süre, Teknik Heyet ve İptal Davası
- Kentsel Dönüşümde Kira Yardımı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Süreç
- Kentsel Dönüşümde Kiracının Hakları: Tahliye, Destekler ve Kira İlişkisinin Sonu
- Kentsel Dönüşüm Sürecini Takip Etme: ARAAD Sistemi, e-Devlet ve Kayıt Talebi
- Kentsel Dönüşümde Güçlendirme mi Yıkım mı? KMK m.19/2 Kararı ve Şerhin Kaldırılması
- Kentsel Dönüşümde Yıkım Masrafları: Kamu Alacağı Olarak Takip ve Malikin Sorumluluğu
- Riskli Yapı, Riskli Alan ve Rezerv Yapı Alanı Farkı: Hangi Kurallar Uygulanır?
Çoğunluk ve pay
- Kentsel Dönüşüm ve 6306 Sayılı Kanun — Riskli Yapı Tespiti, Çoğunluk Anlaşması, Kira Yardımı
- Arsa Payı Düzeltme Davası ve Paylaşma — KMK m.3, TMK m.698
- Kentsel Dönüşümde Ortaklığın Giderilmesi Davası: Bekletici Mesele ve Süre Asimetrisi
- Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu) Davası: Paylı Maldan Çıkış Yolu
- Terekede Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu)
- Kentsel Dönüşüm ve Riskli Yapı: 6306 Sayılı Kanun Kapsamında Haklarınız
Kamulaştırma ve bedel
- Kentsel Dönüşümde Anlaşamayan Malik ve Acele Kamulaştırma (6306 sayılı Kanun)
- Arsa Kamulaştırmasında Emsal Karşılaştırma Yöntemi
- Kamulaştırma — 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu, Bedel Tespit, Acele Kamulaştırma ve El Atma
- Acele Kamulaştırma: El Koyma, Bedel ve İptal Davası (m. 27)
- Acele Kamulaştırma ile Olağan Kamulaştırma Arasındaki Farklar
- Kamulaştırmasız El Atma: Fiili ve Hukuki El Atma Rehberi
Sözleşme ve müteahhit
- Arsa Payı Karşılığı Kat Yapım Sözleşmesi Rehberi: Şekil, Temerrüt, Fesih ve Tapu İptali
- Kentsel Dönüşümde Müteahhit Seçimi: Hukuki ve Finansal Due Diligence Rehberi
- Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi Fesih ve Tapu İptal 2026
- Yargıtay İBBGK 16.05.2025 Kararı
- İnşaat Sektöründe Konkordato 2026: Süreç ve Alacaklı Hakları
Sıkça Sorulan Sorular
Kentsel dönüşümde karar için kaç kişi gerekir?
Karar, hisseleri oranında paydaşların salt çoğunluğu ile alınır. 7471 sayılı Kanun ile eski üçte iki şartı kaldırılmıştır.
Yeter sayı daire sayısına göre mi hesaplanır?
Hayır. Hesap arsa payı oranına göre yapılır. Malik sayısı çoğunlukta olsa dahi toplam arsa payı yarıyı aşmıyorsa yeter sayı sağlanmaz.
İmza atmazsam bina yıkılmaz mı?
Katılmama süreci durdurmaz. Salt çoğunlukla alınan karara katılmayanın arsa payı, rayiç değeri tespit ettirilerek anlaşan paydaşlara açık artırmayla satılabilir.
Katılmayan malike kaç gün süre verilir?
Bildirimin yapıldığı veya yapılmış sayıldığı tarihten itibaren on beş gündür.
Payım kaç liraya satılır?
Satış, Başkanlıkça tespit ettirilen rayiç değerden az olmamak üzere yapılır. Tutar dosyanıza özgüdür ve değerleme raporunda gösterilir.
Açık artırmaya herkes katılabilir mi?
İlk satışa yalnız salt çoğunlukla anlaşan paydaşlar katılabilir. Pay ilk satışta alınmazsa, riskli yapılarda yapılan anlaşmaya uymayı yazılı olarak kabul eden ve rayiç değerin yüzde onu oranında nakit teminat yatıran üçüncü kişiler sonraki satışlara katılabilir (Uygulama Yönetmeliği m.15/A).
Payımın bedelini alabilir miyim?
Evet. Satış bedeli payı satılan malikin hakkıdır; alıcı bedeli yedi gün içinde bankadaki vadeli hesaba yatırır. Payda ipotek veya haciz varsa bedel bloke edilir ve bu haklar bedel üzerinde devam eder. Kaybedilen şey mülkiyetin karşılığı değil, yeni yapıda bağımsız bölüm sahibi olma imkânıdır.
Rayiç değeri düşük buluyorum, ne yapabilirim?
Değerleme raporunun emsal seçimi, emsallerin güncelliği, imar durumu ve yöntem bakımından denetlenmesini isteyebilir; idari yargıda iddialarınızı ileri sürebilirsiniz.
Bildirim elime ulaşmadı, süre işler mi?
Bildirimler ilan panosu, e-Devlet kapısı ve elektronik yollarla yapılabilmektedir. Bu nedenle elden tebligat olmasa da süre işlemiş olabilir.
Katılmamak mı yoksa müzakere etmek mi daha iyidir?
Ekonomik olarak çoğu olayda müzakere daha verimlidir; dönüşümdeki asıl kazanç inşaat sonrası değer artışındadır. Süre içinde gerekçeli karşı teklif sunmak en güçlü yoldur.
Pay satışına karşı dava açma süresi kaç gündür?
Otuz gündür. 6306 sayılı Kanun uyarınca tesis edilen idari işlemlere karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir (6306 s.K. m.6/9); altmış günlük genel süre uygulanmaz.
Kentsel dönüşüm kararı için toplantı yapılması zorunlu mu?
Evet. 4 Şubat 2026 tarihli Yönetmelik değişikliğinden itibaren karar malikler toplantısında alınır ve tutanağa bağlanır. Çağrı muhtarlıkta, yapı yıkılmamışsa bina kapısında veya duyuru panosunda on beş gün asılarak ya da noter aracılığıyla yapılır (Uygulama Yönetmeliği m.15/2).
Payın satılması için binanın yıkılmış olması gerekir mi?
Hayır. Uygulama Yönetmeliği, satış işleminin yapılabilmesi için yapıların yıktırılmış olmasını aramaz (m.15/A-1).
Üçüncü kişiler payımı satın alabilir mi?
İlk satışa yalnız anlaşan paydaşlar katılabilir. Pay ilk satışta alınmazsa riskli yapılarda, kararı kabul ettiğini yazılı olarak beyan eden ve rayiç değerin yüzde onu oranında nakit teminat yatıran üçüncü kişiler sonraki satışlara katılabilir. Riskli alan ve rezerv yapı alanlarında ise payı Başkanlık, İdare veya TOKİ satın alır (6306 s.K. m.6/2).
Payımda ipotek veya haciz varsa satış yapılabilir mi?
Evet. İpotek, haciz ve intifa hakkı satışa engel değildir; bu haklar satış bedeli üzerinde devam eder. Bedel bankada bloke edilir ve tapudaki şerhler satıştan sonra resen terkin edilir (Uygulama Yönetmeliği m.15/A-5).
Satış günü hazır bulunmazsam satış geçersiz olur mu?
Hayır. Satışın yeri ve zamanı payı satılacak malike tebliğ edilir; malik satışı izleyebilir, ancak katılmaması satışın geçerliliğini etkilemez (Uygulama Yönetmeliği m.15/A-4).
Mahkeme rayiç bedeli düşük bulursa ne olur?
Satış, bedelin eksik tespit edildiği gerekçesiyle iptal edilirse aradaki fark, ihale tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte payı satın alan malik tarafından payı satılan eski malike ödenir (Uygulama Yönetmeliği m.15/A-16).
📘 İlgili Rehberler
- Kentsel Dönüşüm (Ana Rehber)
- Kentsel Dönüşüm ve 6306 Sayılı Kanun — Riskli Yapı Tespiti, Çoğunluk Anlaşması, Kira Yardımı
- Riskli Yapı, Riskli Alan ve Rezerv Yapı Alanı Farkı: Hangi Kurallar Uygulanır?
- Kentsel Dönüşümde Anlaşamayan Malik ve Acele Kamulaştırma (6306 sayılı Kanun)
- Arsa Payı Düzeltme Davası ve Paylaşma — KMK m.3, TMK m.698
- Arsa Payı Karşılığı Kat Yapım Sözleşmesi Rehberi: Şekil, Temerrüt, Fesih ve Tapu İptali
- Kentsel Dönüşümde Müteahhit Seçimi: Hukuki ve Finansal Due Diligence Rehberi
- Kentsel Dönüşüm Rehberi: 6306 Sayılı Kanun, Riskli Yapı, Salt Çoğunluk ve Hak Sahipliği
- Kentsel Dönüşüm Sürecini Takip Etme: ARAAD Sistemi, e-Devlet ve Kayıt Talebi
- Kentsel Dönüşümde Ortaklığın Giderilmesi Davası: Bekletici Mesele ve Süre Asimetrisi
- Kat Karşılığı Sözleşmede Düşük Oran ve Gabin: Sözleşme İptal Edilir mi? (Dilekçe Örneği)
Dosyanız için ön değerlendirme alın
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş veya reklam niteliği taşımaz. Süreler ve tutarlar mevzuat ile idare uygulamasına göre değişebilir; işlem öncesinde elinizdeki tebligat ve ilgili idarenin güncel duyurusu esas alınmalıdır. Nihai hukuki değerlendirme avukata aittir.


